Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 38:16

Έπειτα λέει ότι, «Όλη τη νύχτα και την ημέρα παραδόθηκα σαν σε κάποιο λιοντάρι που συντρίβει τα οστά μου». Και ποιο είναι το λιοντάρι; Ή το βάρος της αρρώστιας, και ο θάνατος που σχεδόν βρυχάται με τη μορφή θηρίου και απειλεί με επίθεση, δηλαδή ο αδιάκοπος τρόμος που προέρχεται από την προσδοκία του θανάτου. Διότι ο φόβος και μαζί η απελπισία συντρίβουν την ψυχή και θρυμματίζουν κάθε της δύναμη. <Σαν χελιδόνι, έτσι θα φωνάξω, και σαν περιστέρι, έτσι θα θρηνήσω. Διότι απέκαμαν τα μάτια μου να ατενίζουν στο ύψος του ουρανού προς τον Κύριο, ο οποίος με γλίτωσε, και αφαίρεσε από εμένα την οδύνη της ψυχής. Κύριε, και για αυτήν σου αναγγέλθηκε, και ανόρθωσες την πνοή μου, και αφού παρηγορήθηκα έζησα. Διότι προστάτεψες την ψυχή μου, για να μην χαθεί, και έριξες πίσω μου όλες τις αμαρτίες μου.> Αναπέμποντας τις ευχαριστήριες ωδές, υπόσχεται να μιμείται τα στρουθία που συνηθίζουν να κελαηδούν γλυκά, και να προσφέρει ακατάπαυστες τις υμνωδίες του. Λέει δε ότι, υψώνοντας τα μάτια της διανοίας προς τον Θεό, σώθηκε και απέφυγε και την οδύνη της ψυχής, αλλά και αυτόν ακόμα τον θάνατο. Διότι, λέει, ανόρθωσες τη ζωή, έζησα και διαφύλαξες τη δική μου (ψυχή), για να μην χαθεί, και έριξες πίσω μου όλες τις αμαρτίες μου.

Όμως, παρ' ότι βρέθηκα σε αυτές τις καταστάσεις, δεν αποδυναμώθηκα ούτε απομακρύνθηκα από τον Θεό μου· αντίθετα, ανακτώντας τον εαυτό μου με πίστη και αγαθή ελπίδα, παρέδωσα τον εαυτό μου σε κλάματα, θρήνους και προσευχή. Έπειτα, οδυρόμενος «σαν χελιδόνι φώναζα», και κλαίγοντας γοερά «σαν περιστέρι θρηνούσα», και καθώς προσευχόμουν επίμονα, λέγει, και επέμενα στην προς τον Θεό ικεσία, «εξέλιπαν τα μάτια μου κοιτάζοντας προς το ύψος του ουρανού, προς τον Κύριο». Εκείνος δε, χωρίς να καθυστερήσει, «με ελευθέρωσε και αφαίρεσε από εμένα την οδύνη της ψυχής», σχεδόν επιβεβαιώνοντας τον ίδιο τον λόγο που έχει υποσχεθεί στους αγίους Του, λέγοντας: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, εγώ θα πω: Ιδού, είμαι παρών». Έτσι, λοιπόν, «διέσωσε και την ψυχή μου από τον θάνατο». «Διότι για αυτήν ανέφερα» και υπέρ αυτής παρακαλούσα μέσω της προσευχής· διότι πάνω από όλα με ένοιαζε η ψυχή μου, ώστε να μην καταποθεί από τον θάνατο, αλλά εισακούγοντάς με «με ανόρθωσες», ω «Κύριε, και αφού παρηγορήθηκα, έζησα»· σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «με αναζωογόνησες», λέει, «και με εζωοποίησες», και μετέτρεψες την «πικρία» μου «σε ειρήνη», και «έσωσες την ψυχή μου», αρπάζοντάς την από αυτές ακριβώς τις «πύλες του θανάτου», «για να μην απολεστεί» με την απώλεια της ψυχής. Και το έπραξες αυτό, όχι επειδή εγώ ήμουν άξιος αυτών· διότι ο ίδιος ήμουν γεμάτος από πολλές αμαρτίες, αλλά με το δικό Σου έλεος και τη δική Σου φιλανθρωπία προσφέρθηκαν αυτά. Γι' αυτό μακριά «και πίσω Σου απέρριψες τις αμαρτίες μου» και με αξίωσες αυτών των δωρεών, «αφού με διέσωσες από τον θάνατο της ψυχής», «ώστε να μην απολεστεί», στερημένη αφενός της «χώρας των ζώντων που βρίσκεται κοντά Σου», και παρασυρόμενη αφετέρου στον βυθό του Άδη και συγκαταλεγόμενη μαζί με τις ψυχές των ασεβών. «Διότι δεν θα Σε αινέσουν όσοι βρίσκονται στον Άδη, ούτε θα ελπίσουν στο έλεός Σου όσοι βρίσκονται στον Άδη»· διότι αυτός είναι τόπος ασεβών.

Προσευχή του Εζεκία ... Εγώ είπα στο απόγειο των ημερών μου: Στις πύλες του άδη, θα αφήσω τα υπόλοιπα έτη μου. Είπα: Δεν πρόκειται πλέον να δω το σωτήριο του Θεού πάνω στη γη, δεν πρόκειται πλέον να δω άνθρωπο από τη συγγένειά μου, εγκατέλειψα το υπόλοιπο της ζωής μου, εξήλθε και απήλθε από εμένα, σαν αυτόν που διαλύει τη σκηνή που είχε στήσει· το πνεύμα μου μέσα μου έγινε σαν τον ιστό της υφάντρας που ετοιμάζεται να κόψει το νήμα. Εκείνη την ημέρα παραδόθηκα μέχρι το πρωί σαν σε λιοντάρι, έτσι συνέτριψε τα οστά μου· διότι από την ημέρα μέχρι τη νύχτα ήμουν παραδομένος. Σαν το χελιδόνι έτσι θα φωνάξω, και σαν το περιστέρι έτσι θα στενάξω· διότι εξασθένησαν οι οφθαλμοί μου από το να βλέπουν προς το ύψος του ουρανού προς τον Κύριο, ο οποίος με λύτρωσε και αφαίρεσε από εμένα την οδύνη της ψυχής. Κύριε, διότι για αυτήν σου αναγγέλθηκε, και εσύ ανέστησες την πνοή μου, και έχοντας παρηγορηθεί έζησα. Διότι εσύ επέλεξες την ψυχή μου, για να μην καταστραφεί, και έριξες πίσω μου όλες τις αμαρτίες μου. Διότι δεν θα σε αινέσουν αυτοί που βρίσκονται στον άδη, ούτε οι νεκροί θα σε ευλογήσουν, ούτε θα ελπίζουν στο έλεός σου όσοι βρίσκονται στον άδη, ... διότι από σήμερα θα αποκτήσω παιδιά, τα οποία θα αναγγείλουν τη δικαιοσύνη σου, Κύριε της σωτηρίας μου, και δεν θα παύσω να σε ευλογώ με ψαλτήρι όλες τις ημέρες της ζωής μου, απέναντι από τον οίκο του Θεού ... ... Αυτό είναι το σημείο, ότι θα ανεβώ στον οίκο του Θεού. ...

Και του είπε ο προφήτης Ησαΐας: «Αυτά λέει ο Κύριος <ο Θεός> του Δαβίδ του πατέρα σου: Άκουσα τη φωνή της προσευχής σου και είδα τα δάκρυά σου» και «ιδού, προσθέτω στον χρόνο της ζωής σου δεκαπέντε έτη». Και ο Εζεκίας λέει: «Με γλίτωσε ο Κύριος και αφαίρεσε την οδύνη της ψυχής μου. Κύριε, διότι για αυτήν σου αναγγέλθηκε», δηλαδή για την ψυχή σου αναγγέλθηκε και δεν σου διέφυγε η σκέψη της ότι δεν υπάρχει ανάσταση, ούτε ότι «δεν θα δω τη σωτηρία του Θεού πάνω στη γη» των ζώντων. «Και διέγειρες την οδύνη της ψυχής μου», δηλαδή ήγειρες εναντίον της θανάσιμη οδύνη, ώστε από αυτό να δοκιμάσει, Κύριε, και τη δική σου δύναμη και την ανάσταση των νεκρών και ότι θα υπάρξει σωτηρία μέσω εσού και του μονογενούς σου Υιού και έτσι, μαθαίνοντας από την εμπειρία και πιστεύοντας πάλι, «διέγειρες την πνοή μου και, αφού παρηγορήθηκα, έζησα». «Διότι επέλεξες την ψυχή μου», αντί του θέλησες, κράτησες την ψυχή μου, «ώστε να μην απολεστεί, και απέρριψες πίσω μου όλες τις αμαρτίες μου. Διότι δεν θα σε αινέσουν, Κύριε, εκείνοι που βρίσκονται στον Άδη, ούτε οι αποθανόντες θα σε ευλογήσουν, ούτε εκείνοι που βρίσκονται στον Άδη θα ελπίσουν στο έλεός σου. Οι ζωντανοί θα σε ευλογήσουν όπως και εγώ». Δηλαδή εκείνοι που καταδικάστηκαν μετά τον θάνατο να κατοικούν στον Άδη δεν μπορούν ούτε να αινέσουν ούτε να ευλογήσουν τον Θεό, ούτε ελπίζουν να βρουν έλεος και δεν υπάρχει εκεί ούτε μετάνοια ούτε ελπίδα σωτηρίας.