Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 33:18

Διότι, αν και αυτοί που συνήθιζαν να διδάσκουν τον νόμο και να ερευνούν τα λόγια των αγίων προφητών, ώστε με αυτόν τον τρόπο να γνωρίσουν τον Θεό Λόγο που τους εμφανίστηκε με ανθρώπινη μορφή και έλαμψε σε όσους βρίσκονταν πάνω στη γη, τον αγνόησαν, ή ίσως, παρότι κατανόησαν το μυστήριο, στράφηκαν εναντίον του με πικρία. Διότι, όταν αναγνώρισαν τον Υιό που εστάλη από τον Θεό και Πατέρα μετά τους δούλους, έλεγαν: «Αυτός είναι ο κληρονόμος, ελάτε να τον σκοτώσουμε και να κρατήσουμε για τον εαυτό μας την κληρονομιά του». Και πράγματι τον σκότωσαν, στο μέτρο τουλάχιστον της δύναμης των πράξεών τους, έστω κι αν δεν κρατήθηκε δέσμιος από τις πύλες του άδη. Εξάπτοντας εναντίον του τα πλήθη που βρίσκονταν υπό την επιρροή τους, τα οποία κραύγαζαν στον ίδιο τον Πιλάτο λέγοντας: «Άρον, άρον, σταύρωσον αυτόν». Και για την αιτία αυτή, ως ένοχοι για τις έσχατες ασέβειες, και βεβαρημένοι με το έγκλημα της Κυριοκτονίας, έγιναν ξένοι από την ελπίδα στον Χριστό, έχασαν την οικειότητα με τον Θεό και κατρακύλησαν σε ανίατες συμφορές. Γι' αυτόν τον λόγο λέει προς αυτούς: Πού είναι οι γραμματικοί; Αντί να πει, σε ποια δεινά έχουν περιέλθει; Και αποκαλεί γραμματικούς τους γραμματείς. Πού είναι οι σύμβουλοι;

Και ποιοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί; Πάλι εκείνοι που είναι ταγμένοι στην ιερουργία, για τους οποίους ο νόμος του Μωυσή λέει ότι «τα χείλη του ιερέα θα διαφυλάξουν την κρίση, και θα αναζητήσουν τον νόμο από το στόμα του.» Διότι με τις νουθεσίες των ιερέων διαπαιδαγωγείται ο λαός που βρίσκεται υπό την καθοδήγησή τους. Πού είναι λοιπόν αυτοί που συμβουλεύουν; Πού είναι αυτός που καταμετρά τον λαό, μικρούς και μεγάλους, που συγκεντρώνονται; Εδώ πάλι, πρόσεξε ότι υποδηλώνονται οι γραμματείς και οι ιερείς, δηλαδή οι Φαρισαίοι, οι οποίοι συγκέντρωσαν εναντίον του Χριστού τον λαό που βρισκόταν υπό την εξουσία τους, και συγκρότησαν πλήθη μικρών και μεγάλων· οι οποίοι, αφού περικύκλωσαν την κατοικία του Πιλάτου, απαιτούσαν, όπως λέει, να τους απολυθεί ο φονιάς Βαραββάς, και να σταυρωθεί βέβαια αυτός που δεν είχε καταδικαστεί απολύτως για καμία άτοπη πράξη, δηλαδή ο Χριστός. Διότι δεν διέπραξε αμαρτία. Αυτό το αναφέρουν ο Ματθαίος και ο Μάρκος, οι μακάριοι ευαγγελιστές. Διότι, όταν ο Πιλάτος έλεγε ότι έπρεπε μάλλον λόγω της εορτής να τους απολυθεί ο Ιησούς, ο οποίος δεν είχε φταίξει σε τίποτα, ο Ματθαίος λέει ότι οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι έπεισαν τα πλήθη να ζητήσουν τον Βαραββά, και να εξοντώσουν τον Ιησού. Αυτό ακριβώς, όπως είπα, το λέει ξεκάθαρα και ο Μάρκος. Πού είναι λοιπόν αυτός που καταμετρά τον μικρό και μεγάλο λαό που συγκεντρώνεται; Τον οποίο δεν συμβούλευσαν, ούτε άκουσε βαθιά φωνή ώστε να μην καταλαβαίνει, ένας λαός εξαχρειωμένος, και δεν υπάρχει σύνεση σε αυτόν που ακούει.

Και είναι βέβαια πάρα πολύ δυσχερής η σύνθεση των λέξεων, και δυσδιάκριτο το νόημα που υπάρχει σε αυτές. Θα το πω όμως όπως είναι δυνατόν. Διότι πού είναι, λέει, αυτός που μετρά όσους συναθροίζονται, μικρό και μεγάλο λαό, τον οποίο λαό δεν συμβούλευσαν; Διότι το μεγάλο πλήθος του λαού, όπως φαίνεται, αγνοούσε ότι ο Χριστός, εναντίον του οποίου κραύγαζαν, ήταν Υιός του Θεού, και το έκαναν αυτό επειδή εκείνοι που γνώριζαν, δηλαδή οι άρχοντες, δεν τον συμβούλευσαν μάλλον να αποδεχθεί την πίστη σε Αυτόν. Διότι, λέει, ο λαός δεν γνώριζε τον βαθύφωνο, δηλαδή τον Χριστό. Τον ονομάζει δε βαθύφωνο, εξαιτίας του ότι οι λόγοι Του ήταν κρυμμένοι και διατυπωμένοι σαν με αινίγματα και παραβολές. Και γι' αυτό παρουσιάζεται μέσω της λύρας του ψαλμωδού να λέει τα εξής: «Θα ανοίξω το στόμα μου με παραβολές, θα εξαγγείλω πράγματα κρυμμένα από την καταβολή του κόσμου». Μιλούσε δε και στους Ιουδαίους με παραβολές. Επομένως, δεν συμβούλευσαν τον λαό, λέει, αλλά ούτε και γνώριζε τον βαθύφωνο. Και δεν τον συμβούλευσαν, ώστε να μην ακούσει ένας λαός διεφθαρμένος.

Γι' αυτό, προς αυτούς προστίθεται: η 〈ψυχή σας θα μελετήσει φόβο〉. Έπειτα, ο λόγος στρέφεται πάλι προς τον εκ περιτομής λαό και λέει: ⌜〈πού είναι οι γραμματικοί〉, αυτοί που πρέσβευαν το γράμμα του νόμου και δεν γνώριζαν να κατανοούν τίποτε άλλο παρά μόνο τις υποσχέσεις των λέξεων, τους οποίους ταλάνιζε ο Σωτήρας στα Ευαγγέλια λέγοντας: «Αλίμονό σας, 〈γραμματείς〉 και Φαρισαίοι υποκριτές».⌝ 〈Πού〉, λοιπόν, λέει, 〈είναι οι γραμματικοί〉, 〈πού οι συμβουλάτορες〉; ⌜Διότι 〈πού〉 θα εμφανιστούν αυτοί κατά την ημέρα της κρίσεως, οι οποίοι εκτρέφουν με κολακείες τους μαθητές τους;⌝ Γι' αυτό λέει: αυτός που 〈καταμετρά τους τρεφόμενους, μικρό και μεγάλο 〈λαό〉, τον οποίο δεν συμβούλευσαν〉, αλλά 〈τρέφοντάς〉 τους με κολακείες τους διέστρεφαν. Κατά δε τον Σύμμαχο: αυτός που 〈αριθμεί〉, λέει, 〈τους αναθρεμμένους, τον αναιδή λαό. Δεν θα δεις λαό βαρύ στα χείλη, ώστε να μην ακούει τη διάλεκτο της γλώσσας〉. Τον μεν 〈αναιδή λαό〉, λοιπόν, λέει, τον διαστρέφεις τρέφοντάς τον με κολακεία και απάτη, ω εσύ γραμματέα του νόμου. Δεν βλέπεις άραγε, ότι θα δεις τον δικό μου 〈λαό, τον βαρύ στα χείλη〉; Αλλά 〈ούτε και θα ακούσεις〉, όντας ασύνετος, τη 〈διάλεκτο της γλώσσας〉, για την οποία γινόταν λόγος πιο πάνω: «και οι 〈γλώσσες〉 που ψελλίζουν γρήγορα θα μάθουν να λαλούν ειρήνη».

Άγιος είναι ο Θεός που κατοικεί στα ύψη, ... μέσα στον νόμο θα παραδοθούν, στους θησαυρούς βρίσκεται η σωτηρία μας, εκεί υπάρχει σοφία και γνώση και ευσέβεια ... ιδού λοιπόν, μέσα στον φόβο σας αυτοί θα φοβηθούν· αυτούς που φοβόσασταν, θα σας φοβηθούν· διότι άγγελοι θα αποσταλούν κλαίγοντας πικρά, παρακαλώντας για ειρήνη. Διότι θα ερημωθούν οι οδοί τους· διότι έπαψε ο φόβος των εθνών, και η συνθήκη με αυτούς ακυρώνεται, και να μην τους θεωρείτε πλέον ανθρώπους. Πένθησε η γη, ντροπιάστηκε ο Λίβανος, έλη έγινε ο Σαρών· φανερά θα γίνουν η Γαλιλαία και ο Κάρμηλος. Τώρα θα αναστηθώ, λέει ο Κύριος, τώρα θα δοξαστώ, τώρα θα υψωθώ· τώρα θα δείτε, τώρα θα ντροπιαστείτε· μάταιη θα είναι η δύναμη του πνεύματός σας, φωτιά θα σας καταφάει, και τα έθνη θα είναι κατακαμένα σαν αγκάθια πεταμένα σε αγρό και κατακαμένα. Θα ακούσουν οι μακρινοί αυτά που έπραξα ... αποστάτησαν οι άνομοι στη Σιών ... ποιος θα σας αναγγείλει ότι η φωτιά καίει; ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο; Αυτός που πορεύεται με δικαιοσύνη, που ομιλεί την ορθή οδό, που μισεί την ανομία και την αδικία, και που τινάζει τα χέρια του μακριά από δωροδοκίες ... που κλείνει τα μάτια του για να μη βλέπει την αδικία, αυτός θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο οχυρού βράχου· άρτος θα του δοθεί, και το νερό του θα είναι εξασφαλισμένο. Βασιλιά με δόξα θα δείτε, και τα μάτια σας θα αντικρίσουν μια γη μακρινή, η ψυχή σας θα στοχαστεί τον φόβο· πού είναι οι γραμματείς;

Όταν δε εκείνοι που παραδίδουν τα μυστήρια του Μίθρα λέγουν ότι αυτός γεννήθηκε από πέτρα, και ονομάζουν σπήλαιο τον τόπο όπου μυούν εκείνους που τους πιστεύουν, δεν κατανοώ άραγε ότι σε αυτό έχουν μιμηθεί τα όσα ειπώθηκαν από τον Δανιήλ, ότι δηλαδή «λίθος κόπηκε από μεγάλο όρος χωρίς τη χρήση χεριών», και ομοίως τα όσα ειπώθηκαν από τον Ησαΐα, του οποίου και όλα τα λόγια επιχείρησαν να μιμηθούν; Διότι μηχανεύτηκαν να λέγονται και μεταξύ τους λόγια περί δικαιοσύνης. Θα σας παραθέσω αναγκαστικά αυτά τα λόγια του Ησαΐα, ώστε από αυτά να αντιληφθείτε ότι έτσι έχουν τα πράγματα. Είναι δε τα εξής: «Ακούστε οι μακρινοί αυτά που έκανα· θα γνωρίσουν τη δύναμή μου όσοι βρίσκονται κοντά. Αποστάτησαν οι άνομοι στη Σιών· τρόμος θα καταλάβει τους ασεβείς. Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο; Αυτός που πορεύεται με δικαιοσύνη, που κηρύττει την ευθεία οδό, που μισεί την ανομία και την αδικία, και διατηρεί τα χέρια του καθαρά από δώρα, που κλείνει τα αυτιά για να μην ακούσει άδικη κρίση αίματος, που κλείνει τα μάτια του για να μη δει την αδικία· αυτός θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο ισχυρής πέτρας. Άρτος θα του δοθεί, και το νερό του θα είναι εξασφαλισμένο. Θα δείτε τον βασιλιά με δόξα, και τα μάτια σας θα τον δουν από μακριά. Η ψυχή σας θα μελετήσει τον φόβο του Κυρίου. Πού είναι ο γραμματικός; Πού είναι οι σύμβουλοι; Πού είναι αυτός που καταμετρά εκείνους που τρέφονται, τον μικρό και τον μεγάλο λαό;»

με τον οποίον δεν συνεβουλεύθησαν, ούτε εγνώριζαν τα βάθη των φωνών, ώστε να μην ακούσουν· λαός περιφρονημένος, και δεν υπάρχει σύνεση σε αυτόν που ακούει. Ότι, λοιπόν, και σε αυτή την προφητεία γίνεται λόγος περί του άρτου, τον οποίο ο δικός μας Χριστός μάς παρέδωσε να προσφέρουμε εις ανάμνησιν του ότι έλαβε σώμα για όσους πιστεύουν σε αυτόν, για τους οποίους και έγινε παθητός, καθώς και περί του ποτηρίου, το οποίο παρέδωσε να προσφέρουμε μετ' ευχαριστίας εις ανάμνησιν του αίματός του, είναι φανερό. Και το ότι θα δούμε τον ίδιο ως βασιλέα με δόξα, το δηλώνει αυτή η προφητεία. Και το ότι ένας λαός, για τον οποίο υπήρχε πρόγνωση ότι θα πιστεύσει σε αυτόν, είχε προγνωστεί ότι θα μελετά τον φόβο του Κυρίου, το βροντοφωνάζουν τα λόγια αυτής της προφητείας. Και το ότι εκείνοι που νομίζουν πως γνωρίζουν τα γράμματα των Γραφών, και ακούνε τις προφητείες, στερούνται συνέσεως, παρομοίως αυτές οι Γραφές το κραυγάζουν. Όταν δε, ω Τρύφων, είπα εγώ, ακούω ότι ο Περσέας γεννήθηκε από παρθένο, κατανοώ ότι και αυτό το μιμήθηκε ο πλάνος όφις.