Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 35:7

Τότε θα πηδήξει ο χωλός σαν το ελάφι, και καθαρή θα γίνει η γλώσσα των μογιλάλων. Διότι εκείνοι που παλαιότερα, λέγει, δεν γνώριζαν να βαδίζουν ορθά, αλλά είχαν τον νου τους τρόπον τινά παραλυμένο, θα αναπηδήσουν σαν τα ελάφια, δηλαδή θα γίνουν ταχύποδες και ένδοξοι· πνευματικά βεβαίως, και επιπλέον θα εξολοθρεύουν φίδια, και θα γνωρίζουν να ομιλούν ορθά. Διότι θα λαλούν μάλλον τα του Θεού, και δεν θα λέγουν πλέον στο ξύλο: «Εσύ είσαι ο πατέρας μου», και στον λίθο: «Εσύ με γέννησες». Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι ο Χριστός τα εκπλήρωσε αυτά και σωματικά, καταπλήσσοντας την Ιουδαία με τα άρρητα θαύματά Του. <Διότι ανέβλυσε ύδωρ στην έρημο, και φάραγγα σε γη διψασμένη. Και η άνυδρη γη θα μεταβληθεί σε έλη, και στη διψασμένη γη, θα υπάρξει πηγή ύδατος· εκεί θα υπάρχει ευφροσύνη πτηνών, κατοικία καλαμιών, και έλη.> Πρόσταξε να ευφρανθεί η διψασμένη έρημος· έπειτα προσθέτει αμέσως την αιτία της ευφροσύνης.

Διότι, λέγει, ανέβλυσε ορμητικά νερό μέσα σε αυτήν. Και το «ανέβλυσε» αναφέρεται εύστοχα, ώστε να υποδηλωθεί μέσω αυτού η αφθονία της παροχής. Λέγει δε «φάραγγα» αντί για ποταμό· και όταν συμβεί αυτό, η άλλοτε άνυδρη γη θα μετατραπεί πλέον σε έλη. Θα έχει δε και πηγή ύδατος, είτε τον άγιο Ιορδάνη είτε και τον ίδιο τον Σωτήρα των όλων Χριστό· διότι Εκείνος είναι πηγή ζωής και φρέαρ ζώντος ύδατος.

Πάνω σε αυτά συνέβη η σύναξη και η ευφροσύνη των πτηνών. Και «πτηνά» ονομάζει εδώ εκείνους που πέταξαν μακριά από τα επίγεια πράγματα, και υψώθηκαν μέσω της αρετής, επιλέγοντας να φρονούν τα άνω· αυτοί χαίρονται έχοντας ως πηγή τους τον Χριστό, ο οποίος μετέτρεψε την έρημο σε κατοικία καλαμιών και σε έλη. Διότι οι δενδρόφυτες περιοχές συνήθως αρέσκονται με κάποιον τρόπο να στεφανώνονται πάντοτε από τα έλη. Η δε Εκκλησία που προέρχεται από τα έθνη, έχοντας πλουτίσει με το ουράνιο νάμα, και αρδευόμενη από τα θεία χαρίσματα, και εντρυφώντας στις διδασκαλίες των αγίων, είναι τροφός των ελών και των καλαμιών, δηλαδή εκείνων που έχουν ανθίσει εν Χριστώ για ζωή άφθαρτη μέσω του αγιασμού. Εκεί θα υπάρχει οδός καθαρή, και θα ονομαστεί οδός άγια, και δεν θα περάσει από εκεί ακάθαρτος, ούτε θα υπάρχει εκεί ακάθαρτη οδός· αλλά οι διεσπαρμένοι θα πορευθούν σε αυτήν, και δεν πρόκειται να πλανηθούν.

Και η γλώσσα των μογιλάλων (βραδυγλώσσων), την οποία είχε δέσει ο σατανάς ώστε να μη θεολογούν τον αληθινό Θεό, έμαθε να φθέγγεται καθαρά και αρθρωμένα. Δεν θα έκανες λάθος, μάλιστα, αν ονόμαζες «μογιλάλους» εκείνους τους σοφούς του αιώνα τούτου, οι οποίοι μετά βίας τόλμησαν ποτέ να σκεφτούν και να πουν κάτι το ορθό περί Θεού. Εκτός από όλα αυτά, με την προφητευόμενη θεοφάνεια, λέγει ότι «ανέβλυσε ύδωρ» στην άλλοτε «έρημο»· καθώς φανερώθηκε σε αυτήν μια ζωοποιός πηγή, βρέθηκε «φάραγξ» και «χείμαρροι», σύμφωνα με τον Σύμμαχο, και «ρείθρα σε γη διψασμένη». Το μεν «ύδωρ», λοιπόν, ήταν εκείνο του Ιορδάνη, για το οποίο λεγόταν λίγο πιο πριν: «θα αγαλλιάσουν τα έρημα του Ιορδάνη», με το οποίο υπονοούνταν το «λουτρό της παλιγγενεσίας» και το μυστήριο της καινής διαθήκης, ενώ τα «ρείθρα» φανέρωναν τους ευαγγελικούς λόγους του Σωτήρος. Ακόμη, επιπλέον τούτων, εμφανίστηκε στην εν λόγω έρημο «ευφροσύνη πτηνών» και «έπαυλις ποιμνίων», δηλαδή ψυχών φτερωτών και υψιπετών, και άλλων, ήμερων και πράων, οι οποίες κυβερνώνται από έναν καλό ποιμένα ώστε να μπορούν να λένε: «Κύριος ποιμαίνει με, καὶ οὐδέν με ὑστερήσει». Πιο πάνω, λοιπόν, αναφερόταν ότι στην έρημο της Σιών θα «κατοικήσουν ίβεις, εχίνοι, κόρακες και ονοκένταυροι», καθώς και «δαιμόνια», ενώ για την προκειμένη έρημο ο Λόγος ευαγγελίζεται τόσα πολλά.

Αφού λοιπόν επέστρεψε με το κατάλληλο μέτρο όπως έπρεπε, προστάζεται και πάλι εξαρχής να αγάλλεται και ανθίζει «ως κρίνο» και αναδίδει σε όλους τους ανθρώπους τη θεϊκή ευωδία, «διότι», λέει, «ανέβλυσε στην έρημο νερό», το νάμα της θείας παλιγγενεσίας του σωτηρίου λουτρού, και τώρα η μέχρι πρότινος έρημος μετατράπηκε σε «έλη, και στη διψασμένη γη» ανέβλυσε «πηγή ζωντανού νερού», και δυνάμωσαν πραγματικά «τα χέρια» που πριν ήταν «παραλυμένα», και αυτά τα μεγάλα και ολοφάνερα δείγματα είναι έργα της δύναμης των χεριών· αλλά και τα άλλοτε σαθρά και παραλυμένα «γόνατα», αφού ανέκτησαν τα οικεία στηρίγματά τους, βαδίζουν ορθοποδώντας στον δρόμο της θεογνωσίας, σπεύδοντας προς το οικείο ποίμνιο του πανάγαθου ποιμένα. Αν πάλι κάποιοι παρέλυσαν τις ψυχές τους εξαιτίας των απειλών των τυράννων, ο σωτήριος λόγος δεν παραβλέπει ούτε αυτούς αφήνοντάς τους αθεράπευτους, αλλά θεραπεύοντάς τους πολύ καλά, τους παροτρύνει προς τη θεϊκή παρηγοριά, λέγοντας: «ενθαρρυνθείτε, εσείς οι ολιγόψυχοι στη διάνοια, δυναμώστε, μη φοβάστε».

Επειδή όμως δεν σας ανέφερα μια τέτοια γραφή, η οποία να υποδεικνύει ότι ο Χριστός πρόκειται να κάνει αυτά, θα υπενθυμίσω αναγκαστικά μία, από την οποία σας είναι δυνατόν να κατανοήσετε, πώς και σε όσους στερούνταν τη γνώση του Θεού, εννοώ τα έθνη, τα οποία ενώ είχαν μάτια δεν έβλεπαν ούτε ενώ είχαν καρδιά κατανοούσαν, προσκυνώντας τα υλικά κατασκευάσματα, ο λόγος προέλεγε ότι θα τα αρνηθούν και θα ελπίσουν σε αυτόν τον Χριστό. Έχει λεχθεί δε ως εξής: Ας ευφρανθεί η διψασμένη έρημος, ας αγαλλιάσει η έρημος και ας ανθίσει σαν κρίνο, και θα ανθίσουν και θα αγαλλιάσουν τα έρημα μέρη του Ιορδάνη, και δόθηκε σε αυτήν η δόξα του Λιβάνου και η τιμή του Καρμήλου, και ο λαός μου θα δει το μεγαλείο του Κυρίου και τη δόξα του Θεού. Δυναμώστε, χέρια χαλαρωμένα και γόνατα παραλυμένα. Παρηγορηθείτε εσείς που είστε ολιγόψυχοι στην καρδιά, δυναμώστε, μη φοβάστε. Ιδού ο Θεός μας ανταποδίδει κρίση και θα ανταποδώσει. Αυτός θα έρθει και θα μας σώσει. Τότε θα ανοιχτούν τα μάτια των τυφλών, και τα αυτιά των κουφών θα ακούσουν. Τότε ο χωλός θα πηδήξει σαν ελάφι, και η γλώσσα των μογιλάλων θα γίνει τρανή, διότι ανέβλυσε νερό στην έρημο και ρυάκι σε διψασμένη γη, και η άνυδρη γη θα μεταβληθεί σε λίμνες, και στη διψασμένη γη θα υπάρξει πηγή νερού.

Και τι είναι άραγε η δόξα του Λιβάνου, με την οποία λέει ότι δοξάζει τον τόπο των ποδιών του; Τα κυπαρίσσια, λέει, και τα πεύκα και οι κέδροι, για τα οποία είπε και ο Δαβίδ: «Οι κέδροι του Λιβάνου, που εσύ φύτεψες». Και πάλι ο Ησαΐας: «Και η δόξα», λέει, «του Λιβάνου δόθηκε σε αυτήν», δηλαδή στην αγία πόλη Ιερουσαλήμ. Διότι, όπως ακριβώς δόξα της πεδινής γης είναι η βλάστηση και η ομαλότητα, έτσι και δόξα των ορέων, όπως σε αυτόν τον Λίβανο, είναι το γεμάτο δέντρα άλσος από κυπαρίσσια και πεύκα και κέδρους και διάφορα φυτά· «Εκεί θα υπάρχει», λέει, «ευφροσύνη πτηνών, κατοικίες σειρήνων και καλαμιές και έλη».

ΙΣΤ΄. Δεν είναι μικρός ο αγώνας που βρίσκεται μπροστά μας, το να συντρίψουμε τον θάνατο. Διότι λέγει: Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας. Βρίσκεται όμως, κατά κάποιον τρόπο, και ο ίδιος μέσα μας αυτός που μας πολεμά και μας αιχμαλωτίζει. Ας μην υποχωρεί, λοιπόν, σε καμία περίπτωση η ψυχή, μέχρις ότου νεκρώσει αυτόν που την αιχμαλωτίζει. Και τότε θα φύγει μακριά κάθε οδύνη και λύπη και στεναγμός, διότι θα αναβλύσει νερό σε γη διψασμένη, και η έρημος θα μεταβληθεί σε πλήθος υδάτων.

Δεν είναι μικρός, λοιπόν, ο αγώνας που βρίσκεται μπροστά μας, αδελφοί, το να διαρρήξουμε τον θάνατο και να μεταβούμε στη ζωή. Διότι λέγει: «η βασιλεία είναι μέσα σας», η ανάπαυση και η χαρά και η ευφροσύνη. Εντός μας όμως βρίσκεται και εκείνος που αιχμαλωτίζει και πολεμά, ο οποίος είναι ο θάνατος και η απώλεια της ψυχής. Ας μην επαναπαύεται λοιπόν η ψυχή, μέχρις ότου θάψει επιμελώς εκείνα που την αιχμαλωτίζουν. Τότε «απέδρασε η οδύνη, η λύπη και ο στεναγμός», επειδή ανέβλυσε νερό «σε γη διψασμένη» και η έρημος μεταβλήθηκε σε πλήθος υδάτων. Διότι, ιδού, υποσχέθηκε να γεμίσει την έρημη καρδιά με ζωντανό νερό, πρώτα μέσω του προφήτη: «εγώ θα δώσω νερό σε αυτούς που διψούν, σε αυτούς που πορεύονται σε άνυδρο τόπο», διότι εξαιτίας της προγονικής παρακοής η ψυχή βρέθηκε σε μεγάλο καύσωνα. Όταν όμως ήλθε ο Κύριος «καθ' εικόνα και ομοίωσή μας», για να μας γνωρίσει το ζωντανό νερό και να καταπαύσει τον καύσωνα της ψυχής από τον οποίο κατεχόταν, λέγει: «εκείνος που πίνει από το νερό που εγώ θα δώσω, δεν πρόκειται να διψάσει στον αιώνα». Διότι θα γίνει «πηγή νερού που θα αναβλύζει μέσα του». Δεν είναι μικρό πράγμα, αδελφοί, να αναζητήσουμε την παραγγελία του αποστόλου και να την γνωρίσουμε. «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει αυτόν ο Θεός· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς». Πώς λοιπόν θα γνωρίσουμε την παραγγελία του αποστόλου; Ο ίδιος λέγει: «γκρεμίζοντας λογισμούς και κάθε ύψωμα που επαίρεται εναντίον της γνώσης του Θεού».

Ζ΄. Αλλ' ας στρέψουμε το βλέμμα στις προφητικές θεοπτίες και ας εξετάσουμε πώς προτυπώνεται σε αυτές το ιερότατο βάπτισμα· διότι σε αυτό μας καλεί η συνέχεια του λόγου. Τι λέει λοιπόν ο Ησαΐας; Διότι από εκεί αντλώντας τα λόγια είπαμε: «Ας ευφρανθεί η διψασμένη έρημος· διότι ανέβλυσε νερό στην έρημο, και χείμαρρος σε γη διψασμένη». Προφανώς η προσφώνηση απευθύνεται στην ανθρώπινη φύση, η οποία βρισκόταν σε έρημο όσον αφορά την καρποφορία που προέρχεται από την πίστη και τα αγαθά έργα· και γι' αυτό, ενώ διψούσε για το νάμα της υιοθεσίας, ανέβλυσε το νερό του βαπτίσματος, σαν ένα ποτάμιο ρεύμα, το ρείθρο του Ιορδάνη. Και μετά τι ακολουθεί; «Και η άνυδρη γη θα μεταβληθεί σε λίμνες», δηλαδή σε άφθονη πίστη· «και στη διψασμένη γη, θα υπάρξει πηγή ύδατος»· δηλαδή αυτή η ίδια η κρήνη της υιοθεσίας· «και εκεί θα υπάρχει ευφροσύνη πτηνών», δηλαδή αυτών που προφανώς αναγεννώνται από το βάπτισμα, οι οποίοι μεταφορικά μοιάζουν με πτηνά, επειδή από την αρχή έλαβαν και αυτοί την ύπαρξή τους από τα ύδατα. Και τι υποδηλώνει η γεμάτη με νερό λεκάνη στην ιστορία του Γεδεών; Ο λόγος υπονοεί τη μητροειδή κολυμβήθρα της υιοθεσίας, η οποία είναι κυκλική στο σχήμα και από παντού τέλεια τορνευμένη, σύμφωνα με την ιδέα της αναμαρτησίας, πάνω στην οποία έσταξε η ιαματική δρόσος του νοητού πόκου, πλήρης Αγίου Πνεύματος, από την οποία αναγεννώνται τα νεοφώτιστα τέκνα του Θεού, τα οποία αντάλλαξαν τη γέννηση από σάρκα και αίμα, και ανήλθαν σε τέτοιο μέτρο τέλειου άνδρα, ώστε να καταβάλλουν το δαιμονικό γένος μέσω της τριαδικής λατρείας.