Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 3:26

Και θα ταπεινωθούν και θα πενθήσουν οι θήκες των κοσμημάτων σας. Οι θήκες του χρυσού και του αργύρου, των πολυτελών ενδυμάτων και των πολύτιμων λίθων, όσο μεν περιέχουν τα κειμήλια, αξιώνονται μεγάλης φροντίδας και επιμέλειας, αποθηκευμένες σε οχυρά οικήματα και σε υψηλούς τόπους, με αμπάρες, κλειδαριές, σφραγίδες, φύλακες και με κάθε τι που επινοείται για την ασφάλεια και τη φύλαξή τους. Όταν όμως αποδειχθούν άδειες από τα κειμήλια, παραβλέπονται, εγκαταλελειμμένες και πεταμένες. —Αυτά ας ωφελήσουν και εμάς, διότι οι ψυχές, οι οποίες δέχθηκαν τη δωρεά του θείου λόγου, έγιναν αποθήκες των πολυτίμων αγαθών, άξιες να φυλαχθούν στους θείους θησαυρούς· όταν όμως αποδειχθούν άδειες από τα θεία κοσμήματα, θα ταπεινωθούν και θα απορριφθούν, καταδικασμένες για την αχρηστία τους. Γι’ αυτό «αχρηστεύθηκε», λέγει η Γραφή, «ο Ιεχονίας, σαν σκεύος για το οποίο δεν υπάρχει καμία χρεία». —Για να παραμείνουμε, λοιπόν, στις βασιλικές αποθήκες, ας μην προδώσουμε στους κλέφτες τον πολύτιμο μαργαρίτη που μας εμπιστεύθηκαν.

Διότι γι' αυτούς είναι απόλαυση να τις καταστρέφουν. Όπως ακριβώς και στους κυνηγούς πουλιών φαίνεται αξιοζήλευτο απόκτημα τα πιο όμορφα από τα στρουθία. Έχει γραφτεί κάπου και για τον Σατανά ότι τα φαγητά του είναι εκλεκτά. Επομένως, είναι λογικό εμείς να αγρυπνούμε και να οπλιζόμαστε με θάρρος με τη βοήθεια του Θεού, και να θυμόμαστε τον μακάριο Παύλο που λέει: «Εκείνος που νομίζει ότι στέκεται όρθιος, ας προσέχει μήπως πέσει». Πρέπει δε επιπλέον, προσερχόμενοι στον παντοδύναμο Θεό, να λέμε στις προσευχές: «Κύριε, με το θέλημά σου χάρισε δύναμη στην ομορφιά μου». <Και αντί για ευχάριστη οσμή θα υπάρχει σκόνη· και αντί για ζώνη, θα ζωστείς με σκοινί, και αντί για τον χρυσό στολισμό του κεφαλιού θα αποκτήσεις φαλάκρα εξαιτίας των έργων σου· και αντί για τον χιτώνα τον διακοσμημένο με πορφύρα, θα ζωστείς με σάκο. Και ο πιο όμορφος γιος σου, τον οποίο αγαπάς, θα πέσει από μαχαίρι. Και οι δυνατοί σας θα πέσουν από μαχαίρι, και θα ταπεινωθούν, και θα πενθήσουν οι θήκες των κοσμημάτων σας, και θα εγκαταλειφθείς μόνη, και θα ισοπεδωθείς στο έδαφος.> Δεν πρέπει να νομίζει κανείς ότι μάταια ο προφητικός λόγος αναλύει τόσο λεπτομερώς αυτά, αλλά περιγράφει με ακρίβεια το κάθε τι που προκαλεί ηδονή σε εκείνες που ζουν τρυφηλά, τόσο τα είδη των κοσμημάτων όσο και τις παλιές τους απολαύσεις.

Τους δίνει δε ένδυμα, το οποίο ταιριάζει σε αιχμάλωτες γυναίκες, χοντρό και ευτελές, το οποίο ονομάζει σάκο, και αυτό αντί για τον χιτώνα με την πορφύρα και τα πολυτελή ενδύματα. Και προσθέτει σε αυτά ότι «Και ο υιός σου ο ωραιότατος, τον οποίο αγαπάς, θα πέσει από μάχαιρα». Διότι είναι συνήθεια σε αυτούς που κυριεύουν μια πόλη ή χώρα, να αρπάζουν από αυτήν τις γυναίκες και μέσα από τις αγκαλιές των μητέρων να φονεύουν με ωμότητα τα μικρά και θηλάζοντα βρέφη, ώστε να βαδίζουν οι μητέρες τους χωρίς να είναι φορτωμένες και να μην είναι επιβαρυμένες με τη φροντίδα των νηπίων. Επομένως, ή λέγει ότι με αυτόν τον τρόπο θα πέσει από μάχαιρα ο αγαπητός τους υιός, ή με άλλο τρόπο, ενώ θα μάχεται, και θα βρει τον θάνατο από τα χέρια των εχθρών. Είπε δε ότι θα πενθήσουν οι θήκες των κοσμημάτων τους, όχι επειδή οι υλικές θήκες έχουν την ικανότητα να πενθούν, αλλά όπως ακριβώς αν κάποιος έλεγε ότι και ένα σπίτι πενθεί όταν κανένας δεν κατοικεί σε αυτό.

Προσθέτει δε σε αυτά το, «Και θα εγκαταλειφθείς μόνη και στο έδαφος θα ισοπεδωθείς», δηλαδή, θα γίνεις αξιοθρήνητη και καταβεβλημένη, σαν να κείτεσαι στη γη. Διότι τέτοιος είναι περίπου ο βίος εκείνων που βρίσκονται σε αιχμαλωσία και αθλιότητα, και σε σκληρή και αφόρητη δουλεία. Είναι λοιπόν φοβερό πράγμα το να προσκρούει κανείς στον Θεό και να καταφρονεί την ομορφιά των ψυχών. Διότι, εκείνους που έχουν ρέψει υπερβολικά προς τη ραθυμία, ο Θεός τους αποστερεί από κάθε στολισμό, εννοείται βέβαια τον νοητό, και καθιστώντας τους γυμνούς από κάθε αρετή, τους παραδίδει στους εχθρούς. Έτσι λέμε ότι κάποιοι παραδόθηκαν σε αδόκιμο νου και σε πάθη ατιμίας. Εφόσον λοιπόν μας διακρατεί στην πνευματική ισχύ ο επί πάντων Θεός, διασώζουμε μέσα μας τη λαμπρή ομορφιά της δικής μας φύσης. Όταν όμως Εκείνος αποσύρει τη βοήθειά Του, θα μείνουμε οπωσδήποτε γυμνοί από κάθε αγαθό, και έχοντας αποβάλει την ωραιότητα των καυχημάτων της αρετής, θα υποταχθούμε στα πάθη της ατιμίας και θα γίνουμε δούλοι στους εχθρούς. <Και θα πιάσουν επτά γυναίκες έναν άνδρα, λέγοντας: Το δικό μας ψωμί θα τρώμε και με τα δικά μας ρούχα θα ντυνόμαστε, αρκεί μόνο να κληθεί το όνομά σου πάνω μας· αφαίρεσε την ντροπή μας.> Αφού ολοκλήρωσε πολύ καλά τον λόγο σχετικά με τις γυναίκες των Ιουδαίων, οι οποίες από την τρυφή και τον πλούτο θα όδευαν προς την αιχμαλωσία, προσπαθεί να δείξει ότι οι πόλεις της Ιουδαίας θα απομείνουν στερημένες από άνδρες, και θα βρεθούν σε μεγάλη έλλειψη εκείνων που παλαιότερα ήταν οι πιο μαχητικοί.

Εύλογα, λοιπόν, η προφητεία διατύπωσε και τις απειλές εναντίον τους λέγοντας ότι θα παραδοθούν στη «μάχαιρα» των πολεμίων και υπονοώντας την έφοδο των Ρωμαίων με τη φράση: «και ο κάλλιστος υιός σου, τον οποίο αγαπάς, θα πέσει από μάχαιρα, και οι ισχυροί σας θα πέσουν από μάχαιρα». Στη θέση αυτών, ο Σύμμαχος απέδωσε το χωρίο με τον εξής τρόπο: «αντί για κάλλος, οι εκλεκτοί από το πλήθος σου θα πέσουν από μάχαιρα, καθώς και οι δυνατοί σου στον πόλεμο», τότε που η πόλη και «θα ερημωθεί» και «θα πενθήσει». Προς αυτήν, άλλωστε, έχει ειπωθεί σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα το εξής: «και θα εγκαταλειφθείς μόνη και θα ισοπεδωθείς στη γη».

Και ο ωραιότατος γιος σου, τον οποίο αγαπάς, θα πέσει από ξίφος και οι δυνατοί σας θα πέσουν από ξίφος και θα ταπεινωθούν. Και θα πενθήσουν οι θήκες των κοσμημάτων σας, και θα εγκαταλειφθείς μόνη και θα ισοπεδωθείς στη γη.

«Και θα ταπεινωθούν και θα πενθήσουν οι θήκες των κοσμημάτων σας, και θα εγκαταλειφθείς μόνη, και θα ισοπεδωθείς στο έδαφος». Με όλα αυτά αυξάνει τον θρήνο, εντείνει τον φόβο, φέρνει την αγωνία στο αποκορύφωμά της, θέτει προ οφθαλμών τα δεινά, διευρύνει τη διήγηση της συμφοράς, περιτρέχοντας παντού και συγκεντρώνοντας από παντού τα θλιβερά εξαιτίας της αναισθησίας των ακροατών. Διότι θα ήταν ευκταίο, καθώς συγκλονίζονται από τόσες απειλές, να συνέλθουν και να αποκτήσουν συναίσθηση των θλιβερών δεινών που πρόκειται να συμβούν. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο πρόσθεσε και τούτο, το οποίο φαίνεται να είναι εξαιρετικά αξιοθρήνητο, το να βλέπει δηλαδή κανείς αδειασμένη τη θήκη του χρυσού, ως υπόμνηση της παλαιάς ευημερίας, η οποία μέσω της θέας διατηρεί τον πόνο οξύ. Επειδή, πράγματι, οι συμφορές τότε κυρίως συνηθίζουν να μας κατατρώγουν, όταν τις παραβάλλουμε με τις παλαιότερες ευτυχισμένες ημέρες· και η σύγκριση καθιστά την πληγή οδυνηρότερη. Αυτό άλλωστε έλεγε κάποτε θρηνώντας και ο Ιώβ: «Ποιος θα με επανέφερε στους περασμένους μήνες των προηγούμενων ημερών;»· και διηγείται όλο τον πλούτο και τα αγαθά που συνέρρεαν σαν από πηγές, τις τιμές, τα εισοδήματα, όλη την αίγλη, ώστε, με τη σύγκριση αυτών, να δείξει ότι είναι πολύ πιο επαχθή τα παρόντα δεινά που τον έχουν καταλάβει. Αυτό ακριβώς έκανε τώρα και ο προφήτης, υπενθυμίζοντας τις θήκες, και, μη αρκούμενος ούτε σε αυτό, τις παρουσίασε επιπλέον να πενθούν.

Έπειτα, θέλοντας να παρουσιάσει την υπερβολή της ταπείνωσης, λέει: «Και θα ισοπεδωθείς στη γη». Δεν είπε «θα πέσεις», ούτε «θα κατακρημνιστείς», αλλά χρησιμοποίησε άλλη λέξη, η οποία φανερώνει σαφέστερα την πλήρη ευτέλειά της.