Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 33:11

Επειδή όμως, αφού υπέμεινε τον σταυρό για τη ζωή όλων, αναστήθηκε πάλι ως Θεός, τότε ακριβώς, σε αυτούς που έφτασαν σε τέτοιο σημείο ασέβειας, ώστε όχι μόνο να μην τον υπακούσουν, καίτοι τους καλούσε στη ζωή, αλλά και να τολμήσουν να τον υποβάλουν σε λοιδορίες και βασανιστήρια, και στον ίδιο τον θάνατο, επέβαλε την πρέπουσα τιμωρία. Διότι εκεί χάθηκαν οικτρά, με τις πόλεις τους να έχουν πυρποληθεί. Και με τη γη τους να έχει ολοκληρωτικά καταστραφεί, τότε ακριβώς κατανοούσαν τη δόξα Εκείνου που έπαθε, και αφού περιέπεσαν σε τέτοιες φοβερές και αναπόδραστες συμφορές, μόλις και μετά βίας συνειδητοποίησαν ότι οι ανόσιες πράξεις της ασέβειάς τους δεν στρέφονταν εναντίον κάποιου από τους προφήτες, αλλά εναντίον του ίδιου του Σωτήρα και Λυτρωτή των πάντων. Επειδή η θεία οργή επρόκειτο αμέσως να πέσει πάνω τους: Τώρα θα εγερθώ, λέει, λέγει ο Κύριος. Διότι, αφού έδειξε ανεξικακία ως Θεός πριν από τον τίμιο σταυρό, έχοντας ήδη υποστεί τα πάθη πάνω σε αυτόν, σχεδόν εξεγείρεται εναντίον των εχθρών του. Και δοξάστηκε και υψώθηκε, παραδίδοντας από τη μια στον όλεθρο εκείνους που τον πολέμησαν μέχρι τέλους, και προσκαλώντας από την άλλη τα έθνη μέσω της πίστεως, και καταλαμπρύνοντας με το νοητό και θείο φως εκείνους που βρίσκονταν άλλοτε στο σκοτάδι, και οι οποίοι είχαν την ομίχλη της αμάθειας στον νου και στην καρδιά. Τώρα, λοιπόν, θα δοξαστώ, τώρα θα δείτε, τώρα θα καταλάβετε, διότι μάταιη θα είναι η ισχύς του πνεύματός σας, δηλαδή, σε τίποτα δεν θα καταλήξει.

Έπειτα, ερμηνεύοντας το νόημα του λόγου προσθέτει, όταν έλθει ο Ναβουχοδονόσορ στην Ιερουσαλήμ, αποσαφηνίζοντας ξεκάθαρα ότι ο μεν αετός είναι ο βασιλιάς των Βαβυλωνίων, ο δε Λίβανος είναι η Ιερουσαλήμ. Αλλά και η χώρα, αναφέρει, που ονομάζεται «Σαρών ή Ασσαρών», λέει πως «μεταβλήθηκε σε έλη ή έγινε άχρηστη», με το οποίο εννοεί ότι τα πιο εύφορα μέρη του ιουδαϊκού έθνους, δηλαδή όσα νοούνται μέσα στις ψυχές τους, θα αφανιστούν. Το δε χωρίο «θα γίνει φανερή η Γαλιλαία», έχει ειπωθεί εξαιτίας όσων προφητεύθηκαν προηγουμένως γι' αυτήν, σύμφωνα με το «Γαλιλαία των εθνών»: «ο λαός που κάθεται στο σκοτάδι, δείτε φως μέγα· σε αυτούς που κάθονται στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, ανέτειλε φως σε αυτούς». Εξαιτίας αυτών, λοιπόν, «θα γίνει φανερή η Γαλιλαία και το Χερμέλ (Κάρμηλο)» ομοίως «θα γίνει φανερό», αναφέρει. Και ποιο είναι αυτό, παρά εκείνο για το οποίο ειπώθηκε πιο πάνω: «και η έρημος θα γίνει σαν το Χερμέλ»; Αυτή λοιπόν «η έρημος», αφού γίνει «σαν το Χερμέλ», θα καταστεί φανερή μαζί με τη Γαλιλαία. Ο φιλάνθρωπος Θεός, λοιπόν, «απέστειλε αγγέλους ειρήνης» προς τον ιουδαϊκό λαό «να κλαίνε πικρά και να παρακαλούν» να αποδεχθούν την «ειρήνη» που τους ευαγγελίζονταν. Επειδή όμως δεν τους δέχθηκαν, προσθέτει λέγοντας: «Τώρα θα εγερθώ, λέει ο Κύριος, τώρα θα δοξαστώ, τώρα θα υψωθώ· τώρα θα δείτε, τώρα θα αισθανθείτε», επαγγελλόμενος τη δεύτερη και ένδοξη παρουσία Του, κατά την οποία «θα δουν» και θα λάβουν αίσθηση της θεότητάς Του.

Τότε δε θα «δοξαστεί» αυτός και θα «υψωθεί». Και τότε θα γνωρίσουν ότι «μάταιη» ήταν τελικά η «ισχύς του πνεύματός» τους· διότι «φωτιά θα τους καταφάγει», γι' αυτό και ελέχθη απευθυνόμενος στο πρόσωπό τους: «μάταιη η ισχύς του πνεύματός σας, φωτιά θα σας καταφάγει». Αντί δε του «και θα υπάρξουν έθνη κατακαυμένα», το εβραϊκό κείμενο και όλοι οι υπόλοιποι ερμηνευτές έχουν πει «και θα υπάρξουν λαοί παραδομένοι στη φωτιά», διαστέλλοντας σαφώς ο λόγος τους λαούς προς τους οποίους απευθυνόταν· διότι αυτοί, λέει, «θα είναι σαν αγκάθια ριγμένα σε αγρό και καταπατημένα». Αν και αυτά τα προφητεύει για εκείνους από τον ιουδαϊκό λαό που δεν αποδέχθηκαν τη χάρη που τους ευαγγελίσθηκε, εσείς με την «ακοή» αυτών των προφητικών λόγων «ακούγοντας δεν κατανοείτε», αν και γνωρίζετε ότι αυτά τα ίδια που λέγονται και γράφονται προς εσάς στην εβραϊκή γλώσσα, και όσα άλλα θαυμαστά διέπραξα σε εσάς, «εκείνοι που βρίσκονται μακριά» και κατοικούν μέχρι τα πέρατα της γης, καθώς και «εκείνα που» σας μίλησα και «έπραξα» μπροστά στα μάτια σας, θα τα «γνωρίσουν» όσοι βρίσκονται στα πέρατα της οικουμένης. Πώς δε θα τα «γνωρίσουν», παρά μόνον εάν «πλησιάσουν τον Θεό» και προσέλθουν σε αυτόν και διδαχθούν την «ισχύ» του.

Αυτοί δε οι ίδιοι θα γνωρίσουν πώς αποστάτησαν από εμένα «οι άνομοι στη Σιών»· γι' αυτόν τον λόγο, εξαιτίας της αποστασίας τους, «θα τους καταλάβει τρόμος». Έπειτα, απευθυνόμενος προς αυτούς τους ίδιους που απίστησαν από τον λαό της περιτομής, προσθέτει στη συνέχεια: «ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά;» για την οποία λίγο πριν έλεγε: «φωτιά θα σας καταφάει», και πάλι: «ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;» «τον ετοιμασμένο», δηλαδή, «για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Ποιος λοιπόν θα είναι αυτός που γνωρίζει αυτά και τα μαρτυρεί εκ των προτέρων σε όσους δεν τα γνωρίζουν, παρά καθένας που «πορεύεται με δικαιοσύνη και ομιλεί για την ευθεία οδό και καθένας που μισεί την ασέβεια και την αδικία», που αποστρέφεται τη δωροδοκία και κλείνει «τα αυτιά του για να μην ακούσει κρίση αίματος, και κλείνει τα μάτια του» για να μη βλέπει άδικη πράξη; Τέτοιος δε ήταν ο καθένας από τους προφήτες του Θεού και κάθε θεοφιλής άνθρωπος, καθώς και ο χορός των αποστόλων και των μαθητών του Σωτήρα μας. Κάθε τέτοιος άνθρωπος, λοιπόν, «θα σας αναγγείλει», λέει, «ότι καίει φωτιά» που είναι «ετοιμασμένη» για τους ασεβείς. Ο ίδιος δε θα σας φανερώσει και τον «τόπο» της «αιώνιας» καταδίκης, προειδοποιώντας σας να φυλάγεστε για να μην περιπέσετε σε αυτόν.

Άγιος είναι ο Θεός που κατοικεί στα ύψη, ... μέσα στον νόμο θα παραδοθούν, στους θησαυρούς βρίσκεται η σωτηρία μας, εκεί υπάρχει σοφία και γνώση και ευσέβεια ... ιδού λοιπόν, μέσα στον φόβο σας αυτοί θα φοβηθούν· αυτούς που φοβόσασταν, θα σας φοβηθούν· διότι άγγελοι θα αποσταλούν κλαίγοντας πικρά, παρακαλώντας για ειρήνη. Διότι θα ερημωθούν οι οδοί τους· διότι έπαψε ο φόβος των εθνών, και η συνθήκη με αυτούς ακυρώνεται, και να μην τους θεωρείτε πλέον ανθρώπους. Πένθησε η γη, ντροπιάστηκε ο Λίβανος, έλη έγινε ο Σαρών· φανερά θα γίνουν η Γαλιλαία και ο Κάρμηλος. Τώρα θα αναστηθώ, λέει ο Κύριος, τώρα θα δοξαστώ, τώρα θα υψωθώ· τώρα θα δείτε, τώρα θα ντροπιαστείτε· μάταιη θα είναι η δύναμη του πνεύματός σας, φωτιά θα σας καταφάει, και τα έθνη θα είναι κατακαμένα σαν αγκάθια πεταμένα σε αγρό και κατακαμένα. Θα ακούσουν οι μακρινοί αυτά που έπραξα ... αποστάτησαν οι άνομοι στη Σιών ... ποιος θα σας αναγγείλει ότι η φωτιά καίει; ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο; Αυτός που πορεύεται με δικαιοσύνη, που ομιλεί την ορθή οδό, που μισεί την ανομία και την αδικία, και που τινάζει τα χέρια του μακριά από δωροδοκίες ... που κλείνει τα μάτια του για να μη βλέπει την αδικία, αυτός θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο οχυρού βράχου· άρτος θα του δοθεί, και το νερό του θα είναι εξασφαλισμένο. Βασιλιά με δόξα θα δείτε, και τα μάτια σας θα αντικρίσουν μια γη μακρινή, η ψυχή σας θα στοχαστεί τον φόβο· πού είναι οι γραμματείς;

Ποιος θα τον εγείρει; Τώρα θα αναστηθώ, λέγει ο Κύριος, τώρα θα υψωθώ, τώρα θα δοξαστώ· τώρα θα δείτε, τώρα θα καταλάβετε. λγ΄. Αλλά οι γυναίκες, φλεγόμενες από την ένθερμη αγάπη για τον Διδάσκαλο, βλέποντας όλα αυτά φανερά και σπεύδοντας να εκτεθούν στον κίνδυνο για τον Κύριο, ξεπέρασαν το θάρρος των αποστόλων, καθώς δεν ανέχονταν να υστερήσουν. Άρα, όπου πλεόνασε η αμαρτία, υπερπερίσσευσε η χάρη. Διότι έπρεπε βεβαίως, μέσω εκείνων από τις οποίες διακονήθηκε ο θάνατος, μέσω αυτών να υπηρετηθεί και η ανάσταση. Και γιατί άραγε κρύβονται οι απόστολοι; Έπρεπε να προφυλαχθούν οι πιστότατοι μάρτυρες της θείας οικονομίας, οι οποίοι επρόκειτο να γίνουν κήρυκες στα έθνη, εφόσον υπήρξαν αυτόπτες και υπηρέτες των θείων μυστηρίων.