Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 3:13

Ο Αθανάσιος είπε: Μετά από αυτά αναφέρεται ότι εμφανίστηκε επί της γης και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους, προφανώς μετά τον Νόμο. Και επιπλέον αναφέρεται ομοίως από τον προφήτη Ησαΐα: «Λαέ μου, αυτοί που σας μακαρίζουν σας πλανούν, και ταράζουν τα μονοπάτια των δρόμων σας. Αλλά τώρα ο Κύριος θα παραστεί για κρίση. Και θα στήσει τον λαό σε κρίση· ο ίδιος ο Κύριος θα έλθει σε κρίση, μαζί με τους πρεσβυτέρους του λαού και μαζί με τους άρχοντές του: Εσείς, όμως, γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου;» Ο Ζακχαίος είπε: Απόδειξε ότι γεννήθηκε από γυναίκα. Ο Αθανάσιος: Πιστεύεις στον προφήτη Ησαΐα; Ο Ζακχαίος είπε: Ναι. Ο Αθανάσιος: Άκουσέ τον που λέει: «Και θα επιθυμήσουν να είχαν καεί από φωτιά. Διότι παιδί γεννήθηκε για εμάς, Υιός, και μας δόθηκε. Του οποίου η εξουσία βρίσκεται πάνω στον ώμο του. Και το όνομά του καλείται Άγγελος της μεγάλης βουλής, θαυμαστός σύμβουλος, Θεός ισχυρός, εξουσιαστής, άρχοντας της ειρήνης, πατέρας του μέλλοντος αιώνος». Ο Ζακχαίος είπε: Σύμφωνα λοιπόν με αυτά που λες, η σοφία του Θεού πέθανε;

Αλλά τώρα ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση και θα θέσει σε κρίση τον λαό Του. Τα πάντα, με θεία κρίση και σύνεση, σύμφωνα με τη δυσδιήγητη σοφία, επιμερίζονται στον καθένα ανάλογα με την αξία του, τόσο όσα επιφέρονται τώρα, όσο και εκείνα κατά τον μέλλοντα αιώνα. Επειδή, λοιπόν, (λέγει) τέτοιες ανομίες διέπραξε ο λαός, τέτοια του επέφερε ο Κύριος. —Επειδή οφείλουν τρόπον τινά να αποδειχθούν τα περί της δικαιοσύνης του Θεού, ότι δηλαδή δεν υπερέβη το μέτρο των αδικημάτων με το πλήθος της τιμωρίας, έχει λεχθεί το «Αλλά τώρα ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση», προκειμένου αυτό το «Τώρα» να αντιδιασταλεί προς τον μέλλοντα αιώνα.

Ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του. Πόσο σφοδρότερη συγκίνηση φανερώνει ο λόγος στο «Ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση»· διότι για μεν τον λαό έχει λεχθεί το «Θα εγερθεί σε κρίση ο Κύριος και θα φέρει σε κρίση τον λαό του»· για δε τους πρεσβυτέρους και τους άρχοντες το «Ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση». Πρώτον μεν, για να διδαχθούμε ότι ο καθένας μας θα κριθεί στο δικό του τάγμα: ο λαός, οι πρεσβύτεροι, οι άρχοντες. Διότι ο μεν ελάχιστος συγχωρείται από έλεος, ενώ οι ισχυροί θα εξεταστούν με αυστηρότητα.

Έπειτα, αφού γεννήσει μέσα τους το πάθος της αλαζονείας, τους κάνει να έρχονται σε ρήξη με τον Θεό, και τελικά τους κλονίζει όπως ακριβώς ένα φυτό από τη ρίζα του. Διότι δεν αγνοεί ότι ο Θεός των όλων δίνει χάρη στους ταπεινούς, ενώ αντιτάσσεται στους υπερήφανους. Πρέπει λοιπόν να αποφεύγουμε, όπως είπα, τους λογισμούς που μας μακαρίζουν εσωτερικά στον νου και την καρδιά. Διότι αυτοί δεν μας επιτρέπουν να διανύσουμε την ευθεία οδό, μέσω της οποίας θα μπορούσε κάποιος να πορευτεί πολύ εύκολα προς αυτό που αρέσει στον Θεό. <Αλλά τώρα ο Κύριος θα εγερθεί για κρίση, και θα φέρει σε κρίση τον λαό του. Ο ίδιος ο Κύριος θα έλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του. Εσείς, λοιπόν, γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου; Και γιατί αυτά που αρπάξατε από τον φτωχό βρίσκονται στα σπίτια σας; Γιατί εσείς αδικείτε τον λαό μου, και ντροπιάζετε τα πρόσωπα των φτωχών;> Ο προφήτης λέει ότι το πλήθος των αδικουμένων δεν θα μείνει αβοήθητο, ούτε βέβαια στερημένο από κάθε φροντίδα, αλλά αντίθετα διαβεβαιώνει με βεβαιότητα ότι ο Θεός των όλων θα υπερασπιστεί αυτούς. Διότι θα τους εκδικήσει, λέει, κρίνοντας εκείνους που τους εκμεταλλεύονται και τους μακαρίζουν. Και θα ταράξει την πορεία των ποδιών τους. Θα έλθει δε σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού, και επιπλέον με τους άρχοντες, δηλαδή τους καθοδηγητές.

Γι' αυτό λέει: «Λαέ μου, οι πράκτορές σας σας θερίζουν». Επειδή οι άρχοντες του ιουδαϊκού έθνους, θέλοντας να συγκεντρώνουν τα κέρδη που προέρχονταν από τον Θεό μέσω των απαρχών, των δεκάτων και των άλλων προσφορών που τους δίνονταν ως άρχοντες και δασκάλους, δεν τους επέτρεπαν να αποδεχτούν τη γνώση του Χριστού. Πράγμα που ακριβώς φανερώνει λέγοντας: «Οι πράκτορές σας σας θερίζουν, και οι εισπράκτορες θα σας εξουσιάζουν». Και τι απαιτούσαν, αν όχι τα προαναφερθέντα κέρδη, εξαιτίας των οποίων δεν έλεγχαν καν αυτούς που αμάρταναν, αλλά μιλώντας σε όλους με κολακείες τούς μακάριζαν; Γι' αυτό και τους ελέγχει λέγοντας: «Λαέ μου, αυτοί που σας μακαρίζουν σας πλανούν και ταράζουν την τρίβο των ποδιών σας». Διότι, αποτρέποντάς τους από την ευθεία οδό που οδηγεί στον σωτήριο Λόγο, διέστρεφαν τα βήματα της ψυχής τους. Σε αυτούς δε που εξαπατώνται από τους μακαρισμούς και «η τρίβος των ποδιών συνταράσσεται»· διότι η μεν θλίψη προσκαλεί στην ταπείνωση, ενώ ο μακαρισμός προκαλεί έπαρση. Ακολούθως λοιπόν, για εκείνους που πράττουν τέτοια, προσθέτει στη συνέχεια: «αλλά τώρα ο Κύριος θα καθίσει για κρίση», και πάλι: «ο ίδιος ο Κύριος θα έρθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του». Ως «πρεσβύτεροι» λοιπόν και «άρχοντες» που δεν καλλιεργούμε τον αμπελώνα μέσω της υγιούς διδασκαλίας και των αγαθών υποδειγμάτων του δικού μας βίου, για αυτά θα κατηγορηθούμε. Έπειτα, σαν να παραστέκεται στο βήμα του Κυρίου, τους μέμφεται και τους ελέγχει κατά πρόσωπο λέγοντας: «Εσείς δε γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου, και η αρπαγή του πτωχού βρίσκεται στους οίκους σας;»

Ψ. Γ΄. Λαέ μου, αυτοί που σας μακαρίζουν σας πλανούν, και την πορεία των ποδιών σας ταράζουν. Αλλά τώρα ο Κύριος θα αναλάβει την κρίση, και θα στήσει ενώπιόν του τον λαό του. Ο ίδιος ο Κύριος θα έλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού, και με τους άρχοντές του. Δεν φαίνεται το «τώρα ο Κύριος θα αναλάβει την κρίση» να αναφέρεται στον Θεό των όλων· και κυρίως το «ο ίδιος ο Κύριος θα έλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού, και με τους άρχοντές του»· θα άρμοζε μάλλον τα λόγια αυτά να προφητεύονται για τον Θεό Λόγο, ο οποίος ονομάζεται και αυτός Κύριος. Διότι, πράγματι, ο ίδιος ο Θεός Λόγος, που κηρύχθηκε σε όλους όσους βρίσκονται κάτω από τον ουρανό, θα έλθει σε κρίση με τους πάντες, χωρίς να αφήνει σε κανέναν από τους ασεβείς περιθώριο απολογίας, εφόσον η διδασκαλία του έφτασε στα αυτιά όλων· θα έλθει δε σε κρίση ο Ιησούς Χριστός προπάντων με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του, ακριβώς επειδή αυτοί συγκεντρώθηκαν εναντίον του και οργάνωσαν τη συνωμοσία σε βάρος του· οι οποίοι, μακαρίζοντας τον λαό που βρισκόταν υπό την εξουσία τους, τον πλανούσαν αποκαλώντας το πονηρό καλό, και αποφαινόμενοι ότι τα καλά λόγια του Σωτήρος μας είναι πονηρά.

ΣΤ΄. Περί του Πάθους. «Λαέ μου, αυτοί που σας μακαρίζουν σας πλανούν, και αναστατώνουν τον δρόμο των ποδιών σας. Αλλά τώρα ο Κύριος θα εγερθεί για κρίση, και θα φέρει τον λαό του σε κρίση. Ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση μαζί με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές τους». Ο Δαβίδ αναφέρει: «Γιατί φρύαξαν τα έθνη και οι λαοί μελέτησαν μάταια πράγματα; Παρατάχθηκαν οι βασιλιάδες της γης και οι άρχοντες συγκεντρώθηκαν μαζί κατά του Κυρίου και κατά του Χριστού του». Ο Ιερεμίας: «Η πνοή του προσώπου μας, ο Κύριος ο Θεός, συνελήφθη μέσα στις παγίδες τους, για τον οποίο είπαμε: Στη σκιά του θα ζήσουμε ανάμεσα στα έθνη». Ο Ησαΐας: «Αυτός φέρει τις ανομίες μας και οδυνάται για εμάς· και εμείς θεωρήσαμε ότι βρίσκεται σε πόνο, και σε πληγή, και σε κάκωση. Αυτός όμως τραυματίστηκε για τις αμαρτίες μας και ταλαιπωρήθηκε για τις ανομίες μας. Η τιμωρία για την ειρήνη μας έπεσε πάνω του, και με τον μώλωπά του εμείς θεραπευτήκαμε».

Αλίμονο στον άνομο... λαέ μου, οι πράκτορές σας σάς απογυμνώνουν... αλλά τώρα ο Κύριος θα εγερθεί για να κρίνει και θα στήσει σε κρίση τον λαό του· ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του· εσείς, λοιπόν, γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου, και η αρπαγή του φτωχού βρίσκεται μέσα στα σπίτια σας; Γιατί εσείς αδικείτε τον λαό μου και καταντροπιάζετε το πρόσωπο των φτωχών; Αυτά λέει ο Κύριος: Επειδή υψώθηκαν οι θυγατέρες της Σιών και περπάτησαν με ψηλά τον τράχηλο και με νεύματα των ματιών, και στο περπάτημά τους έσερναν τους χιτώνες τους και βημάτιζαν επιτηδευμένα με τα πόδια τους, ... ο Κύριος θα αποκαλύψει τη μορφή τους εκείνη την ημέρα· και θα αφαιρέσει ο Κύριος τη δόξα του ιματισμού τους και τα κοσμήματά τους, τα πλέγματα των μαλλιών και τα δίχτυα και τα μηνισκόσχημα κοσμήματα, το περιδέραιο και τον στολισμό του προσώπου τους και τη σύνθεση του ένδοξου διακόσμου τους, τα βραχιόλια και τα ψέλια και το διάδημα και τα κοσμήματα του δεξιού βραχίονα και τα δαχτυλίδια και τα σκουλαρίκια, τα ενδύματα με πορφυρές παρυφές και εκείνα με πορφυρές λωρίδες και τα ενδύματα του σπιτιού και τα διαφανή λακωνικά, τα λινά και τα κυανά και τα κόκκινα, καθώς και το λινάρι που είναι συνυφασμένο με χρυσό και υάκινθο, και τα θερινά πέπλα.

Και ενώ αυτά και όλα τα παρόμοια παράδοξα και θαυμαστά σας συνέβησαν και τα είδατε κατά καιρούς, ελέγχεστε και από τους προφήτες μέχρι του σημείου ότι έχετε θυσιάσει και τα ίδια σας τα τέκνα στα δαιμόνια, και επιπλέον όλων αυτών, τέτοια έχετε τολμήσει εναντίον του Χριστού και τολμάτε ακόμη, για τα οποία όλα μακάρι να σας δοθεί, αφού λάβετε έλεος από τον Θεό και τον Χριστό Του, να σωθείτε. Διότι, μέσω του προφήτη Ησαΐα, ο Θεός, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι πρόκειται να τα κάνετε αυτά, σας καταράστηκε ως εξής: Αλίμονο στην ψυχή τους· βουλεύτηκαν πονηρή βουλή εναντίον του εαυτού τους, λέγοντας: Ας δέσουμε τον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός. Επομένως, θα γευτούν τους καρπούς των έργων τους. Αλίμονο στον άνομο· κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του. Λαέ μου, οι καταδυνάστες σας σας λεηλατούν και οι απαιτητές θα σας εξουσιάσουν. Λαέ μου, αυτοί που σας μακαρίζουν σας πλανούν και διαταράσσουν την πορεία των δρόμων σας. Αλλά τώρα θα φέρει σε κρίση τον λαό Του, και ο ίδιος ο Κύριος θα έρθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και τους άρχοντές του: Εσείς όμως γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου, και η αρπαγή του φτωχού βρίσκεται στους οίκους σας; Εσείς γιατί αδικείτε τον λαό μου και καταισχύνατε το πρόσωπο των ταπεινών;