Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 29:1

Εκείνη κάπου πάντως. Διότι έλεγαν: «Θα κάνουμε διαθήκη με τον άδη και συμφωνίες με τον θάνατο· εάν έλθει ορμητική καταιγίδα, δεν θα φτάσει σε εμάς· θέσαμε το ψεύδος ως ελπίδα μας και με το ψεύδος θα σκεπαστούμε». Αλλά αυτοί που τα σκέφτονταν αυτά, και είχαν μάταιη την ελπίδα, νομίζοντας ότι θα πεθάνουν πριν από τα δεινά, άκουγαν καθαρά: «Εάν έλθει ορμητική καταιγίδα, θα γίνετε καταπάτημά της. Όταν περάσει, θα σας παρασύρει». «Ουαί η πόλη Αριήλ, την οποία πολέμησε ο Δαβίδ. Συγκεντρώστε γεννήματα χρόνο με τον χρόνο. Διότι θα φάτε μαζί με τον Μωάβ· διότι θα θλίψω την Αριήλ, και δική της θα είναι η ισχύς και ο πλούτος. Και θα σε κυκλώσω, όπως ο Δαβίδ, και θα στήσω γύρω σου χάρακα, και θα τοποθετήσω γύρω σου πύργους, και οι λόγοι σου θα ταπεινωθούν έως τη γη, και μέσα στη γη θα βυθιστούν οι λόγοι σου. Και η φωνή σου θα είναι σαν τη φωνή εκείνων που μιλούν μέσα από τη γη, και προς το έδαφος η φωνή σου θα εξασθενήσει». Αναφέρει κάτι από τα ιστορικά γεγονότα την εποχή της βασιλείας του μακαρίου Δαβίδ, και αυτό το κάνει σχεδόν για να αναδείξει εκείνα που τολμήθηκαν κατά του Χριστού από τη συναγωγή των Ιουδαίων. Διότι τα όσα συνέβησαν ως σκιές στους παλαιότερους αποτελούν τύπους των αληθινών γεγονότων.

Διότι την κατέλαβε, και αντιστάθηκαν στον Σωτήρα όλων Χριστό, κατά τον καιρό της παρουσίας του, οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ όντας χωλοί και τυφλοί· διότι δεν γνώριζαν να βαδίζουν ορθά. Αλλά ούτε και δέχονταν στον νου τους το θείο φως, εκείνοι που δεν αποδέχονταν την πίστη, και κυρίως οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι. Και γι' αυτό είπε μέσω της φωνής του Δαβίδ: «Υιοί αλλότριοι με εξαπάτησαν, υιοί αλλότριοι πάλιωσαν και χώλαναν από τα μονοπάτια τους». Τους γράφει δε και ο Παύλος λέγοντας: «Γι' αυτό ανορθώστε τα πεσμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και κάντε ευθείες τις τροχιές για τα πόδια σας, ώστε να μην εκτραπεί το χωλό μέλος, αλλά μάλλον να θεραπευτεί». Και ότι ήταν επίσης τυφλοί, το επιβεβαιώνει ο ίδιος ο Σωτήρας λέγοντας: «Για κρίση ήλθα εγώ στον κόσμο τούτο, ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να δουν, και αυτοί που βλέπουν να γίνουν τυφλοί». Διότι ανέβλεψαν μεν τα έθνη, αν και ποτέ πριν δεν έβλεπαν. Τυφλώθηκαν δε τα πλήθη των Ιουδαίων, αν και έβλεπαν το μυστήριο του Χριστού, τουλάχιστον όσον αφορά τη μυσταγωγία μέσω του νόμου. Ταλανίζει, λοιπόν, την Ιερουσαλήμ και λέει: Αλίμονο πόλη Αριήλ, την οποία πολέμησε ο Δαβίδ· την ονομάζει δε Αριήλ, χρησιμοποιώντας το όνομα που είχε επικρατήσει ως συνήθεια στους πολλούς. Διότι το Αριήλ ερμηνεύεται ως λέων Θεού.

Διότι την πολέμησε βέβαια παλαιά ο Δαβίδ, αλλά και εκείνος που γεννήθηκε από το σπέρμα του μετά από αυτόν, δηλαδή ο Χριστός. Έπειτα τους λέει: «Συγκεντρώστε γεννήματα χρόνο με τον χρόνο· διότι θα φάτε μαζί με τον Μωάβ». Επειδή επί δύο ολόκληρα χρόνια ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, περιδιαβαίνοντας ολόκληρη την Ιουδαία, χρησιμοποίησε τις πάνσοφες διδασκαλίες Του και τους παρέθεσε το θείο και ευαγγελικό κήρυγμα. Εφόσον λοιπόν, λέει, έχει έρθει ο καιρός που σας δίνει τη δυνατότητα να συλλέγετε πνευματικές τροφές και να τις σωρεύετε σαν σε αποθήκη στον νου και την καρδιά, μην είστε νωθροί απέναντι σε αυτό. Αντιθέτως, αποβάλλοντας κάθε οκνηρία, να τις συλλέξετε με προθυμία. «Διότι θα φάτε μαζί με τον Μωάβ»· η χώρα των Μωαβιτών υπήρξε κάποτε εξαιρετικά δεισιδαίμων, και δεν υπήρχε απολύτως κανένας σε αυτήν που να καταδέχεται να προσκυνήσει τον κατά φύση και αληθινό Θεό.

Επομένως, σαν από μία ειδωλολατρική χώρα, δέχεται συνολικά το πρόσωπο όλων των πλανεμένων, και λέει: Διότι θα φάτε μαζί με τον Μωάβ. Επειδή έχουν προσκληθεί και τα έθνη, και το ευαγγελικό και σωτήριο κήρυγμα έχει γίνει κοινή τροφή, τόσο για εκείνους που κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ, όσο και για τους ίδιους τους πλανεμένους. Έπειτα προσθέτει και λέει: Διότι θα συντρίψω την Αριήλ, και θα το συνδέσεις αυτό με το προηγούμενο. Επειδή είπε: Αλίμονο, πόλη Αριήλ. Έπειτα, αφού παρενέβαλε ενδιάμεσα όσα αφορούν τη συμβουλή, εμμένει και πάλι στον σκοπό του και λέει: Είπα, αλίμονο, πόλη Αριήλ. Διότι θα την συντρίψω, και η ισχύς και ο πλούτος της θα ανήκουν σε εμένα, δηλαδή, Εγώ θα λάβω όλο τον πλούτο της και όλη την ισχύ της. Και αυτό θα το κατανοήσεις ταυτόχρονα τόσο με αισθητό όσο και με πνευματικό τρόπο.

Και αν είστε ικανοί να βρείτε για τον εαυτό σας «μάταιη παράκληση» και παρηγοριά, υψώστε την για τον εαυτό σας. Την «Αριήλ», η οποία θρηνείται στο προκείμενο κείμενο, και οι ίδιοι οι απόγονοι των Ιουδαίων ομολογούν ότι είναι η Ιερουσαλήμ· λένε δε ότι ειδικότερα το θυσιαστήριο που είχε στηθεί μπροστά από τον ναό ονομαζόταν «Αριήλ», και αυτό είναι φανερό από τον Ιεζεκιήλ, στου οποίου το βιβλίο, προς το τέλος, σχετικά με την περιγραφή της πόλεως αναφέρονται τα εξής: «Και αυτά είναι τα μέτρα του θυσιαστηρίου: ένας πήχυς που ισούται με έναν πήχυ και μία παλάμη· το βάθος του κοιλώματος είναι ένας πήχυς». Και στη συνέχεια προσθέτει: «Και το Αριήλ έχει τέσσερις πήχεις, και από το Αριήλ και πάνω από τα κέρατα είναι ένας πήχυς. Και το Αριήλ έχει μήκος δώδεκα πήχεις και πλάτος δώδεκα πήχεις, όντας τετράγωνο και στις τέσσερις πλευρές του». Λένε δε ότι το «Αριήλ» ερμηνεύεται ως «λέων του Θεού», διότι, επειδή το θυσιαστήριο ανήκε στον Θεό και κατέτρωγε όλα τα θύματα των ζώων που προσφέρονταν σε αυτό, για αυτόν τον λόγο έλαβε αυτή την ονομασία. Όσον αφορά το: «πόλη, την οποία πολέμησε ο Δαβίδ», λένε ότι δεν αναφέρεται στο εβραϊκό κείμενο, αλλά σύμφωνα με τον Ακύλα είναι: «πολίχνη της στρατοπεδεύσεως του Δαβίδ», και σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «πόλη της στρατοπεδεύσεως του Δαβίδ»· διότι, επειδή προηγουμένως ανήκε σε αλλόφυλους, ο Δαβίδ την καθυπέταξε εκδιώκοντας τους αλλόφυλους από αυτήν, ώστε να μπορούμε και στους Εβδομήκοντα να εφαρμόσουμε την ίδια έννοια.

Διότι έτσι θα μπορούσε να λεχθεί: «η πόλη την οποία πολέμησε ο Δαβίδ», όταν βρισκόταν υπό την κατοχή αλλοφύλων, αλλά μπορεί να λέγεται και αντί του: «εξαιτίας της οποίας πολέμησε ή υπέρ της οποίας πολέμησε ο Δαβίδ». Επομένως, για την Ιερουσαλήμ ομιλεί ο παρών λόγος και όσα ακολουθούν· διότι, μετά τα όσα προαναφέρθηκαν για τους άρχοντες που βρίσκονταν σε αυτήν, μέσω των οποίων φανερωνόταν «το στεφάνι της ύβρεώς» τους, προφητεύεται πλέον και για την ίδια, τι είδους δεινά επρόκειτο να υποστεί εξαιτίας των παρανομιών εκείνων που προαναφέρθηκαν. Λέει, λοιπόν, ο λόγος σε όσους κατοικούν σε αυτήν, ότι, όσο υπάρχει ακόμη καιρός, «συγκεντρώστε» για τους εαυτούς σας «γεννήματα» (καρπούς), καθώς σας έχει παραχωρηθεί συγχώρεση «για ένα έτος», έστω και για δεύτερο έτος· διότι πολύ σύντομα θα στερηθείτε την πνευματική τροφή. Όσο λοιπόν υπάρχει ακόμη καιρός, αξιοποιήστε τα έτη αυτά για την ωφέλεια των ψυχών σας. Και μου φαίνεται ότι μέσω αυτών των λόγων αινίσσεται τον χρόνο του σωτηρίου κηρύγματος, κατά τον οποίο ο Χριστός του Θεού, αφού ήλθε ανάμεσά τους, «κήρυττε» τον «δεκτό ενιαυτό του Κυρίου και την ημέρα της ανταποδόσεως», και πιθανώς φαίνεται ότι τους δίδαξε και για δεύτερο «έτος», ή ακόμη και τρίτο.

Διότι, μετά από όσα πρόκειται να συμβούν, δεν θα σας επιτρέψει πλέον «να συγκεντρώσετε γεννήματα», ώστε να τρέφεστε με ασφάλεια και ειρήνη· «διότι θα θλίψω την Αριήλ», δηλαδή την Ιερουσαλήμ. Αντί δε του χωρίου: «και θα είναι δική μου η ισχύς και ο πλούτος της», ο Σύμμαχος αναφέρει: «και θα είναι», λέει, «περίλυπη και οδυνωμένη και θα γίνει για εμένα σαν την Αριήλ», και ο Ακύλας παρομοίως: «και θα είναι», λέει, «θλιβερή και λυπημένη η Αριήλ». Επειδή όμως στην προφητεία για τον Μωάβ αναφερόταν κάποια πόλη των Μωαβιτών με το όνομα «Αριήλ», για την οποία είχε λεχθεί: «και θα αφανίσω το σπέρμα του Μωάβ και της Αριήλ», ευλόγως λέει και για την Ιερουσαλήμ ότι θα γίνει για εμένα όμοια με εκείνη την «Αριήλ» των αλλοφύλων.

Αλίμονο, πόλη Αριήλ, την οποία πολέμησε ο Δαβίδ. Συγκεντρώστε γεννήματα χρονιά με τη χρονιά· διότι θα φάτε μαζί με τον Μωάβ· διότι θα θλίψω την Αριήλ, και η ισχύς της και ο πλούτος της θα γίνουν δικά μου· και θα σε περικυκλώσω όπως ο Δαβίδ και θα στήσω γύρω σου χαρακώματα και θα υψώσω εναντίον σου πύργους, και θα ταπεινωθούν τα λόγια σου στο χώμα, και μέσα στη γη θα βυθιστούν τα λόγια σου· και η φωνή σου θα είναι σαν αυτούς που μιλούν μέσα από τη γη ... και ο πλούτος των ασεβών θα γίνει σαν τη σκόνη από τον τροχό, ... και θα συμβεί αυτό σε μια στιγμή, αμέσως, από τον Κύριο Σαβαώθ· διότι θα υπάρξει επίσκεψη με βροντή και σεισμό και μεγάλη βοή, με ορμητική καταιγίδα και φλόγα φωτιάς που κατατρώει. Και ο πλούτος όλων των εθνών, όσων εκστράτευσαν εναντίον του Ισραήλ, και πάντες όσοι εκστράτευσαν εναντίον της Ιερουσαλήμ, θα γίνουν σαν κάποιον που βλέπει όνειρο ... και θα είναι σαν αυτούς που πεινούν στον ύπνο τους και τρώνε, και όταν ξυπνούν το όνειρό τους αποδεικνύεται μάταιο· ... παραλύστε και εκπλαγείτε και εξαπατηθείτε και απατηθείτε και μεθύστε ... διότι ο Κύριος σας πότισε με πνεύμα βαθιού ύπνου και θα κλείσει τα μάτια τους και τα μάτια των προφητών τους και των αρχόντων τους, εκείνων που βλέπουν τα κρυφά. Και όλα αυτά τα λόγια θα είναι για εσάς σαν τα λόγια αυτού του σφραγισμένου βιβλίου, το οποίο εάν το δώσουν σε άνθρωπο που γνωρίζει γράμματα λέγοντάς του, Διάβασε αυτά, εκείνος θα πει, Δεν μπορώ να τα διαβάσω, διότι είναι σφραγισμένο.