Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 40:24

«Διότι δεν θα σπείρουν, ούτε θα φυτέψουν, ούτε θα ριζώσει στη γη η ρίζα τους. Φύσηξε πάνω τους άνεμος και ξεράθηκαν, και η θύελλα θα τους σηκώσει σαν ξερόκλαδα.» Είναι συνήθεια σε αυτούς που έχουν πλανηθεί και δεν γνωρίζουν τον κατά φύσιν και αληθινό Θεό, όχι μόνο να προσκυνούν τα σμήνη των δαιμόνων, και να λένε στο ξύλο: «Εσύ είσαι ο Θεός μου», και στην πέτρα: «Εσύ με γέννησες», αλλά επιπλέον να θεοποιούν εντελώς απερίσκεπτα ανθρώπους που έγιναν επιφανείς πάνω στη γη. Γι' αυτό και ο Σενναχηρείμ, όταν επέστρεψε από την Ιουδαία στην πατρίδα του, λεγόταν ότι προσκυνούσε τον πάτραρχό του. Διότι προσέφεραν θυσίες ακόμη και στους νεκρούς, και αποκαλώντας τους ήρωες, τους κατέγραφαν ως θεούς. Έπρεπε, λοιπόν, εφόσον κατακρίθηκε με σαφήνεια η πληθώρα των ειδώλων, να προχωρήσει ο λόγος και σε αυτό ακριβώς το ζήτημα, ώστε να πείσει τους πλανημένους να μην δίνουν απολύτως καμία θεϊκή αξία στα ανθρώπινα πράγματα· αλλά, έστω κι αν κάποιοι πάνω στη γη υπήρξαν λαμπροί και αξιοθαύμαστοι κατά καιρούς, ή διακρίθηκαν σε ανώτατους και βασιλικούς θρόνους, ή αξιώθηκαν κάποιας άλλης υπεροχής κατά καιρούς, με κανέναν τρόπο να μη νομίζουν ότι αυτοί είναι θεοί, αλλά μάλλον να κατανοούν ότι η δύναμη και η εξουσία σε ορισμένους δεν μπορεί να προέρχεται από πουθενά αλλού, παρά μόνο ως δώρο από τον Θεό.

Και ότι το πράγμα αυτό είναι απαλλαγμένο από κάθε δυσκολία για τον παντοδύναμο Θεό, το αποδεικνύει ξεκάθαρα, λέγοντας ότι καθιστά τους άρχοντες σαν να μην είναι τίποτα. Και το ανάγει σε κάτι ακόμη μεγαλύτερο και λέει: «Τη γη την έκανε σαν να μην είναι τίποτα». Και το ότι εναπόκειται στην εξουσία του Θεού το να διασώζεται κάποια μνήμη, ή όχι, αυτών που υπήρξαν στη γη λαμπροί και επιφανείς, το φανερώνει λέγοντας: «Διότι δεν θα σπείρουν, ούτε θα φυτέψουν». Διότι, εάν δεν το θελήσει ο Θεός, λέει, δεν θα έχουν κανέναν καρπό στη γη, ούτε ρίζα ούτε μνήμη, αλλά σαν να έπεσε πάνω τους άνεμος θα οδηγηθούν στο μηδέν, όμοιοι με ξερόκλαδα.

«Διότι, ενώ γνώρισαν τον Θεό, δεν τον δόξασαν ούτε τον ευχαρίστησαν ως Θεό, αλλά ματαιώθηκαν στους διαλογισμούς τους, και σκοτίστηκε η ασύνετη καρδιά τους· και ενώ ισχυρίζονταν ότι είναι σοφοί, απομωράνθηκαν, και αντάλλαξαν τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού, και πτηνών, και τετράποδων, και ερπετών.» Επομένως, εφόσον, λέγει, εγώ κατέχω τον γύρο της γης, και έχω απλώσει τον ουρανό σαν σκηνή, και καθιστώ τους άρχοντες σαν να μην εξουσιάζουν τίποτα, και παρομοιάζω με ακρίδες αυτούς που βρίσκονται πάνω στη γη, με ποιον με ομοιάσατε; Αντί του: Με ποιον παρομοιάζοντάς με δεν θα βρεθείτε έξω από το πρέπον και δεν θα αστοχήσετε ως προς την αλήθεια;

Έπειτα πάλι, ανεβαίνοντας με τον λόγο από τη γη στην ουράνια αψίδα, προτρέπει τους πάντες να θαυμάζουν το ημισφαίριο πάνω από τη γη που αιωρείται δίκην 〈καμάρας〉, να κατανοήσουν πόσης δύναμης είναι εκείνος που συγκρότησε τον ουρανό, και να αναλογιστούν ότι δεν τον κατασκεύασε άσκοπα, αλλά δίκην 〈σκηνής〉 είναι απλωμένος από πάνω σε όλα όσα βρίσκονται μέσα στον ουρανό, ενώ για τα πέραν του ουρανού έχει υποστρωθεί ως θείο ενδιαίτημα. Και όπως ονόμασε 〈γύρο〉 το στοιχείο 〈της γης〉 ερμηνεύοντας τη φύση του, έτσι παρομοίασε το ημισφαίριο πάνω από τη γη με αψίδα 〈καμάρας〉, παραβάλλοντας το άπλωμα του ουρανού με τεντωμένη 〈σκηνή〉· και όπως προνόησε για τη 〈σκηνή〉, έτσι και για όσους κατοικούν μέσα στη 〈σκηνή〉. Διότι, κατά διάφορους χρόνους και καιρούς, εγκαθιστά 〈άρχοντες〉 στους ανθρώπους που ζουν στη γη, έχοντας προνοήσει για 〈άρχοντες〉 κατάλληλους για τους αρχομένους. Γι' αυτό προσθέτει: 〈δίνοντας άρχοντες για να εξουσιάζουν στο τίποτα〉, ονομάζοντας 〈τίποτα〉 τον θνητό βίο ⌞ή διδάσκει ότι και αυτή η 〈γη〉 είναι σαν 〈τίποτα〉, λέγοντας στη συνέχεια: 〈τη δε γη την έκανε για το τίποτα〉⌟. Έπειτα σε αυτά προσθέτει: 〈διότι ούτε πρόκειται να φυτέψουν, ούτε πρόκειται να σπείρουν, ούτε πρόκειται να ριζώσει στη γη η ρίζα τους〉. Όλα αυτά έχουν ειπωθεί για εκείνους που κατά καιρούς υπήρξαν άρχοντες και τύραννοι επί της γης, καθώς σε ένα τέτοιο τέλος πρόκειται να καταλήξουν.

Ποιος μέτρησε με τη χούφτα του το νερό ... ποιος ζύγισε τα βουνά με τον στατήρα και τις κοιλάδες με τη ζυγαριά; Ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου ... αν όλα τα έθνη θεωρήθηκαν σαν μια σταγόνα από τον κάδο και σαν το γέρσιμο της ζυγαριάς, θα θεωρηθούν σαν μια σταγόνα σάλιου; ... και όλα τα έθνη δεν είναι τίποτα, και υπολογίστηκαν ως ένα τίποτα. Με ποιον παρομοιάσατε τον Κύριο ... Μήπως ο τεχνίτης έφτιαξε εικόνα ή ο χρυσοχόος λιώνοντας χρυσάφι την επιχρύσωσε; Μήπως κατασκεύασε ομοίωμά του; Διότι ο ξυλουργός επιλέγει ξύλο που δεν σαπίζει, και ερευνά με σύνεση πώς θα στήσει την εικόνα του, ώστε να μην κλονίζεται. Δεν θα γνωρίσετε; Δεν θα ακούσετε; Δεν σας αναγγέλθηκε από την αρχή; Δεν κατανοήσατε τα θεμέλια της γης; Αυτός που συγκρατεί τον γύρο της γης και βλέπει τους κατοίκους της σαν ακρίδες, αυτός που έστησε τον ουρανό σαν καμάρα και τον άπλωσε σαν σκηνή για κατοικία, αυτός που καθιστά τους άρχοντες σαν να μην εξουσιάζουν τίποτα, και έκανε τη γη σαν ένα τίποτα. Διότι δεν πρόκειται να φυτέψουν, ούτε να σπείρουν, ούτε να ριζώσει στη γη η ρίζα τους· φύσηξε πάνω τους, και ξεράθηκαν ... Τώρα λοιπόν, με ποιον με παρομοιάσατε, για να εξισωθώ; είπε ο Άγιος. Υψώστε τα μάτια σας ψηλά και δείτε· ποιος τα δημιούργησε όλα αυτά; Αυτός που εξάγει τον κόσμο του κατά αριθμό, θα τα καλέσει όλα με το όνομά τους χάρη στην πολλή του δόξα, και μέσα στο κράτος της ισχύος του τίποτα δεν σου διέφυγε.