Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 33:14

Όταν, λοιπόν, κάποιος διέλθει αυτή τη σάρκα χωρίς προσκόλληση, παροικώντας σε αυτήν ως σε κάτι ξένο και χωρίς να εξαρτάται από αυτήν ως να ήταν δική του, αυτός, επειδή νέκρωσε τα επίγεια μέλη του και κατόρθωσε τον αγιασμό, είναι άξιος της κατασκηνώσεως στο άγιο όρος· την οποία επιθυμώντας ο Ψαλμωδός έλεγε: «Θα εισέλθω στον τόπο της θαυμαστής σκηνής»· και το: «Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων». Εκεί μας κατασκηνώνει τόσο η αγάπη προς τον πλησίον, έχοντας ως σκοπό εκείνη την κατασκήνωση στο όρος, όσο και η φιλία που δημιουργείται από τον μαμωνά της αδικίας. Διότι λέει: «Αποκτήστε για τον εαυτό σας φίλους από τον μαμωνά της αδικίας, ώστε, όταν πεθάνετε, να σας δεχθούν στις αιώνιες σκηνές». Για εκείνη τη διαβίωση ο Κύριος έλεγε με τη μορφή προσευχής: «Πάτερ άγιε, δώσε ώστε, όπου είμαι εγώ, να βρίσκονται και αυτοί». Σπάνιος είναι και αυτός που παροικεί στο σώμα, και αυτός που κατασκηνώνει στο όρος. Γι' αυτό, εκφράζοντας απορία ο λόγος, λέει: «Ποιος θα παροικήσει;» και, «Ποιος θα κατασκηνώσει;» όπως το: «Ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου;» και το: «Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά;» και το: «Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;» και το: «Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος οικονόμος;» Πιθανώς δε το «Ποιος» να έχει και ερωτηματική έννοια, ως έκφραση του αγίου που επιζητεί απάντηση από τον Κύριο, με τον οποίο συνομιλεί. Προς τον οποίο τι λέει η θεία φωνή, λύνοντας το ερώτημα; «Εκείνος που πορεύεται άμωμος και εργάζεται τη δικαιοσύνη».

Διότι πίστεψαν ότι θαυματούργησε ως Θεός. Αλλά αυτοί μεν θα κατανοήσουν, λέει. Αποστάτησαν δε και βρέθηκαν ολοκληρωτικά έξω από την ελπίδα των αγίων οι άνομοι στη Σιών. Θα τους κυριεύσει δε τρόμος, αν και είναι εξαιρετικά ασεβείς. Διότι θα αρκέσει η πείρα των συμφορών που τους επιβλήθηκαν για να αντιληφθούν τι πρέπει να κάνουν και να τρομάξουν πλέον για την υβριστική τους συμπεριφορά. <Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά; Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;> Το ότι θα περιπέσουν σε σκληρή και αναπόφευκτη κόλαση, γινόμενοι τροφή του πυρός κατά τον καιρό της κρίσεως όσοι ασεβούν απέναντι στον Χριστό, το καταδεικνύει με αυτά τα λόγια.

Διότι κάπου είπε και ο ίδιος: «Αλήθεια σας λέω, εκείνος που πιστεύει στον Υιό, έχει ζωή αιώνια· εκείνος όμως που απειθεί στον Υιό, δεν θα δει τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού μένει επάνω του.» Σε αυτούς λοιπόν, λέει, που είναι σκληρόκαρδοι και έχουν επιλέξει να απειθούν, θα αναγγείλει τον αιώνιο τόπο, και ότι έχει ετοιμαστεί φωτιά που ανάβει, και μάλιστα ακατάπαυστα. Διότι, όπως πάλι κάπου λέει ο ίδιος ο προφήτης για όσους έχουν πεθάνει στα παραπτώματά τους: «Το σκουλήκι τους δεν θα πεθάνει, και η φωτιά τους δεν θα σβήσει, και θα είναι θέαμα για κάθε σάρκα.» <Εκείνος που πορεύεται με δικαιοσύνη, που μιλά τον ορθό λόγο, που μισεί την ανομία και την αδικία, και που αποτινάσσει τα χέρια του από δωροδοκίες, που κλείνει τα αυτιά του για να μην ακούσει καταδίκη σε θάνατο, που κλείνει τα μάτια του για να μη δει την αδικία· αυτός θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο ισχυρού βράχου· άρτος θα του δοθεί, και το νερό του θα είναι εξασφαλισμένο. Βασιλιά με δόξα θα δείτε, και τα μάτια σας θα δουν γη από μακριά, η ψυχή σας θα μελετήσει φόβο.> Ότι λοιπόν θα κατέβουν στον άδη για να τιμωρηθούν, και θα πέσουν στην άσβεστη φλόγα ορισμένοι που έχουν παγιδευτεί στις ασέβειες κατά του Χριστού, το έχει προαναγγείλει πάρα πολύ καλά. Προσθέτει δε πολύ ωφέλιμα εκείνα με τα οποία καθιστά σαφές ποιοι θα είναι αυτοί που πρόκειται να γίνουν μέτοχοι της αιώνιας ζωής, και οι οποίοι πρόκειται να απολαύσουν τα δικά του χαρίσματα, τα θεία δηλαδή και πνευματικά, στους κατάλληλους καιρούς.

Ας προσέξουμε, λοιπόν, τον εαυτό μας, μετανοώντας με δάκρυα ενώπιον του Κυρίου, ώστε να λυτρωθούμε από τον μελλοντικό εκείνο φόβο. Διότι ακούμε τον Προφήτη να λέει: Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο; Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά; Και πάλι λέει: Και θα εξέλθουν και θα δουν τα πτώματα των ανθρώπων που παρέβησαν τις εντολές απέναντί μου. Διότι το σκουλήκι τους δεν θα πεθάνει, και η φωτιά τους δεν θα σβήσει, και θα αποτελούν θέαμα για κάθε σάρκα. Προσεύχου δε για εμένα, παρακαλώ, ώστε να αξιωθώ και εγώ να προσφέρω καρπό ευπρόσδεκτο στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Αμήν.

Αυτοί δε οι ίδιοι θα γνωρίσουν πώς αποστάτησαν από εμένα «οι άνομοι στη Σιών»· γι' αυτόν τον λόγο, εξαιτίας της αποστασίας τους, «θα τους καταλάβει τρόμος». Έπειτα, απευθυνόμενος προς αυτούς τους ίδιους που απίστησαν από τον λαό της περιτομής, προσθέτει στη συνέχεια: «ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά;» για την οποία λίγο πριν έλεγε: «φωτιά θα σας καταφάει», και πάλι: «ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;» «τον ετοιμασμένο», δηλαδή, «για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Ποιος λοιπόν θα είναι αυτός που γνωρίζει αυτά και τα μαρτυρεί εκ των προτέρων σε όσους δεν τα γνωρίζουν, παρά καθένας που «πορεύεται με δικαιοσύνη και ομιλεί για την ευθεία οδό και καθένας που μισεί την ασέβεια και την αδικία», που αποστρέφεται τη δωροδοκία και κλείνει «τα αυτιά του για να μην ακούσει κρίση αίματος, και κλείνει τα μάτια του» για να μη βλέπει άδικη πράξη; Τέτοιος δε ήταν ο καθένας από τους προφήτες του Θεού και κάθε θεοφιλής άνθρωπος, καθώς και ο χορός των αποστόλων και των μαθητών του Σωτήρα μας. Κάθε τέτοιος άνθρωπος, λοιπόν, «θα σας αναγγείλει», λέει, «ότι καίει φωτιά» που είναι «ετοιμασμένη» για τους ασεβείς. Ο ίδιος δε θα σας φανερώσει και τον «τόπο» της «αιώνιας» καταδίκης, προειδοποιώντας σας να φυλάγεστε για να μην περιπέσετε σε αυτόν.

Αυτός δε 〈ο συγκεκριμένος〉 που βρέθηκε μακριά από το 〈πυρ〉 και τον προαναφερθέντα 〈αιώνιο τόπο θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο και πάνω σε ισχυρό βράχο〉, σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: 〈αυτός θα κατασκηνώσει στα ύψη, σαν οχυρώματα βράχων θα είναι το ύψος του〉, ώστε να εννοήσουμε μέσα από αυτά την άσκηση των μακαρίων και τον βίο τους στην ύψιστη μορφή της φιλοσοφίας. Γι' αυτό προσθέτει: 〈άρτος θα του δοθεί, και το ύδωρ αυτού θα είναι βέβαιο〉· και ένας τέτοιος άνθρωπος, αφού περάσει την παρούσα ζωή με 〈άρτο〉 και 〈ύδωρ〉 εν ασκήσει, θα έχει ως έπαθλο και καρπό της ασκήσεως την ένδοξη θέα του βασιλέως. Γι' αυτό και προστίθεται: 〈βασιλέα μετά δόξης θα δείτε〉· ποιον 〈βασιλέα〉, παρά εκείνον για τον οποίο το παρόν θέμα απαρίθμησε όλα αυτά ξεκινώντας από το: «Ιδού, δίκαιος 〈βασιλεύς〉 θα βασιλεύσει, και άρχοντες με δικαιοσύνη θα άρχουν». Αυτόν ακριβώς, λοιπόν, 〈θα δουν εν δόξη〉 όσοι είναι τέτοιοι, όπως τους περιέγραψε ο λόγος. Αλλά εκείνοι μεν θα απολαύσουν αυτά, ενώ η δική σας ψυχή, προς τους οποίους ειπώθηκε: «ποιος θα σας αναγγείλει ότι πυρ καίει;», 〈θα δει από μακριά〉 ‹την επουράνια 〈γη〉 της επαγγελίας› χωρίς να βρίσκεστε εσείς μέσα σε αυτήν, αλλά βλέποντάς την από μακριά· διότι «〈οι〉 πραείς θα κληρονομήσουν» εκείνη «τη γη», ενώ όσοι απορριφθούν μακριά από αυτήν θα περιπέσουν στον φόβο της δικής τους καταδίκης.

Αφού λοιπόν ξεπεράσει κανείς αυτή τη σάρκα και νεκρώσει τα επίγεια μέλη του, κατορθώνοντας τον αγιασμό, θα κατασκηνώσει στην αγία πόλη· την οποία επιθυμώντας ο Δαβίδ έλεγε: «Θα διέλθω σε τόπο θαυμαστής σκηνής, έως τον οίκο του Θεού»· και, «Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων!». Τη σπανιότητα δε αυτού του γεγονότος φανερώνει η λέξη «ποιος», όπως στη φράση, «Ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου;» και στη φράση, «Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;» και στη φράση, «Ποιος άραγε είναι ο φρόνιμος και πιστός οικονόμος;».

Από αυτούς πάλι, όσοι εξαγνίστηκαν επαρκώς διά της φιλοσοφίας, ζουν εντελώς απαλλαγμένοι από κόπους στον μετέπειτα χρόνο και φθάνουν σε κατοικίες ακόμη πιο ωραίες από αυτές, τις οποίες ούτε εύκολο είναι να περιγράψει κανείς ούτε ο χρόνος επαρκεί επί του παρόντος. Αλλά γι' αυτούς ακριβώς τους λόγους που αναλύσαμε, ω Σιμμία, πρέπει να κάνουμε τα πάντα, ώστε να μετάσχουμε της αρετής και της φρόνησης κατά τη διάρκεια του βίου· διότι το έπαθλο είναι ωραίο και η ελπίδα μεγάλη». Αυτά λέει ο Πλάτων. Εσύ, βέβαια, θα παραβάλεις με το «και φθάνουν σε κατοικίες πιο ωραίες, τις οποίες ούτε εύκολο είναι να περιγράψει κανείς ούτε ο χρόνος επαρκεί επί του παρόντος» το δικό μας χωρίο που έχει ως εξής: «Εκείνα που μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, αυτά ετοίμασε ο Θεός για εκείνους που τον αγαπούν»· και με τις εν λόγω κατοικίες, το ότι έχουν υποσχεθεί στους θεοφιλείς ότι υπάρχουν «πολλές μονές» κοντά στον Πατέρα· και με τα όσα ειπώθηκαν για τον Πυριφλεγέθοντα, το αιώνιο πυρ με το οποίο απειλούνται οι ασεβείς, σύμφωνα με τον προφήτη των Εβραίων που τους λέει: «Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά; Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;» και πάλι: «Το σκουλήκι τους δεν θα πεθάνει και το πυρ δεν θα σβήσει, και θα αποτελούν θέαμα για κάθε σάρκα». Παρατήρησε δε ότι και ο Πλάτων, συμφωνώντας με αυτά, αφού είπε ότι οι ασεβείς θα μεταβούν στον Τάρταρο, προσθέτει: «από όπου ποτέ δεν βγαίνουν». Και πάλι, αφού είπε ότι οι ευσεβείς θα ζήσουν ανάμεσα στους μακάριους, προσθέτει λέγοντας: «εντελώς και στον μετέπειτα χρόνο».

Άγιος είναι ο Θεός που κατοικεί στα ύψη, ... μέσα στον νόμο θα παραδοθούν, στους θησαυρούς βρίσκεται η σωτηρία μας, εκεί υπάρχει σοφία και γνώση και ευσέβεια ... ιδού λοιπόν, μέσα στον φόβο σας αυτοί θα φοβηθούν· αυτούς που φοβόσασταν, θα σας φοβηθούν· διότι άγγελοι θα αποσταλούν κλαίγοντας πικρά, παρακαλώντας για ειρήνη. Διότι θα ερημωθούν οι οδοί τους· διότι έπαψε ο φόβος των εθνών, και η συνθήκη με αυτούς ακυρώνεται, και να μην τους θεωρείτε πλέον ανθρώπους. Πένθησε η γη, ντροπιάστηκε ο Λίβανος, έλη έγινε ο Σαρών· φανερά θα γίνουν η Γαλιλαία και ο Κάρμηλος. Τώρα θα αναστηθώ, λέει ο Κύριος, τώρα θα δοξαστώ, τώρα θα υψωθώ· τώρα θα δείτε, τώρα θα ντροπιαστείτε· μάταιη θα είναι η δύναμη του πνεύματός σας, φωτιά θα σας καταφάει, και τα έθνη θα είναι κατακαμένα σαν αγκάθια πεταμένα σε αγρό και κατακαμένα. Θα ακούσουν οι μακρινοί αυτά που έπραξα ... αποστάτησαν οι άνομοι στη Σιών ... ποιος θα σας αναγγείλει ότι η φωτιά καίει; ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο; Αυτός που πορεύεται με δικαιοσύνη, που ομιλεί την ορθή οδό, που μισεί την ανομία και την αδικία, και που τινάζει τα χέρια του μακριά από δωροδοκίες ... που κλείνει τα μάτια του για να μη βλέπει την αδικία, αυτός θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο οχυρού βράχου· άρτος θα του δοθεί, και το νερό του θα είναι εξασφαλισμένο. Βασιλιά με δόξα θα δείτε, και τα μάτια σας θα αντικρίσουν μια γη μακρινή, η ψυχή σας θα στοχαστεί τον φόβο· πού είναι οι γραμματείς;

ΣϟΕ΄. Προς τον Χαιρήμονα, τον Ζώσιμο και τον Μάρωνα. Ότι η ψυχή είναι αθάνατη. Επειδή νομίζετε, ω άριστοι, ότι μαζί με τα σώματα σβήνουν και οι ψυχές, αμαρτάνετε άφοβα, νομίζοντας ότι δεν θα λογοδοτήσετε· αλλά, αφού μάθετε την αλήθεια από τον ίδιο τον Κριτή, ότι δηλαδή οι ψυχές είναι αθάνατες και θα υποστούν δίκη, ανακαλέστε τις απόψεις σας. Διότι λέει: «Μη φοβηθείτε από εκείνους που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή» (αυτή είναι αναντίρρητη μαρτυρία για την αθανασία της ψυχής)· «αλλά μάλλον να φοβάστε Εκείνον που μπορεί να καταστρέψει και την ψυχή και το σώμα στη γέεννα». Αυτή είναι αψευδής απόδειξη και της ανάστασης και της κόλασης. Διότι πρέπει να θεωρούμε την απόφαση του Δημιουργού πιο ισχυρή από κάθε απόδειξη. Ότι δε και στην Παλαιά Διαθήκη οι ευδόκιμοι και λαμπροί άνδρες γνώριζαν την αθανασία της ψυχής, ακούστε τους τρεις παίδες που έλεγαν μέσα στο καμίνι: «Ευλογείτε, πνεύματα και ψυχές των δικαίων, τον Κύριο». Και είναι βεβαίως αξιόπιστοι εκείνοι που δεν φοβήθηκαν τον τύραννο, αλλά επέδειξαν ευσέβεια και δαμάσανε τη φωτιά. Ο δε θεατής των Σεραφείμ που βροντοφωνάζει, «Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει η φωτιά;», τι άλλο κηρύττει από τη γέεννα, την αθανασία των ψυχών και την αναβίωση των σωμάτων;

Και η δύναμή τους θα γίνει σαν εύφλεκτο στουπί, και τα έργα τους σαν σπινθήρες φωτιάς. Και θα κατακαούν οι άνομοι μαζί με τους αμαρτωλούς, και δεν θα υπάρχει κανείς για να τους σβήσει.» «Η πόλη των ασεβών δεν πρόκειται ποτέ να ανοικοδομηθεί.» «Θα επιφέρω στην οικουμένη συμφορές, και στους ασεβείς τις συνέπειες των αμαρτιών τους.» «Δεν πρόκειται να παραμείνει ποτέ στους αιώνες το πονηρό σπέρμα.» «Ιδού, έρχεται η ημέρα του Κυρίου με θυμό και οργή, για να μετατρέψει όλη την οικουμένη σε έρημο, και να εξολοθρεύσει τους αμαρτωλούς από αυτήν.» «Η γη των ασεβών θα καταπέσει.» «Τρόμος θα καταλάβει τους ασεβείς.» «Ας εξαλειφθεί ο ασεβής, για να μη δει τη δόξα του Κυρίου.» «Δεν υπάρχει χαρά για τους ασεβείς, λέει ο Κύριος.» «Εάν απομακρυνθείς από εμένα, τι περισσότερο θα έχεις, είπε ο Κύριος.» «Ο άνομος που θυσιάζει μοσχάρι, είναι σαν να σκοτώνει σκύλο· και εκείνος που προσφέρει σιμιγδάλι, είναι σαν να προσφέρει αίμα χοίρων.» «Αλίμονο στον άνομο, συμφορές θα του ανταποδοθούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του.» «Ο πλούτος των ασεβών θα γίνει σαν τη σκόνη από τον τροχό, και σαν το χνούδι που παρασύρεται από τον αέρα.» «Και αυτό θα συμβεί σε μια στιγμή.» «Και ο πλούτος των εθνών θα είναι σαν κάποιον που βλέπει όνειρο στον ύπνο του, και θα είναι σαν αυτούς που στον ύπνο τους πεινούν και τρώνε, αλλά όταν ξυπνήσουν το όνειρό τους αποδεικνύεται μάταιο· και όπως ακριβώς ο διψασμένος βλέπει όνειρο όμοια με τον πεινασμένο, και όταν ξυπνήσει εξακολουθεί να διψά, και η ψυχή του ήλπισε μάταια, έτσι ακριβώς θα είναι ο πλούτος όλων των εθνών.» «

ΤΙΤΛΟΣ ΙΖ΄. — Περί σεμνής αναστροφής, και καταστάσεως, και χρηστών τρόπων, και υπακοής· και ότι, όταν ζούμε με ευσχημοσύνη, ο Θεός δοξάζεται και λατρεύεται. «Εμφανίστηκε ο Θεός στον Αβραάμ, και του είπε: Εγώ είμαι ο Θεός σου. Να ζεις με τρόπο ευάρεστο ενώπιόν μου, και να γίνεις άμεμπτος.» «Θα πράττεις το καλό και το ευάρεστο ενώπιον του Κυρίου, για να ευτυχήσεις.» «Είπε ο Σαμουήλ: Μήπως ο Κύριος επιθυμεί το ολοκαύτωμα και τη θυσία, όσο το να υπακούει κανείς στη φωνή του Κυρίου; Ιδού, η υπακοή είναι ανώτερη από τη θυσία, και η προσεκτική ακρόαση ανώτερη από το λίπος των κριών.» «Κύριε, ποιος θα κατοικήσει στο σκήνωμά σου;» «Ποιος θα ανεβεί στο όρος του Κυρίου; Ή ποιος θα σταθεί στον τόπο,» κ.τ.λ. «Ελάτε, τέκνα, ακούστε με, τον φόβο του Κυρίου θα σας διδάξω.» «Μακάριοι είναι οι άμεμπτοι στην οδό τους, εκείνοι που πορεύονται σύμφωνα με τον νόμο του Κυρίου.» «Οι οφθαλμοί σου ας βλέπουν ευθεία, και τα βλέφαρά σου ας κατευθύνονται δίκαια.» «Να προνοείς για το καλό ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων.» «Όποιος ζει άμεμπτα με δικαιοσύνη, μακάρια τα παιδιά που θα αφήσει.» «Θα αφήσω εντός σου λαό πράο και ταπεινό, και θα ευλαβούνται το πρόσωπο του Κυρίου, και δεν θα πράξουν αδικία, ούτε θα πουν μάταια λόγια, και δεν θα βρεθεί στο στόμα τους δόλια γλώσσα.» «Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά; ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;»

Όταν δε εκείνοι που παραδίδουν τα μυστήρια του Μίθρα λέγουν ότι αυτός γεννήθηκε από πέτρα, και ονομάζουν σπήλαιο τον τόπο όπου μυούν εκείνους που τους πιστεύουν, δεν κατανοώ άραγε ότι σε αυτό έχουν μιμηθεί τα όσα ειπώθηκαν από τον Δανιήλ, ότι δηλαδή «λίθος κόπηκε από μεγάλο όρος χωρίς τη χρήση χεριών», και ομοίως τα όσα ειπώθηκαν από τον Ησαΐα, του οποίου και όλα τα λόγια επιχείρησαν να μιμηθούν; Διότι μηχανεύτηκαν να λέγονται και μεταξύ τους λόγια περί δικαιοσύνης. Θα σας παραθέσω αναγκαστικά αυτά τα λόγια του Ησαΐα, ώστε από αυτά να αντιληφθείτε ότι έτσι έχουν τα πράγματα. Είναι δε τα εξής: «Ακούστε οι μακρινοί αυτά που έκανα· θα γνωρίσουν τη δύναμή μου όσοι βρίσκονται κοντά. Αποστάτησαν οι άνομοι στη Σιών· τρόμος θα καταλάβει τους ασεβείς. Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο; Αυτός που πορεύεται με δικαιοσύνη, που κηρύττει την ευθεία οδό, που μισεί την ανομία και την αδικία, και διατηρεί τα χέρια του καθαρά από δώρα, που κλείνει τα αυτιά για να μην ακούσει άδικη κρίση αίματος, που κλείνει τα μάτια του για να μη δει την αδικία· αυτός θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο ισχυρής πέτρας. Άρτος θα του δοθεί, και το νερό του θα είναι εξασφαλισμένο. Θα δείτε τον βασιλιά με δόξα, και τα μάτια σας θα τον δουν από μακριά. Η ψυχή σας θα μελετήσει τον φόβο του Κυρίου. Πού είναι ο γραμματικός; Πού είναι οι σύμβουλοι; Πού είναι αυτός που καταμετρά εκείνους που τρέφονται, τον μικρό και τον μεγάλο λαό;»

Επειδή ποιος δεν κατανύσσεται, όταν ακούει τον μεν Μωυσή να λέει εκ προσώπου του Θεού για τους αμαρτωλούς ότι: «Φωτιά έχει ανάψει από τον θυμό μου· θα καίει έως τον κατώτατο άδη. Θα καταφάει τη γη και τα γεννήματά της· θα καταφλέξει τα θεμέλια των ορέων. Θα συσσωρεύσω επάνω τους συμφορές και θα εξαντλήσω τα βέλη μου εναντίον τους;». Και πάλι: «Θα ακονίσω σαν αστραπή τη μάχαιρά μου, και το χέρι μου θα αναλάβει την κρίση· και θα αποδώσω δικαιοσύνη στους εχθρούς και θα ανταποδώσω σε όσους με μισούν». Τον δε Ησαΐα να βοά: «Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά; Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;»