Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 30:25

Και, αφού γεμίσουν από τις στερεές διδασκαλίες, θα καλλιεργήσουν τη γη. Ως ταύρους δε, όπως νομίζω, ονομάζει εδώ εκείνους που ιερουργούν το θείο κήρυγμα και ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη. Και θα μας βεβαιώσει γι' αυτό πάλι ο πάνσοφος Παύλος, ο οποίος κατανόησε την εντολή του νόμου πνευματικά. Διότι είπε: «Είναι γραμμένο: Δεν θα βάλεις φίμωτρο σε βόδι που αλωνίζει». Και προσθέτει: «Μήπως για τα βόδια ενδιαφέρεται ο Θεός; Ή μήπως τα λέει όλα αυτά για εμάς;» Επομένως, ξεκινώντας από την άριστη τροφή των μοσχαριών διαμορφώνει τα πνευματικά νοήματα, και μας επιτρέπει να κατανοήσουμε ότι στους εκλεκτούς, οι οποίοι αναδεικνύουν όσους λατρεύουν τον Χριστό σαν μια εύφορη γη, θα παρατεθεί η πάγκαλη και στερεή τροφή. Διότι έπρεπε, έπρεπε οι ηγέτες των λαών να γευθούν προηγουμένως τα αγαθά του Πνεύματος, για να μπορούν να ωφελούν τους υποτακτικούς τους. <Και σε κάθε ψηλό βουνό, και σε κάθε υψωμένο λόφο θα τρέχει νερό εκείνη την ημέρα, όταν θα χαθούν πολλοί και όταν θα πέσουν πύργοι.> Και αυτό θα το κατανοήσεις πνευματικά. Διότι λόφους και βουνά ονομάζει τους αγίους ευαγγελιστές και τους αποστόλους, καθώς και όλους τους άλλους, οι οποίοι μετά από αυτούς έγιναν επιμελητές των αγίων Εκκλησιών και ιερουργοί των θείων μυστηρίων, οι οποίοι δεν φρονούν τίποτα το επίγειο, αλλά είναι σαν να έχουν υψωθεί στα ύψη.

Αυτά, λοιπόν, θα μπορούσαν να αναφέρονται στους χρόνους που υποδείχθηκαν, αλλά τα όσα ακολουθούν, διά των οποίων έχει ειπωθεί: 〈και θα υπάρχει σε κάθε ψηλό όρος και σε κάθε μετέωρο βουνό τρεχούμενο νερό〉, εξαναγκάζουν ακόμη και αυτόν που δεν το επιθυμεί να καταφύγει στην αλληγορία. Και ποιο νόημα έχει αυτό που προστίθεται στη συνέχεια: 〈εκείνη την ημέρα, όταν καταστραφούν πολλοί και όταν πέσουν πύργοι, το φως της σελήνης θα είναι ως το φως του ήλιου και το φως του ήλιου θα είναι επταπλάσιο, ως το φως επτά ημερών μέσα σε μία ημέρα, όταν ο Κύριος θα θεραπεύσει το σύντριμμα του λαού του, και θα γιατρέψει την οδύνη της πληγής σου〉; Διότι, ποια ακολουθία θα μπορούσαν να διατηρούν αυτά με όσα ειπώθηκαν προηγουμένως; Είναι αναγκαίο λοιπόν, λέω, να εξετάσουμε ότι και αυτά έχουν προστεθεί σε λογική συνέχεια με τα προλεχθέντα· διότι, εφόσον ο λόγος έδωσε σωματικές υποσχέσεις, λέγοντας: 〈και ο άρτος του γεννήματός σου θα είναι σε αφθονία και παχύς· και τα κτήνη σου θα βοσκήσουν εκείνη την ημέρα σε τόπο εύφορο και ευρύχωρο, οι ταύροι σας και τα βόδια που καλλιεργούν τη γη θα φάνε άχυρα ανακατεμένα με λιχνισμένο κριθάρι〉, εύλογα, πλάι στις σωματικές, προσθέτει και τις θειότερες υποσχέσεις σε όσους είναι άξιοι αυτών. Και αυτό σημαίνει το εξής: 〈και θα υπάρχει σε κάθε ψηλό όρος και σε κάθε μετέωρο βουνό τρεχούμενο νερό〉.

Και το πότε θα συμβεί, το προσδιορίζει δηλώνοντας τον χρόνο, προσθέτοντας και λέγοντας: «κατά την ημέρα εκείνη, όταν θα χαθούν πολλοί και όταν θα πέσουν πύργοι», ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «σε ημέρα μεγάλης σφαγής, όταν θα πέσουν οι μεγάλοι». Και πότε θα γίνει η «μεγάλη σφαγή» και πότε «θα πέσουν οι μεγάλοι», παρά κατά τον καιρό της καθολικής κρίσεως, η οποία πρόκειται να συμβεί μετά «τη συντέλεια τούτου του αιώνος»; Γι' αυτό έχει ειπωθεί σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα: «όταν πέσουν πύργοι και όταν χαθούν πολλοί· διότι πολλοί» θα «χαθούν» εκείνο τον χρόνο, κατά τον οποίο θα αποδοθούν στους αξίους και εκείνα που τους έχουν υποσχεθεί. Και ποια είναι αυτά, το διδάσκει λέγοντας ότι «σε κάθε υψηλό όρος» θα υπάρχει «νερό που θα διαρρέει» και ότι θα πολλαπλασιαστεί γι' αυτούς το σεληνιακό «φως», το οποίο τότε θα γίνει ομοίως σαν το ηλιακό και «εφταπλάσιο». Πολλά και μεγάλα φώτα, λοιπόν, και «διαχωρισμοί υδάτων»· διότι έτσι το ερμήνευσε ο Σύμμαχος λέγοντας: «και σε κάθε υψωμένο βουνό [θα υπάρχουν] διαχωρισμοί αγωγών υδάτων». Θα αποδοθούν σε όσους είναι άξιοι των υποσχέσεων κατά τον χρόνο εκείνο, κατά τον οποίο όσοι είναι άξιοι «σφαγής θα παραδοθούν σε σφαγή» και όσοι είναι υπερήφανοι και αλαζόνες στον παρόντα βίο «θα πέσουν» από το ύψος τους. Γι' αυτό έχει ειπωθεί σύμφωνα με τον Ακύλα: «σε ημέρα μεγάλου σφαγιασμού, όταν θα πέσουν όσοι μεγαλύνονται».

Βλέπεις την ακολουθία του λόγου, ο οποίος για εκείνους μεν από το πλήθος που είναι περισσότερο σαρκικοί έκανε τις υποσχέσεις σωματικές, ενώ σε εκείνους που έχουν ανυψωθεί στο φρόνημα και έχουν διαχωριστεί κατά την ψυχή υπόσχεται τις υψηλότερες δωρεές. Και όπως ακριβώς πολλές φορές έχουμε κατανοήσει «το επουράνιο όρος Σιών», έτσι και «οι πολλές μονές κοντά στον Πατέρα» τυγχάνουν να είναι ουράνια όρη, όπου θα κατοικήσουν οι άξιοι της βασιλείας του Θεού. Σε καθένα δε από αυτά, είτε είναι όρη είτε μονές, λέει ότι θα υπάρχει «ύδωρ που θα διέρχεται», το οποίο αναμφίβολα θα αναβλύζει από την «πηγή» για την οποία έχει ειπωθεί: «διότι κοντά σου υπάρχει πηγή ζωής», από την οποία ξεχύνεται και «ο ποταμός του Θεού», για τον οποίο έχει γραφτεί: «τα ορμήματα του ποταμού ευφραίνουν την πόλη του Θεού», και: «ο ποταμός του Θεού γέμισε με ύδατα», υποδηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον ζωοποιό και σωτήριο Μονογενή Λόγο του Θεού. Έτσι, λοιπόν, «πάνω σε κάθε υψηλό όρος και σε κάθε μετέωρο βουνό» το «διερχόμενο ύδωρ», που δημιουργεί την αθάνατη και αιώνια ζωή, θα καταστήσει αθάνατους εκείνους που πίνουν από αυτό, όταν «και αυτή η ίδια η κτίση, αφού ελευθερωθεί από τη δουλεία της φθοράς», θα λάβει την αμοιβή των κόπων της. Γι' αυτό και η «σελήνη» και ο «ήλιος» θα απολαύσουν μεγαλύτερη δόξα, εφόσον έχουν κοπιάσει στην παρούσα ζωή και έχουν διακονήσει το θέλημα του Θεού.

Και θα τα διασκορπίσεις σαν το νερό της γυναίκας που έχει έμμηνα, και θα τα απορρίψεις σαν κοπριά. Τότε θα δοθεί βροχή για τον σπόρο της γης σου, και ο άρτος από τα γεννήματα της γης σου θα είναι άφθονος και θρεπτικός. Εκείνη την ημέρα τα κτήνη σου θα βοσκήσουν σε τόπο εύφορο και ευρύχωρο, οι ταύροι σας και τα βόδια που καλλιεργούν τη γη θα φάνε άχυρα ανακατεμένα με κοσκινισμένο κριθάρι. Και σε κάθε ψηλό όρος και σε κάθε υψωμένο λόφο θα υπάρχει τρεχούμενο νερό εκείνη την ημέρα, όταν θα χαθούν πολλοί και όταν θα πέσουν οι πύργοι. Και το φως της σελήνης θα είναι σαν το φως του ήλιου, και το φως του ήλιου θα είναι επταπλάσιο την ημέρα που ο Κύριος θα θεραπεύσει το σύντριμμα του λαού Του, και θα γιατρέψει την οδύνη της πληγής σου.