Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 42:10

Το ότι λοιπόν εκείνοι που παλαιότερα λάτρευαν την κτίση αντί για τον Κτίστη, που είχαν σκοτάδι στον νου τους, που είχαν πειστεί να προσκυνούν τα έργα των δικών τους χεριών, που βρίσκονταν μακριά από τον Θεό, θα κληθούν μέσω της πίστεως στον Χριστό, και θα επιγνώσουν τον Βασιλέα και Κύριο των πάντων, το αποδεικνύει πολύ καλά ο λόγος της προφητείας. Διότι προστάζει όσους ελεήθηκαν από τον Θεό να τον δοξολογούν, και λέει τα εξής: «Υμνήστε τον Κύριο με ύμνο καινό, την κυριαρχία του, δοξάζετε το όνομά του από τα πέρατα της γης· εσείς που κατεβαίνετε στη θάλασσα και πλέετε σε αυτήν· τα νησιά και όσοι τα κατοικούν.» Καινός είναι ο ύμνος, και ταιριάζει στην καινότητα των πραγμάτων. «Διότι, αν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι καινή κτίση, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, και τα αρχαία παρήλθαν, τα πάντα έχουν γίνει καινά.» Διότι λυτρώθηκαν μεν από την πλεονεξία των Αιγυπτίων εκείνοι που κατάγονταν από το αίμα του Ισραήλ, με τη μεσιτεία τότε του πανσόφου Μωυσή, και απαλλάχθηκαν από την κατασκευή πλίνθων και από τους μάταιους ιδρώτες για τις γήινες επιδιώξεις, που ήταν έργο της αγριότητας των επιστατών και της απανθρωπιάς του ηγεμόνα· διαβιβάστηκαν μέσα από τη θάλασσα, έφαγαν το μάννα στην έρημο, ήπιαν νερό από την πέτρα, διέσχισαν με αβρεχή πόδια τον Ιορδάνη, και εισήλθαν στη γη της επαγγελίας.

Διότι έτσι κάπου λέει και ο Ψαλμωδός, ότι «θα γεμίσει από τη δόξα του όλη η γη». Ποιοι είναι λοιπόν αυτοί που προστάζουν να δοξολογείται το όνομά του από την άκρη της γης, αυτοί που καθορίζουν τους υμνωδούς για αυτόν, και πείθουν να χοροστατούν, και συγκαλούν σε πνευματική σύναξη, αυτοί που κατεβαίνουν στη θάλασσα και την πλέουν, τα νησιά και αυτοί που τα κατοικούν; Αναφέρεται δε, όπως νομίζω, στους αγίους αποστόλους. Διότι δεν κήρυτταν τον Ιησού και τη χάρη που προέρχεται από αυτόν μόνο στην Ιουδαία, αλλά, διασχίζοντας και τη θάλασσα, ευαγγελίζονταν τις χώρες των εθνών. Έφτασαν λοιπόν μέχρι και το Ιλλυρικό και πέρα από αυτό, ώστε να μην στερηθούν και τα νησιά της θάλασσας το ιερό κήρυγμα, ούτε βέβαια και εκείνοι που τα κατοικούν. Και από ιστορική μεν άποψη έτσι θα προσεγγίσεις τα λεγόμενα. Θα κατανοήσεις όμως, αν θέλεις, και με άλλον τρόπο τα λόγια της προφητείας. Διότι η θεόπνευστη Γραφή παρομοιάζει πολλές φορές με θάλασσα αυτόν τον κόσμο, δηλαδή τον ανθρώπινο βίο, σύμφωνα με αυτό που υμνείται στους Ψαλμούς: «Αυτή η θάλασσα είναι μεγάλη και ευρύχωρη· εκεί υπάρχουν ερπετά αναρίθμητα, ζώα μικρά μαζί με μεγάλα». Ισχυρίζεται δε ότι ο δικός μας βίος μοιάζει με θάλασσα, ίσως ακριβώς εξαιτίας του αστάθμητου των πραγμάτων σε αυτήν, και των συνεχών εναλλαγών προς τα πάνω και προς τα κάτω και της μεγάλης σύγχυσης.

Αφού προανήγγειλε μέσω των προηγουμένων ότι θα κάνει 〈καινά〉 πράγματα, το ποια θα μπορούσαν να είναι αυτά τα 〈καινά〉 το διδάσκει μέσω των προκειμένων, προστάζοντας δηλαδή 〈να υμνούν τον Κύριο με καινό ύμνο, ή να ψάλλουν καινό άσμα〉 σύμφωνα με τους άλλους ερμηνευτές. Αυτό δε πρέπει να το κάνουν όλοι οι άνθρωποι, επειδή, λέει, η 〈αρχή του〉 και η βασιλική εξουσία 〈δοξάζεται〉 σε όλη τη γη και 〈στο όνομά του μέχρι τα άκρα της γης〉 έφτασε, ⌜ώστε από την ονομασία του Χριστού να γεμίσει ολόκληρη η οικουμένη με Χριστιανούς.⌝ Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: η 〈αίνεσή του [αντηχεί] από τα άκρα της γης〉. Και αφού προέτρεψε 〈να υμνούν〉 το 〈καινό άσμα〉 και τον 〈καινό ύμνο στον Κύριο〉, το σε ποιους απευθύνει το κήρυγμα το διδάσκει στη συνέχεια λέγοντας: 〈αυτοί που κατεβαίνουν στη θάλασσα και την πλέουν〉, ⌜υποδηλώνοντας ξεκάθαρα τους αποστόλους του Σωτήρα, τους οποίους «καθώς περπατούσε παρά τη θάλασσα είδε να ρίχνουν τα δίχτυα στη θάλασσα· διότι ήταν αλιείς», και παρομοίως και τους υπολοίπους.⌝ Σε αυτούς, λοιπόν, αναφωνούσε το προφητικό πνεύμα λέγοντας: 〈Υμνήστε τον Κύριο με ύμνο καινό, εσείς που κατεβαίνετε στη θάλασσα και την πλέετε〉. ⌜Αυτοί οι ίδιοι δε, 〈περιπλέοντες〉 και τη δική μας 〈θάλασσα〉, άλλοτε κήρυτταν το ευαγγέλιο στα 〈νησιά〉, και άλλοτε περνούσαν πέρα από την Ισπανία και την Ιταλία, ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα να γεμίσουν και την ίδια τη βασιλεύουσα πόλη με τη διδασκαλία του Χριστού.⌝

Και με άλλον τρόπο, εκείνοι που «πλέουν στη θάλασσα» του ανθρώπινου βίου και κηρύττουν το Ευαγγέλιο σε όλα τα έθνη ευρισκόμενοι στο μέσο των «νησιών», δηλώνονται μέσα από τα προαναφερθέντα· επειδή και αυτοί ανήγγειλαν τον «καινό ύμνο» σε όλους τους ανθρώπους, κηρύττοντας και διδάσκοντας μέσα στις Εκκλησίες. Γι' αυτό, στη συνέχεια αυτών, προστάζει τα «νησιά» να «υμνούν τον καινό ύμνο», δηλαδή προφανώς τις Εκκλησίες του Θεού, οι οποίες περιβρέχονται από την προαναφερθείσα θάλασσα και πλήττονται από παντού από τους εξωτερικούς ανέμους. Γι' αυτό προσθέτει: «τα νησιά και εκείνοι που τα κατοικούν», φανερώνοντας με αυτόν τον τρόπο όσους συνάγονται μέσα στις Εκκλησίες. Έπειτα πάλι αναγγέλλει τα χαρμόσυνα νέα στην «έρημο», για την οποία ειπώθηκαν αμέτρητα πράγματα προηγουμένως, λέγοντας: «Να ευφραίνεσαι, έρημος, και τα χωριά της», ή σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές: «και οι πόλεις της»· διότι πολλές «πόλεις» νοούνται μέσα στην Εκκλησία του Θεού ανάλογα με τους διαφόρους τρόπους ζωής, όπως υποδείχθηκε «στο όραμα της Αιγύπτου», στο οποίο αναφερόταν ότι θα «υπάρξουν πέντε πόλεις στην Αίγυπτο που θα μιλούν τη γλώσσα τη Χαναανιτική και θα ορκίζονται στο όνομα του Κυρίου Σαβαώθ».

«Ας είναι το όνομα», κ.τ.λ. «Δεν θα σε αινέσουν οι νεκροί, Κύριε, ούτε όλοι όσοι κατεβαίνουν στον άδη». «Σε εσένα θα προσφέρω θυσία αινέσεως, και στο όνομα του Κυρίου [θα επικαλεστώ]». «Αινείτε τον Κύριο, όλα τα έθνη· επαινέστε τον». «Ιδού λοιπόν, ευλογείτε τον Κύριο, όλοι οι δούλοι του Κυρίου». «Ψάλτε στο όνομά του, διότι είναι καλό. Διότι τον Ιακώβ», κ.τ.λ. «Αινείτε τον Κύριο, διότι ο ψαλμός προς τον Θεό μας είναι αγαθός». «Τίμα τον Κύριο και θα αποκτήσεις ισχύ· και εκτός από αυτόν μη φοβάσαι κανέναν άλλον». «Τον ίδιο τον Κύριο να αγιάσετε, και αυτός θα είναι ο φόβος σου. Και εάν έχεις την πεποίθησή σου σε αυτόν, θα γίνει για εσένα αγιασμός». «Υμνήστε τον Θεό με νέο ύμνο· η εξουσία του δοξάζεται από την άκρη της γης». «Επειδή δεν με θυμήθηκες, ούτε με έβαλες στην καρδιά σου, κι εγώ βλέποντάς σε, σε παραβλέπω». «Υμνείτε τον Κύριο, αναφωνείτε το όνομά του». «Δώστε στον Θεό μας δόξα πριν σκοτεινιάσει, και πριν σκοντάψουν τα πόδια σας σε σκοτεινά βουνά». «Ας είναι το όνομα του Θεού ευλογημένο από τώρα και έως τον αιώνα, διότι δική του είναι η σοφία και η αίνεση». «Πρέπει να προλαβαίνει κανείς τον ήλιο για να προσφέρει ευχαριστία στον Θεό, και κατά την ανατολή του φωτός να προσεύχεται σε αυτόν». «Ο ζωντανός και υγιής θα αινέσει τον Κύριο». «Ευλόγησε τον Κύριο που σε δημιούργησε, και σε μεθάει αφθόνως από τα αγαθά του». «

«Αναπέμψτε στον Θεό ύμνο καινούργιο· η αρχή του από την άκρη της γης· όσοι κατεβαίνουν στη θάλασσα και πλέουν διαρκώς, τα νησιά και οι κάτοικοί τους. Ας ευφρανθεί η έρημος και τα χωριά τους και οι αγροικίες, και οι κάτοικοι της Κηδάρ θα ευφρανθούν, και οι κάτοικοι της Πέτρας από τις κορυφές των ορέων θα αλαλάξουν. Θα αποδώσουν δόξα στον Θεό, τα μεγαλεία του θα αναγγείλουν στα νησιά. Ο Κύριος, ο Θεός των δυνάμεων, θα εξέλθει, θα συντρίψει τον πόλεμο, θα διεγείρει ζήλο και θα κραυγάσει εναντίον των εχθρών με ισχύ». Και αφού είπα αυτά, πρόσθεσα προς αυτούς: «Κατανοήσατε, ω φίλοι, ότι ο Θεός λέει πως θα δώσει δόξα σε τούτον, τον οποίο κατέστησε φως των εθνών, και σε κανέναν άλλον, και όχι, όπως ισχυρίστηκε ο Τρύφων, ότι ο Θεός κρατά τη δόξα για τον εαυτό του;»