Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 4:3

Επειδή λοιπόν θα επιλάμψει ο Θεός με βουλή και με δόξα, για τα δύο αυτά προσέθεσε δύο πράγματα: το να υψώσει και το να δοξάσει· ώστε να κατανοείται ως έργο της μεν βουλής η ύψωση, της δε δόξης το να δοξάσει. Και θα συμβεί, εκείνοι που θα υπολειφθούν στη Σιών και εκείνοι που θα απομείνουν στην Ιερουσαλήμ, να ονομαστούν Άγιοι, όλοι όσοι είναι γραμμένοι για ζωή στην Ιερουσαλήμ.

Το υπόλειμμα του Ισραήλ, σύμφωνα με την εκλογή της χάριτος, θα ονομαστούν Άγιοι και θα εγγραφούν για τη ζωή στην Ιερουσαλήμ όσοι φωτίστηκαν από την επιφάνεια του Θεού και υψώθηκαν από τη δόξα Του. Αυτοί θα ονομαστούν Άγιοι, τους οποίους ο Θεός διατήρησε για τον εαυτό Του, κατά μίμηση εκείνων που δεν έκλιναν το γόνυ στον Βάαλ. —Γιατί όμως αναφέρει άλλους μεν στη Σιών, και άλλους στην Ιερουσαλήμ; Διότι υπάρχει διαφορά και μεταξύ των σωζομένων, καθώς ο καθένας θα συμμετάσχει στην απόλαυση των αγαθών του Θεού σύμφωνα με το δικό του τάγμα. Και επειδή οι σωζόμενοι είναι λίγοι, ο λόγος δεν εκφράστηκε στον πληθυντικό, αλλά στον ενικό. Διότι δεν είπε «οι εναπομείναντες», αλλά «το εναπομείναν». Φαίνεται, λοιπόν, ότι αυτό που απέμεινε στη Σιών είναι το κατώτερο τάγμα, σαν να αφέθηκε πίσω από εκείνους που σπεύδουν προς τα εμπρός· ενώ το τελειότερο τάγμα, εξαιτίας της αξίας των έργων του, αξιώθηκε να εγκατασταθεί στην ίδια την Ιερουσαλήμ.

Μας υποδεικνύει δε και η ιστορία των ταγμάτων τη διαφορά, από το γεγονός ότι η μεν Σιών είναι η αρχαία πόλη και υποδεέστερη, ενώ η Ιερουσαλήμ είναι η βασιλεύουσα, στην οποία βρίσκεται το αγίασμα. Όλοι αυτοί, όμως, θα εγγραφούν εις ζωήν στην Ιερουσαλήμ· και μακάριος είναι εκείνος που αξιώνεται της καταγραφής στην Ιερουσαλήμ.

Διότι φαίνεται ότι σε εκείνη την Ιερουσαλήμ βρίσκεται η βίβλος των ζώντων, στην οποία εγγράφονται οι μαθητές του Χριστού· λέει άλλωστε: «Χαίρετε, διότι τα ονόματά σας είναι γραμμένα στους ουρανούς». Επειδή δε, στο «εκείνοι που καταγράφηκαν στην Ιερουσαλήμ» προστίθεται το «εις ζωήν», είναι αναγκαίο να προσέξουμε μήπως τυχόν υπάρχουν κάποιοι που καταγράφονται μεν, αλλά όχι εις ζωήν, σύμφωνα με τον Ιερεμία που λέει: «Όσοι αποστάτησαν ας καταγραφούν πάνω στη γη». Ώστε, σύμφωνα με αυτό, να εννοούνται δύο ειδών καταγραφές: άλλων μεν εις ζωήν και άλλων εις απώλειαν· και ότι πολλές φορές συμβαίνει μεταβολή της εγγραφής, όταν και εμείς μεταπέσουμε από την αρετή στην κακία. Διότι το «Ας εξαλειφθούν από τη βίβλο των ζώντων και ας μην καταγραφούν μαζί με τους δικαίους», καθώς και το «Εξάλειψε και εμένα από τη βίβλο σου», λέγεται για εκείνους που είχαν ήδη αξιωθεί της καταγραφής στη βίβλο του Θεού.

Μετά την κάθαρση διά του λουτρού και τον καθαρισμό διά της μετανοίας, θα έλθει καιρός που κάθε τόπος θα εξομοιωθεί με το όρος Σιών, δηλαδή θα αξιωθεί να καταστεί υψηλός και να ενατενίζει τα επουράνια. —Αφότου οι επτά γυναίκες επιληφθούν του ενός ανδρός, και επιλάμψει ο Κύριος με δόξα και θεία βουλή, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ, οπότε και ονομάστηκαν Άγιοι, επειδή ξεπλύθηκε ο ρύπος των θυγατέρων της Σιών και καθαρίστηκε το αίμα τους από ανάμεσά τους, τότε την ημέρα μια νεφέλη θα επισκιάσει τα περίχωρα της Ιερουσαλήμ, ώστε να παράσχει σκιά από τον καύσωνα και σκέπη από τη σκληρότητα του καιρού και τη βροχή· τη δε νύκτα θα κατέχεται από φως φλεγόμενο, και η δόξα θα είναι ωσάν ένας καπνός που θα τα περιβάλλει όλα.

«Και θα συμβεί, ώστε το υπόλειμμα στη Σιών και εκείνοι που απέμειναν στην Ιερουσαλήμ, άγιοι θα ονομαστούν όλοι όσοι κλήθηκαν σε ζωή στην Ιερουσαλήμ». Επειδή μερικοί αμφιβάλλουν για το σε ποιον καιρό θα συμβούν όσα έχουν προαναγγελθεί μέσω της φωνής του προφήτη σχετικά με τις γυναίκες των Ιουδαίων, ή μάλλον για ολόκληρη τη χώρα τους, εάν δηλαδή θα γίνουν πριν από την έλευση του Σωτήρα ή μετά από αυτήν, η σημασία των προκειμένων λόγων μάς πληροφορεί αλάνθαστα ότι ο προφήτης δεν μας υποδεικνύει κανέναν άλλον καιρό παρά μόνο εκείνον ακριβώς εξαιτίας της ασέβειάς τους προς τον Χριστό. Διότι οι άθλιοι συμπεριφέρθηκαν υβριστικά απέναντί του και εξέτισαν την πλέον αρμόζουσα σε αυτούς ποινή, όταν η Ιερουσαλήμ περικυκλώθηκε από στρατεύματα. Τότε ακριβώς λέμε ότι ο νους των Ιουδαίων περιέπεσε σε τέτοιο τρόμο, ώστε να πουν στα όρη: «Σκεπάστε μας», και στους λόφους: «Πέστε πάνω μας». Εκείνη λοιπόν την ημέρα, λέει, δηλαδή κατά τον καιρό εκείνο που θα φτάσουν στην εκπλήρωσή τους όσα έχουν προαναγγελθεί, θα επιλάμψει ο Θεός με βουλή, με δόξα πάνω στη γη, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ.

Διότι ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό· αλλά βουλεύτηκε για εμάς κάτι βαθύ και απόρρητο. Διότι, ενώ υπήρχε στη μορφή και την ισότητα του Θεού και Πατέρα, έγινε όμοιος με εμάς, και εμφανίστηκε σε αυτούς που βρίσκονται πάνω στη γη· όμως όχι χωρίς δόξα, αν και έγινε σάρκα. Διότι έπραξε θεοπρεπή έργα και επιτέλεσε σημεία, τα οποία αξιώνονται κάθε επαίνου και θαυμασμού. Επειδή, αφού έλαμψε, ελέησε τον Ισραήλ, διότι δεν χάθηκε εξ ολοκλήρου. Έχει διατηρηθεί το υπόλειμμα, υψώθηκε και δοξάστηκε, και γράφτηκε στη βίβλο της ζωής, διαπρέποντας μέσα στον αγιασμό. Θα μπορούσε κανείς να δει την αλήθεια του προφητικού λόγου, ως απαρχή των σωσμένων, στους αγίους αποστόλους, οι οποίοι υψώθηκαν αληθινά, και αφού καταυγάστηκαν από τα θεία χαρίσματα, πλούτισαν με λαμπρή δόξα. Διότι έλαβαν εξουσία κατά των ακαθάρτων πνευμάτων, ώστε να τα εκβάλλουν. Και θεράπευσαν πολλούς που βρίσκονταν σε ασθένειες· αλλά ήταν και γραμμένοι στη βίβλο της ζωής. Και μάλιστα χαίρονταν επειδή τα δαιμόνια υποτάσσονταν σε αυτούς, και σε αυτό που έλεγαν τους απάντησε ο Χριστός, διδάσκοντάς τους να αγάλλονται για τα ακόμη μεγαλύτερα· «Μην χαίρεστε», λέει, «για το ότι τα δαιμόνια υποτάσσονται σε εσάς· μάλλον να χαίρεστε διότι τα ονόματά σας έχουν γραφτεί στους ουρανούς.»

Και πάλι πιο καθαρά: Την ημέρα εκείνη θα επιλάμψει ο Θεός με βουλή και με δόξα πάνω στη γη για να υψώσει και να δοξάσει αυτό που απέμεινε από τον Ισραήλ στη Σιών, και αυτό που απέμεινε στην Ιερουσαλήμ, διότι άγιοι θα ονομαστούν όλοι όσοι είναι γραμμένοι για ζωή στην Ιερουσαλήμ· διότι ο Κύριος θα ξεπλύνει τον ρύπο των υιών και των θυγατέρων της Σιών και θα καθαρίσει το αίμα της Ιερουσαλήμ από το μέσο τους με πνεύμα κρίσεως και με πνεύμα καύσεως. Και θα έλθει, και κάθε τόπο του όρους Σιών και όλα τα περίχωρά της θα τα επισκιάσει νεφέλη την ημέρα.

Διότι το «κατά την ημέρα εκείνη» είναι δηλωτικό του ίδιου του Χριστού, κατά την οποία θα συμβούν και τα όσα προαναφέρθηκαν, ότι «θα επιλάμψει ο Θεός με βουλή και δόξα επί της γης». Αντί αυτού, ο Σύμμαχος απέδωσε: «θα είναι ο Κύριος ανατολή για δύναμη και δόξα της γης και υπεροχή». Αλλά αν μεν στη συνέχεια απηύθυνε τις αγαθές υποσχέσεις προς ολόκληρο τον λαό, ο λόγος θα φαινόταν να περιέχει αντιφάσεις, ενώ τώρα δεν απευθύνει την επαγγελία σε ολόκληρο το έθνος, αλλά μόνο στο τμήμα του που «απέμεινε»: «θα επιλάμψει ο Θεός με βουλή και δόξα επί της γης για να ανυψώσει και να δοξάσει εκείνους που απέμειναν στην Ιερουσαλήμ, και όσοι απέμειναν στην Ιερουσαλήμ θα ονομαστούν άγιοι». Αυτοί δε ήταν οι ίδιοι που είχαν φανερωθεί μέσα από την προηγούμενη προφητεία μέσω του «σπέρματος» που «απέμεινε», για το οποίο ελέγετο: «και αν ο Κύριος Σαβαώθ δεν μας άφηνε σπέρμα, θα είχαμε γίνει σαν τα Σόδομα και θα μοιάζαμε με τα Γόμορρα». Μέσω αυτών υποδηλώνει εκείνους από τους Ιουδαίους οι οποίοι πίστεψαν στον Χριστό, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονταν οι απόστολοι, οι οποίοι διασπείρουν τα λογικά και επουράνια σπέρματα σε όλα τα έθνη.

Γι' αυτά λοιπόν και η παρούσα προφητεία προαναγγέλλει τα προκείμενα, λέγοντας: «κατά την ημέρα εκείνη», δηλαδή κατά τον καιρό της αποβολής εκείνων, «θα επιλάμψει ο Θεός εν βουλή μετά δόξης επί της γης, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ», οι οποίοι «κλήθηκαν άγιοι» και «γράφτηκαν για ζωή στην Ιερουσαλήμ». Και είναι δυνατόν μάλιστα να διαπιστώσει κανείς και έμπρακτα πώς οι πρώτοι από τον Ισραήλ που πίστεψαν στον Χριστό, οι απόστολοι, οι μαθητές και οι ευαγγελιστές του Σωτήρα, «δοξάστηκαν» και «υψώθηκαν», έτσι ώστε να γίνουν επιφανείς παντού στη γη και σε όλη την οικουμένη, και ακόμη και τώρα ανάμεσα σε όλα τα έθνη, «σε Έλληνες και βαρβάρους», να «δοξάζεται» και το όνομά τους και η διδασκαλία τους.

Μόνο αυτοί «θα ονομαστούν άγιοι», όσοι δηλαδή καταξιώθηκαν «να γραφτούν στην» αιώνια «ζωή» της επουράνιας «Ιερουσαλήμ»· σε αυτούς παράβαλε τα λόγια του Σωτήρα μας προς τους αποστόλους, με τα οποία ειπώθηκε: «να χαίρεστε επειδή τα ονόματά σας έχουν γραφτεί στους ουρανούς». Το πώς όμως θα γίνουν άξιοι αυτών, το αποσαφηνίζει στη συνέχεια λέγοντας το εξής: «θα ξεπλύνει ο Κύριος τον ρύπο των υιών και των θυγατέρων της Σιών και θα καθαρίσει το αίμα από ανάμεσά τους με πνεύμα κρίσεως», δηλώνοντας σαφώς «το λουτρό της παλιγγενεσίας», το οποίο δήλωνε και προηγουμένως λέγοντας: «λουστείτε, γίνετε καθαροί», και το οποίο τώρα υπόσχεται. Η δε φράση «με πνεύμα καύσεως» σε τίποτα δεν θα διέφερε από το «με Πνεύμα Άγιο και πυρ». Και κάνει λόγο για «ρύπο» των ψυχών, με τον οποίο λερώθηκαν έχοντας μολυνθεί από «το αίμα», το οποίο μνημόνευσε ο λόγος και προηγουμένως, λέγοντας: «διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα».

Το για ποια αιτία τους ονόμασε άρχοντες των Σοδόμων και λαό των Γομόρρων, ο ίδιος το φανέρωσε, λέγοντας αμέσως: «Διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα». Και πάλι, προχωρώντας πιο κάτω, λέει: «Την ανομία τους, σαν των Σοδόμων, την ανήγγειλαν και την έφεραν στο φως. Αλίμονο στην ψυχή τους, διότι βουλεύθηκαν πονηρό σχέδιο εναντίον του εαυτού τους, λέγοντας: ας δέσουμε τον δίκαιο, επειδή μας είναι ενοχλητικός», κάνοντας σαφέστατα μνεία για κάποιο αίμα και για την επιβουλή εναντίον ενός δικαίου. Ποιανού άλλου, άραγε, παρά του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, εξαιτίας του οποίου και μετά τον οποίο τους βρήκαν όλα όσα είχαν προφητευθεί; 〈〈37〉.〉 〈Του ίδιου του Ησαΐα〉. «Εκείνη την ημέρα θα επιλάμψει ο Θεός εν βουλή με δόξα πάνω στη γη, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ· και το υπόλειμμα του Ισραήλ στη Σιών και το υπόλειμμα στην Ιερουσαλήμ, θα ονομαστούν όλοι άγιοι, όσοι έχουν γραφτεί για ζωή στην Ιερουσαλήμ».

Και το τι θα μπορούσε να είναι «το υπόλειμμα του Ισραήλ», ο ίδιος ο προφήτης το αποσαφήνισε λέγοντας: «όλοι όσοι γράφτηκαν στην Ιερουσαλήμ και ονομάστηκαν άγιοι». Ποια είναι, λοιπόν, αυτή η ημέρα, κατά την οποία λέγεται ότι ο Θεός θα δοξάσει και θα υψώσει «το υπόλειμμα του Ισραήλ» και εκείνους που θα ονομαστούν άγιοι και θα εγγραφούν εις ζωήν, θα σου γίνει φανερό, εάν ανατρέξεις σε ολόκληρη τη διήγηση της περικοπής. Στην αρχή, επομένως, ολόκληρου του βιβλίου, αφού είδε ο προφήτης την «όραση κατά της Ιουδαίας και κατά της Ιερουσαλήμ», και αφού απαρίθμησε εκτενώς τα ασεβήματα ολόκληρου του ιουδαϊκού έθνους, και αφού τους απείλησε και μίλησε για την καταστροφή τους και την παντελή ερήμωση της Ιερουσαλήμ, στο τέλος της κατ' αυτών όρασης προσθέτει τα εξής: «Διότι θα γίνουν σαν την τερέβινθο που έχει αποβάλει τα φύλλα της, και σαν κήπος που δεν έχει νερό· και η δύναμή τους θα είναι σαν καλάμη στουπιού, και τα έργα τους σαν σπινθήρες φωτιάς, και θα κατακαούν οι άνομοι και μαζί οι αμαρτωλοί, και δεν θα υπάρχει κανείς για να τους σβήσει».

Αλλά, σε έναν τέτοιο καιρό, κατά τον οποίο «το όρος του Κυρίου» είναι ανάγκη να κηρύσσεται σε όλα τα έθνη, καθώς και ο οίκος του Θεού πάνω στο όρος, στον οποίο όλα τα έθνη, καθώς συγκεντρώνονται, λένε: «ελάτε να ανεβούμε στο όρος του Κυρίου και στον οίκο του Θεού του Ιακώβ», αφού ο λόγος χρησιμοποίησε τέτοιες κατηγορίες εναντίον του έθνους των Ιουδαίων και τους απείλησε με τα έσχατα δεινά, επισυνάπτει σε όλα αυτά τα λόγια που εκτέθηκαν προηγουμένως, διδάσκοντας ότι, ενώ ολόκληρο το έθνος των Ιουδαίων επρόκειτο να εκπέσει από την κατά Θεόν ευσέβεια, θα απομείνουν κάποιοι ανάμεσά τους οι οποίοι δεν θα μοιραστούν με τους πάντες αυτά τα δεινά. Αντιθέτως, καθώς θα έχουν διασωθεί από μοχθηρούς και παρανόμους και θα έχουν επιδείξει το δοκιμασμένο και το ειλικρινές της ευσέβειάς τους, θα αξιωθούν της καταγραφής ενώπιον του Θεού και θα ονομαστούν «άγιοι» δούλοι του Θεού. Με αυτά λοιπόν δηλώνει τους αποστόλους, τους μαθητές και τους ευαγγελιστές του Σωτήρα μας, καθώς και όλους τους υπολοίπους από την περιτομή που πίστεψαν σε Αυτόν, κατά τον χρόνο της έκπτωσης ολόκληρου του έθνους τους.

Αυτά, λοιπόν, υπαινίσσεται ο λόγος λέγοντας «εκείνη την ημέρα» (κατά την οποία είναι φανερό ότι θα πραγματοποιηθούν όλα όσα προαναφέρθηκαν σχετικά με την κλήση των εθνών και την απόπτωση των Ιουδαίων) «θα λάμψει ο Θεός εν βουλή με δόξα πάνω στη γη, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ· και αυτό που θα υπολειφθεί στη Σιών και αυτό που θα απομείνει στην Ιερουσαλήμ, άγιοι θα ονομαστούν όλοι όσοι έχουν καταγραφεί για ζωή στην Ιερουσαλήμ». Εξαιτίας αυτών, οι οποίοι εύλογα προήλθαν από την Ιερουσαλήμ και την Ιουδαία, το προοίμιο δήλωνε ότι η προφητεία λέγεται «υπέρ της Ιουδαίας και υπέρ της Ιερουσαλήμ», ή και εξαιτίας της αληθινής Ιερουσαλήμ και της Ιουδαίας που θεωρείται νοητώς κατ' αναλογίαν προς εκείνην· περί του οποίου ζητήματος θα μάθουμε στον κατάλληλο καιρό.

Και ποιος άραγε, αναλογιζόμενος την ένθεη δύναμη των αποστόλων και των ευαγγελιστών του Σωτήρα μας, σύμφωνα με την οποία «σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους και στα πέρατα της οικουμένης τα λόγια τους», και βλέποντας ότι από τότε μέχρι σήμερα όλες οι Εκκλησίες του Χριστού έχουν διαρκώς στο στόμα τους τα λόγια και τις διδαχές τους, καθώς και τις νομοθεσίες του Χριστού της Καινής Διαθήκης που κηρύχθηκαν από αυτούς, δεν θα επιβεβαίωνε την αλήθεια της προφητείας, η οποία αναφέρει ξεκάθαρα ότι «ο Θεός με βουλή και με δόξα θα υψώσει σε όλη τη γη και θα δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ», και ότι επομένως «το υπόλειμμα στη Σιών και το υπόλειμμα στην Ιερουσαλήμ θα ονομαστούν άγιοι, όλοι όσοι είναι γραμμένοι για τη ζωή»; Αντί δε για τη φράση των Εβδομήκοντα «με βουλή και με δόξα», ο Ακύλας και ο Θεοδοτίων ερμήνευσαν με σύμφωνη γνώμη «σε δύναμη και δόξα», φανερώνοντας τη δύναμη που δόθηκε στους αποστόλους από τον Θεό και την επακόλουθη δόξα τους παρά τω Θεώ, σύμφωνα με το χωρίο «ο Κύριος θα δώσει λόγο σε αυτούς που ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη» και με αυτό ακριβώς που έχει ήδη γίνει. 〈〈ληʹ〉.〉 «Θα ακούσετε με την ακοή σας και δεν θα κατανοήσετε, και κοιτάζοντας θα δείτε και δεν θα αντιληφθείτε. Διότι πωρώθηκε η καρδιά αυτού του λαού, και με τα αυτιά άκουσαν βαριά και έκλεισαν τα μάτια τους, μήπως τυχόν δουν με τα μάτια και ακούσουν με τα αυτιά, και επιστρέψουν, και τους θεραπεύσω. Και είπα: έως πότε, Κύριε;»

Και εδώ πρόσεξε ότι, μέσα στην απειλή των συμφορών, λέγει: «αυτός που φεύγει θα είναι σαν αυτόν που φεύγει από φλόγα που καίει· και οι καταλειφθέντες από αυτούς θα αποτελούν έναν αριθμό, και ένα μικρό παιδί θα τους καταγράψει». Διά των λόγων αυτών παρουσιάζει τη σπανιότητα εκείνων από τον λαό της περιτομής που θα αποφύγουν τον όλεθρο και τον εμπρησμό της Ιερουσαλήμ. «Αυτοί δε οι καταλειφθέντες», λέγει, «θα αποτελούν αριθμό», δηλαδή θα μπορούν να μετρηθούν, όντας τόσο λίγοι και ευάριθμοι. Τόσοι λοιπόν σε αριθμό, εν συγκρίσει προς ολόκληρο το πλήθος του ιουδαϊκού έθνους, υπήρξαν εκείνοι που πίστεψαν στον Σωτήρα και Κύριό μας, οι οποίοι και αξιώθηκαν της καταγραφής από αυτόν, όπως δηλώνει ο λόγος λέγοντας: «και ένα παιδί θα τους καταγράψει», έχοντας διδάξει από πριν ποιο ακριβώς ήταν αυτό το παιδί, στα χωρία όπου έλεγε: «ιδού, η παρθένος θα συλλάβει στη μήτρα της και θα γεννήσει υιό», και «προτού το παιδί γνωρίσει να καλεί πατέρα ή μητέρα». Και επειδή ακριβώς εδώ λέγει πως «ένα παιδί θα τους καταγράψει», ευλόγως ελέγετο και στα προηγούμενα ότι «εκείνο που θα υπολειφθεί στη Σιών και εκείνο που θα καταλειφθεί στην Ιερουσαλήμ, άγιοι θα κληθούν όλοι όσοι έχουν καταγραφεί εις ζωήν». Όπως λοιπόν σε εκείνα τα χωρία ονομάστηκε «το καταλειφθέν», και οι ίδιοι ήταν «οι καταγραφέντες εις ζωήν», έτσι και εδώ «οι καταλειφθέντες από αυτούς θα αποτελούν αριθμό και ένα παιδί θα τους καταγράψει».

Και θα πιάσουν επτά γυναίκες έναν άνδρα, λέγοντας: Το δικό μας ψωμί θα τρώμε και τα δικά μας ρούχα θα φορούμε, αρκεί μόνο να φέρουμε το όνομά σου· αφαίρεσε την ντροπή μας. Εκείνη δε την ημέρα ο Θεός θα λάμψει με βουλή και δόξα πάνω στη γη, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ. Και εκείνοι που θα έχουν απομείνει στη Σιών και εκείνοι που θα έχουν διασωθεί στην Ιερουσαλήμ, θα ονομαστούν άγιοι, όλοι όσοι είναι γραμμένοι για ζωή στην Ιερουσαλήμ. Διότι ο Κύριος θα ξεπλύνει τον ρύπο των υιών και των θυγατέρων της Σιών, και θα καθαρίσει το αίμα της Ιερουσαλήμ από το μέσον τους με πνεύμα κρίσεως και με πνεύμα καύσεως. Και θα έλθει, και πάνω σε κάθε τόπο του όρους Σιών και σε όλα τα περίχωρά της, θα ρίχνει σκιά μια νεφέλη την ημέρα, και σαν καπνός και σαν φως φωτιάς που καίει τη νύχτα, θα σκεπαστεί με όλη τη δόξα. Και θα είναι για σκιά από τον καύσωνα, και για σκέπη και για καταφύγιο από την κακοκαιρία και τη βροχή.

«Και το υπόλειμμα του Ισραήλ στη Σιών και το υπόλειμμα στην Ιερουσαλήμ, άγιοι θα ονομαστούν όλοι εκείνοι που είναι εγγεγραμμένοι για ζωή στην Ιερουσαλήμ». Για να μάθεις ότι η σωτηρία εκείνων που διέφυγαν τον κίνδυνο δεν οφείλεται σε κάποια σύμπτωση, αλλά στο ότι, οχυρωμένοι από την άνωθεν απόφαση, παρότι βρίσκονταν εν μέσω των δεινών δεν κυριεύθηκαν, για τον λόγο αυτόν λέει: «Άγιοι θα ονομαστούν όλοι οι εγγεγραμμένοι για ζωή στην Ιερουσαλήμ». Εκείνοι που ξεχωρίστηκαν, λέει, που δοκιμάστηκαν, που προορίστηκαν να μην πάθουν κανένα κακό. Και δικαιολογημένα τους ονομάζει αγίους, δείχνοντας ότι δεν τους απάλλαξε απλώς η επιλογή τους, ούτε απλώς η απόφαση του Θεού· αλλά συνεισέφερε σε αυτό και η αρετή της διαγωγής τους, τόσο η προγενέστερη όσο και η μεταγενέστερη. Διότι, ακόμη κι αν ήταν ενάρετοι και επιεικείς, ωστόσο, μέσα από τα όσα συνέβησαν, έγιναν καλύτεροι και πιο ακριβείς.