Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 31:5

«Όπως τα πουλιά που πετούν, έτσι θα υπερασπιστεί ο Κύριος την Ιερουσαλήμ, και θα την ελευθερώσει, και θα την περιθάλψει, και θα την σώσει.» Ο προφήτης παρενέβαλε βέβαια ενδιάμεσα την επίπληξη, εννοώ αυτήν εναντίον εκείνων που κατεβαίνουν στην Αίγυπτο, και μάλιστα εναντίον εκείνων που επέλεξαν να έχουν ως βοηθό Αιγύπτιο άνθρωπο και όχι τον Θεό. Και είπε ότι θα καταστραφούν μαζί με εκείνους που υπόσχονται να τους υπερασπιστούν. Έπειτα πάλι επαναφέρει τον λόγο σε αυτό που έλεγε στην αρχή: διότι, αφού είπε ότι οι Ασσύριοι θα κληρονομήσουν βαθιά φάραγγα, προαναγγέλλει με σαφήνεια ότι ο Θεός θα βοηθήσει αυτούς που τον σέβονται και θα αγωνιστεί υπέρ εκείνων που βρίσκονται στην Ιουδαία, και θα επιτεθεί σε εκείνους που θέλουν να την αδικήσουν, ακριβώς όπως το λιοντάρι στο θήραμα, βρυχώμενο δυνατά και τρομερά απέναντι σε όσους αντιστέκονται. Διότι λένε για αυτό το θηρίο, ότι όταν η πείνα το διεγείρει για τροφή, ορμάει σε αγέλες βοδιών ή σε άλλα ζώα, και τα κατατρομάζει εκ των προτέρων με δεινό και φοβερότατο βρυχηθμό, και κάνει την επίθεσή του αβάσταχτη για τους ποιμένες. Έτσι, λέει, θα κατέβει ο Κύριος για να εκστρατεύσει πάνω στο όρος Σιών, δηλαδή την Ιερουσαλήμ, πάνω στα βουνά της. Όπως τα πουλιά που πετούν, έτσι θα υπερασπιστεί ο Κύριος την Ιερουσαλήμ.

Διότι τα πτηνά ανατρέφουν τα μικρά τους στα βουνά και στα πυκνά φυλλώματα των δέντρων κατασκευάζουν τις φωλιές τους. Εάν όμως κάποιο άλλο πουλί ή φίδι θελήσει να αρπάξει τα μικρά, η μητέρα που τα γέννησε τα υπερασπίζεται σθεναρά, και κάνει ολοφάνερη τη δύναμη της στοργής που έχει μέσα της, πετώντας γύρω γύρω και βγάζοντας κραυγές, και καταβάλλοντας σχεδόν κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξουδετερώσει αυτόν που θέλει να τα καταστρέψει. Έτσι, λέει, ο Κύριος των όλων θα υπερασπιστεί την Ιερουσαλήμ, θα την ελευθερώσει, θα την περιθάλψει και θα τη σώσει. Αυτά συνέβησαν όταν η Βαβυλώνα κυριεύθηκε, και ο Κύρος απάλλαξε τον Ισραήλ από την αιχμαλωσία. Διότι επέστρεψαν, ενώ τη βασιλεία τους διοικούσε ο Ζοροβάβελ του Σαλαθιήλ, ο οποίος καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα, και ενώ αρχιερατεύων ήταν ο Ιησούς του Ιωσεδέκ, ο μέγας ιερέας. Και επειδή ήθελαν να ξαναχτίσουν τα τείχη της Ιερουσαλήμ, ορισμένοι από τους γείτονες τους επιτέθηκαν θέλοντας να τους εμποδίσουν· κανείς όμως δεν νίκησε, καθώς ο Θεός ενδυνάμωνε τον Ισραήλ. Τέτοια ακριβώς υπήρξε και για εμάς η δύναμη της βοήθειας του Σωτήρα μας. Διότι πήρε τους πάντες αιχμαλώτους αυτός που θεωρήθηκε ότι είναι ο θεός αυτού του αιώνα· όμως ο Χριστός όρμησε εναντίον του σαν λιοντάρι, ή σαν μικρό λιοντάρι, και τον κατήργησε με τον λόγο της δύναμής Του. Αυτός είναι ο Κύριος Σαβαώθ.

Και εκστράτευσε στο όρος Σιών, δηλαδή υπερασπίστηκε μαχητικά τη νοητή Σιών, η οποία είναι η Εκκλησία του ζώντος Θεού, και τη διέσωσε σθεναρά σαν μια δική του φωλιά. Διότι ο πατέρας της αμαρτίας από πάρα πολύ μεγάλη αλαζονεία έλεγε: «Ολόκληρη την οικουμένη θα καταλάβω με το χέρι μου σαν φωλιά· και θα την πάρω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά, και δεν υπάρχει κανείς που θα μου ξεφύγει, ή θα μου αντισταθεί». Ο Σωτήρας όμως και Κύριος των όλων συγκέντρωσε αυτούς που πίστεψαν σε αυτόν, με τον τρόπο που η όρνιθα συνάγει τα πουλάκια της κάτω από τις φτερούγες της, και τους έθεσε μακριά από κάθε επιβουλή. Διότι τους ελευθέρωσε, και διαφύλαξε για τον εαυτό του ολόκληρη τη γη, και έσωσε την υπ' ουρανόν. <Επιστρέψτε, εσείς που μηχανεύεστε βαθιά και άνομη βουλή.> Ενώ ο Θεός λέει ότι αφενός θα εκστρατεύσει στο όρος Σιών, και αφετέρου θα επιτεθεί σε αυτούς που αδικούν τον Ισραήλ, δηλαδή σε αυτούς που πιστεύουν σε αυτόν, σαν ρωμαλέος λέοντας, και προσθέτει ότι και θα τους υπερασπιστεί, και θα τους περιθάλψει, και θα τους σώσει· πάλι ο προφήτης κραυγάζει εναντίον εκείνων που δεν ανέχονται να πιστέψουν, ότι η δεξιά του Θεού είναι παντοδύναμη, και θα σώσει εύκολα από τους εχθρούς εκείνους που θα επιλέξει.

«Ούτε μάχαιρα ανδρός, ούτε μάχαιρα ανθρώπου θα τον καταβροχθίσει, και θα τραπεί σε φυγή όχι εξαιτίας της μαχαίρας. Οι δε νεανίσκοι θα υποστούν ήττα, διότι θα περικλειστούν από βράχο, σαν από χαράκωμα, και θα ηττηθούν· και αυτός που φεύγει θα αιχμαλωτιστεί.» Επανέρχεται και τώρα ο λόγος στον προκαθορισμένο σκοπό του. Διότι, λέει, θα υπερασπιστεί ο Κύριος την Ιερουσαλήμ, δηλαδή θα αγωνιστεί υπέρ της Εκκλησίας Του, η οποία είναι η πόλη Του. Και θα ελευθερώσει όσους πιστεύουν σε Αυτόν, θα τους κάνει δικό Του απόκτημα, θα τους συγκαταλέξει στη δική Του κληρονομιά, και επιπλέον θα τους σώσει. Και με ποιον τρόπο; Διότι θα απαλλάξουν τους εαυτούς τους από τη βέβηλη και βδελυρή ειδωλολατρία, και δεν θα λατρεύουν πλέον τα έργα των δικών τους χεριών, είτε είναι χρυσά και αργυρά, είτε έχουν κατασκευαστεί με πολυτέλεια με κάποιον άλλον τρόπο.

«Ο Κύριος όμως θα απλώσει το χέρι Του και θα ασθενήσει ο βοηθός, και θα πέσει ο βοηθούμενος, και όλοι μαζί θα αφανιστούν», ονομάζοντας «βοηθό» τους Αιγυπτίους και «βοηθούμενους» αυτούς που καταφεύγουν σε αυτούς. Μέσα από όλη την προκείμενη εξιστόρηση ο λόγος διδάσκει ότι, στους καιρούς των διωγμών, εάν ποτέ ο Θεός κρίνει σκόπιμο να παραδώσει τον λαό Του ή και την Εκκλησία Του σε αυτούς που καταδιώκουν τη θεοσέβεια, δεν πρέπει να εγκαταλείπουμε την ένθεη πίστη ούτε να απομακρυνόμαστε από την πεποίθησή μας στον Θεό, ούτε να απελπιζόμαστε για τη συμφιλίωση με τον Θεό ούτε να αυτομολούμε στον αιγυπτιακό βίο, εννοώ δηλαδή αυτόν των ειδωλολατρών. Διότι πολλοί σε τέτοιους καιρούς, αφού αποστάτησαν από τον λόγο της θεοσέβειας, εξάρτησαν τις ελπίδες τους από τη βοήθεια των ειδωλολατρών. Αλλά βέβαια, μετά τα προαναφερθέντα, συνδέει πάλι την επιστροφή αυτών που θα επανέλθουν από την αιχμαλωσία με την προστασία που θα τους παρέχει ο Θεός και λέει ότι, όπως ακριβώς το «λιοντάρι», το βασιλικό και το πιο ισχυρό από όλα τα θηρία, όταν κινείται για να «θηρεύσει» την τροφή του, ορμά σε ποίμνιο προβάτων, χωρίς να δίνει σημασία ούτε στις κραυγές των «ποιμένων» ούτε στο «πλήθος» αυτών που το καταδιώκουν, έτσι και ο ίδιος ο Κύριος θα επιτεθεί στους εχθρούς και θα λυτρώσει τον λαό Του από αυτούς, αποκαθιστώντας τον στον δικό Του τόπο, στην Ιερουσαλήμ. «Έτσι» θα τους «υπερασπιστεί», όπως ακριβώς βλέπει κανείς πολλές φορές στη φύση των πτηνών τις μητέρες των νεοσσών να πετούν ολόγυρα από τη φωλιά και να αγωνίζονται υπερασπιζόμενες τους νεοσσούς, διότι «έτσι» και ο ίδιος «θα υπερασπιστεί την Ιερουσαλήμ».

Έχοντας υποσχεθεί ⟨ότι θα υπερασπιστεί την Ιερουσαλήμ⟩, ο Θεός απευθύνεται στη συνέχεια προς αυτούς που είχαν εισέλθει στην Αίγυπτο, λέγοντας: ⟨επιστρέψτε, εσείς που μελετάτε βαθύ και άνομο σχέδιο⟩. ⌈Διότι είναι δυνατόν ακόμη και τώρα, εφόσον μετανοήσουν, να επιστρέψουν στη δική τους γη, έχοντας μάθει τα όσα έχει υποσχεθεί για αυτήν ο Θεός.⌉ Έπειτα υπόσχεται ότι, κατά τον καιρό εκείνο που θα συντελεστεί η επιστροφή του λαού, δεν θα υπάρξει πλέον ειδωλολατρία μεταξύ τους. Γι’ αυτό λέει: ⟨ότι την ημέρα εκείνη θα αποβάλουν οι άνθρωποι τα χειροποίητα είδωλα⟩. ⌈Και αυτό το αποδεικνύει η ιστορία· διότι, μετά την επιστροφή τους από τη Βαβυλώνα και την ανέγερση του δεύτερου ναού στα Ιεροσόλυμα, δεν φαίνονται πλέον να χρησιμοποιούν είδωλα.⌉ Στη συνέχεια, επειδή ακριβώς από φόβο προς τον Ασσύριο εγκατέλειψαν την κατοικία τους στην Ιουδαία και κατέφυγαν στην Αίγυπτο, τους υπόσχεται την πτώση του Ασσυρίου λέγοντας: ⟨και θα πέσει ο Ασσούρ από μάχαιρα που δεν είναι ανθρώπου⟩. ⌈Αυτό σημαίνει την καθαίρεση της βασιλείας των Ασσυρίων και την πτώση τους, σαν να γκρεμίζονται από το ύψος του προηγούμενου βασιλικού τους αξιώματος σε ταπεινή κατάσταση· και αυτό, τους λέει, θα συμβεί όχι από ανθρώπινη επίθεση, αλλά από την οργή του Θεού εναντίον τους.