Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 3:19

«Και τους μηνίσκους και το κάθεμα και τον κόσμο του προσώπου τους». Αναφέρεται αναλυτικά σε κάθε είδος του γυναικείου στολισμού, στηλιτεύοντας την υπερβολή του καλλωπισμού. Διότι θα αφαιρέσει ο Κύριος «και τους μηνίσκους και το κάθεμα». Πιο ξεκάθαρα απέδωσε τους μηνίσκους κάποιος άλλος, λέγοντας «Και τους μανιάκες», και αντί για το κάθεμα λέγοντας «Χαλαστά». Ο μηνίσκος, λοιπόν, είναι χρυσό περιδέραιο, κατασκευασμένο σε κυκλικό σχήμα, το οποίο φορούν οι γυναίκες επιδιώκοντας να επιδεικνύουν γυμνό τον λαιμό, και να απογυμνώνουν αναιδώς εκείνα που είναι πιο ευπρεπές να συγκαλύπτουν.

Και τον καλλωπισμό του προσώπου τους. Υπάρχουν μάλιστα και κάποια χρώματα που έχουν επινοηθεί από τις γυναίκες για τον καλλωπισμό του προσώπου: λευκό και κόκκινο, καθώς και ένα άλλο που είναι μαύρο. Το μεν (λευκό) δημιουργεί μια ψεύτικη λευκότητα στο σώμα, το δε κόκκινο ανθίζει στα μάγουλα, ενώ το μαύρο σχεδιάζει τα φρύδια στα μάτια σε σχήμα μισοφέγγαρου. Ακόμη και αυτόν τον καλλωπισμό απειλεί ο Κύριος ότι θα τον αφαιρέσει, ώστε, όπως λέγει, να μην κλέβεται η σωφροσύνη των ανδρών, ούτε να παρασύρονται από αυτές τις ζωγραφιές τα αξιοθρήνητα μάτια των νεοτέρων. —Ή θα αφαιρεθούν αυτά τότε, όταν τα πάντα θα παρασταθούν γυμνά ενώπιον του Κριτή, όταν το φρύδι θα έχει πέσει, το μάγουλο θα είναι σκυθρωπό, και το χρώμα πελιδνό από τον φόβο. —Αφαιρεί λοιπόν και τον καλλωπισμό ο Κύριος. Ακόμη και τη σύνθεση του καλλωπισμού της δόξας, δηλαδή και το ίδιο το υλικό που στολίζει και την ίδια την έντεχνη επινόηση. Και επειδή με ένα μόνο στοιχείο δεν είναι δυνατόν να επαρθεί κάποιος τόσο πολύ, ούτε να υπερηφανευτεί γι' αυτό, ενώ όταν συνδυαστούν όλα μαζί γεννιέται το αλαζονικό φρόνημα, γι' αυτό ο Κύριος απειλεί ότι θα αφαιρέσει και τη σύνθεση του καλλωπισμού. Ανάλογος δε με το τι είδους είναι ο καλλωπισμός, τέτοια είναι προφανώς και η δόξα που προέρχεται από αυτόν· επειδή όμως ο καλλωπισμός είναι σωματικός και μάταιος, φθαρτή επομένως και ανυπόστατη είναι και η δόξα που βασίζεται σε αυτόν.

«Και τους χλιδώνες και τα ψέλλια και τα εμπλόκια». Ολόκληρος μεν ο απαριθμούμενος στολισμός αποτελεί επιτήδευμα μιας γυναίκας που ζει μέσα στη χλιδή, δηλαδή που ζει τρυφηλά και έκλυτα. Ειδικότερα δε οι χλιδώνες (που έλκουν ετυμολογικά το όνομά τους από τη χλιδή) είναι αυτοί που πιθανώς φοριούνται γύρω από τους βραχίονες. Τα δε ψέλλια είναι τα κοσμήματα που προβάλλονται ολοφάνερα στα άκρα των χεριών. —Υπάρχουν ωστόσο περιπτώσεις όπου τα ψέλλια λαμβάνονται και με καλή σημασία, όπως όταν ο πρεσβύτερος της οικίας στόλιζε με αυτά την αγία Ρεβέκκα.

Και αυτό θα συμβεί, όταν έρημες και γυμνές από κάθε στολίδι και ένδυμα καταστούν και πέσουν στα χέρια των εχθρών, ως δούλες και αιχμάλωτες, γεμάτες από κάθε ταλαιπωρία. <Και θα αφαιρέσει ο Κύριος τη δόξα του ιματισμού τους και του στολισμού τους· και τα δικτυωτά τους, και τις πλεξούδες, και τα μισοφέγγαρα, και τα περιδέραια, και τον στολισμό του προσώπου τους, και τη σύνθεση της δόξας του στολισμού τους, και τα βραχιόλια, και τα περιβραχιόνια, και το πλέγμα των μαλλιών, και τα περιδέξια, και τα δαχτυλίδια, και τα σκουλαρίκια, και τα ενδύματα με πορφυρό γύρω γύρω, και τα ενδύματα με πορφυρό στη μέση, και τα πανωφόρια, και τα ρούχα του σπιτιού, και τα διαφανή λακωνικά, και τα λινά, και τα υακίνθινα, και τα κόκκινα, και το λεπτό λινό, που είναι συνυφασμένο με χρυσάφι και υάκινθο, και τα μακριά πέπλα.> Λέγοντας ότι θα αποκαλυφθεί εκείνη την ημέρα η κατάστασή τους, περιγράφει με ακρίβεια και με ποιον τρόπο θα διαμορφωθεί αυτή η μορφή τους. Διότι, μάς βεβαιώνει ότι θα βρεθούν σε στέρηση και αποβολή όλων των περίτεχνα επινοημένων στολιδιών και της παλαιάς εκείνης ευημερίας και τρυφής, προσθέτοντας ότι θα μείνουν γυμνές από κάθε στολίδι, έχοντας αποβάλει τα δικτυωτά καλύμματα, τα μισοφέγγαρα και το περιδέραιο, και όσα συνδέονται με αυτά.

«Γιατί εσείς αδικείτε τον λαό μου και καταντροπιάζετε το πρόσωπο των φτωχών;»· εάν δηλαδή τα όσα δίνονται για την ανακούφιση των πενήτων τα κρατάμε στα σπίτια μας, αποστερώντας τους ενδεείς. Είναι συνήθεια σε εκείνους που αδικούν και αποστερούν, όταν εγκαλούνται από τους αδικημένους, να τους ντροπιάζουν με ύβρεις και λοιδορίες, εξευτελίζοντάς τους και απειλώντας τους με χτυπήματα. Αυτό λοιπόν λέει: την ντροπή που σας αρμόζει εξαιτίας της αδικίας, εσείς, μέσω της τυραννίας σας, την μεταθέτετε στους φτωχούς. «Λαό» του δε, και τώρα αποκαλεί, και «αμπελώνα» του «πυρπολημένο», αυτούς που έχουν εξαπατηθεί από την αρπαγή και τη διαστροφή των διδασκάλων, τους οποίους, αφού τους ανακαλέσει και τους επιστρέψει προς τον εαυτό του, τους αποτρέπει από τη διεστραμμένη διδασκαλία των προαναφερθέντων. Και με μεγάλη συνέπεια, αφού προφήτευσε την πρώτη παρουσία του Σωτήρος και τη διαστροφή των αρχόντων του λαού, παραδίδει τα σχετικά με τη δεύτερη έλευσή του, λέγοντας: «ο ίδιος ο Κύριος θα έλθει σε κρίση μαζί με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του». Αντί της λέξης «κοσύμβων», ο Ακύλας μετέφρασε «τελαμώνας», και αντί για το «τους μηνίσκους», ο Σύμμαχος [μετέφρασε] «μανιάκας», το «κάθεμα» ο Ακύλας «κροκυφάντους», ο Σύμμαχος «τα χαλαστά», και πάλι για το «τους χλιδώνας» ο Σύμμαχος «τα εγκομβώματα».

Αλίμονο στον άνομο... λαέ μου, οι πράκτορές σας σάς απογυμνώνουν... αλλά τώρα ο Κύριος θα εγερθεί για να κρίνει και θα στήσει σε κρίση τον λαό του· ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού και με τους άρχοντές του· εσείς, λοιπόν, γιατί κατακάψατε τον αμπελώνα μου, και η αρπαγή του φτωχού βρίσκεται μέσα στα σπίτια σας; Γιατί εσείς αδικείτε τον λαό μου και καταντροπιάζετε το πρόσωπο των φτωχών; Αυτά λέει ο Κύριος: Επειδή υψώθηκαν οι θυγατέρες της Σιών και περπάτησαν με ψηλά τον τράχηλο και με νεύματα των ματιών, και στο περπάτημά τους έσερναν τους χιτώνες τους και βημάτιζαν επιτηδευμένα με τα πόδια τους, ... ο Κύριος θα αποκαλύψει τη μορφή τους εκείνη την ημέρα· και θα αφαιρέσει ο Κύριος τη δόξα του ιματισμού τους και τα κοσμήματά τους, τα πλέγματα των μαλλιών και τα δίχτυα και τα μηνισκόσχημα κοσμήματα, το περιδέραιο και τον στολισμό του προσώπου τους και τη σύνθεση του ένδοξου διακόσμου τους, τα βραχιόλια και τα ψέλια και το διάδημα και τα κοσμήματα του δεξιού βραχίονα και τα δαχτυλίδια και τα σκουλαρίκια, τα ενδύματα με πορφυρές παρυφές και εκείνα με πορφυρές λωρίδες και τα ενδύματα του σπιτιού και τα διαφανή λακωνικά, τα λινά και τα κυανά και τα κόκκινα, καθώς και το λινάρι που είναι συνυφασμένο με χρυσό και υάκινθο, και τα θερινά πέπλα.

Και γι' αυτό λοιπόν ελέγχει λέγοντας ότι: «Θα αφαιρέσει τη δόξα του ιματισμού τους και τον στολισμό τους και τα πλέγματά τους και τους κορύμβους». Λέγοντας δε κορύμβους, εννοεί είτε κάποιο κόσμημα γύρω από το κεφάλι είτε το σχήμα του ίδιου του κεφαλοδέσμου. «Και τους μηνίσκους»· κόσμημα γύρω από τον λαιμό σε σχήμα ημισελήνου. «Και το κάθεμα». Εννοεί το θέριστρο.

Και τον στολισμό του προσώπου τους. Εδώ νομίζω ότι υπονοεί τα καλλυντικά επιχρίσματα και τις σκιαγραφήσεις του προσώπου. Και τη σύνθεση του ένδοξου στολισμού. Αυτό, λέει, αναφέρεται σε χρυσά περιδέραια. Και τους χλιδώνες· τα χρυσά κοσμήματα γύρω από τους βραχίονες. Και τα ψέλια· τα κοσμήματα γύρω από τους καρπούς. Και το εμπλόκιο· το χρυσό κόσμημα γύρω από το κεφάλι. Και τους δακτυλίους και τα περιδέξια· αυτά που αποκαλούν δεξιάρια. Και τα ενώτια και τα περιπόρφυρα και τα μεσοπόρφυρα ενδύματα και τα οικιακά πανωφόρια και τα διαφανή λακωνικά ενδύματα. Διότι τόσο μεγάλη ήταν η μέριμνά τους για την ακολασία, ώστε όχι μόνο να χρησιμοποιούν τα εγχώρια, αλλά να τα συγκεντρώνουν από μακριά και από ξένες χώρες, και να οργανώνουν υπερπόντια ταξίδια για χάρη τους. Επειδή είναι μεγάλη η απόσταση μεταξύ της Παλαιστίνης και της Λακεδαίμονος και μεσολαβεί απέραντο πέλαγος.