Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 40:30

«Αλλά μην το πεις αυτό», λέει. Διότι δεν μπορείς να ανακαλύψεις την ακατάληπτη φρόνηση, δηλαδή τη σοφία του Θεού. Διότι δόθηκε βέβαια η εντολή μέσω του Μωυσή· και για ποιους άραγε και για ποια αιτία, θα μας το διδάξει ο Παύλος, λέγοντας ότι «Ο νόμος παρεισέφρησε, για να πλεονάσει το παράπτωμα». Και πάλι: «Διότι η Γραφή τα έκλεισε όλα κάτω από την απείθεια, για να τους ελεήσει όλους». Ορίστηκε, λοιπόν, ο νόμος για να υποδεικνύει την αμαρτία, και ως έλεγχος της αδυναμίας όλων, ώστε, επειδή δεν μπορεί να δικαιώσει όσους έχουν αμαρτήσει, αλλά μάλλον τους κατακρίνει, τελικά εισάγεται αναγκαστικά η χάρη της δωρεάς μέσω του Χριστού, η οποία δικαιώνει τον ασεβή και απαλλάσσει από τα σφάλματα αυτούς που είναι δεσμευμένοι σε αυτά. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να εξιχνιαστεί η φρόνηση του Θεού, ο οποίος οικονομούσε τα πάντα με σοφία, και προανέδειξε μεν τον νόμο για τον έλεγχο της αμαρτίας, έστειλε δε τον Υιό από τους ουρανούς, για να δικαιώσει μέσω της πίστης αυτούς που βρίσκονταν μέσα στις αμαρτίες. <Αυτός δίνει στους πεινασμένους ισχύ και σε όσους δεν πονούν λύπη. Διότι θα πεινάσουν οι νεότεροι, και θα κοπιάσουν οι νεανίσκοι, και οι εκλεκτοί θα καταστούν ανίσχυροι. Αλλά εκείνοι που υπομένουν τον Θεό, θα ανανεώσουν την ισχύ τους, θα βγάλουν φτερά σαν τους αετούς, θα τρέξουν και δεν θα κοπιάσουν, θα βαδίσουν και δεν θα πεινάσουν.> Κατανόησέ μου, λοιπόν, συνδυαστικά, ότι ο αιώνιος Θεός, ο Θεός που δημιούργησε τα πέρατα της γης, αυτός είναι που δίνει στους πεινασμένους ισχύ.

Διότι, βεβαίως, ποτέ δεν βρέθηκε σε στέρηση τροφής, εφόσον είναι Θεός και αιώνιος. Αντίθετα, δίνει ο ίδιος σε αυτούς που πεινούν τη δικαιοσύνη, δηλαδή πνευματική ανδρεία· δίνει επίσης ομοίως λύπη σε αυτούς που δεν οδυνώνται. Και αυτό θα το κατανοήσεις με δύο τρόπους. Διότι εξαιτίας της υπερβολικά μεγάλης αναισθησίας, και του ότι δεν γνωρίζουν τι είναι αρεστό στον Θεό, ούτε ξέρουν ότι ερχόμενοι σε ρήξη μαζί του θα περιπέσουν σε φοβερές και αναπόφευκτες τιμωρίες, δίνει ως βοήθεια το να λυπούνται πλέον για όσα σφάλλουν. Διότι η κατά Θεόν λύπη κατεργάζεται μετάνοια προς σωτηρίαν αμεταμέλητη, δηλαδή σε όσους σταύρωσαν τον Ιησού, και ίσως μάλιστα χαίρονται για αυτό (διότι τέτοια διάθεση είχαν και οι καθοδηγητές των Ιουδαίων, και όσοι τόλμησαν να πουν: «Το αίμα του ας είναι πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας»), δίνοντας λύπη, τους προετοίμασε να γνωρίσουν συμφορές και τα δεινά του πολέμου· και επειδή εξέπεσαν από την οικειότητά τους προς αυτόν, έμειναν στερημένοι από κάθε δύναμη και πνευματική τροφή. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, σχεδόν ερμηνεύοντας το λεχθέν, προσθέτει λέγοντας: Διότι θα πεινάσουν οι νεότεροι, και θα κοπιάσουν οι νεανίσκοι, και οι εκλεκτοί θα καταστούν ανίσχυροι.

Διότι, όσον αφορούσε στο να έχουν παραλύσει τα έθνη, και να έχουν έτσι ασθενήσει, και να έχουν ριφθεί κάτω από τα πόδια του διαβόλου, και να πράττουν ανενδοίαστα ό,τι αρέσει στα ακάθαρτα πνεύματα, κάποιοι ήταν ανδρείοι και νεότεροι· νοητώς όμως, και πνευματικώς, κυριεύονταν από πείνα και κόπο. Εκείνοι όμως που γνώριζαν να αγαθοεργούν διά της παιδαγωγίας του νόμου, και που εκπληρώνουν την εντολή που τους δόθηκε άπαξ, αυτοί, λέει, θα πεινάσουν και θα κοπιάσουν, δηλαδή θα είναι ανίσχυροι ως προς το οτιδήποτε αγαθό. Διότι, βεβαίως, ο λιμός των θείων λόγων, εάν συμβεί σε κάποιους, τους καθιστά οπωσδήποτε ασθενείς και παραλυμένους και ανίκανους να κατορθώσουν το παραμικρό από τα αγαθά. Το ότι δε το έθνος του Ισραήλ καταστράφηκε από λιμό, εξαιρουμένων από το κακό όσων πίστεψαν στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, το προαναγγέλλει ο Θεός, λέγοντας από παλιά μέσω ενός από τους προφήτες: «Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα φέρω λιμό στη γη, όχι λιμό άρτου, ούτε δίψα ύδατος, αλλά λιμό του να ακούσουν τον λόγο του Κυρίου· και από την ανατολή έως τη δύση θα περιτρέχουν ζητώντας τον λόγο του Κυρίου, και δεν πρόκειται να τον βρουν.» Πώς λοιπόν δεν επρόκειτο να γίνουν ανίσχυροι και να κοπιάζουν, και να καταστρέφονται από νοητό λιμό, αφού προφανώς δεν αποδέχθηκαν τον Χριστό, παρόλο που έλεγε σαφώς: «Εγώ είμαι ο ζωντανός άρτος, που κατέβηκε από τον ουρανό, και δίνει ζωή στον κόσμο· εάν κάποιος φάει αυτόν τον άρτο, θα ζήσει στον αιώνα;»

Σύμφωνα με τον ίδιο λόγο, καθιστά αδύναμους τους 〈νέους〉 και τους 〈νεανίσκους〉, οι οποίοι οφείλουν να ανδρωθούν, περιβάλλοντάς τους με διάφορα πάθη και νοσήματα, ενώ προετοίμασε αμέτρητους άλλους, που έσφυζαν από νεανική ακμή, να σβήσουν γρηγορότερα από τη ζωή.⌝ Αλλά ούτε και παρέτεινε μέχρι το βαθύ γήρας τη ζωή εκείνων που είχαν περιέλθει στα έσχατα όρια της πενίας, ώστε να μην έχουν ούτε την καθημερινή τους τροφή, και αντίθετα άλλους, που καυχιόνταν για τον πλούτο και τη δόξα τους, τους εξαφάνισε ξαφνικά από τους ανθρώπους. ⌜Σε αντίθεση δε με αυτούς, εκείνοι που σε καιρούς διωγμών 〈προσμένουν τον Θεό〉, αν και αδύναμοι και αξιολύπητοι κατά την παρούσα ζωή, αξιώθηκαν θείας μεταβολής, ώστε όχι μόνο να βρουν άνεση και ελευθερία, αλλά και 〈να βγάλουν φτερά σαν τους αετούς〉, ώστε να πετάξουν ψηλά, να υψωθούν, να πορευθούν στα μετέωρα και, τέλος, να αναχωρήσουν για την πορεία τους προς τους ουρανούς. Διότι τέτοια είναι η φύση των αετών⌝ να πετούν στα ουράνια, και είναι η μόνη ικανή να ατενίζει κατάματα τις μαρμαρυγές του φωτός του ηλίου· παρόμοια, λοιπόν, με αυτούς είναι και 〈εκείνοι που προσέμειναν τον Θεό〉 και εξαιτίας του φόβου Του κακουχήθηκαν κατά τον θνητό βίο, μένοντας άστεγοι, ανέστιοι και χωρίς καμία ελπίδα από ανθρώπινης πλευράς, κατά τους καιρούς των διωγμών. ⌜Αφού, λοιπόν, πέρασαν υπερβολικές θλίψεις, αξιώθηκαν την επίσκεψη του Θεού και διήγαγαν τον βίο τους εν ειρήνη, 〈βγάζοντας φτερά〉 σαν τους 〈αετούς〉 και υψούμενοι προς τα ύψη.

Μην πεις, λοιπόν, Ιακώβ, και γιατί μίλησες έτσι, Ισραήλ, λέγοντας: «Κρύφτηκε ο δρόμος μου από τον Θεό, και ο Θεός μου αφαίρεσε το δίκαιό μου και απομακρύνθηκε»; Και τώρα δεν το έμαθες; Μήπως δεν το άκουσες; Ο αιώνιος Θεός, ο Θεός που κατασκεύασε τα πέρατα της γης, ούτε θα πεινάσει ούτε θα κοπιάσει, ούτε μπορεί να εξιχνιαστεί η φρόνησή του. Αυτός δίνει ισχύ σε όσους πεινούν, και λύπη σε εκείνους που δεν πονούν. Διότι θα πεινάσουν οι νεότεροι, και θα κοπιάσουν οι νεανίσκοι, και οι εκλεκτοί θα γίνουν ανίσχυροι· εκείνοι όμως που υπομένουν προσδοκώντας τον Θεό θα ανανεώσουν την ισχύ τους, θα βγάλουν φτερά σαν τους αετούς, θα τρέξουν και δεν θα κοπιάσουν, θα βαδίσουν και δεν θα πεινάσουν.