Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 38:11

Έπειτα σε αυτά προσθέτει εκείνα μέσω των οποίων συμβαίνει να έρχονται αντιμέτωποι με τους έσχατους φόβους όσοι έχουν καταληφθεί από ασθένεια και βλέπουν τον θάνατο να μην είναι μακριά. Αυτά δε είναι τα εξής: «Δεν πρόκειται πλέον να δω τη σωτηρία από τον Θεό, ούτε βέβαια θα δω άνθρωπο από τους συγγενείς μου. Εγκατέλειψα το υπόλοιπο της ζωής μου, έφυγε από εμένα. Έγινα σαν σκηνή που διαλύεται, και σαν τον ιστό μιας υφάντρας εργάτριας, δηλαδή αυτής που εργάζεται, ήτοι που υφαίνει, και πλέον πλησιάζει να τον κόψει».

Γι' αυτό αρμόζει να θεωρούμε την παρούσα 〈γραφή〉 ως ευχαριστήριο λόγο, στην οποία λέει: 〈Εγώ είπα: Στο ύψος των ημερών μου θα πορευθώ στις πύλες του άδη, ή: εγώ είπα κατά την πλήρωση των ημερών μου〉 σύμφωνα με τον Ακύλα, ή: 〈εγώ είπα κατά την αρρώστια μου〉 σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα, κατά δε τον Σύμμαχο: 〈εγώ είπα όταν κατασίγασαν οι ημέρες μου〉· ⌜διότι, βλέποντας τον εαυτό μου να πλησιάζει πλέον ‹στις 〈πύλες〉 του θανάτου›, βρέθηκα σε απόγνωση και απελπίστηκα για τη ζωή μου μεταξύ των ανθρώπων.⌝ Γι' αυτό 〈είπα: θα εγκαταλείψω τα υπόλοιπα έτη〉, αλλά και τούτο 〈είπα〉 μέσα μου, ότι, αφού στερηθώ τη ζωή, 〈δεν πρόκειται να δω το σωτήριο του Θεού στη γη των ζώντων〉. Κατά δε τον Σύμμαχο: 〈δεν θα δω〉, λέει, 〈τον Κύριο στη γη των ζώντων〉.

«Αυτά τα είπα στον εαυτό μου», λέει, σκεπτόμενος μήπως τυχόν φανώ ανάξιος της μετά θάνατον ζωής κοντά στον Θεό και της μερίδας εκείνων που ζουν πλησίον Του, εκεί όπου βρισκόταν το σωτήριο του Θεού. Διότι δεν αγνοούσε το λόγιο των Ψαλμών που λέει: «Επίστρεψε, ψυχή μου, στην ανάπαυσή σου, διότι ο Κύριος σε ευεργέτησε», «Θα ευαρεστήσω τον Κύριο στη χώρα των ζώντων», και πάλι: «Θα ευαρεστήσω τον Κύριο στο φως των ζώντων». Γνωρίζοντας, λοιπόν, ως «χώρα των ζώντων» κάποια άλλη από τον παρόντα βίο, και ως «ανάπαυση της ψυχής» αυτήν που βρίσκεται κοντά στον Θεό, και κατανοώντας ως «φως» όχι το ηλιακό, αλλά εκείνο «όσων ζουν κοντά στον Θεό», κατόπιν καταλήφθηκε από μέριμνα μήπως στερηθεί αυτά και εκπέσει από «το σωτήριο του Θεού», το οποίο ήταν ο Χριστός Του. Εύλογα, έχοντας περιέλθει σε αγωνία για τα όσα έπονται της απαλλαγής από τον βίο, από τη μία υπενθυμίζει στον Θεό τη δική του ευσέβεια, και από την άλλη παρακαλούσε θερμά, μέσω του κλαυθμού, να μην εκπέσει από τη χώρα των ζώντων. Αγωνιούσε υπερβολικά και για τούτο, μήπως μετά τον θάνατο δεν δει άνθρωπο του Θεού και δεν αναπαυθεί μαζί με τις μακάριες και θεοφιλείς ψυχές. Επιπλέον, εκτός από τα προειρημένα, τον Εζεκία τον λυπούσε και το γεγονός ότι δεν υπήρχε κανένας διάδοχος από το σπέρμα του, αφού δεν είχε αποκτήσει ακόμη παιδί τον καιρό που έλεγε αυτά.

Προσευχή του Εζεκία ... Εγώ είπα στο απόγειο των ημερών μου: Στις πύλες του άδη, θα αφήσω τα υπόλοιπα έτη μου. Είπα: Δεν πρόκειται πλέον να δω το σωτήριο του Θεού πάνω στη γη, δεν πρόκειται πλέον να δω άνθρωπο από τη συγγένειά μου, εγκατέλειψα το υπόλοιπο της ζωής μου, εξήλθε και απήλθε από εμένα, σαν αυτόν που διαλύει τη σκηνή που είχε στήσει· το πνεύμα μου μέσα μου έγινε σαν τον ιστό της υφάντρας που ετοιμάζεται να κόψει το νήμα. Εκείνη την ημέρα παραδόθηκα μέχρι το πρωί σαν σε λιοντάρι, έτσι συνέτριψε τα οστά μου· διότι από την ημέρα μέχρι τη νύχτα ήμουν παραδομένος. Σαν το χελιδόνι έτσι θα φωνάξω, και σαν το περιστέρι έτσι θα στενάξω· διότι εξασθένησαν οι οφθαλμοί μου από το να βλέπουν προς το ύψος του ουρανού προς τον Κύριο, ο οποίος με λύτρωσε και αφαίρεσε από εμένα την οδύνη της ψυχής. Κύριε, διότι για αυτήν σου αναγγέλθηκε, και εσύ ανέστησες την πνοή μου, και έχοντας παρηγορηθεί έζησα. Διότι εσύ επέλεξες την ψυχή μου, για να μην καταστραφεί, και έριξες πίσω μου όλες τις αμαρτίες μου. Διότι δεν θα σε αινέσουν αυτοί που βρίσκονται στον άδη, ούτε οι νεκροί θα σε ευλογήσουν, ούτε θα ελπίζουν στο έλεός σου όσοι βρίσκονται στον άδη, ... διότι από σήμερα θα αποκτήσω παιδιά, τα οποία θα αναγγείλουν τη δικαιοσύνη σου, Κύριε της σωτηρίας μου, και δεν θα παύσω να σε ευλογώ με ψαλτήρι όλες τις ημέρες της ζωής μου, απέναντι από τον οίκο του Θεού ... ... Αυτό είναι το σημείο, ότι θα ανεβώ στον οίκο του Θεού. ...

Είπα: «Δεν πρόκειται πλέον να δω το σωτήριο έργο του Θεού στη γη» των ζώντων, δηλαδή ότι ο Θεός δεν πρόκειται να στείλει σωτηρία για να μας διασώσει από τον άδη. «Δεν πρόκειται πλέον να δω άνθρωπο» ανάμεσα στους κατοίκους της γης, δηλαδή, σύμφωνα με την τωρινή συνήθεια και συναναστροφή μας, δεν πρόκειται πλέον μετά θάνατον να δω κανέναν. Έλειψα από «τη συγγένειά μου», αντί του θα εκλείψω από τη συγγένειά μου. Θα εγκαταλείψω «το υπόλοιπο της ζωής μου, όπως εκείνος που ξεστήνει τη σκηνή που είχε στήσει, και το πνεύμα μου θα γίνει μέσα μου σαν τον ιστό της υφάντρας που ετοιμάζεται να τον κόψει». «Εκείνη την ημέρα», δηλαδή κατά την οποία τα θυμήθηκα αυτά, «παραδόθηκα μέχρι το πρωί σαν σε λιοντάρι», δηλαδή σε σφοδρό πυρετό. «Αυτός συνέτριψε όλα τα οστά μου διότι από την ημέρα», δηλαδή από το πρωί, «έως τη νύχτα παραδόθηκα», δηλαδή στην οδύνη και τη δοκιμασία του θανάτου. «Σαν το χελιδόνι, έτσι φώναξα, και σαν το περιστέρι, έτσι αναστέναξα», κλαίγοντας και προσευχόμενος με αδύναμη και σιγανή φωνή, λέγοντας, «θυμήσου, Κύριε, πώς πορεύτηκα ενώπιόν σου με αληθινή καρδιά και έπραξα τα αρεστά ενώπιόν σου». «Διότι τα μάτια μου εξασθένησαν από το να βλέπω προς το ύψος του ουρανού, προς τον Κύριο».

Και του είπε ο προφήτης Ησαΐας: «Αυτά λέει ο Κύριος <ο Θεός> του Δαβίδ του πατέρα σου: Άκουσα τη φωνή της προσευχής σου και είδα τα δάκρυά σου» και «ιδού, προσθέτω στον χρόνο της ζωής σου δεκαπέντε έτη». Και ο Εζεκίας λέει: «Με γλίτωσε ο Κύριος και αφαίρεσε την οδύνη της ψυχής μου. Κύριε, διότι για αυτήν σου αναγγέλθηκε», δηλαδή για την ψυχή σου αναγγέλθηκε και δεν σου διέφυγε η σκέψη της ότι δεν υπάρχει ανάσταση, ούτε ότι «δεν θα δω τη σωτηρία του Θεού πάνω στη γη» των ζώντων. «Και διέγειρες την οδύνη της ψυχής μου», δηλαδή ήγειρες εναντίον της θανάσιμη οδύνη, ώστε από αυτό να δοκιμάσει, Κύριε, και τη δική σου δύναμη και την ανάσταση των νεκρών και ότι θα υπάρξει σωτηρία μέσω εσού και του μονογενούς σου Υιού και έτσι, μαθαίνοντας από την εμπειρία και πιστεύοντας πάλι, «διέγειρες την πνοή μου και, αφού παρηγορήθηκα, έζησα». «Διότι επέλεξες την ψυχή μου», αντί του θέλησες, κράτησες την ψυχή μου, «ώστε να μην απολεστεί, και απέρριψες πίσω μου όλες τις αμαρτίες μου. Διότι δεν θα σε αινέσουν, Κύριε, εκείνοι που βρίσκονται στον Άδη, ούτε οι αποθανόντες θα σε ευλογήσουν, ούτε εκείνοι που βρίσκονται στον Άδη θα ελπίσουν στο έλεός σου. Οι ζωντανοί θα σε ευλογήσουν όπως και εγώ». Δηλαδή εκείνοι που καταδικάστηκαν μετά τον θάνατο να κατοικούν στον Άδη δεν μπορούν ούτε να αινέσουν ούτε να ευλογήσουν τον Θεό, ούτε ελπίζουν να βρουν έλεος και δεν υπάρχει εκεί ούτε μετάνοια ούτε ελπίδα σωτηρίας.

Αλλά «ποιος είναι αυτός που κρύβει από εμένα τη βουλή του», λέει ο Θεός, «και, κρατώντας τα λόγια στην καρδιά του, νομίζει ότι μπορεί να μου κρυφτεί;». Μια πονηρή βουλή, λοιπόν, που σπάρθηκε στην καρδιά του Εζεκία, τον έπεισε, αν και όχι μέχρι τέλους, να δυσπιστήσει ως προς την ανάσταση και το σωτήριο του Θεού και να πει: θα πορευθώ «στις πύλες του Άδη, θα αφήσω τα υπόλοιπα έτη μου» και «δεν θα δω το σωτήριο του Θεού» και τα εξής. Γι' αυτό και ο Θεός δεν παρέβλεψε τα έργα της δικαιοσύνης του δικαίου του, αλλά τον επισκέφθηκε, με τον τρόπο που ακούσαμε παραπάνω. Διότι είναι καλό και για τον βασιλιά και για τον άρχοντα και για τον ηγούμενο και για κάθε άνθρωπο να γρηγορεί και να προσέχει τα κινήματα της καρδιάς και να φρονεί τα ευσεβή και να μην υπερηφανεύεται για τη δικαιοσύνη ή την εξουσία του στο απόγειο των ημερών μιας τέτοιας εξουσίας.