Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 4:5

Και θα έλθει και θα υπάρχει σε κάθε τόπο του όρους Σιών και σε όλα τα περίχωρά του μια νεφέλη, που θα ρίχνει τη σκιά της την ημέρα, και σαν καπνός και σαν φως φωτιάς που καίει τη νύχτα· με όλη τη δόξα θα σκεπαστεί. Και θα χρησιμεύει ως σκιά από τον καύσωνα, και ως σκέπη και ως καταφύγιο από την κακοκαιρία και τη βροχή.

Μετά την κάθαρση διά του λουτρού και τον καθαρισμό διά της μετανοίας, θα έλθει καιρός που κάθε τόπος θα εξομοιωθεί με το όρος Σιών, δηλαδή θα αξιωθεί να καταστεί υψηλός και να ενατενίζει τα επουράνια. —Αφότου οι επτά γυναίκες επιληφθούν του ενός ανδρός, και επιλάμψει ο Κύριος με δόξα και θεία βουλή, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ, οπότε και ονομάστηκαν Άγιοι, επειδή ξεπλύθηκε ο ρύπος των θυγατέρων της Σιών και καθαρίστηκε το αίμα τους από ανάμεσά τους, τότε την ημέρα μια νεφέλη θα επισκιάσει τα περίχωρα της Ιερουσαλήμ, ώστε να παράσχει σκιά από τον καύσωνα και σκέπη από τη σκληρότητα του καιρού και τη βροχή· τη δε νύκτα θα κατέχεται από φως φλεγόμενο, και η δόξα θα είναι ωσάν ένας καπνός που θα τα περιβάλλει όλα.

Όπως ακριβώς ήταν κατά τη Μεταμόρφωση του Κυρίου η φωτεινή νεφέλη που περιέβαλε τους μαθητές. Επειδή δε η ακινησία και τρόπον τινά η συμπύκνωση της νεφέλης αποτελεί σημείο νηνεμίας, η αταραξία της τότε καταστάσεως υποδηλώνεται μέσω της προστασίας της νεφέλης. — Ακόμη, για να αντιληφθούμε καθαρότερα τι σημαίνει το να βρίσκεται κάποιος στο απόκρυφο της σκέπης, προσάγουμε ένα τέτοιο παράδειγμα: Ας υποθέσουμε ότι κάποιος καταδιώκεται μεν από τους εχθρούς, φρουρείται δε από τους οικείους του μέσα σε κάποιο δυσεύρετο οίκημα. Κάτι τέτοιο λοιπόν πρέπει να νοήσουμε ότι συμβαίνει με τον Άγιο, ο οποίος σκεπάζεται από τη θεία εκείνη νεφέλη, ώστε να μην είναι εύκολος στόχος στις επιθέσεις των εχθρών. — Αυτά αναφέρθηκαν για να κατανοηθεί σαφέστερα η βοήθεια που παρέχεται σε όσους βρίσκονται γύρω από τη Σιών, ώστε την μεν ημέρα να τους ρίχνει σκιά η νεφέλη, για να λυτρωθούν από το καύμα, τη δε νύχτα να καίει γι' αυτούς φως πυρός, φωτίζοντάς τους, και έτσι, και στις δύο περιστάσεις, να τους παρέχεται ασφάλεια από εκείνους που τους επιβουλεύονται.

Οι πονηρίες τους δεν έλειωσαν· ασήμι απορριπτέο ονομάστε τους, διότι τους απέρριψε ο Κύριος.» Σε εμάς όμως που έχουμε πιστέψει, δεν κοπίασε μάταια ο αργυροκόπος, ούτε βέβαια έλειψε ο φυσητήρας από τη φωτιά ή ο μόλυβδος, διότι έχουμε καθαριστεί με πνεύμα κρίσεως και με πνεύμα καύσεως. Εάν όμως θελήσει κανείς να πει ότι η κάθαρση με πνεύμα καύσεως συνέβη στα πλήθη των Ιουδαίων, μέσω της συμφοράς από τον πόλεμο και όσων έχουν υπομείνει (διότι οι τιμωρίες καθαρίζουν, και η επιβολή ποινών από τον Κριτή των πάντων απαλλάσσει κάποιες φορές από πολλά αμαρτήματα)· και με αυτή την έννοια ο λόγος είναι αληθινός. <Και θα έλθει, και θα συμβεί, σε κάθε τόπο του όρους Σιών, και σε όλα τα περίχωρά του, να ρίχνει σκιά νεφέλη την ημέρα, και σαν καπνός, και σαν φως φωτιάς που καίει τη νύχτα, θα σκεπαστεί με κάθε δόξα.

Διότι, όταν ήλθε, έστεψε με τη δική του χάρη τους υιούς της νοητής Σιών και της ελεύθερης Ιερουσαλήμ και τους ανέδειξε μακαρίους, και έγινε σε αυτούς σαν ένας προστάτης, σχεδόν απλώνοντας από πάνω τους εκείνη την αρχαία νεφέλη που παλαιότερα επισκίαζε τον Ισραήλ στην έρημο· γι' αυτό λέει: «Και θα έλθει, και κάθε τόπος του όρους Σιών θα είναι, και όλα τα περίχωρά της θα τα σκιάσει νεφέλη την ημέρα». Διότι, για να αποφύγουν τον καύσωνα του παρόντος βίου και τις δοκιμασίες από τους πειρασμούς, δηλαδή τις πυρώσεις, εκείνοι που κατοικούν στη νοητή Σιών, δηλαδή την Εκκλησία, ο Χριστός, λέει, θα είναι γι' αυτούς σχεδόν σαν νεφέλη που επικρέμεται ως προστάτης· και ο ίδιος πάλι αποδιώχνει το σκοτάδι που προέρχεται από την αμάθεια και τη διαβολική κακία, λάμποντας στον νου, σαν φως στο σκοτάδι, και σαν λάμψη φωτιάς. Έχει γραφτεί δε για τους υιούς του Ισραήλ, ότι: «Τους οδήγησε με νεφέλη την ημέρα, και όλη τη νύχτα με φωτισμό φωτιάς». Αλλά εκείνα μεν ήταν τύποι και εικόνες των νοητών· ενώ η αλήθεια είναι τα όσα έγιναν διά του Χριστού. Διότι αυτός είναι η αλήθεια. Όσοι έχουν αξιωθεί της δικής του βοήθειας, σε κάθε περίπτωση και με κάθε τρόπο θα είναι, λέει, σαν σε σκιά από τον καύσωνα, και σε σκέπη και σε καταφύγιο από τη σκληρότητα του καιρού και τη βροχή. Παρομοιάζει δε πάλι με σκληρότητα και βροχές τη σφοδρότητα και την εντονότατη προσβολή των πειρασμών.

Διότι κάπως έτσι λέει ο Χριστός: «Καθένας λοιπόν που ακούει αυτούς τους λόγους μου και τους εφαρμόζει, θα μοιάσει με συνετό άνθρωπο, ο οποίος έχτισε το σπίτι του πάνω στην πέτρα. Και κατέβηκε η βροχή και ήρθαν τα ποτάμια και φύσηξαν οι άνεμοι και χτύπησαν πάνω στο σπίτι εκείνο, και δεν έπεσε· διότι είχε θεμελιωθεί πάνω στην πέτρα». Προσθέτοντας δε, ότι θα σκεπαστεί με όλη τη δόξα, μας δίνει να κατανοήσουμε πως η χάρη του Χριστού σε όσους έχουν πιστέψει σε αυτόν δεν θα είναι μερική, αλλά η προστασία Του γι' αυτούς θα προσφερθεί με απόλυτη προθυμία.

Και τώρα «όρος Σιών» έχει ονομαστεί ο ευαγγελικός λόγος, πάνω στον οποίο κατασκευάστηκε η «καινή κτίσις», όχι από κάποιον άνθρωπο αλλά από τον ίδιο τον Κύριο, ο οποίος και είπε: «πάνω στην πέτρα θα οικοδομήσω την εκκλησία μου», για τα πέριξ της οποίας λέει ότι «θα τα επισκιάσει νεφέλη και σαν φως πυρός που καίει τη νύχτα· με κάθε δόξα θα σκεπαστεί».

Θα το κατανοήσουμε δε αυτό ανατρέχοντας στην ιστορία του Μωυσή, στην οποία αναφέρεται ότι «την ημέρα μέσα σε στύλο 〈νεφέλης〉 προπορευόταν αυτών» ο Χριστός, «και 〈τη νύχτα〉 μέσα σε στύλο 〈πυρός〉», ώστε να τους φωτίζει· διότι κατά παρόμοιο τρόπο προφητεύει ο παρών προφήτης ότι θα συμβεί και με την Εκκλησία του Θεού, λέγοντας αφενός ότι 〈την ημέρα〉 〈νεφέλη θα την επισκιάσει〉, ώστε να μην καίγεται από τη φλόγα, και 〈τη νύχτα〉 〈φως〉 και 〈λάμψη πυρός〉, ώστε να μη σκοτεινιάζει, και συγχρόνως λέγει ότι όλη αυτήν θα τη 〈σκιάσει〉 η 〈δόξα〉 του Θεού, ώστε να μην υφίσταται καμία απολύτως βλάβη ούτε από το 〈καύμα〉 της ημέρας ούτε από τη 〈σκληρότητα〉 των ημερινών 〈υετών〉. Με αυτά ο λόγος διδάσκει ότι η δεξιά του Θεού 〈θα επισκιάσει〉 την Εκκλησία Του διά παντός, προκειμένου αυτή να μην υφίσταται καμία απολύτως βλάβη ούτε κατά τις περιόδους της ευημερίας και των ειρηνικών καταστάσεων ούτε κατά τους καιρούς των διωγμών, και ότι θα παραμένει πάντοτε άπτωτη και αδιάτρεπτη και 〈σκιαζόμενη〉 από τη 〈δόξα〉 του Θεού, ώστε ούτε 〈κατά την ημέρα〉 και μέσα στο 〈καύμα〉 να φλέγεται, ούτε 〈από τη σκληρότητα〉 〈και των υετών〉 και των χειμερινών ανέμων να βλάπτεται. Γι' αυτό έχει ειπωθεί: 〈με όλη τη δόξα θα σκεπαστεί· και θα αποτελεί σκιά από το καύμα και σκέπη και καταφύγιο από τη σκληρότητα και τον υετό〉.

Και θα πιάσουν επτά γυναίκες έναν άνδρα, λέγοντας: Το δικό μας ψωμί θα τρώμε και τα δικά μας ρούχα θα φορούμε, αρκεί μόνο να φέρουμε το όνομά σου· αφαίρεσε την ντροπή μας. Εκείνη δε την ημέρα ο Θεός θα λάμψει με βουλή και δόξα πάνω στη γη, για να υψώσει και να δοξάσει το υπόλειμμα του Ισραήλ. Και εκείνοι που θα έχουν απομείνει στη Σιών και εκείνοι που θα έχουν διασωθεί στην Ιερουσαλήμ, θα ονομαστούν άγιοι, όλοι όσοι είναι γραμμένοι για ζωή στην Ιερουσαλήμ. Διότι ο Κύριος θα ξεπλύνει τον ρύπο των υιών και των θυγατέρων της Σιών, και θα καθαρίσει το αίμα της Ιερουσαλήμ από το μέσον τους με πνεύμα κρίσεως και με πνεύμα καύσεως. Και θα έλθει, και πάνω σε κάθε τόπο του όρους Σιών και σε όλα τα περίχωρά της, θα ρίχνει σκιά μια νεφέλη την ημέρα, και σαν καπνός και σαν φως φωτιάς που καίει τη νύχτα, θα σκεπαστεί με όλη τη δόξα. Και θα είναι για σκιά από τον καύσωνα, και για σκέπη και για καταφύγιο από την κακοκαιρία και τη βροχή.

Και θα έλθει, λέγει, ο Κύριος. Παρουσία Του ονομάζει την ενέργειά Του. Και κάθε τόπος του όρους Σιών και όλα τα περίχωρά του θα τα σκιάσει νεφέλη την ημέρα, και ως καπνός και ως φως φωτιάς που καίει τη νύχτα, θα σκεπαστεί με όλη τη δόξα. Και θα είναι για σκιά την ημέρα από τον καύσωνα, και για προστασία και για καταφύγιο από τη σκληρότητα του καιρού και τη βροχή. Εδώ, νεφέλη ονομάζει την ανακούφιση που επέρχεται μετά τα δεινά· και φωτιά τη λαμπρότητα που προστίθεται μαζί με την παρηγοριά. Διότι ό,τι είναι η νεφέλη στον καύσωνα, αυτό είναι στο σκοτάδι και στη βαθύτατη νύχτα η φωτιά που ανάβει λαμπρά. Επειδή η πρώτη αποκρούει τον καύσωνα, ενώ η δεύτερη διαλύει το σκοτάδι. Τη λαμπρότητα, λοιπόν, την παρομοίασε με τη λάμψη της φωτιάς, ενώ την ανακούφιση με τη σκιά της νεφέλης. Έπειτα, δείχνοντας ότι αυτά δεν θα συμβούν με τη σταδιακή λήξη των δεινών, αλλά η μεταβολή θα γίνει απότομα ακριβώς στην ακμή των θλιβερών γεγονότων, ώστε και από αυτό να μάθουν ότι η μετάβαση προς το καλύτερο δεν προήλθε από κάποια συγκυρία και σύμπτωση, αλλά τα πάντα κατορθώθηκαν από την άνωθεν δύναμη: Σαν τη φωτιά που καίει τη νύχτα, λέγει, έτσι θα γίνει η μεταβολή. Και θα είναι για σκιά την ημέρα. Ποιος θα είναι;