Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 29:24

Διότι έτσι θα με φοβηθούν. Ο φόβος του Θεού αποτελεί πάντοτε οδό προς τη σωτηρία. Διότι είναι γραμμένο ότι «ο φόβος του Κυρίου δίνει ζωή». <Και όσοι πλανώνται στο πνεύμα θα αποκτήσουν σύνεση, και αυτοί που γογγύζουν θα μάθουν να υπακούν, και οι γλώσσες που ψελλίζουν θα μάθουν να μιλούν για ειρήνη.> Διότι, αφού αγιάσουν το όνομα του Σωτήρα όλων μας, του Χριστού, και πιστέψουν σταθερά ότι Αυτός είναι ο Άγιος του Ιακώβ και ο Θεός του Ισραήλ, θα αποκτήσουν σύνεση. Παρόλο που κάποτε κατέχονταν από πνεύμα πλάνης και είχαν τον νόμο σφραγισμένο. Και αυτοί που πάντοτε γογγύζουν θα μάθουν να υπακούν.

Διότι τότε αυτά τα δικά σας τέκνα θα καταισχυνθούν και θα ντραπούν βλέποντας την παράδοξη μεταβολή των εθνών, και πώς κάποιοι αλλόφυλοι άνδρες θα αγιάσουν τον Άγιο του Ιακώβ και τον Θεό του Ισραήλ, και πώς θα αποκτήσουν φόβο για τον Θεό των πάντων εκείνοι που για μακρύ αιώνα είχαν πλανηθεί, και πώς θα αποκτήσουν σύνεση αυτοί οι ίδιοι που παλαιά βρίσκονταν σε πλάνη, και πώς εκείνοι που καταγόγγυζαν και κατηγορούσαν την θεία πρόνοια θα μάθουν να υπακούουν και να πείθονται στα δικά μου παραγγέλματα. Και οι γλώσσες που ψέλλιζαν και δεν μπορούσαν να αρθρώσουν τίποτα καθαρό ούτε αληθινό, αφού επανέλθουν στη φυσική τους κατάσταση, θα μιλήσουν καθαρότατα μαθαίνοντας να λαλούν λόγια ειρήνης, σαν να έχουν απαλλαγεί από κάθε πόλεμο και να έχουν συνάψει ειρήνη με τον Θεό. Αντί δε του: «δεν θα ντραπεί τώρα ο Ιακώβ, ούτε θα αλλάξει τώρα όψη το πρόσωπό του» και τα εξής, ο Σύμμαχος το ερμήνευσε ως εξής: «δεν θα αισχυνθεί τώρα ο Ιακώβ, ούτε θα ντραπεί τώρα το πρόσωπό του, αλλ' όταν δει τα τέκνα του, τα έργα των χειρών μου, στο μέσο του να αγιάζουν το όνομά μου· και θα αγιάσουν τον Άγιο του Ιακώβ και θα ανακηρύξουν κραταιό τον Θεό του Ισραήλ και θα γνωρίσουν σύνεση οι πεπλανημένοι στο πνεύμα και οι γογγυστές θα μάθουν παιδεία». Εδώ περιγράφεται το τέλος της προφητείας που άρχισε εναντίον του «στεφάνου της ύβρεως», μετά τις απειλές που διατυπώθηκαν εναντίον του «δράκοντος και του σκολιού όφεως».

Δεν θα ντροπιαστεί τώρα ο Ιακώβ, ούτε θα αλλάξει τώρα όψη το πρόσωπο του Ισραήλ· αλλά, όταν τα τέκνα τους δουν τα έργα μου, θα αγιάσουν εξαιτίας μου το όνομά μου και θα αγιάσουν τον Άγιο του Ιακώβ και θα φοβηθούν τον Θεό του Ισραήλ. Και εκείνοι που πλανώνται στο πνεύμα θα αποκτήσουν σύνεση, και αυτοί που γογγύζουν θα μάθουν να υπακούν, και οι γλώσσες που ψελλίζουν θα μάθουν να λαλούν ειρήνη.

Στρέψτε λοιπόν τις καρδιές σας στα παιδιά σας, και μην κλείνετε τα μάτια σας μπροστά στην αλήθεια. Εάν όμως εσείς παραμένετε τέτοιοι, ώστε ακούγοντας να μην ακούτε και βλέποντας να μη βλέπετε, και μάταια αντιδικείτε με τα νήπια, αυτά τα ίδια θα γίνουν κριτές σας, σύμφωνα με τον λόγο του Σωτήρος. Πολύ ορθά, λοιπόν, προανήγγειλε και αυτό μαζί με τα άλλα για εσάς ο προφήτης Ησαΐας, λέγοντας: «Δεν θα ντροπιαστεί τώρα πλέον ο Ιακώβ, ούτε θα αλλάξει όψη το πρόσωπό του· αλλά όταν τα παιδιά τους δουν τα έργα μου, θα αγιάσουν εξαιτίας μου τον Άγιο του Ιακώβ, και θα φοβηθούν τον Θεό του Ισραήλ. Και εκείνοι που πλανώνται στο πνεύμα θα γνωρίσουν τη σύνεση, και όσοι γογγύζουν θα μάθουν να υπακούν, και οι γλώσσες που ψελλίζουν θα μάθουν να μιλούν ειρηνικά». Βλέπεις, ανόητε Ιουδαίε, πώς από το προοίμιο κιόλας του λόγου του ο προφήτης προαναγγέλλει σε εσάς την ντροπή εξαιτίας της απείθειάς σας; Μάθετε έστω και από αυτόν πώς διακηρύσσει ως θεοδίδακτη την υμνωδία των παιδιών σας, όπως ακριβώς προανήγγειλε και ο μακάριος Δαβίδ λέγοντας: «Από το στόμα νηπίων και θηλαζόντων κατήρτισες αίνο». Ή λοιπόν οικειοποιηθείτε την οσιότητα των παιδιών σας, όπως οφείλετε, ή μαζί με την ευσέβεια παραχωρήστε και τα παιδιά σε εμάς.

Ακούστε, λοιπόν, τη σημερινή ημέρα, κωφοί γραμματείς, τα λόγια του βιβλίου που διακηρύσσει ο Ησαΐας, και οι ευρισκόμενοι στο σκοτάδι και στην ομίχλη οφθαλμοί των τυφλών Ιουδαίων, δείτε το μέγα φως της επιγνώσεως. Αποκτήστε σύνεση, εσείς που πλανάσθε στο πνεύμα· και οι γογγύζοντες μάθετε υπακοή, ώστε οι γλώσσες σας, που ψελλίζουν τη θεοσέβεια, να μάθουν να λαλούν την ειρήνη, η οποία είναι ο Χριστός και Σωτήρας. Επιστρέψτε προς τον Κύριο δια της πίστεως και θα δικαιωθείτε, «διότι ο δίκαιος θα ζήσει εκ πίστεως».

Μήτε να δώσεις προσοχή στη βασκανία και στα λόγια τους· διότι εκείνα που αντηχούν μέσα σου άνωθεν για την ωφέλεια πολλών, θα τα ακούσουν στο τέλος οι κωφοί, και τα μάτια των τυφλών που βρίσκονται στο σκοτάδι του βίου και στην ομίχλη της αμαρτίας, θα δουν το φως των λόγων σου, και θα αγαλλιάσουν με αυτούς οι πτωχοί τω πνεύματι, και οι απελπισμένοι των ανθρώπων θα γεμίσουν από ευφροσύνη, και όσοι πλανώνται ως προς το πνεύμα θα γνωρίσουν σύνεση στα λόγια σου· όσοι δε γογγύζουν εναντίον σου, θα μάθουν να υπακούουν στα λόγια του Πνεύματος, και οι γλώσσες που ψελλίζουν θα μάθουν να λαλούν ειρήνη.

Ο ίδιος λόγος θα ταίριαζε να λεχθεί και για το πρώτο εμφύσημα, ότι δηλαδή ούτε εκείνο ήταν το ίδιο το Άγιο Πνεύμα, αλλά έλλαμψη της θείας χάριτος που καταύγαζε το πρόσωπο του πρωτοπλάστου και του ενέπνεε ζωτική δύναμη. Αυτήν, επειδή την χάσαμε εξαιτίας της παραβάσεως, παραδίδοντας εκούσια τους εαυτούς μας στον θάνατο λόγω της αμαρτίας, μας την επιστρέφει πάλι ο Πλάστης με το δεύτερο εμφύσημά Του, εμπιστευόμενος στους μύστες την εξουσία της αφέσεως των αμαρτιών· διότι αυτήν είχαμε ανάγκη έως τώρα, για να λυθεί η καταδίκη του θανάτου. Και αυτά μεν έχουν κατ' αυτόν τον τρόπο· στο εξής δε, θα πρέπει να εξετάσουμε τι είναι το «πνεύμα Χριστού», το οποίο όποιος δεν το έχει, δεν ανήκει στον Χριστό, και τι είναι το «πνεύμα του στόματος του Κυρίου», το οποίο στερέωσε τις δυνάμεις των ουρανών. Και αν αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά το Άγιο Πνεύμα, πώς, ενώ είναι του Υιού, δεν εκπορεύεται και εκ του Υιού; Διότι αυτό το κρησφύγετο φαίνεται ότι έχει απομείνει πλέον ως φρούριο στους αντιπάλους· το οποίο, όταν αλωθεί και κατασκαφεί —διότι αυτό το προλέγω έχοντας πεποίθηση στο Πνεύμα— δεν γνωρίζω σε ποιο άλλο θα καταφύγουν. Θα ήταν λοιπόν δυνατόν να ειπωθεί, ότι ως «Πνεύμα Χριστού» έχει ονομαστεί η αλάνθαστη κατά Χριστόν γνώση, η οποία αντιδιαστέλλεται προς το πνεύμα της πλάνης· για το οποίο λέει ο Ησαΐας: «Θα λάβουν γνώση αυτοί που πλανώνται στο πνεύμα»· και ότι, εάν κάποιος δεν έχει αυτήν τη γνώση, εννοώ δηλαδή την κατά Χριστόν, δεν ανήκει στον Χριστό.