Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 30:33

Αυτοί λοιπόν, λέει, εκείνοι στους οποίους οι Βαβυλώνιοι στήριζαν την ελπίδα για βοήθεια, έχοντας υποστεί σχεδόν μια μεταβολή και ανατροπή των πραγμάτων τους προς το εντελώς αντίθετο, με κιθάρες και αυλούς, δηλαδή χαίροντες και γιορτάζοντες, θα τον πολεμήσουν. Αυτό θα μπορούσε να δει κανείς να έχει συμβεί και στην περίπτωση του Σατανά και της αγέλης των ακαθάρτων πνευμάτων. Διότι είχαν σε αυτόν τον κόσμο πάρα πολλούς, ή μάλλον αναρίθμητους προσκυνητές, αλλά μέσω της φωνής του Κυρίου, δηλαδή μέσω του κηρύγματος του Χριστού, δέχθηκαν πλήγμα και νικήθηκαν, και εκείνοι που περίμεναν να έχουν ως βοηθούς τους, αυτοί παραδόξως υπέστησαν μεταβολή προς το εντελώς αντίθετο. Διότι προσκλήθηκαν μέσω της πίστεως και τους πολέμησαν. Διότι γκρεμίστηκαν οι ειδωλολατρικοί ναοί, συγκλονίστηκαν τα βουνά, και το πλήθος των ακαθάρτων δαιμόνων καταναλώθηκε από τη φωτιά, και, αφού καταδίκασαν εκείνον που κυριαρχούσε παλαιότερα, αναγνώρισαν τον Θεό ως τον εκ φύσεως και αληθινά Βασιλέα και Κύριο. Και θεώρησαν εξαιρετικά σημαντικό το να ακολουθούν, διαμέσου κάθε αρετής, τον αληθινά ευδόκιμο και εξαίρετο βίο, απορρίπτοντας όσο το δυνατόν πιο μακριά τη ζωή στη φαυλότητα. <Διότι δεν θα σου ζητηθεί ευθύνη πριν από τις ημέρες; Μήπως ετοιμάστηκε και για εσένα βασιλεία; Βαθιά φάραγγα, ξύλα στοιβαγμένα, φωτιά, και πολλά ξύλα.>

«Η οργή του Κυρίου είναι σαν φάραγγα που καίγεται από θειάφι.» Λέγοντας ότι ο Ασσύριος θα πολεμηθεί από εκείνους από τους οποίους ήταν φυσικό μάλλον να προσδοκά βοήθεια, και ότι θα υποστεί κακό πέρα από κάθε όριο, αναγκαστικά προσθέτει και αυτά. Διότι, επειδή φαίνεται να έχει δείξει μακροθυμία απέναντί τους για πολλά χρόνια και με δυσκολία επέβαλε τις τιμωρίες σε αυτούς που έσφαλαν αφόρητα, απολογείται κατά κάποιον τρόπο και λέει: «Διότι δεν θα σου ζητηθούν ευθύνες πριν από τις ορισμένες ημέρες».

Διότι ο Θεός των όλων δείχνει ανεξικακία, και παρέχει πλουσιοπάροχα την αγαθότητά του σε όσους σφάλλουν, μήπως τυχόν και αλλάξουν τα φρονήματά τους προς το καλύτερο, και αφού επιλέξουν να μετανοήσουν, αποφύγουν την τιμωρία που τους οφείλεται. Όταν όμως δεν γίνει τίποτε από αυτά, τότε πλέον επιφέρει τις συνέπειες της οργής του, χωρίς να το πράττει αυτό πρόωρα, αλλά στον κατάλληλο καιρό πλέον, και αφού η κατάσταση έχει φτάσει στο πλήρες μέτρο της, πράγμα που αρμόζει κατεξοχήν στη γαληνότητα και τη φιλανθρωπία του Θεού που κρατεί τα σύμπαντα. Λοιπόν, ω Ασσύριε, λέγει, φάνηκα σε σένα αγαθός και μακρόθυμος. Διότι δεν θα σου ζητηθεί ο λόγος πρόωρα. Είναι προφανές δε ότι εννοεί τις τιμωρίες για τις ύβρεις που διέπραξες εναντίον των δικών μου ανθρώπων. Τέτοιου είδους είναι και εκείνο που ειπώθηκε προς τον μακάριο Αβραάμ: «Διότι δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί οι αμαρτίες των Αμορραίων έως τώρα.» Αλλά και ο μακάριος προφήτης Ζαχαρίας λέγει ότι είδε γυναίκες, οι οποίες είχαν φτερά σαν του τσαλαπετεινού και μετέφεραν το μέτρο, και την αμαρτία να κάθεται στη μέση με μορφή γυναίκας. Διότι ο Νομοθέτης κανονίζει ανάλογα προς τα αμαρτήματα του καθενός τις αντίστοιχες τιμωρίες. Αλλά μήπως νόμισες, ω Ασσύριε, λέγει, ότι έχει ετοιμαστεί για εσένα το να βασιλεύεις στο διηνεκές, δηλαδή το να μπορείς να κυριαρχείς, και να ασκείς ακλόνητη την πλεονεξία απέναντι σε όλους; Αλλά έσφαλες ως προς την αλήθεια· διότι απεναντίας θα κληρονομήσεις βαθιά φάραγγα, και ξύλα στοιβαγμένα, και φωτιά. Διότι έτσι θα ξεσπάσει πάνω σε σένα και στους δικούς σου η οργή του Κυρίου.

Διότι είχε καταδυναστεύσει ολόκληρη τη γη προτού λάμψει ο Χριστός. Επειδή όμως ο Θεός και Κύριος φανερώθηκε σε εμάς, αποδιώχθηκε σαν κάποιο εξαιρετικά άγριο θηρίο από το ποίμνιο εκείνων που πίστεψαν, και κατήλθε στο πυρ του άδη για να κληρονομήσει εκεί φλόγες. Διότι η οργή του Κυρίου θα είναι γι' αυτόν σαν φάραγγα που καίγεται από θειάφι.

Ποιος σου υπέταξε την οικουμένη; Με απάτη την άρπαξες· επομένως απόδωσέ την στον ενανθρωπήσαντα Υιό, τον Δεσπότη των πάντων· άκου τι λέει ο προφήτης Ησαΐας για σένα: «Μήπως και για σένα έχει ετοιμαστεί βασιλεία; Φάραγγα βαθιά, πυρ και θειάφι και ξύλα στοιβαγμένα· ο θυμός του Κυρίου είναι σαν φάραγγα που καίγεται από θειάφι.» Εσύ όμως, που έχεις ως κλήρο την άσβεστη φλόγα, πώς υπόσχεσαι στον βασιλιά των όλων τα δικά του; Περίμενες να έχεις ως προσκυνητή εκείνον τον οποίον τρέμουν τα σύμπαντα, και δοξολογούν τα Σεραφείμ και όλες οι αγγελικές δυνάμεις; Έχει γραφτεί: «Κύριον τον Θεό σου θα προσκυνήσεις, και αυτόν μόνο θα λατρεύσεις.» —(B f. 47 b) Πλήττοντας τα ίδια του τα σπλάχνα τρόπον τινά, του παρέθεσε επίκαιρα αυτή την εντολή· διότι, πριν από την έλευσή του, είχε πλανήσει όλη την οικουμένη· αυτός ήταν που προσκυνούνταν παντού· ο νόμος του Θεού όμως, θέτοντάς τον εκτός της εξουσίας που είχε αποκτήσει με απάτη, πρόσταξε να προσκυνούν τον έναν, κατά φύση και αληθινά όντα Θεό, και σε αυτόν μόνο να προσφέρουν τις λατρείες. <Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου από εδώ κάτω.> (A f. 75 b, B f. 47 b, H f. 230) Τον τρίτο πειρασμό προσάγει ο διάβολος, αυτόν της κενοδοξίας· «Ρίξε τον εαυτό σου κάτω», λέγοντας, προς επίδειξη της θεότητας· αλλά δεν τον κατέρριψε μέσω της έπαρσης, αλλά αστόχησε και σε αυτό τον σκοπό του· «Διότι έχει ειπωθεί, λέει, Δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου.»

Διότι σε αυτούς προσέτρεχαν ως σε θεούς και έτρεφαν την ελπίδα ότι θα λάβουν βοήθεια από εκείνους, μη γνωρίζοντας ότι αυτοί οι ίδιοι θα γίνουν οι τιμωροί τους· διότι η οργή και ο θυμός που αποστέλλεται εναντίον των ασεβών θα εκδηλωθεί μέσω πονηρών αγγέλων, οι οποίοι θα τους πολεμήσουν με τύμπανα και κιθάρες, καθώς είναι επιχαιρέκακοι. Έτσι άλλωστε αναφερόταν και πρωτύτερα: «Γίγαντες έρχονται να εκπληρώσουν τον θυμό μου, χαιρόμενοι συγχρόνως και υβρίζοντας»· θα πολεμήσουν, λοιπόν, τους ασεβείς οι προαναφερθέντες ύστερα από μεταστροφή· διότι αντί για φίλοι θα γίνουν εχθροί τους. Τότε δε και θα τους ζητηθούν ευθύνες, πληρώνοντας για όλα όσα αμάρτησαν. Αυτά, λέει, περιμένουν εσένα, τον άλλοτε τρυφηλό και υπερήφανο· εκτός εάν βέβαια, εξαπατώντας τον εαυτό σου, προσδοκάς ότι έχει ετοιμαστεί και για σένα να βασιλεύσεις όμοια με εκείνους που βάδισαν την στενή και τεθλιμμένη οδό και έγιναν φτωχοί για τον Θεό και διώχθηκαν ένεκα δικαιοσύνης· διότι για όλους εκείνους έχει ετοιμαστεί η βασιλεία, αλλά όχι και για σένα που έχεις πορευθεί την πλατιά και ευρύχωρη οδό. Γι' αυτό έχει προετοιμαστεί για σένα η προδηλωθείσα βαθιά φάραγγα του ορμητικού νερού, γεμάτη ξύλα και αναμμένο πυρ, ώστε όλη η φάραγγα να μην έχει γεμίσει με τίποτε άλλο παρά με θυμό και οργή, που αναφλέγει θειάφι και πυρ για την κόλαση εκείνων που θα καταδικαστούν εκεί.