Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 37:20

Παρακαλεί δε να εισακούσει και να επιβλέψει, δηλαδή να μην παραβλέψει και προσπεράσει, τις τόσο πικρές βλασφημίες, αλλά να τιμωρήσει δίκαια τον αλιτήριο. Διότι χλεύασε τον ζώντα Θεό, λέει, δηλαδή Εκείνον που δεν μοιάζει σε τίποτα με τους θεούς των εθνών, με τους οποίους εκείνος, συγκρίνοντάς Τον, με ανοσιότητα θρασυνόταν. <Διότι στ' αλήθεια οι βασιλείς των Ασσυρίων ερήμωσαν όλη την οικουμένη και τη χώρα τους, και έριξαν τα είδωλά τους στη φωτιά. Επειδή δεν ήταν θεοί, αλλά έργα ανθρώπινων χεριών, ξύλα και πέτρες, και τα κατέστρεψαν. Εσύ όμως, Κύριε και Θεέ μας, σώσε μας από τα χέρια τους, για να γνωρίσει κάθε βασίλειο της γης ότι Εσύ είσαι ο μόνος Θεός.> Άκουσα, λέει, τον βάρβαρο να λέει: Μήπως οι θεοί των εθνών έσωσαν ο καθένας τη δική του χώρα από τα χέρια μου; Αν κάποιος το λέει αυτό, το επαινώ και πείθομαι. Διότι κυριάρχησαν σε όλη τη γη και πυρπόλησαν τις πόλεις, χωρίς οι ψευδώνυμοι θεοί να μπορέσουν να προσφέρουν καμία βοήθεια· επειδή δεν έσωσαν κανέναν. Πώς άλλωστε ή από πού θα μπορούσαν, εφόσον είναι φτιαγμένοι από ξύλο και πέτρα και είναι έργα λιθοξοϊκής τέχνης και δημιουργήματα ξυλουργών; Γι' αυτόν τον λόγο καταστράφηκαν μαζί με τους ίδιους τους προσκυνητές τους. Αλλά Εσύ, σώσε μας, ω Δέσποτα.

Διότι και αυτό αποτελεί απόδειξη και πείθει όλη την οικουμένη να φρονεί και μάλιστα σταθερά ότι εσύ μόνος είσαι ο Θεός. Διότι, όπως ακριβώς η άλωση των χωρών των εθνών κατέδειξε περίτρανα για τους ψευδώνυμους θεούς ότι είναι εντελώς ανύπαρκτοι, έτσι και το να διαφύγει η Ιερουσαλήμ από τα χέρια του και να παραμείνει ελεύθερη, αυτή που βρίσκεται υπό την προστασία σου και είναι δική σου, σχεδόν διακηρύσσει και θα καταστήσει σαφή σε όλους παντού την ανακήρυξη της παντοδυναμίας σου και της ακήρατης δόξας σου, και ότι εσύ ο ίδιος είσαι ο μόνος Θεός στον ουρανό και στη γη. <Και απεστάλη ο Ησαΐας, ο γιος του Αμώς, στον Εζεκία και του είπε: Αυτά λέει ο Κύριος ο Θεός του Ισραήλ: Άκουσα αυτά που προσευχήθηκες σε εμένα για τον Σενναχειρείμ, τον βασιλιά των Ασσυρίων.> Δεν βρίσκεται μακριά αυτός που σώζει, αλλά κοντά, και η έκβαση των όσων ζητήθηκαν ακολουθεί σχεδόν κατά πόδας την προσευχή. Διότι αποστέλλεται μεν ο προφήτης, έχοντας όμως προς το παρόν αποσιωπήσει τα σχετικά με τον βάρβαρο και χωρίς να έχει αναγγείλει την απόφαση του Θεού για αυτόν: Αυτά λέει ο Κύριος, αναφέρει, ο Θεός του Ισραήλ. Ενδυναμώνει αυτόν που έχει πιστέψει, και αποδεικνύει ότι αυτός που τον έστειλε δεν είναι κάποιος από τους ψευδώνυμους θεούς, αλλά, καθιστώντας τον περισσότερο θαρραλέο, τον ονομάζει Κύριο και Θεό του Ισραήλ. Τον επαινεί δε και τρόπον τινά τον αποδέχεται λέγοντας: Άκουσα αυτά που προσευχήθηκες σε εμένα για τον Σενναχειρείμ, τον βασιλιά των Ασσυρίων.

Οι προφήτες του Θεού, όταν προανήγγελλαν τα όσα επρόκειτο να συμβούν σε πολύ μεταγενέστερους χρόνους, δεν αναγνωρίζονταν από τα πλήθη ως προφήτες εξαιτίας αυτού· διότι δεν τους θεωρούσαν προφήτες με βάση εκείνα των οποίων την έκβαση αγνοούσαν. Αλλά από τα γεγονότα για τα οποία αποκτούσαν άμεση εμπειρία των αποτελεσμάτων τους, από αυτά αντλούσαν την πεποίθηση για να πιστέψουν και στις προρρήσεις των μελλοντικών. Έτσι λοιπόν κάποτε και ο Σαμουήλ προείπε στον Σαούλ ‹για τα γαϊδούρια›, και κάποιος άλλος για κάποιον βασιλιά που ασθενούσε, και πάλι ένας άλλος προαγγέλλει τον θάνατο του βασιλιά του Ισραήλ. Και αυτό γινόταν ώστε να μην περισπάται ο λαός, από τον πόθο και την ακόρεστη επιθυμία της προγνώσεως, προς τα μαντεία και τα χρηστήρια της ειδωλολατρικής πλάνης· διότι, εφόσον ο Θεός τους παρείχε επαρκώς τη γνώση του μέλλοντος, όχι μέσω άψυχων ξόανων αλλά μέσω των προφητών Του, δεν υπήρχε πλέον κανένας λόγος να καταφεύγουν στα εξωγενή. Εξού και στο προκείμενο κείμενο, ο μεν βασιλιάς Εζεκίας, ως θεοφιλής, ‹ανέβαινε στον οίκο του Θεού› και ανέπεμπε τη γραπτή ικεσία, ο δε Θεός του αποκρίνεται στέλνοντας σε αυτόν τον προφήτη Του, τον Ησαΐα, και του παραδίδει αυτόν τον δεύτερο χρησμό, καθιστώντας του γνωστό ότι εισάκουσε τους λόγους της προσευχής του. Έπειτα, απευθυνόμενος προς τον Ασσύριο, ο οποίος καυχιόταν αλαζονικά και απειλούσε τον λαό και τον τόπο, διατυπώνει τον ακόλουθο λόγο.

Διότι, στο μεταξύ, ο ίδιος ο θρασύς και τρομερός, αφού εισέβαλε στη χώρα των Ιουδαίων, αρχίζει να υποχωρεί απωθούμενος από πνεύμα δειλίας. Αφού δε ανέθεσε την πολιορκία της Ιερουσαλήμ στους στρατηγούς του μαζί με μεγάλο τμήμα του στρατού, διαμηνύει στον βασιλιά λόγια άκρας ασέβειας. Ο σοφός βασιλιάς, αφού τα διάβασε αυτά, με στενοχώρια και στεναγμούς προσέρχεται στον ναό· και αφού ξεδίπλωσε εκεί την επιστολή, λέει τα εξής: «Δες, Κύριε Σαβαώθ, όσα ο Σενναχηρείμ είπε ως ονειδισμό εναντίον του αγίου σου ονόματος· σώσε μας από το χέρι του, Δέσποτα· ας μάθει ότι εσύ είσαι ο μόνος Θεός». Τι κάνει λοιπόν Εκείνος, ο οποίος κάμπτεται από τους στεναγμούς όσων έχουν εναποθέσει την ελπίδα τους σε Αυτόν, Εκείνος που συντρίβει τους πολέμους, που κατακρημνίζει τους υπερήφανους, που θανατώνει τους ασεβείς, που κατεβάζει τους αμαρτωλούς στον Άδη; Εξολοθρεύει μέσα στη νύχτα εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες από τους εχθρούς· και εκείνοι που καυχιούνταν ότι θα καταστρέψουν και θα λεηλατήσουν εν συντομία την πόλη του Θεού, καταστρέφονται ως προς τη ζωή τους και λεηλατούνται ως προς τις ψυχές τους σε μία ελάχιστη στιγμή. Ο δε Ασσύριος, που διέφυγε τότε τον όλεθρο, για να γνωρίσει τη δύναμη Εκείνου που βλασφημήθηκε, για να ντυθεί την αισχύνη και να γεμίσει το πρόσωπό του από ατιμία, και για να αντικρίσει εξευτελισμένος την πόλη των Νινευιτών, έπειτα σφαγιάζεται από τα ίδια του τα τέκνα, πληρώνοντας την άξια τιμωρία, εξαιτίας της λύσσας που επέδειξε εναντίον του Δημιουργού του.