Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 3:11

Ας γίνει η τράπεζά τους ενώπιόν τους παγίδα. Από το σημείο αυτό υποδηλώνει τα όσα πρόκειται να συμβούν στους Ιουδαίους μετά το Πάθος. Είναι σαν να έλεγε: Ας υποστούν τα παρόμοια με όσα με έκαναν να δοκιμάσω. Διότι αλίμονο στον πονηρό, επειδή θα του συμβούν κακά σύμφωνα με τα έργα των χεριών του. Ας σκοτισθούν οι οφθαλμοί τους, ώστε να μη βλέπουν. Πώς, άλλωστε, να μη σκοτισθούν, εφόσον δεν δέχτηκαν τον Ήλιο της δικαιοσύνης; Και τον νώτο τους διαπαντός σύγκαμψε. Διότι η αιχμαλωσία τους δεν υπήρξε προσωρινή, όπως στην εποχή των Βαβυλωνίων.

Αλίμονο στον άνομο. Κακά θα του συμβούν ανάλογα με τα έργα των χεριών του. Λέμε ότι αυτά έχουν ειπωθεί για τη θεία κρίση, η οποία ανταποδίδει στον καθένα αυτό που του αξίζει. Εάν όμως εξαιτίας αυτού του «Αλίμονο στον άνομο, διότι κακά θα του συμβούν ανάλογα με τα έργα του», σε εκείνον στον οποίο η αδικία δεν προχώρησε σε πράξη, αλλά συντελέστηκε στο κρυφό μέρος της καρδιάς, άραγε δεν θα του επιβληθεί η κόλαση, ώστε να εφαρμοστεί και σε αυτόν το «Αλίμονο»; Ή μήπως, έχοντας αναφέρει το τέλειο στην κακία, άφησε σε εσένα να εννοήσεις αναλογικά αυτό που υπολείπεται; Διότι τέλεια κακία είναι το να αμαρτάνει κανείς και με τη συγκατάθεση της γνώμης και με τις πράξεις· αντίθετα, το μισό του κακού είναι να σταματήσει η αμαρτία στην παρόρμηση της διάνοιας. Επομένως, δεν μένει εντελώς ατιμώρητος αυτός που αμαρτάνει κατά διάνοια, αλλά όσο υπολείπεται από το ολοκληρωμένο κακό, τόσο θα του αφαιρεθεί από τις τιμωρίες. Αλίμονο λοιπόν στον άνομο, διότι θα του συμβούν κακά σύμφωνα με τα ανομήματα και σύμφωνα με τα έργα των χεριών του, διότι τα χέρια είναι όργανα της διάνοιας. Όπως δηλαδή κινεί η κυρίαρχη αρχή, έτσι κινείται και το όργανο που ενεργεί.

Τα πληθέστερα από τα εγκλήματα τα θεωρούν ως τίποτα, και πλένουν το εξωτερικό του ποτηριού και του πινακίου, ενώ δεν κάνουν απολύτως κανέναν λόγο για την εσωτερική ακαθαρσία. Ιδού, λοιπόν, ιδού, αν και ο προφήτης Ιερεμίας λέει σαφώς: «Ξέπλυνε την καρδιά σου από την κακία, Ιερουσαλήμ, για να σωθείς», αυτοί έχουν πειστεί απόλυτα ότι η εσωτερική και διανοητική ασέβεια δεν είναι απολύτως τίποτα. Οδηγώντας δε τον Χριστό στον Πιλάτο, αποφεύγουν τους τόπους ως μιαρούς, καθώς και τα σώματα των απερίτμητων ανδρών, και επειδή δεν διαπράττουν οι ίδιοι με τα ίδια τους τα χέρια την παρανομία, αλλά καθιστούν τον Πιλάτο, τρόπον τινά, υπηρέτη της δικής τους ωμότητας, από ανοησία υποθέτουν ότι παραμένουν απαλλαγμένοι από κάθε ευθύνη. Και θα θαύμαζε κανείς διαπιστώνοντας ότι οι άγιοι προφήτες δεν αγνόησαν ούτε αυτή την ασέβειά τους· διότι είπε κάπου για αυτούς ο μακάριος Ησαΐας: «Αλίμονο στον άνομο· κακά πράγματα θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του». Και ο Ιεζεκιήλ πάλι λέει: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου». Αλλά και ο ίδιος ο θείος μελωδός αναφωνεί: «Απόδωσέ τους την ανταπόδοσή τους, δώσε σε αυτούς κατά τα έργα των χεριών τους». Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι παρέδωσαν τον Σωτήρα των πάντων και Χριστό στους στρατηγούς των Ρωμαίων, έτσι, υπομένοντας αντίστοιχα το ίδιο εξ αντιστροφής, παραδίδονται στην εξουσία των Ρωμαίων, και καταστράφηκαν από το χέρι των τότε κρατούντων.

Είναι δε αναμφίβολο ότι οι ευαγγελιστές δεν θα διαφωνούσαν μεταξύ τους σε τόσο μικρά και μηδαμινής αξίας ζητήματα, εφόσον συναντώνται και στα απολύτως αναγκαία συμφωνούν και ομοφωνούν πλήρως. Ποια είναι λοιπόν η διαφορά, και με ποιον τρόπο θα θεραπευθεί; Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πολλοί ήταν οι υπηρέτες της ασέβειας κατά του Χριστού, εννοώ βέβαια τους στρατιώτες, οι οποίοι τον οδήγησαν στον σταυρό· αλλά και πάρα πολλοί από τους Ιουδαίους συμμετείχαν σε αυτόν τον τρόπο της ωμότητας, και άλλοι μεν, τοποθετώντας τον σπόγγο σε καλάμι, άλλοι δε στο ξύλο του λεγόμενου υσσώπου, που ο ύσσωπος είναι είδος βοτάνου, πότιζαν τον Ιησού, και αυτό το έπρατταν οι άθλιοι εναντίον του ίδιου τους του εαυτού. Διότι εν αγνοία τους προετοίμαζαν το να μην πρέπει καθόλου να ελεηθούν οι ίδιοι, έχοντας αποβάλει κάθε ίχνος ημερότητας και φιλανθρωπίας, και με τόσο παράλογα τολμήματα συναγωνίζονταν μόνο τις δικές τους ασέβειες. Γι' αυτό, διά της φωνής του προφήτη Ιεζεκιήλ προς τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ την Ιερουσαλήμ, έλεγε ο Θεός: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου», και διά της φωνής του Ησαΐα προς τον πλέον άνομο Ισραήλ: «Αλίμονο στον άνομο, διότι κακά ανάλογα με τα έργα των χεριών του θα του συμβούν».

Ματθ. 27, 11 Οδήγησαν τον Ιησού στον Πιλάτο· παραδόθηκαν και οι ίδιοι στα ρωμαϊκά στρατεύματα. Και εκπληρώθηκαν όσα είχαν προαναγγελθεί γι' αυτούς μέσω των αγίων προφητών· διότι ο ένας λέει: «αλίμονο στον άνομο· κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα του». Και ο άλλος: όπως «έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα· η ανταπόδοσή σου θα ανταποδοθεί στο κεφάλι σου».

Αυτήν τη φωνή τους κατέκρινε και μέσω ενός από τους προφήτες, λέγοντας: Εγκατέλειψα τον οίκό μου, άφησα την κληρονομιά μου, παρέδωσα την αγαπημένη μου ψυχή στα χέρια των εχθρών της. Έγινε η κληρονομιά μου σε εμένα σαν λιοντάρι στο δάσος, έβγαλε εναντίον μου τη φωνή της, γι' αυτό τη μίσησα. <Αλίμονο στην ψυχή τους, διότι σχεδίασαν πονηρό σχέδιο εναντίον του εαυτού τους, λέγοντας: Ας δέσουμε τον δίκαιο, διότι μας είναι δύσχρηστος. Επομένως, θα φάνε τους καρπούς των έργων τους. Αλίμονο στον άνομο, διότι θα του συμβούν κακά σύμφωνα με τα έργα των χεριών του>. Οικτίρει και τώρα ο προφήτης τα πλήθη των Ιουδαίων, και παραθέτει τις αιτίες των θρήνων γι' αυτούς. Διότι είπαν, λέει, μέσα τους: Ας δέσουμε τον δίκαιο, διότι μας είναι δύσχρηστος. Διότι δεν αποδέχονταν μέσω της πίστεως τον Σωτήρα των όλων Χριστό, αλλά συνέχιζαν να τον ατιμάζουν, και θεωρούσαν ειλικρινά ότι με κανέναν τρόπο δεν θα ήταν χρήσιμος στη ζωή εκείνος που είχε έρθει γι' αυτό, ώστε να γίνουν όλα τα δικά μας καινούργια σε αυτόν, και να μεταθέσει από την πολιτεία του Νόμου στην πνευματική εκείνους που κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ.

Είναι αλήθεια, λοιπόν, ότι αλίμονο στον άνομο, κακά θα του συμβούν ανάλογα με τα έργα των χεριών του· διότι, όπως παρέδωσαν τον Ιησού στον Πιλάτο και στις αχαλίνωτες οργές των στρατιωτών, έτσι και αυτοί θα παραδοθούν, λέει, στις ρωμαϊκές στρατιές. Και πράγματι, αυτό θα το βρούμε να λέγεται σαφώς και δια της φωνής του Ιεζεκιήλ. Διότι έχει ειπωθεί προς την ανόσια και κυριοκτόνο Ιερουσαλήμ: Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει σε σένα. Η ανταπόδοσή σου θα ανταποδοθεί στο κεφάλι σου.

Διότι, βεβαίως, εκείνες που έχουν πλέον περιπέσει σε αιχμαλωσία και απομακρύνονται από την πατρίδα τους προς τη χώρα των νικητών, και πρέπει να διασχίσουν με τα πόδια τα ποτάμια που παρεμβάλλονται, ανασηκώνοντας τα ρούχα τους φυσικά, και μη διατηρώντας πλέον τη συστολή που αρμόζει στις γυναίκες μπροστά στα μάτια των άλλων· αλλά από ανάγκη αποκαλύπτοντας σε πολλούς ακόμη και τα απόκρυφα μέρη του σώματος. Θα μπορούσε κανείς να πει και με διαφορετικό τρόπο ότι φάνηκε η ντροπή της, και έγιναν φανεροί οι ονειδισμοί της, αφού κυριεύθηκε πλέον και βρέθηκε σε απευκταία κατάσταση, αν και παλαιότερα ζούσε μέσα στη χλιδή και καυχιόταν για την απέραντη ευημερία της. Έπειτα λέει: «Το δίκαιο θα λάβω από εσένα», δηλαδή, αυτό που πρέπει να πάθεις, αυτό θα λάβω από εσένα. Και ποιο είναι αυτό, το έχει προαναγγείλει μέσω άλλου εκ των αγίων προφητών λέγοντας: «Όπως έπραξε, να πράξετε, έτσι θα πράξω σε αυτήν.» Και πάλι: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου.» Έχει λεχθεί δε και κάπου αλλού για καθέναν που συνηθίζει να αμαρτάνει: «Αλίμονο στον άνομο, δεινά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα του.» «Δεν πρόκειται πλέον να σε παραδώσω σε ανθρώπους, είπε ο Κύριος Σαβαώθ που σε λύτρωσε· το όνομά Του είναι ο Άγιος του Ισραήλ.» Παρεμβάλλεται ενδιάμεσα ένας άλλος λόγος, ο οποίος απευθύνεται προς τον Ισραήλ, και ο Θεός υπόσχεται ότι δεν θα πέσουν ποτέ ξανά στα χέρια των εχθρών, διότι θα τους ελεήσει, αφού έχουν εκτίσει ποινές ισάξιες με τα αμαρτήματά τους, ή μάλλον έχοντας τιμωρηθεί και πέραν αυτού.

«Και εγώ θα αναγγείλω τη δικαιοσύνη μου, και τα κακά σου, τα οποία δεν θα σε ωφελήσουν. Όταν αναβοήσεις, ας σε ελευθερώσουν στη θλίψη σου. Διότι όλους αυτούς θα τους πάρει ο άνεμος, και θα τους παρασύρει η καταιγίδα.» Είπε κάπου ο Θεός διά φωνής του Ιεζεκιήλ προς τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ δηλαδή τη Συναγωγή: «Καθώς έπραξες, έτσι θα γίνει σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα ανταποδοθεί στο κεφάλι σου.» Βεβαίως και ο προφήτης Ησαΐας λέει: «Αλίμονο στον άνομο, πονηρά πράγματα σύμφωνα με τα έργα των χεριών του θα του συμβούν.» Κάτι τέτοιο υποδηλώνεται και τώρα μέσα από τα προκείμενα. Διότι επειδή απέρριψες τη γνώση για εμένα, λέει, θα παραβλεφθείς από εμένα, και θα υποστείς τιμωρία ίση με τα παραπτώματά σου. Αλλά κάποιος λησμονεί τον Θεό τον κατά φύση και αληθινό, και αυτόν που εξουσιάζει τα πάντα, όχι βέβαια φτάνοντας σε πλήρη λήθη του ότι υπάρχει Θεός (διότι και τα δαιμόνια πιστεύουν, και φρίττουν, κατά τη φωνή του αποστόλου), αλλά μάλλον επειδή αμέλησε να θέλει να υποτάσσεται σε αυτόν, και φρόντισε ελάχιστα για τα όσα έχουν διαταχθεί από αυτόν· ώστε να φαίνεται ατίθασος και απειθής, και ολοκληρωτικά στραμμένος προς το εντελώς αντίθετο από αυτά που έπρεπε να εκπληρώνει. Λησμονεί δε ο Θεός, δηλαδή παραβλέπει αυτούς που τον ξεχνούν, σχεδόν αποσύροντας το βοηθητικό του χέρι, και απογυμνώνοντάς τους από κάθε προστασία· πράγμα το οποίο ακριβώς έπαθε ο Ισραήλ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓʹ. <Τον οδήγησαν στον Πιλάτο.> (C f. 155 b) Οδήγησαν στον Πιλάτο τον Ιησού, και παραδόθηκαν και οι ίδιοι στα ρωμαϊκά στρατεύματα. Και εκπληρώθηκαν όσα είχαν προαναγγελθεί γι' αυτούς μέσω των αγίων προφητών: «Ουαί στον άνομο! Κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του». Και ένας άλλος λέει, «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου». Και τι λένε λοιπόν στον Πιλάτο; Επινοώντας συκοφαντίες εναντίον του Σωτήρα όλων μας Χριστού. <Αυτόν βρήκαμε να εμποδίζει την πληρωμή φόρων στον Καίσαρα.> (A f. 296, C f. 155 b, D f. 77) Και πού εμπόδισε να δίνουν φόρους στον Καίσαρα; Αν και στείλατε σε αυτόν μερικούς από εσάς, μαζί με τους λεγόμενους Ηρωδιανούς, για να τον δοκιμάσουν λέγοντας: «Διδάσκαλε, επιτρέπεται να δίνουμε φόρους στον Καίσαρα ή όχι;» Έπειτα σε αυτό ο Χριστός απάντησε: «Δείξτε μου», λέει, «το νόμισμα του φόρου»· και ρώτησε τίνος την εικόνα και την επιγραφή είχε το δηνάριο που του έφεραν; Και όταν είπαν του Καίσαρα, απάντησε: «Αποδώστε, λοιπόν, τα του Καίσαρα στον Καίσαρα, και τα του Θεού στον Θεό». Πού, επομένως, εμπόδισε να δίνονται φόροι στον Καίσαρα; Αλλά ένας ήταν ο σκοπός τους: να οδηγήσουν στον θάνατο Εκείνον που ανυψώνει προς τη ζωή.

Διότι, όπως ακριβώς οι γνώστες της ιατρικής επιστήμης απαλλάσσουν από την πάθηση εκείνους που έχουν περιπέσει σε ασθένειες των ματιών και αποφεύγουν το φως των ηλιακών ακτίνων, πείθοντάς τους πλέον να ανέχονται την προσβολή του φωτός, και έτσι θα μπορούσαν, και πολύ δικαιολογημένα, να θεωρηθούν σαν ένα είδος φωτός για αυτούς· έτσι και οι θεσπέσιοι μαθητές, θαυμάζοντας και επαινώντας τις αρετές, οι οποίες έχουν ταχθεί ως όπλα του Χριστού, γίνονται για τους άλλους σαν ένα είδος φωτός της αστραπής, δηλαδή της έκλαμψης, που ενυπάρχει σε αυτές. <Με απειλή θα ελαττώσεις τη γη, και με θυμό θα συντρίψεις έθνη.> Μέσω αυτών των λόγων, ο Προφήτης υποδηλώνει σε εμάς συγκαλυμμένα τη λεηλασία της χώρας των Ιουδαίων και την απώλεια των εθνών που κατοικούν σε αυτήν. Διότι, επειδή δεν αποδέχθηκαν την πίστη στον Χριστό, αλλά αντίθετα ξεσηκώθηκαν εναντίον του και σκότωσαν τον αρχηγό της ζωής, γι' αυτό ακριβώς παραδόθηκαν στην ερήμωση. Αυτό άλλωστε τους το είχε προαναγγείλει ο Ησαΐας, λέγοντας: «Αλίμονο στον άνομο· κακά θα του συμβούν, σύμφωνα με τα έργα του». <Εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χρισμένους σου· έριξες θάνατο στα κεφάλια των ανόμων, ήγειρες δεσμά μέχρι τον τράχηλο έως το τέλος.> Μας εξηγεί και πάλι, θα λέγαμε, ολόκληρη την οικονομία της ενανθρώπησης του Μονογενούς.

{ "chunk_id": "", "translation": "Διότι αναστήθηκε εκ νεκρών, και ανέβηκε προς τον Πατέρα και Θεό στους ουρανούς. Τότε λοιπόν τότε καταντροπιάστηκαν και συγχύστηκαν, όπως είπα· και στράφηκαν προς τα πίσω. <Ας αποστραφούν προς τα πίσω.> (B f. 113 b) Επειδή δε δεν αποδέχτηκαν την πίστη, αλλά απεναντίας ζήτησαν την ψυχή του, στράφηκαν προς τα πίσω· διότι έγιναν απορριπτέοι, και ως θεοστυγείς εξέπεσαν από την οικειότητα προς τον Θεό, παρέμειναν άγευστοι των αγαθών της ελεύσεως, και επιπροσθέτως κάθε είδος ανεπανόρθωτης συμφοράς έπεσε πάνω τους. Και εκπληρώθηκε σε αυτούς το γεγραμμένο: «Όπως έπραξες, έτσι θα σου συμβεί· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου·» και πάλι, «Αλίμονο στον άνομο, κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του.» Διότι αυτά που τους συνέβη να πάθουν, νομίζω πως είναι περιττό να τα λέγω σε ανθρώπους που τα γνωρίζουν. Συνέβη δε να ντροπιαστούν και να συγχυστούν, αλλά και να πέσουν προς τα πίσω και τα ίδια τα ακάθαρτα πνεύματα και προπάντων από όλα ο Σατανάς, τα στρατηγήματα του οποίου ακολουθώντας οι Ιουδαίοι, παρέδωσαν στον σταυρό τον αρχηγό της ζωής. Θα έλεγε δε κανείς, νομίζω, και όχι άσκοπα, ότι ταιριάζει πάρα πολύ να εφαρμοστεί η δύναμη των προκείμενων στίχων και στους ανόσιους αιρετικούς. [Ας γίνουν σαν το χνούδι." }

Επισημαίνουν δε και οι μακάριοι ευαγγελιστές, ότι όταν ο Χριστός δίψασε, κατά τον καιρό του σταυρού, και ζήτησε να πιει, του πρόσφεραν «όξος αναμειγμένο με χολή· και αφού γεύτηκε, λέει, δεν ήθελε να πιει»· για να εκπληρωθεί αυτή η ψαλμική Γραφή. <Ας γίνει η τράπεζά τους μπροστά τους παγίδα.> (A f. 349. Κυρίλλου και Θεοδωρήτου.) Έτσι ερμήνευσε και ο Σύμμαχος: «Ας γίνει η τράπεζά τους μπροστά τους παγίδα και τιμωρία»· ώστε να συλληφθούν από αυτήν και να καταδείξει τα όσα επρόκειτο να συμβούν στους Ιουδαίους μετά το πάθος. Είναι όμοιο σαν να έλεγε: Ας υποστούν παρόμοια με αυτά που με έκαναν να δοκιμάσω. Διότι αλίμονο στον άνομο, επειδή δεινά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα του. <Ας σκοτιστούν τα μάτια τους για να μη βλέπουν.> (A f. 349 b, B f. 290, II f. 178. Κυρίλλου και Θεοδωρήτου.) Έφερε πάνω τους το σκοτεινό νέφος των πειρασμών, ώστε, μη στρέφοντας από πουθενά το βλέμμα τους προς την έλλαμψη των θείων μυστηρίων, οι κακοί Ιουδαίοι να καταστραφούν κακώς, εξαιτίας της παραφροσύνης τους και της υπερβολικής τους ροπής προς την απείθεια. Και πώς δεν σκοτίστηκαν οι Ιουδαίοι, εφόσον δεν δέχτηκαν τον ήλιο της δικαιοσύνης; Επειδή αυτοί παρέδωσαν στον σταυρό τον Κύριο των όλων, έδυσε σε αυτούς ο ήλιος και σκοτείνιασε το φως την ημέρα, σαφές σημάδι του ότι σκοτίστηκαν νοητά και οι ψυχές αυτών που τον σταύρωσαν.

Ιδού, ακούσατε ένα μέρος από τα πολλά, για την τρυφή και την ανάπαυση των Αγίων στον βίο, και πώς με ευφροσύνη τα υπέμειναν αυτά, επειδή προέβλεπαν τα αγαθά που τους επιφυλάσσονταν στους ουρανούς, τα οποία μάτι δεν είδε, και αυτί δεν άκουσε, και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν. Εάν θέλεις να λυτρωθείς από την κόλαση, ποτέ να μη λοιδορήσεις κανέναν. Αλίμονο στον άνομο· όταν όλοι φωτίζονται, εκείνος σκοτίζεται.

Η δε αιτία έχει προαναφερθεί· διότι εξαιτίας «των γλωσσών τους», με τις οποίες «παρέπικραναν» τον Θεό και «επειδή βουλεύτηκαν βουλή πονηρή», η οποία στράφηκε περισσότερο κατά της δικής τους ψυχής παρά κατά εκείνου εναντίον του οποίου βουλεύτηκαν, έπαθαν αυτά. Γι' αυτό «θα φάνε τα γεννήματα των έργων τους» και ήλθε «αλίμονο στον άνομο» λαό, επειδή σύμφωνα «με τα έργα των χεριών του» που είναι «πονηρά», τα ανάλογα «θα του συμβούν»· διότι «ό,τι σπείρει κανείς, αυτό και θα θερίσει». «Οι καταπιεστές σας σας απογυμνώνουν». Από εκείνους που σφάλλουν σε κάτι, άλλοι μεν αμαρτάνουν εν γνώσει τους, νικημένοι από την κακία, ενώ κεντρίζεται και πληγώνεται η συνείδησή τους για όσα πράττουν, άλλοι δε, ευρισκόμενοι σε άγνοια, συμπεριφέρονται σαν άλογα ζώα. Υπάρχει και μια τρίτη κατηγορία, χειρότερη από τις προαναφερθείσες: αυτοί που, εκτός από τη δική τους απώλεια, μέσω της απάτης υποβάλλουν και άλλους στα ίδια ατοπήματα. Ο Λόγος του Θεού, λοιπόν, βλέποντας πολλούς μεταξύ των Ιουδαίων να σφάλλουν από πλάνη, τους διαχωρίζει μεν από εκείνους που κατηγορήθηκαν προηγουμένως, και τους προτρέπει μέσω των προκειμένων, ως Χριστός και φιλάνθρωπος, και τους ονομάζει προτρεπτικά λαό Του, κάνοντάς τους δικούς Του και ελκύοντάς τους προς τη δική Του γνώση. Επομένως, κάθε άνθρωπος είναι δικός Του, ακόμη κι αν αμαρτάνει· τους προσελκύει, λοιπόν, κοντά Του, παρέχοντας συγχώρεση σε όσους σφάλλουν από άγνοια, γι' αυτό λέει: «Λαέ μου».

Αλίμονο στον άνομο... λαέ μου, οι πράκτορές σας σάς απογυμνώνουν... αλλά τώρα ο Κύριος θα εγερθεί για να κρίνει και θα στήσει σε κρίση τον λαό του· ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του· εσείς, λοιπόν, γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου, και η αρπαγή του φτωχού βρίσκεται μέσα στα σπίτια σας; Γιατί εσείς αδικείτε τον λαό μου και καταντροπιάζετε το πρόσωπο των φτωχών; Αυτά λέει ο Κύριος: Επειδή υψώθηκαν οι θυγατέρες της Σιών και περπάτησαν με ψηλά τον τράχηλο και με νεύματα των ματιών, και στο περπάτημά τους έσερναν τους χιτώνες τους και βημάτιζαν επιτηδευμένα με τα πόδια τους, ... ο Κύριος θα αποκαλύψει τη μορφή τους εκείνη την ημέρα· και θα αφαιρέσει ο Κύριος τη δόξα του ιματισμού τους και τα κοσμήματά τους, τα πλέγματα των μαλλιών και τα δίχτυα και τα μηνισκόσχημα κοσμήματα, το περιδέραιο και τον στολισμό του προσώπου τους και τη σύνθεση του ένδοξου διακόσμου τους, τα βραχιόλια και τα ψέλια και το διάδημα και τα κοσμήματα του δεξιού βραχίονα και τα δαχτυλίδια και τα σκουλαρίκια, τα ενδύματα με πορφυρές παρυφές και εκείνα με πορφυρές λωρίδες και τα ενδύματα του σπιτιού και τα διαφανή λακωνικά, τα λινά και τα κυανά και τα κόκκινα, καθώς και το λινάρι που είναι συνυφασμένο με χρυσό και υάκινθο, και τα θερινά πέπλα.

Αλίμονο στον άνομο· διότι συμφορές θα του συμβούν, σύμφωνα με τα έργα των χεριών του. Βλέπεις ότι πάντοτε από εμάς τους ίδιους προκύπτουν το μέτρο και η αιτία της τιμωρίας; Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο πάλι ο προφήτης θρηνεί και οδύρεται και σπαράσσεται, επειδή οι Ιουδαίοι επιβουλεύονταν οι ίδιοι τους εαυτούς τους και κατέστρεψαν τη δική τους σωτηρία χειρότερα από κάθε εχθρό. Από αυτό, τι θα μπορούσε να υπάρξει πιο αξιοθρήνητο;

κγʹ. Ο δίκαιος δεσμεύεται ως δύσχρηστος. Διότι ολέθρια βουλή εναντίον του εαυτού τους έχουν σκεφθεί εκείνοι που λεηλατούν τον λαό του Κυρίου και ταράσσουν τα μονοπάτια των ποδιών τους. Αλίμονο στην ψυχή τους! Κακά θα τους συμβούν, σύμφωνα με τα έργα τους, λέει ο Ησαΐας· αλλά για εμάς η πράξη έχει ήδη αποβεί πραγματικά ανακουφιστική και θεραπευτική του πόνου. Παραδίδω τα νώτα μου σε μαστιγώσεις, και τις παρειές μου σε ραπίσματα, και ανέχομαι την αισχύνη των εμπτυσμών, είπε εκείνος που ομιλεί στο βιβλίο του Ησαΐα. Γι' αυτό το πλάσμα των χεριών μου δεν θα ντροπιαστεί, δεν θα καταισχυνθεί.

Και η δύναμή τους θα γίνει σαν εύφλεκτο στουπί, και τα έργα τους σαν σπινθήρες φωτιάς. Και θα κατακαούν οι άνομοι μαζί με τους αμαρτωλούς, και δεν θα υπάρχει κανείς για να τους σβήσει.» «Η πόλη των ασεβών δεν πρόκειται ποτέ να ανοικοδομηθεί.» «Θα επιφέρω στην οικουμένη συμφορές, και στους ασεβείς τις συνέπειες των αμαρτιών τους.» «Δεν πρόκειται να παραμείνει ποτέ στους αιώνες το πονηρό σπέρμα.» «Ιδού, έρχεται η ημέρα του Κυρίου με θυμό και οργή, για να μετατρέψει όλη την οικουμένη σε έρημο, και να εξολοθρεύσει τους αμαρτωλούς από αυτήν.» «Η γη των ασεβών θα καταπέσει.» «Τρόμος θα καταλάβει τους ασεβείς.» «Ας εξαλειφθεί ο ασεβής, για να μη δει τη δόξα του Κυρίου.» «Δεν υπάρχει χαρά για τους ασεβείς, λέει ο Κύριος.» «Εάν απομακρυνθείς από εμένα, τι περισσότερο θα έχεις, είπε ο Κύριος.» «Ο άνομος που θυσιάζει μοσχάρι, είναι σαν να σκοτώνει σκύλο· και εκείνος που προσφέρει σιμιγδάλι, είναι σαν να προσφέρει αίμα χοίρων.» «Αλίμονο στον άνομο, συμφορές θα του ανταποδοθούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του.» «Ο πλούτος των ασεβών θα γίνει σαν τη σκόνη από τον τροχό, και σαν το χνούδι που παρασύρεται από τον αέρα.» «Και αυτό θα συμβεί σε μια στιγμή.» «Και ο πλούτος των εθνών θα είναι σαν κάποιον που βλέπει όνειρο στον ύπνο του, και θα είναι σαν αυτούς που στον ύπνο τους πεινούν και τρώνε, αλλά όταν ξυπνήσουν το όνειρό τους αποδεικνύεται μάταιο· και όπως ακριβώς ο διψασμένος βλέπει όνειρο όμοια με τον πεινασμένο, και όταν ξυπνήσει εξακολουθεί να διψά, και η ψυχή του ήλπισε μάταια, έτσι ακριβώς θα είναι ο πλούτος όλων των εθνών.» «

«Εκείνος που σπέρνει φαυλότητες, θα θερίσει κακά· και θα καταλήξει στη ματαιότητα των έργων του.» «Δώστε της από τους καρπούς των χεριών της.» «Με τον τρόπο που έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα. Η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου.» «Θα γευτούν τα γεννήματα των έργων τους.» «Αλίμονο στον άνομο· κακά θα του ανταποδοθούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του.» «Εγώ είμαι ο Κύριος που ερευνώ καρδιές και δοκιμάζω νεφρούς, για να δώσω στον καθένα σύμφωνα με τις οδούς του και σύμφωνα με τους καρπούς των πράξεών του.» «Όπως έπραξε, έτσι να πράξετε και σε αυτήν.» «Σύμφωνα με τους δρόμους τους θα πράξω σε αυτούς, και με τις δικές τους κρίσεις θα τους τιμωρήσω, και θα γνωρίσουν ότι εγώ είμαι ο Κύριος.» «Με ό,τι αμαρτάνει κανείς, με αυτό και τιμωρείται.» «Εκείνοι που διαφύλαξαν την οσιότητα, θα αναδειχθούν όσιοι.» «Μην κάνεις κακά, και δεν θα σε βρουν κακά.»

Διότι τα άλλα έθνη δεν ενέχονται σε αυτήν την αδικία εναντίον μας και εναντίον του Χριστού τόσο, όσο εσείς, οι οποίοι είστε αίτιοι και σε εκείνους για την κακή πρόληψη εναντίον του Δικαίου και εναντίον ημών που προερχόμαστε από αυτόν· διότι, αφού σταυρώσατε εκείνον, τον μόνο άμωμο και δίκαιο άνθρωπο, μέσω των μωλώπων του οποίου έρχεται η ίαση σε όσους μέσω αυτού προσέρχονται στον Πατέρα, επειδή μάθατε ότι αναστήθηκε από τους νεκρούς και αναλήφθηκε στον ουρανό, όπως προανήγγειλαν οι προφητείες ότι θα γίνει, όχι μόνο δεν μετανοήσατε για τα κακά που πράξατε, αλλά, αφού επιλέξατε εκλεκτούς άνδρες από την Ιερουσαλήμ, τους αποστείλατε τότε σε όλη τη γη, για να λένε ότι εμφανίστηκε μια άθεη αίρεση, των Χριστιανών, και να διαδίδουν όλα αυτά τα οποία λένε εναντίον μας όλοι όσοι μας αγνοούν. Ώστε δεν είστε αίτιοι αδικίας μόνο στους εαυτούς σας, αλλά και σε όλους ανεξαιρέτως τους άλλους ανθρώπους. Και δικαίως φωνάζει ο Ησαΐας: «Εξαιτίας σας το όνομά μου βλασφημείται ανάμεσα στα έθνη». Και: «Αλίμονο στην ψυχή τους, διότι βουλεύτηκαν πονηρή βουλή εναντίον των εαυτών τους, λέγοντας: Ας δέσουμε τον δίκαιο, γιατί μας είναι ενοχλητικός. Λοιπόν θα γευθούν τους καρπούς των έργων τους. Αλίμονο στον άνομο· πονηρά πράγματα θα του συμβούν, σύμφωνα με τα έργα των χεριών του».

Και ενώ αυτά και όλα τα παρόμοια παράδοξα και θαυμαστά σας συνέβησαν και τα είδατε κατά καιρούς, ελέγχεστε και από τους προφήτες μέχρι του σημείου ότι έχετε θυσιάσει και τα ίδια σας τα τέκνα στα δαιμόνια, και επιπλέον όλων αυτών, τέτοια έχετε τολμήσει εναντίον του Χριστού και τολμάτε ακόμη, για τα οποία όλα μακάρι να σας δοθεί, αφού λάβετε έλεος από τον Θεό και τον Χριστό Του, να σωθείτε. Διότι, μέσω του προφήτη Ησαΐα, ο Θεός, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι πρόκειται να τα κάνετε αυτά, σας καταράστηκε ως εξής: Αλίμονο στην ψυχή τους· βουλεύτηκαν πονηρή βουλή εναντίον του εαυτού τους, λέγοντας: Ας δέσουμε τον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός. Επομένως, θα γευτούν τους καρπούς των έργων τους. Αλίμονο στον άνομο· κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του. Λαέ μου, οι καταδυνάστες σας σας λεηλατούν και οι απαιτητές θα σας εξουσιάσουν. Λαέ μου, αυτοί που σας μακαρίζουν σας πλανούν και διαταράσσουν την πορεία των δρόμων σας. Αλλά τώρα θα φέρει σε κρίση τον λαό Του, και ο ίδιος ο Κύριος θα έρθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και τους άρχοντές του: Εσείς όμως γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου, και η αρπαγή του φτωχού βρίσκεται στους οίκους σας; Εσείς γιατί αδικείτε τον λαό μου και καταισχύνατε το πρόσωπο των ταπεινών;

Ο δε Πιλάτος αποκρίθηκε σε αυτούς, λέγοντας: Θέλετε να σας απολύσω τον βασιλιά των Ιουδαίων; Διότι γνώριζε ότι οι αρχιερείς τον είχαν παραδώσει εξαιτίας φθόνου. Οι δε αρχιερείς ξεσήκωσαν το πλήθος, ώστε να τους απολύσει καλύτερα τον Βαραββά. Ο δε Πιλάτος, απαντώντας, πάλι τους είπε: Τι θέλετε λοιπόν να κάνω αυτόν που αποκαλείτε βασιλιά των Ιουδαίων; Εκείνοι δε πάλι κραύγασαν: Σταύρωσέ τον. Ο δε Πιλάτος τους έλεγε: Τι κακό πράγματι έκανε; Εκείνοι όμως κραύγασαν ακόμη περισσότερο: Σταύρωσέ τον. Ο δε Πιλάτος, θέλοντας να ικανοποιήσει το πλήθος, τους απέλυσε τον Βαραββά και, αφού μαστίγωσε τον Ιησού, τον παρέδωσε για να σταυρωθεί.» Παρέδωσαν οι Ιουδαίοι στους Ρωμαίους τον Κύριο. παραδόθηκαν και αυτοί από τον Κύριο στα χέρια των Ρωμαίων. Και εκπληρώνονται οι Γραφές που λένε: Αλίμονο στον άνομο, διότι κακά θα τον βρουν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του. και πάλι: Σύμφωνα με τα έργα των χεριών τους, ανταπόδωσέ τους. και πάλι: