Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 30:19

Αλλά είναι επακόλουθο να κατανοήσουμε ότι, εκτός από αγαθός, είναι και κριτής. Έργο δε εκείνου που κρίνει ορθά και αμερόληπτα είναι να επιμερίζει τις ποινές ανάλογα με τα σφάλματα του καθενός. Ίδιον δε του αγαθού πάλι είναι να μεταπλάθει προς το καλύτερο με ένα ήμερο νεύμα όσους έχουν τιμωρηθεί. «Εσείς δε», λέει, «πού θα εγκαταλείψετε τη δόξα σας;». Αντί δε του «θα εγκαταλείψετε», εννοεί «θα εγκαταλειφθεί». Διότι η θεόπνευστη Γραφή ενίοτε δεν ακριβολογεί ως προς τις λέξεις. Τους ονειδίζει λοιπόν, επειδή τη δική τους δόξα, το να είναι και να ονομάζονται του Θεού –διότι αποτελούσαν δικό Του κλήρο– δεν την υπολόγισαν καθόλου. Διότι την εγκατέλειψαν εκπίπτοντας στα αισχρότερα, και λατρεύοντας τα έργα των ίδιων τους των χεριών, και απειθώντας μεν στους αγίους προφήτες, αψηφώντας δε και αυτήν τη σωτηρία που προέρχεται από τον Θεό, και έχοντας στηρίξει την ελπίδα τους, που είναι ψευδής και ανόητη, στους ανθρώπους. Επειδή κατέβηκαν, όπως είπα, στη χώρα των Αιγυπτίων. «Μακάριοι είναι όλοι όσοι εμμένουν σε Αυτόν, διότι άγιος λαός θα κατοικήσει στη Σιών, και η Ιερουσαλήμ έκλαψε με κλαυθμό: Ελέησέ με. Θα σε ελεήσει· όταν είδε τη φωνή της κραυγής σου, σε εισάκουσε». Αφού ονόμασε δόξα του Ισραήλ τον Σωτήρα των πάντων Θεό, αποδεικνύει ότι η απροθυμία του να απομακρυνθεί κανείς από Αυτόν, και αντίθετα η σταθερή προσκόλληση σε Αυτόν μέσω της απόλυτης ευπειθείας και υποταγής, καθιστά τους ανθρώπους με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε μακάριους.

Το ότι κατά τον καιρό της παρουσίας του Σωτήρος μας, πολλοί από τους απογόνους εξ αίματος του Αβραάμ θα μετανοήσουν, και αφού δικαιωθούν δια της πίστεως και απαλλαγούν από κάθε αμαρτία, θα εμπλουτιστούν με τον αγιασμό μέσω του Πνεύματος, το διδάσκει λέγοντας ότι άγιος λαός θα κατοικήσει στη Σιών. Διότι, λέει, με κλάμα έκλαψε η Ιερουσαλήμ λέγοντας, Ελέησόν με. Και επειδή γνωρίζει ότι ο Θεός των όλων είναι πρόθυμος στη φιλανθρωπία και πανέτοιμος να σπλαγχνιστεί, λέει: Θα σε ελεήσει, και θα εισακούσει την κραυγή σου· διότι άμα σε είδε να μετανοείς, αμέσως συγκατένευσε να σου δώσει τη χάρη της αμνησικακίας. Επομένως, όσον αφορά το θέλημα του Δεσπότη των πάντων, όλοι θα είχαν σωθεί δια της πίστεως στον Χριστό. Επειδή όμως δεν δέχθηκαν τον Λυτρωτή, για τον λόγο αυτόν έχουν παραδοθεί στην απώλεια. Διότι οι ίδιοι επέλεξαν μάλλον αυτό. <Και θα σας δώσει ο Κύριος άρτο θλίψεως και νερό στενάχωρο, και δεν θα σε πλησιάσουν πλέον αυτοί που σε πλανούν· διότι τα μάτια σου θα δουν αυτούς που σε πλανούν, και τα αυτιά σου θα ακούσουν τα λόγια αυτών που σε πλάνησαν από πίσω, οι οποίοι λένε: Αυτή είναι η οδός, ας πορευθούμε σε αυτήν, είτε δεξιά, είτε αριστερά.> Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός έγινε για εμάς δύναμη άρτου ζωής. Διότι είπε ξεκάθαρα: Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο. Αλλά ας νοηθεί και ως νερό, όχι αισθητό και υλικό, αλλά μάλλον θείο και νοητό.

Ας μην κλαίει ο φτωχός, και ας μην καυχιέται ο πλούσιος. Ας μην αποθαρρύνεται ο ασθενής, και ας μην επαίρεται ο δυνατός. Ας μη λυπάται ο δούλος, και ας μην καυχιέται ο κύριος. Διότι όλοι πάνω στη γη θα παραδώσουμε το σώμα μας στο χώμα, μέχρις ότου έλθει ο Κύριος, ο οποίος θα ζωογονήσει τα σώματά μας. Ας καυχώνται όμως οι δίκαιοι, και ας ευφραίνονται εν Κυρίω. Διότι μακάριοι είναι όλοι όσοι βρεθούν τότε άξιοι αυτής της ευλογημένης φωνής: ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου. Μείνετε σταθεροί λοιπόν εσείς που εργάζεστε τη δικαιοσύνη και υπομένετε κόπους υπέρ της αλήθειας του Θεού· διότι οι κόποι της πρόσκαιρης ζωής σας εξασφαλίζουν πολλή παρρησία στο μέλλον· και η στενοχώρια της παρούσας ζωής θα γίνει για εσάς στο μέλλον άνεση και ανύψωση και καύχημα· και το τωρινό κλάμα θα γίνει για εσάς παρηγοριά και άνεση. Διότι είναι γραμμένο: μακάριοι όλοι όσοι μένουν σταθεροί σε αυτόν, διότι άγιος λαός θα κατοικήσει στη Σιών. Τότε πάλι θα πραγματοποιηθεί το γεγραμμένο: ιδού, όσοι με υπηρετούν θα ευφρανθούν, εσείς όμως θα ντροπιαστείτε.

Αυτά λοιπόν ακριβώς προαναγγέλλει διά των παρόντων ο λόγος λέγοντας: 〈και πάλι θα περιμένει ο Θεός για να σας σπλαχνιστεί και γι' αυτό θα υψωθεί ο Θεός για να σας ελεήσει〉. Και προσθέτει λέγοντας στη συνέχεια: 〈διότι κριτής είναι Κύριος ο Θεός〉· ⌜διότι, όντας δίκαιος 〈κριτής〉, όσους μεν ήταν άξιοι τους παρέδιδε στην αιχμαλωσία, ενώ όσους ήταν δίκαιο να ελεήσει, τους έσωζε· γι' αυτό 〈μακάριο〉 είναι το να 〈εμμένει κανείς σε αυτόν〉, ή κατά τον Σύμμαχο το να 〈τον υπομένει〉· ως δίκαιος 〈κριτής〉, λοιπόν, και ως αγαθός 〈και πάλι θα σπλαχνιστεί〉, ώστε η Σιών και η Ιερουσαλήμ να οικοδομηθούν για δεύτερη φορά και να κατοικήσει ξανά σε αυτήν λαός.⌝ ⌞Και δόξα του Ισραήλ ονομάζει τον Σωτήρα των όλων Θεό.⌟ Επειδή όμως έχει γραφτεί: 〈διότι λαός άγιος θα κατοικήσει στη Σιών〉, δεν πρέπει να αγνοούμε ότι ούτε το εβραϊκό κείμενο ούτε οι υπόλοιποι ερμηνευτές τον ονόμασαν 〈άγιο〉, αλλά, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: 〈λαός〉, λέγει, 〈θα κατοικήσει στη Σιών〉· πράγμα το οποίο και έγινε, αλλά δεν ήταν πάντως 〈άγιος〉 όλος ο 〈λαός〉 ο οποίος μετά από αυτά 〈κατοίκησε〉 στην Ιερουσαλήμ. 〈Με κλαυθμό〉, λέγει, 〈δεν έκλαψε "Ελέησέ με"〉· ⌜διότι έτσι αναφέρει το εβραϊκό κείμενο. Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο έχει ειπωθεί: 〈στην Ιερουσαλήμ με κλαυθμό δεν θα κλάψεις〉, ομοίως δε και σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα έχει ειπωθεί: 〈στην Ιερουσαλήμ με κλαυθμό δεν θα κλάψει κανείς〉.

Διότι δεν ήταν πλέον καιρός 〈κλαυθμού〉 για εκείνους που, χάρη στο έλεος του Θεού, ανέκτησαν το πατρικό έδαφος και γι' αυτό έχαιραν και ευφραίνονταν σύμφωνα με το ρηθέν: «ερχόμενοι θα έλθουν με αγαλλίαση σηκώνοντας τα δεμάτια τους». Αυτό δε υπήρξε η αιτία για να επιτύχουν το έλεος του Θεού. Αντί δε του: 〈όταν είδε τη φωνή της κραυγής σου, σε εισάκουσε〉, ο Σύμμαχος λέγει: 〈στη φωνή της βοής σου, αμέσως μόλις ακουστεί, θα σε ακούσει〉. Αυτό είναι παρόμοιο με το: «σύμφωνα με την πίστη σου ας γίνει σε εσένα», το οποίο συνήθιζε να λέγει ο Σωτήρας. Διότι τώρα μεν λέγει 〈δεν έκλαψε〉, σε άλλον όμως καιρό το πράττει αυτό. Πάντως, ο λόγος την προτρέπει να βοά πάντοτε προς τον Θεό· διότι 〈στη φωνή σου〉, λέγει, θα σου αποκριθεί ο Θεός. Σύμφωνα δε με τους Εβδομήκοντα αναφέρεται: 〈και η Ιερουσαλήμ έκλαψε με κλαυθμό Ελέησόν με〉· διότι ουσιαστικά και αυτό το ίδιο το έδαφος βοούσε προς τον Θεό για την κακία των κατοίκων, αλλά και οι δυνατοί θρηνούσαν για τους αδυνάτους και οι ανώτεροι για τους κατώτερους. Γι' αυτό προστίθεται στη συνέχεια: 〈όταν είδε τη φωνή της κραυγής σου, σε εισάκουσε〉.