Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 37:24

Ήταν συνήθεια στους Ιουδαίους να το πράττουν αυτό κατά τις βλασφημίες εναντίον του Θεού· πράγμα το οποίο ιστορείται στα Ευαγγέλια ότι έγινε και από τον Καϊάφα. <Έκοψα το μέγεθος του κέδρου αυτού.> Του Κυρίλλου. Αυτού, ποιου; Του Λιβάνου, δηλαδή της Ιουδαίας. Και ως ύψος του κέδρου εννοεί τη βασιλεία τους. —Διότι τα καυχήματα της βασιλείας του Εζεκία επρόκειτο να αρθούν σε ύψος. <Και θα βάλω, λέει, τα αγκίστριά μου στα ρουθούνια σου, και χαλινάρι στα χείλη σου.> Του Κυρίλλου. Ώστε να μην τολμά να ξεστομίζει τέτοια λόγια.

Αλλά, χωρίς να θυμηθείς τίποτα από τέτοια πράγματα, λέει, χλεύασες τον Κύριο. <Διότι εσύ είπες: Με το πλήθος των αρμάτων ανέβηκα στο ύψος των ορέων, και στα έσχατα του Λιβάνου, και έκοψα το ύψος της κέδρου του, και την ομορφιά της, και εισήλθα στο ύψος μέρους του δάσους, και έφτιαξα γέφυρα, και ερήμωσα τα ύδατα, και κάθε συγκέντρωση υδάτων.> Εξηγεί τον όγκο της περσικής αλαζονείας, την ασύνετη έπαρση και το μέγεθος της μεγαλαυχίας. Διότι παρομοιάζει με τον Λίβανο, όπως ήδη προαναφέραμε, τόσο τη χώρα των Ιουδαίων, όσο πιθανώς και την ίδια τη χώρα των Σαμαρειτών, την οποία κατοίκησαν οι δέκα φυλές. Διότι ο Λίβανος είναι ένα όρος στη Φοινίκη, καταπράσινο και κατάφυτο από δέντρα κέδρου που υψώνονται πάρα πολύ. Έτσι περίπου νοείται και η χώρα των Ιουδαίων, υψηλή αφενός, επειδή ο Θεός ήταν ο υπερασπιστής της, δασώδης αφετέρου, επειδή ο πληθυσμός της φαινόταν να υπερβαίνει κάθε αριθμό. Όμως, οι Ασσύριοι τύραννοι κατέλαβαν τη Σαμάρεια και μαζί με αυτήν λεηλάτησαν και αναρίθμητες πόλεις της Ιουδαίας. Εσύ λοιπόν, λέει, ω Ασσύριε, έχοντας αλαζονικό φρόνημα, και αποδίδοντας την έκβαση των γεγονότων στις δικές σου δυνάμεις, είπες ότι: Με το πλήθος των αρμάτων ανέβηκα στο ύψος των ορέων, και στα έσχατα του Λιβάνου, δηλαδή στην ίδια τη βασιλεία των απογόνων του Ισραήλ. Έκοψα το ύψος του κέδρου του. Τίνος αυτού; Του Λιβάνου, δηλαδή της Ιουδαίας.

Ύψος δε κέδρου ονομάζει τη βασιλεία τους, και εισήλθε στο ύψος ενός μέρους του δάσους. Διότι, όπως είπα, μαζί με εκείνη των Σαμαρειτών καταστράφηκαν και πολλές πόλεις της Ιουδαίας. Είπες δε ότι: «Έστησα γέφυρα και αποξήρανα ύδατα και κάθε συγκέντρωση νερού». Διότι οι Πέρσες και οι Ασσύριοι, αποδίδοντας στις δικές τους δυνάμεις την ικανότητα να κατορθώνουν τα πάντα, κατά τις επιδρομές τους στις διάφορες χώρες, γεφύρωναν μεν τους ποταμούς, ενώ συχνά καυχιούνταν ότι ήταν τόσο πολλοί σε αριθμό, ώστε να μπορούν να εξαντλούν πηγές και συγκεντρώσεις υδάτων, και ότι μερικές φορές ούτε οι ίδιοι οι ποταμοί δεν επαρκούσαν για να ξεδιψάσουν ταυτόχρονα άνδρες και άλογα. Εξάλλου, οι διακεκριμένοι από τους Έλληνες συγγραφείς, όσοι στα δικά τους συγγράμματα κατέγραψαν τα Περσικά, αναφέρουν ότι εκείνοι γεφύρωσαν ακόμη και τον ίδιο τον Ελλήσποντο· και αν κάποιος ποταμός, λένε, βρισκόταν στη μέση της πορείας τους είτε προς κάποια χώρα είτε προς κάποια πόλη, ο τύραννος προσέταζε λέγοντας: «Ας εξαντληθεί με το να τον πιούμε». Μνημονεύει, λοιπόν, ο Θεός των όλων την αλαζονεία των Περσών και ελέγχει αυτούς που είχαν τη συνήθεια να κομπάζουν.

Ο δε λόγος είχε ως εξής: 〈ποιον ονείδισας και παρόξυνες〉; αντί του οποίου οι υπόλοιποι ερμηνευτές έχουν αποδώσει 〈βλασφήμησες〉, ή 〈προς ποιον ύψωσες τη φωνή σου〉; Ούτε ατένισες προς τον ουρανό ούτε αναλογίστηκες τον ύψιστο Θεό ούτε σκέφτηκες ότι αυτός είναι άραγε ο 〈Άγιος του Ισραήλ〉, τον οποίο 〈ονείδισας〉 διασύροντας και χλευάζοντάς τον ως έναν από τους πολλούς θεούς που έγιναν υποχείριά σου. Διότι συλλογίστηκες μέσα σου ότι με τη δική σου δύναμη και με 〈το πλήθος των〉 δικών σου 〈αρμάτων〉 ανέβηκες 〈στα ψηλά των ορέων και στα έσχατα του Λιβάνου〉, ώστε 〈να αποκόψεις〉 την ομορφιά του, η οποία φανερώνεται στο πλήθος των 〈κέδρων〉 και των 〈κυπαρισσιών〉 που υπάρχουν σε αυτόν. ⌜Υπαινισσόταν δε μέσω αυτών τα βασίλεια των άλλων εθνών που είχαν εξυψωθεί και ευημερούσαν· διότι έλαβε το μεγάλο πλήθος του Λιβάνου που συνίσταται στα υψηλότατα 〈κέδρα〉 και στα 〈κυπαρίσσια ή τους άρκευθους〉 σύμφωνα με τον Σύμμαχο, ή 〈στα έλατα〉 σύμφωνα με τον Ακύλα, ως εικόνα των εθνών που ευημερούσαν τότε.⌝ Αντί δε του: 〈εις ύψος μέρους του δρυμού〉, ο Σύμμαχος ερμήνευσε 〈στο ύψος του άκρου του, στον δρυμό του Καρμήλου του〉, υπαινισσόμενος ο λόγος και εδώ με το 〈δρυμό〉 την άκαρπη ύλη των εθνών που δεν γνωρίζουν τον Θεό.

Αφού λοιπόν τα έθεσε αυτά υπό την εξουσία του ο Ασσύριος, υπερηφανευόμενος για τον εαυτό του, έλεγε: «Εγώ ανέβηκα στο ύψος των βουνών και στα πέρατα του Λιβάνου, και έκοψα το ύψος του κέδρου του και το κάλλος του κυπαρισσιού του, και εισήλθα στο ύψος του δάσους του». Επιπλέον δε, αυθαδίαζε λέγοντας: «Και έστησα γέφυρα και ερήμωσα ύδατα και κάθε συγκέντρωση υδάτων», ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Εγώ», λέει, «έσκαψα και ήπια νερό, και με το ίχνος του ποδιού μου ερήμωσα όλους τους συνεχόμενους ποταμούς». Βλέπεις πώς και σε αυτά ο λόγος κάνει μνεία για «ύδατα» και για «ποταμούς» που αφανίζονται από τον Ασσύριο, με τα οποία νομίζω ότι υποδηλώνει τα πλήθη των εθνών και τις περί θεών διδασκαλίες τους, με τις οποίες πίστευαν ότι τρέφονται οι ψυχές. Μάλιστα, υπερηφανευόταν ότι είχε προκαλέσει ερήμωση με το «ίχνος» του «ποδιού» του· χωρίς να καυχάται για κανένα καλό, παρά μόνο για την ερήμωση των χωρών στις οποίες εισέβαλε και για τον αφανισμό του προαναφερθέντος «κάλλους του Λιβάνου». Αλλά αυτά εσύ τα είπες στον εαυτό σου, σκεπτόμενος στη διάνοιά σου, ότι τάχα «με το πλήθος των αρμάτων» σου κατόρθωσες τόσα πολλά, εγώ όμως σου λέω: Μην απατάς τον εαυτό σου· διότι δεν κυριάρχησες επί όλων αυτών με τη δική σου δύναμη. Εγώ ήμουν αυτός που τα όρισε αυτά εναντίον τους· έστω κι αν εσύ δεν το γνώρισες, έστω κι αν «δεν άκουσες» τη δική μου βουλή «από αρχαιοτάτων χρόνων»· διότι αυτά εγώ ο ίδιος τα έχω αποφασίσει από παλιά και «από αρχαίων ημερών» να εκτελεστούν μέσω εσού εναντίον των άθεων και ασεβών εθνών.

Και άκουσε ο βασιλιάς των Ασσυρίων ότι εκστράτευσε ο Θαρακά, ο βασιλιάς των Αιθιόπων, για να τον πολεμήσει· και όταν το άκουσε, επέστρεψε ... ή εσύ δεν άκουσες τι έκαναν οι βασιλιάδες των Ασσυρίων ... πού είναι οι βασιλιάδες της Αμάρ και της Αρφάθ και της πόλης Σεπφαρείμ, της Αινά και της Γαυά; Και πήρε ο Εζεκίας την επιστολή από τους αγγελιαφόρους ... εισάκουσε, Κύριε, άνοιξε, Κύριε, τα μάτια σου ... αυτός είναι ο λόγος που είπε γι' αυτόν ο Θεός: Σε περιφρόνησε και σε χλεύασε η παρθένος θυγατέρα της Σιών, κούνησε το κεφάλι της εις βάρος σου η θυγατέρα της Ιερουσαλήμ. ... Και δεν ύψωσες τα μάτια σου προς τον Άγιο του Ισραήλ; Διότι μέσω των αγγελιαφόρων σου ονείδισας τον Κύριο· επειδή εσύ είπες: «Με το πλήθος των αρμάτων μου εγώ ανέβηκα στα ύψη των ορέων και στα έσχατα του Λιβάνου, και έκοψα το ύψος των κέδρων του και την ομορφιά των κυπαρισσιών του, και εισήλθα στο ύψος του δάσους, και κατασκεύασα γέφυρα, και αποξήρανα ύδατα και κάθε συγκέντρωση νερού». Δεν άκουσες αυτά που εγώ έπραξα από παλιά; Από τις αρχαίες ημέρες τα σχεδίασα, και τώρα τα φανέρωσα, ώστε να ερημώσω έθνη σε οχυρά και αυτούς που κατοικούν σε οχυρωμένες πόλεις· παρέλυσα τα χέρια τους, και ξηράνθηκαν ... Τώρα όμως την ανάπαυσή σου και την έξοδό σου και την είσοδό σου εγώ τις γνωρίζω· και ο θυμός σου, με τον οποίο οργίστηκες, και η πικρία σου ανέβηκαν προς εμένα, και θα βάλω φίμωτρο στη μύτη σου και χαλινάρι στα χείλη σου, και θα σε κάνω να επιστρέψεις από τον ίδιο δρόμο από τον οποίο ήρθες.