Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 37:38

Επειδή όμως αυτός που τους έστειλε διαψεύστηκε στις προσδοκίες του, αναφέρομαι δηλαδή στον Σενναχηρείμ, επέστρεψε ως φυγάς και μετά βίας σώθηκε φτάνοντας στην πατρίδα του, αν και τελικά εξολοθρεύτηκε, και μάλιστα όχι μετά από πολύ καιρό, από τα ίδια του τα παιδιά. Διότι συνέβη, όπως αναφέρει, την ώρα που εκείνος προσκυνούσε στον ναό του τον Ασαράχ, τον πατρώο θεό του, ο Αδραμελέχ και ο Σαρασάρ, οι γιοί του, να τον θανατώσουν με μαχαίρια.

Επομένως, διασώζει μεν ως Θεός, αλλά και ωφελεί αυτούς που έχουν σωθεί, μην επιτρέποντας να κυριευθούν από τα κύματα της αλαζονείας. Διότι είπε ότι θα υπερασπιστεί την πόλη, δηλαδή την αγία πόλη, όχι βέβαια εξαιτίας των κατοίκων της, ούτε χαρίζοντας αυτό το δώρο σε κανέναν από εκείνους που ζούσαν τότε, αλλά ένεκα του εαυτού Του και του Δαβίδ, τον οποίο και ονομάζει δικό Του δούλο, και ένεκα του εαυτού Του μεν, επειδή είναι αγαθός και εύσπλαχνος, και έπρεπε βεβαίως να επιβάλει σε αυτούς που χλευάζουν τη θεία δόξα Του την πλέον αρμόζουσα σε αυτούς τιμωρία. Ένεκα του Δαβίδ πάλι, επειδή χάριν της μνήμης των αγίων συγχωρεί πολλάκις με αμνησικακία τα σφάλματα που ενίοτε διαπράττουν οι απόγονοί τους. <Και εξήλθε άγγελος Κυρίου και εξολόθρευσε από το στρατόπεδο των Ασσυρίων εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες· και όταν σηκώθηκαν το πρωί, βρήκαν όλα τα σώματα νεκρά. Και επιστρέφοντας απήλθε ο Σενναχηρείμ, ο βασιλιάς των Ασσυρίων, και κατοίκησε στη Νινευή· και ενώ εκείνος προσκυνούσε στον ναό του Ασαράκ, του πατρώου θεού του, ο Αδραμέλεχ και ο Σαρασάρ, οι γιοι του, τον πάταξαν με μαχαίρια· οι ίδιοι δε διέφυγαν στην Αρμενία, και βασίλευσε αντ' αυτού ο γιος του Αχορδάν.> Προστέθηκε ωφελίμως στις υποσχέσεις και η έκβαση αυτών που προσδοκούνταν, προκειμένου να μη φανεί ψευδολόγος ο Θεός των όλων.

«Και χάρηκε γι' αυτούς ο Εζεκίας με χαρά μεγάλη· και τους έδειξε τον οίκο των αρωμάτων, και της στακτής και των θυμιαμάτων, και του μύρου, και του αργυρίου και του χρυσίου, και όλους τους χώρους των σκευών του θησαυροφυλακίου, και όλα όσα υπήρχαν στους θησαυρούς του, και δεν υπήρχε τίποτα που δεν τους έδειξε ο Εζεκίας στον οίκο του.» Αφού πέθανε ο Σενναχηρείμ από τα ίδια του τα παιδιά, το ιερό Γράμμα λέει ότι βασίλευσε στη θέση του ο γιος του Νεχορδάν. Αλλά, όπως φαίνεται, όταν εκείνος βγήκε από τη μέση, τους θρόνους της βασιλείας κληρονόμησε ο Μερωδάχ του Λααδάν. Αυτός λέγεται ότι έστειλε στον Εζεκία δώρα και επιστολές μαζί, και πρέσβεις· και ποια είναι η αφορμή γι' αυτό, είναι αναγκαίο να το πούμε. Διότι άκουσε, λέει, ότι αρρώστησε μέχρι θανάτου και συνήλθε· αλλά δεν ήταν μόνο αυτό που κατέπληξε τον Βαβυλώνιο, εννοώ το ότι αρρώστησε ο Εζεκίας και ύστερα επανήλθε σε καλή υγεία, αλλά κυρίως εκείνο το μεγάλο και αληθινά εξαίσιο σημείο: με άρρητο και θεοπρεπές νεύμα διατάχθηκε ο ήλιος να παλινδρομήσει και να πάει προς τα πίσω, ώστε και η σκιά να ανεβεί τις δέκα βαθμίδες.

«Διότι δεν θα σπείρουν, ούτε θα φυτέψουν, ούτε θα ριζώσει στη γη η ρίζα τους. Φύσηξε πάνω τους άνεμος και ξεράθηκαν, και η θύελλα θα τους σηκώσει σαν ξερόκλαδα.» Είναι συνήθεια σε αυτούς που έχουν πλανηθεί και δεν γνωρίζουν τον κατά φύσιν και αληθινό Θεό, όχι μόνο να προσκυνούν τα σμήνη των δαιμόνων, και να λένε στο ξύλο: «Εσύ είσαι ο Θεός μου», και στην πέτρα: «Εσύ με γέννησες», αλλά επιπλέον να θεοποιούν εντελώς απερίσκεπτα ανθρώπους που έγιναν επιφανείς πάνω στη γη. Γι' αυτό και ο Σενναχηρείμ, όταν επέστρεψε από την Ιουδαία στην πατρίδα του, λεγόταν ότι προσκυνούσε τον πάτραρχό του. Διότι προσέφεραν θυσίες ακόμη και στους νεκρούς, και αποκαλώντας τους ήρωες, τους κατέγραφαν ως θεούς. Έπρεπε, λοιπόν, εφόσον κατακρίθηκε με σαφήνεια η πληθώρα των ειδώλων, να προχωρήσει ο λόγος και σε αυτό ακριβώς το ζήτημα, ώστε να πείσει τους πλανημένους να μην δίνουν απολύτως καμία θεϊκή αξία στα ανθρώπινα πράγματα· αλλά, έστω κι αν κάποιοι πάνω στη γη υπήρξαν λαμπροί και αξιοθαύμαστοι κατά καιρούς, ή διακρίθηκαν σε ανώτατους και βασιλικούς θρόνους, ή αξιώθηκαν κάποιας άλλης υπεροχής κατά καιρούς, με κανέναν τρόπο να μη νομίζουν ότι αυτοί είναι θεοί, αλλά μάλλον να κατανοούν ότι η δύναμη και η εξουσία σε ορισμένους δεν μπορεί να προέρχεται από πουθενά αλλού, παρά μόνο ως δώρο από τον Θεό.

Επιστρέφει δε με αισχύνη από την οδό από την οποία ήλθε, όπως έχει γραφτεί. Με ποιον τρόπο είναι οδός αυτά τα φυσικά πάθη, το να τρώει, το να πίνει, το να κοιμάται κανείς και όσα συντελούν στη συντήρηση του σώματος; Αυτά, όταν η χρήση τους ξεπερνά την ανάγκη, φέρνουν σε εμάς τον διάβολο. Όταν όμως η χρήση τους γίνεται σύμφωνα με την ανάγκη, τότε πάλι δι' αυτών τον απομακρύνουν και αυτός φεύγει στη γη του, η οποία είναι η σταθερή έξη της κακίας. Και καθώς φεύγει, τον θανατώνουν οι γιοι του και φεύγουν στην Αρμενία. Ως γιους του θα νοήσουμε τους πονηρούς λογισμούς που γεννιούνται από αυτόν, από τους οποίους και θανατώνεται, όταν εμείς τους χρησιμοποιήσουμε για το αγαθό. Και με εκείνα με τα οποία προσπάθησε να μας κυριεύσει, με τα ίδια να τον εξολοθρεύσουμε εμείς. Οι οποίοι και φεύγουν σε παράθεση αναπαύσεως. Διότι Αρμενία ερμηνεύεται παράθεση αναπαύσεως. Επειδή στο εξής μας παραδίδουν στην ανάπαυση. Αλλά αυτά βέβαια έχουν έτσι. Ποταμός δε που διαχωρίζει την πόλη είναι η σύμφωνα με τη φυσική θεωρία γνώση των αισθητών, για να μιλήσουμε σαφέστερα. Η οποία, περνώντας μέσα από τη μέση της ψυχής, γίνεται το σύνορο των δύο άκρων, του νου και της αίσθησης, ενώνοντας η ίδια τον νου με την αίσθηση.

Αναεουγαυά (Ησ. 37, 13). Στον Ησαΐα. Α' 〈Ανέ και Γαυά, Σ'〉 αναστάτωσε και ταπείνωσε. Και στις Βασιλείες. Αρμενία (Ησ. 37, 38). Ησαΐας. Αραράτ. Σαρασά. Ασέλ (Ζαχ. 14, 5). Αυτήν μνημονεύει ο Ζαχαρίας. Αναμεήλ (Ζαχ. 14, 10). Πύργος της Ιερουσαλήμ. Στον Ζαχαρία.