Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 33:5

Διότι τα ανυπόφορα δεινά βγάζουν τον άνθρωπο εκτός εαυτού και καθιστούν αυτόν που τα υφίσταται σαν να έχει χάσει τη λογική του. Εάν όμως κάποιος επέλεγε να κατανοήσει το «εξέστησαν» και με άλλον τρόπο, η λέξη θα μπορούσε να σημαίνει αντί αυτού ότι «βρέθηκαν έξω από την πατρίδα που τους γέννησε». Και έτσι διασκορπίστηκαν σε όλα τα έθνη. Και μέχρι αυτό το σημείο ακούγεται η φωνή των αγίων προφητών, ενώ στη συνέχεια εισάγεται αμέσως το πρόσωπο του Θεού να λέει προς αυτούς, δηλαδή προς τους καταπτοημένους και διασκορπισμένους, ότι: «Τώρα θα συγκεντρωθούν τα λάφυρά σας, μικρού και μεγάλου». Διότι, λέει, δεν θα αργήσετε να παραδοθείτε στους εχθρούς, ούτε η απειλή θα πάρει αναβολή. Αλλά μάλλον αμέσως θα λεηλατηθείτε, μικρός και μεγάλος. Και έτσι θα σας περισυλλέξουν εκείνοι που σας καταλεηλατούν, όπως ακριβώς αν κάποιος στους αγρούς συγκέντρωνε το πλήθος των ακρίδων, φέρνοντας σε πέρας το έργο χωρίς κόπο, αλλά μάλλον αβίαστα και σαν να επρόκειτο για παιχνίδι. Θα μπορούσε δε κάποιος να πει ότι ακριβώς αυτό έπαθε ο Ισραήλ, ο οποίος παραδόθηκε πνευματικά στον Σατανά και στα ακάθαρτα πνεύματα, σαν σε κάποιους πολεμίους για διαρπαγή, και μάλιστα στο σημείο να εμπαίζεται σαν τις ακρίδες. <Άγιος είναι ο Θεός που κατοικεί στα ύψη. Η Σιών γέμισε από κρίση και δικαιοσύνη.>

«Στον νόμο θα παραδοθούν, στους θησαυρούς βρίσκεται η σωτηρία μας, εκεί υπάρχει σοφία, και γνώση, και ευσέβεια προς τον Κύριο· αυτοί είναι οι θησαυροί της δικαιοσύνης.» Αναφωνούν πάλι οι άγιοι, και σπεύδουν να τιμήσουν με τις πρέπουσες δοξολογίες τον Σωτήρα Θεό των όλων, αυτόν που κατοικεί στα ύψη, δηλαδή είτε στους ουρανούς, είτε και στα λογικά κτίσματα των οποίων το ύψος είναι ανάλογο με το νοητό μέγεθος της πολυειδούς αρετής. Δοξολογούν λοιπόν τον Θεό εκπλησσόμενοι με τη Σιών, δηλαδή την Εκκλησία του Χριστού, βλέποντάς την γεμάτη από κρίση και δικαιοσύνη. Διότι η επίγεια Ιερουσαλήμ στερείται αυτής της τόσο λαμπρής δόξας. Επειδή καθόλου δεν αποδέχθηκε τη δικαιοσύνη που προέρχεται από τον Θεό και Πατέρα, δηλαδή τον Χριστό.

Η Εκκλησία βεβαίως που προέρχεται από τα έθνη, η νοητή και αληθινότερη Σιών, γέμισε από κρίση και δικαιοσύνη· και η κρίση σε αυτά δηλώνει τη δικαιοκρισία για το κάθε πράγμα. Διότι είναι συνήθεια στους αγίους να ζουν λογικά και έννομα, και να ευφραίνονται με τα ευαγγελικά θεσπίσματα. Έπειτα εκπλήσσονται με εκείνους από τον Ισραήλ, πώς ενώ είχαν νόμο, ο οποίος μάλιστα δόθηκε από τον Θεό για βοήθεια, χάθηκαν εξαιτίας του. Όπως ακριβώς γράφει ο μακάριος Παύλος: «Αθετώντας τη δικαιοσύνη του Θεού, και ζητώντας να εγκαθιδρύσουν τη δική τους, δεν υποτάχθηκαν στη δικαιοσύνη του Θεού».

Έπειτα, απευθυνόμενος σε αυτούς που διασκορπίστηκαν στα έθνη, προσθέτει: «Τώρα όμως θα συγκεντρωθούν τα λάφυρά σας, μικρών και μεγάλων· όπως ακριβώς αν κάποιος συγκεντρώσει ακρίδες, έτσι θα σας εμπαίξουν», παρουσιάζοντας το πόσο εύκολα υποτάσσεται και αιχμαλωτίζεται το έθνος των Ιουδαίων, και παρομοιάζοντας το πλήθος τους με ακρίδες. Αλλά και το «θα σας εμπαίξουν» που απευθύνεται σε αυτούς σημαίνει πως οι εχθροί θα τους έχουν για παιχνίδι τους, όχι μόνο διαρπάζοντας τα λάφυρά τους, μικρών και μεγάλων, αλλά και εμπαίζοντάς τους. Αφού είπε αυτά περί αυτών, μεταβαίνει στο τάγμα της Εκκλησίας του Θεού, για το οποίο και δοξάζει τον Θεό λέγοντας: «Άγιος ο Θεός που κατοικεί στα ύψη, η Σιών γέμισε από κρίση και δικαιοσύνη». Θα εννοήσεις δε τη Σιών από το γεγονός ότι λέγεται πως έχει γεμίσει από κρίση και δικαιοσύνη. Στα προηγούμενα όμως είχε ειπωθεί: «και θα αναπαυθεί στην έρημο κρίση και δικαιοσύνη». Αυτήν λοιπόν που παραπάνω ονομάστηκε έρημος, τώρα την αποκαλεί Σιών, υποδηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο την Εκκλησία του Χριστού· διότι αυτή ήταν η άλλοτε έρημος, στην οποία αναπαύθηκε η κρίση και η δικαιοσύνη.

Γι' αυτό ευλογείται τώρα ο Θεός, διότι «ενεπλήσθη κρίσεως και δικαιοσύνης». Έπειτα λέει: «με νόμο θα παραδοθούν»· διότι με καινό νόμο, δηλαδή τον ευαγγελικό, «παραδόθηκαν» αυτοί που βρίσκονται σε αυτήν την καινή Σιών. Αλλά και «στους θησαυρούς βρίσκεται η σωτηρία μας»· σε ποιους όμως «θησαυρούς» παρά «σε αυτούς που είναι αποταμιευμένοι στον ουρανό»; Και αντί του: «με νόμο θα παραδοθούν», ο Σύμμαχος λέει: «και θα είναι η πίστη του καιρού σου πλούτος σωτηρίας, σοφία και γνώση, ο φόβος του Κυρίου, αυτός είναι ο θησαυρός του». Αντί αυτού, οι Εβδομήκοντα απέδωσαν: «ήλθε σοφία και επιστήμη και ευσέβεια προς τον Θεό»· διότι όλα αυτά προσφέρονται από τους ανθρώπους ως μία λογική και ευπρόσδεκτη θυσία προς τον Θεό, και αυτά ακριβώς, η «σοφία και η επιστήμη και η ευσέβεια» που υπάρχουν στους ανθρώπους «είναι θησαυροί δικαιοσύνης». Γι' αυτό ελέχθη: «στους θησαυρούς βρίσκεται η σωτηρία μας». Μετά από αυτά, στο πρόσωπο των ίδιων των αποστόλων λέγεται: «Ιδού, λοιπόν, εξαιτίας του φόβου σας αυτοί θα φοβηθούν· εκείνοι τους οποίους φοβόσασταν, θα κραυγάσουν εξαιτίας σας»· διότι θα επιπέσει στους απίστους ο φόβος απέναντί σας, και «θα κραυγάσουν» ηττημένοι εκείνοι που παλαιότερα θεωρούνταν από εσάς φοβεροί.

Διότι ιδού, και τώρα κάτι παρόμοιο προτείνει, προσευχόμενος να υψωθεί ο Θεός στους ουρανούς· καίτοι Αυτός βρίσκεται παντοτινά στα ύψη, όπως λέει ο Ησαΐας: «Άγιος ο Κύριος που κατοικεί στα ύψη». Και ο Δαβίδ λέει το εξής: «Εσύ μόνος είσαι Ύψιστος πάνω σε όλη τη γη». Αλλά ύψωση του Θεού στους ουρανούς ονομάζει την ανάβαση του Μονογενούς στον ουρανό μαζί με τη σάρκα. «Για να ελευθερωθούν οι αγαπητοί σου». Αγαπητοί του Θεού είναι οι άνθρωποι που σώθηκαν από Αυτόν μέσω της αγάπης Του προς το δικό μας γένος· τους οποίους, αφού ανυψώθηκε στον ουρανό, ελευθέρωσε από την αρχαία αιχμαλωσία, όπως λέει ο Παύλος: «Αφού ανέβηκε στο ύψος, αιχμαλώτισε την αιχμαλωσία, έδωσε δώρα στους ανθρώπους». Και δεν θα έκανε λάθος κανείς αν ονόμαζε «δεξιά του Θεού» το Άγιο Πνεύμα, επειδή ονομάζεται και «δάκτυλος του Θεού», εφόσον η Αγία Τριάδα έχει μία ουσία, δύναμη και ενέργεια.

ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΒ΄. «Υψηλός πάνω σε όλα τα έθνη είναι ο Κύριος.» Διότι, αν και δοξάζεται εδώ, η δόξα του φθάνει στον ουρανό, όπου κατέχει το αχειροποίητο θυσιαστήριο, όπου ακατάπαυστα τον δοξάζουν οι στρατιές των αγγέλων· προς μίμηση των οποίων εμείς διδαχθήκαμε τη δοξολογία. «Ποιος είναι σαν τον Κύριο τον Θεό μας;» Στα υψηλά κατοικεί ο Θεός, όχι μόνο επειδή ο ουρανός είναι υψηλός και ονομάζεται κατοικητήριό του, αλλά επειδή ενοικεί στους αγίους. Και αυτοί είναι υψηλοί, επειδή δεν επιδιώκουν τίποτα το γήινο· για τους οποίους ο Ησαΐας λέει: Άγιος ο Κύριος που κατοικεί στα υψηλά, αποκαλώντας υψηλούς τους αγίους. «Αυτός που εγκαθιστά τη στείρα σε οίκο.» Είτε ονομάσεις στείρα ολόκληρη την ανθρώπινη φύση είτε την Εκκλησία που προέρχεται από τα έθνη, τα λόγια αυτά εφαρμόζονται και στις δύο περιπτώσεις· διότι εξαιτίας της ειδωλολατρίας είχαν καταστεί στείρες. Αυτήν λοιπόν, που περιπλανιόταν έξω, την οδήγησε στον δικό του οίκο, και την ανέδειξε χαρούμενη μητέρα τέκνων που έχουν υιοθετηθεί από τον Θεό· το πρόσωπο της οποίας τόσο ξεκάθαρα παρουσίασε ο Ησαΐας: «Διότι θα πεις», λέει, «στην καρδιά σου: Ποιος μου τους γέννησε αυτούς; Εγώ ήμουν άτεκνη, και χήρα ξένη και περιορισμένη».

Άγιος είναι ο Θεός που κατοικεί στα ύψη, ... μέσα στον νόμο θα παραδοθούν, στους θησαυρούς βρίσκεται η σωτηρία μας, εκεί υπάρχει σοφία και γνώση και ευσέβεια ... ιδού λοιπόν, μέσα στον φόβο σας αυτοί θα φοβηθούν· αυτούς που φοβόσασταν, θα σας φοβηθούν· διότι άγγελοι θα αποσταλούν κλαίγοντας πικρά, παρακαλώντας για ειρήνη. Διότι θα ερημωθούν οι οδοί τους· διότι έπαψε ο φόβος των εθνών, και η συνθήκη με αυτούς ακυρώνεται, και να μην τους θεωρείτε πλέον ανθρώπους. Πένθησε η γη, ντροπιάστηκε ο Λίβανος, έλη έγινε ο Σαρών· φανερά θα γίνουν η Γαλιλαία και ο Κάρμηλος. Τώρα θα αναστηθώ, λέει ο Κύριος, τώρα θα δοξαστώ, τώρα θα υψωθώ· τώρα θα δείτε, τώρα θα ντροπιαστείτε· μάταιη θα είναι η δύναμη του πνεύματός σας, φωτιά θα σας καταφάει, και τα έθνη θα είναι κατακαμένα σαν αγκάθια πεταμένα σε αγρό και κατακαμένα. Θα ακούσουν οι μακρινοί αυτά που έπραξα ... αποστάτησαν οι άνομοι στη Σιών ... ποιος θα σας αναγγείλει ότι η φωτιά καίει; ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο; Αυτός που πορεύεται με δικαιοσύνη, που ομιλεί την ορθή οδό, που μισεί την ανομία και την αδικία, και που τινάζει τα χέρια του μακριά από δωροδοκίες ... που κλείνει τα μάτια του για να μη βλέπει την αδικία, αυτός θα κατοικήσει σε υψηλό σπήλαιο οχυρού βράχου· άρτος θα του δοθεί, και το νερό του θα είναι εξασφαλισμένο. Βασιλιά με δόξα θα δείτε, και τα μάτια σας θα αντικρίσουν μια γη μακρινή, η ψυχή σας θα στοχαστεί τον φόβο· πού είναι οι γραμματείς;

Και είπε ο βασιλιάς: «Φέρτε μου ένα σπαθί». Και έφεραν μπροστά στον βασιλιά ένα σπαθί. Και είπε ο βασιλιάς: «Χωρίστε το ζωντανό παιδί στα δύο, και δώστε το μισό σε τούτην, και το μισό σε εκείνην». Και αποκρίθηκε η γυναίκα της οποίας ήταν ο ζωντανός γιος, και είπε προς τον βασιλιά, διότι ταράχτηκαν τα σπλάχνα της: «Σε καμία περίπτωση, κύριε, δώσε σε εκείνη το παιδί, και μην το θανατώσετε». Και η άλλη είπε: «Ούτε δικό μου, ούτε δικό της ας είναι· χωρίστε το». Και αποκρίθηκε ο βασιλιάς: «Δώστε το παιδί στη μητέρα που είπε, "Δώστε σε αυτήν τούτο, και μην το θανατώσετε", διότι αυτή είναι η μητέρα του». «Να κρίνετε με δίκαιη κρίση. Τη χήρα, και το ορφανό, και τον ξένο, και τον φτωχό να μην τους καταδυναστεύετε.» «Αυτά λέει ο Κύριος: Τηρήστε την κρίση, και πράξτε δικαιοσύνη. Μακάριος είναι εκείνος που τα πράττει αυτά, και μένει προσηλωμένος σε αυτά και προφυλάσσει τα χέρια του από το να κάνουν άδικα έργα.» «Εκζητήστε την κρίση, λυτρώστε τον αδικούμενο, αποδώστε δικαιοσύνη στο ορφανό, και δικαιώστε τη χήρα, και ελάτε, και ας αναμετρηθούμε, λέει ο Κύριος.» «Γέμισε η Σιών από κρίση και δικαιοσύνη· εκεί υπάρχει σοφία και ευσέβεια προς τον Θεό· αυτοί είναι οι θησαυροί της δικαιοσύνης.» «Θα σε ευλογήσει ο φτωχός λαός, και πόλεις αδικημένων ανθρώπων θα σε ευλογήσουν. Διότι έγινες βοηθός σε κάθε ταπεινωμένη πόλη, και σκέπη σε εκείνους που απελπίστηκαν λόγω στέρησης· από πονηρούς ανθρώπους λύτρωσέ τους.»