Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 37:16

Έπειτα, επειδή φοβήθηκε μήπως, αν καταληφθεί η χώρα του, στερηθεί τους επιφανέστατους θρόνους του, αφήνει μεν την Ιουδαία, και σπεύδει μάλλον προς τη δική του πατρίδα· όμως δεν εγκατέλειψε καθόλου την έμφυτη σκληρότητά του. Αναμμένος δε από άκρατο θυμό, ίσως επειδή δεν θέλησαν οι εκ του Ισραήλ, δηλαδή όσοι κατοικούσαν στην αγία πόλη, να πειστούν από τα λόγια του Ραψάκη και να αυτομολήσουν σε αυτόν, ο άθλιος ανοίγει και πάλι το στόμα του αυθάδικα εναντίον της δόξας του Θεού· και δίνει εντολή σε κάποιους από τους δικούς του να πάνε τρέχοντας στον Εζεκία και να του αναγγείλουν τα μηνύματά του. Και αυτά ήταν βλασφημίες κατά του Θεού, λέγοντας με σαφήνεια πως, επειδή οι θεοί των άλλων χωρών ή εθνών καταστράφηκαν μαζί με αυτούς που τους προσκυνούσαν, ούτε ο ίδιος ο Θεός των Εβραίων θα μπορούσε να τους σώσει και να τους γλιτώσει από τα χέρια των Ασσυρίων. Έπειτα απαριθμεί πόλεις που είχαν κυριευθεί, οι οποίες ήταν επόμενο να έχουν μεγάλη δύναμη, από τα παθήματα των οποίων είχαν υποφέρει και άλλοι. Με αυτά ακριβώς προσπαθεί να τρομοκρατήσει, σαν να πρόκειται να πεθάνουν, ακόμη και εκείνους που έχουν εμπιστευθεί στον παντοκράτορα Θεό. <Και πήρε ο Εζεκίας την επιστολή από τους αγγελιαφόρους, και την άνοιξε ενώπιον του Κυρίου· και προσευχήθηκε ο Εζεκίας προς τον Κύριο λέγοντας: Κύριε Σαβαώθ, ο Θεός του Ισραήλ, που κάθεσαι επί των Χερουβίμ, εσύ μόνος είσαι ο Θεός σε κάθε βασίλειο της οικουμένης. Εσύ εποίησας τον ουρανό και τη γη.>

Εισάκουσον, Κύριε, επίβλεψον, Κύριε, και δες τα λόγια που έστειλε ο Σενναχειρείμ, για να χλευάσει τον ζωντανό Θεό. Από πάρα πολύ μεγάλη ευσέβεια προς τον Θεό ξεδιπλώνει το βιβλίο, όχι επειδή ο Θεός αγνοούσε το μέγεθος της αλαζονείας του Σενναχειρείμ, αλλά μάλλον καταγγέλλοντας τη βαρβαρική παραφροσύνη, και καθιστώντας τρόπον τινά μάρτυρα της θρασύτητάς του τον ίδιο τον Θεό, ο οποίος εξουσιάζει τα σύμπαντα. Παρατήρησε δε πώς αναφέρεται στα λόγια του Σενναχειρείμ, αναπέμποντας την ικεσία του. Διότι ο ένας, στο μέτρο που περνούσε από το χέρι του, χλευάζοντας τη δόξα του Θεού, λέει: Ας μην σε εξαπατά ο Θεός σου, στον οποίο εσύ έχεις εναποθέσει την εμπιστοσύνη σου λέγοντας: Δεν πρόκειται να παραδοθεί η Ιερουσαλήμ στα χέρια του βασιλιά των Ασσυρίων. Ο άλλος όμως ομολογεί το μέγεθος της εξουσίας Του, ονομάζοντάς Τον Κύριο Σαβαώθ και Θεό του Ισραήλ, και Κύριο πάνω σε όλη την κτίση, την άνω και λογική. Διότι εσύ είσαι, λέει, αυτός που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ. Και επιπροσθέτως ομολογεί ότι, ακόμη κι αν ονομάζονται κάποιοι βασιλιάδες πάνω στη γη, εντούτοις ο εκ φύσεως και αληθινός βασιλιάς, που έχει τα πάντα κάτω από τα πόδια Του, είναι Αυτός και μόνον ο δημιουργός της γης και του ουρανού, ο οποίος έφερε στην ύπαρξη με ένα Του νεύμα τα όσα δεν υπήρχαν ποτέ.

Οι προφήτες του Θεού, όταν προανήγγελλαν τα όσα επρόκειτο να συμβούν σε πολύ μεταγενέστερους χρόνους, δεν αναγνωρίζονταν από τα πλήθη ως προφήτες εξαιτίας αυτού· διότι δεν τους θεωρούσαν προφήτες με βάση εκείνα των οποίων την έκβαση αγνοούσαν. Αλλά από τα γεγονότα για τα οποία αποκτούσαν άμεση εμπειρία των αποτελεσμάτων τους, από αυτά αντλούσαν την πεποίθηση για να πιστέψουν και στις προρρήσεις των μελλοντικών. Έτσι λοιπόν κάποτε και ο Σαμουήλ προείπε στον Σαούλ ‹για τα γαϊδούρια›, και κάποιος άλλος για κάποιον βασιλιά που ασθενούσε, και πάλι ένας άλλος προαγγέλλει τον θάνατο του βασιλιά του Ισραήλ. Και αυτό γινόταν ώστε να μην περισπάται ο λαός, από τον πόθο και την ακόρεστη επιθυμία της προγνώσεως, προς τα μαντεία και τα χρηστήρια της ειδωλολατρικής πλάνης· διότι, εφόσον ο Θεός τους παρείχε επαρκώς τη γνώση του μέλλοντος, όχι μέσω άψυχων ξόανων αλλά μέσω των προφητών Του, δεν υπήρχε πλέον κανένας λόγος να καταφεύγουν στα εξωγενή. Εξού και στο προκείμενο κείμενο, ο μεν βασιλιάς Εζεκίας, ως θεοφιλής, ‹ανέβαινε στον οίκο του Θεού› και ανέπεμπε τη γραπτή ικεσία, ο δε Θεός του αποκρίνεται στέλνοντας σε αυτόν τον προφήτη Του, τον Ησαΐα, και του παραδίδει αυτόν τον δεύτερο χρησμό, καθιστώντας του γνωστό ότι εισάκουσε τους λόγους της προσευχής του. Έπειτα, απευθυνόμενος προς τον Ασσύριο, ο οποίος καυχιόταν αλαζονικά και απειλούσε τον λαό και τον τόπο, διατυπώνει τον ακόλουθο λόγο.

Διότι, στο μεταξύ, ο ίδιος ο θρασύς και τρομερός, αφού εισέβαλε στη χώρα των Ιουδαίων, αρχίζει να υποχωρεί απωθούμενος από πνεύμα δειλίας. Αφού δε ανέθεσε την πολιορκία της Ιερουσαλήμ στους στρατηγούς του μαζί με μεγάλο τμήμα του στρατού, διαμηνύει στον βασιλιά λόγια άκρας ασέβειας. Ο σοφός βασιλιάς, αφού τα διάβασε αυτά, με στενοχώρια και στεναγμούς προσέρχεται στον ναό· και αφού ξεδίπλωσε εκεί την επιστολή, λέει τα εξής: «Δες, Κύριε Σαβαώθ, όσα ο Σενναχηρείμ είπε ως ονειδισμό εναντίον του αγίου σου ονόματος· σώσε μας από το χέρι του, Δέσποτα· ας μάθει ότι εσύ είσαι ο μόνος Θεός». Τι κάνει λοιπόν Εκείνος, ο οποίος κάμπτεται από τους στεναγμούς όσων έχουν εναποθέσει την ελπίδα τους σε Αυτόν, Εκείνος που συντρίβει τους πολέμους, που κατακρημνίζει τους υπερήφανους, που θανατώνει τους ασεβείς, που κατεβάζει τους αμαρτωλούς στον Άδη; Εξολοθρεύει μέσα στη νύχτα εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες από τους εχθρούς· και εκείνοι που καυχιούνταν ότι θα καταστρέψουν και θα λεηλατήσουν εν συντομία την πόλη του Θεού, καταστρέφονται ως προς τη ζωή τους και λεηλατούνται ως προς τις ψυχές τους σε μία ελάχιστη στιγμή. Ο δε Ασσύριος, που διέφυγε τότε τον όλεθρο, για να γνωρίσει τη δύναμη Εκείνου που βλασφημήθηκε, για να ντυθεί την αισχύνη και να γεμίσει το πρόσωπό του από ατιμία, και για να αντικρίσει εξευτελισμένος την πόλη των Νινευιτών, έπειτα σφαγιάζεται από τα ίδια του τα τέκνα, πληρώνοντας την άξια τιμωρία, εξαιτίας της λύσσας που επέδειξε εναντίον του Δημιουργού του.