Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 42:12

Διαπλέουν δε την εν λόγω θάλασσα όσοι δεν καταποντίζονται από αυτήν, αλλά κολυμπούν βγαίνοντας στην επιφάνεια, θα λέγαμε, και απαλλάσσουν τους εαυτούς τους από τους κοσμικούς περισπασμούς. Αυτοί, αφού έλαβαν τη βοήθεια από τον Θεό και ενθυμούμενοι διαρκώς τα χαρίσματα που δόθηκαν μέσω του Χριστού, Τον δοξολογούν, καθώς και τα νησιά, δηλαδή οι Εκκλησίες, οι οποίες έχουν διασωθεί μέσα στη νοητή θάλασσα και υποδέχονται όσους χειμάζονται από το πονηρό πνεύμα, αυτές δοξολογούν τον Χριστό, δηλαδή όσοι τις κατοικούν. Διότι, όταν λέμε ή όταν ονομάζουμε Εκκλησίες, εννοούμε τους αγίους προσκυνητές που βρίσκονται μέσα σε αυτές. Πρέπει βεβαίως να γνωρίζουμε και το εξής: Ονομάζονται νησιά και όλα εκείνα τα χωριά ή οι πόλεις που κείνται στο μέσο μιας μεγάλης και εκτεταμένης ερήμου. <Ας ευφρανθεί η έρημος και τα χωριά της, οι επαύλεις, και οι κατοικούντες την Κηδάρ. Θα ευφρανθούν οι κατοικούντες την Πέτρα, από τις κορυφές των ορέων θα κραυγάσουν. Θα αποδώσουν δόξα στον Θεό, τις αρετές Του θα αναγγείλουν στα νησιά.> Οι μακάριοι προφήτες, εξυφαίνοντας τους λόγους τους περί της παρουσίας του Σωτήρα μας, μνημονεύουν πάρα πολύ συχνά την κλήση των εθνών. Διότι ο Χριστός, όπως είπα, αποτελούσε την προσδοκία των εθνών. Και απευθύνουν τους λόγους περί αυτών των πραγμάτων όχι απλώς προς όλα ανεξαιρέτως τα έθνη και τους λαούς σε όλη την οικουμένη.

Όσο για εκείνους που φωνάζουν από τις κορυφές των ορέων, και αποδίδουν δόξα στον Θεό, και αναγγέλλουν στις νήσους τις αρετές Του, αξίζει να δούμε ποιοι μπορεί να είναι. Επομένως, δεν υπάρχει καμία δυσκολία στο να εννοηθούν ως τέτοιοι και εκείνοι που έχουν κληθεί, οι οποίοι κατοικούν στην Πέτρα, μια χώρα και πόλη τόσο υψηλή και υπερυψωμένη, και οι οποίοι δεν πλέκουν πλέον ύμνους και ωδές στους ψευδώνυμους θεούς, αλλά μάλλον δοξολογούν τον Θεό που τους φώτισε και τους προσέλκυσε προς την αλήθεια.

«Υψώστε τη φωνή σας, μη φοβάστε.» Διότι κήρυτταν με πολλή παρρησία, και δεν ήθελαν να περάσουν απαρατήρητοι από κανέναν, αλλά ήταν περίοπτοι σε όλους παντού, όπως μια πόλη χτισμένη σε βουνό· και ο λόφος τους δεν βρισκόταν σε απόκρυφο μέρος, ούτε στα κρυφά, αλλά εν μέσω πολλής παρρησίας, όπως μόλις ανέφερα. Διότι αυτό τους είχε παραγγείλει και ο ίδιος ο Σωτήρας, λέγοντας: «Αυτό που σας λέω στο σκοτάδι, πείτε το στο φως, και αυτό που ακούτε στο αυτί, κηρύξτε το πάνω στα δώματα». Απέδιδαν λοιπόν δόξα στον Θεό, και διακήρυτταν τις αρετές του στα νησιά. Διότι ο λόγος των αγίων αποστόλων και ευαγγελιστών φαίνεται ότι έχει γίνει εξαγγελέας της δόξας του Σωτήρα. Επειδή άλλοτε μεν ομιλούν για την άρρητη θεότητά του και υμνούν την υπερκόσμια αρετή του, μη κατατάσσοντάς τον στα δημιουργήματα, αλλά πέρα από καθετί που έχει κληθεί στην ύπαρξη, και σε φυσική ταυτότητα με τον Θεό και Πατέρα· άλλοτε πάλι διηγούνται τις θεοσημείες του που ξεπερνούν κάθε θαύμα και λόγο. Διότι το να ανασταίνει νεκρούς από τα μνήματα, και το να μεταχειρίζεται τη θάλασσα σαν ξηρά, καθιστώντας την βατή στα ίδια του τα πόδια, και το να επιτιμά τους ανέμους, και να συντρίβει τον Σατανά με τον λόγο, πιστοποιούν την θεοπρεπή δόξα του. <Ο Κύριος ο Θεός των δυνάμεων θα εξέλθει και θα συντρίψει τον πόλεμο· θα διεγείρει ζήλο, και θα αλαλάξει εναντίον των εχθρών του με ισχύ· «Εσιώπησα, μήπως θα σιωπώ και θα ανέχομαι για πάντα;»>

Και αλλιώς η λέξη «Κηδάρ» ερμηνεύεται ως σκοτασμός για εκείνους που μετέβησαν από το σκοτάδι προς το προαναγγελθέν «φως των εθνών». Ο λόγος αναφέρει επίσης ότι θα «ευφρανθούν» και «αυτοί που κατοικούν στην Πέτρα» ομοίως· «και η πέτρα ήταν ο Χριστός». Και για όλους αυτούς μαζί που η προφητεία απαρίθμησε, ότι υψώθηκαν και στάθηκαν στους υψηλούς λόγους του Θεού σαν ψηλά επάνω σε όρη, προφητεύει από πού θα υμνήσουν τον Θεό και θα «του αποδώσουν δόξα», λέγοντας: «από τις κορυφές των ορέων θα φωνάξουν και θα δώσουν δόξα στον Θεό». Έτσι και πιο πάνω λεγόταν το: «Ανέβα σε υψηλό όρος, εσύ που ευαγγελίζεσαι τη Σιών· ύψωσε με δύναμη τη φωνή σου, εσύ που ευαγγελίζεσαι την Ιερουσαλήμ». Αλλά αφού ο λόγος υποσχέθηκε αυτά για την «έρημο», για τα «νησιά» και για την «Κηδάρ», τα οποία ομολογουμένως ήταν ξένα προς το ιουδαϊκό έθνος, επιφέρει στη συνέχεια την απόρριψη του Ισραήλ, υποδηλώνοντάς την με το να λέει: «Ο Κύριος, ο Θεός των δυνάμεων, θα εξέλθει και θα συντρίψει τον πόλεμο», και σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Ο Κύριος θα εξέλθει ως δυνατός, σαν άνδρας πολεμιστής». Βλέπεις πώς λέει ότι ο ίδιος ο Κύριος θα προσέλθει με μορφή «άνδρα» και, δίκην «άνδρα πολεμιστή», θα πολεμήσει τους εχθρούς του.

Θα ευφρανθούν εκείνοι που κατοικούν σε βράχους, από τις κορυφές των ορέων θα δώσουν δόξα στον Θεό, τις αρετές του θα αναγγείλουν στα νησιά. Ο Κύριος, ο Θεός των δυνάμεων, θα εξέλθει και θα συντρίψει τον πόλεμο, θα διεγείρει ζήλο και θα φωνάξει εναντίον των εχθρών του με δύναμη. Σιώπησα, μήπως θα σιωπώ και θα ανέχομαι για πάντα; Υπέμεινα σαν την ετοιμόγεννη, θα ερημώσω και θα ξηράνω ταυτόχρονα, και θα μετατρέψω ποταμούς σε νησιά και θα ξηράνω τα έλη. Και θα οδηγήσω τους τυφλούς σε οδό που δεν γνώριζαν, και θα τους κάνω να βαδίσουν σε μονοπάτια που δεν ήξεραν· θα μετατρέψω γι' αυτούς το σκοτάδι σε φως και τα σκολιά σε ευθεία ... αυτοί όμως στράφηκαν προς τα πίσω. Ντραπείτε με βαθιά ντροπή ... εσείς που λέτε στα χωνευτά είδωλα: Εσείς είστε οι θεοί μας.

Και τι να πω για τη θέση του ανάμεσα στις άνω δυνάμεις; Γίνεται συνομιλητής του ίδιου του Δεσπότη των αγγέλων και κτίστη και φωτοδότη, και λαμβάνει αμέσως τα αιτήματά του, στον βαθμό που επιθυμεί, με πολλή παρρησία. Δεν παύω, αδελφοί, να υμνώ και να δοξάζω τον βαθμό του αξιώματος που η Τριάδα έδωσε στους υιούς του Αδάμ, μέσω του οποίου ο κόσμος έχει σωθεί και η κτίση έχει φωτιστεί, μέσω του οποίου όρη και βουνά και δασώδεις κοιλάδες και φάραγγες έχουν γεμίσει από τη φωτεινή και σεμνή πολιτεία του μακάριου γένους· εννοώ βέβαια των μοναχών, καθώς ο λαμπροφωνότατος Ησαΐας είπε, ότι «από τις κορυφές των ορέων θα υψώσουν οι άνθρωποι τις φωνές τους σε δοξολογία»· μέσω του οποίου και η ανομία έχει αφαιρεθεί από τη γη, μέσω του οποίου και η σωφροσύνη κατοικεί στη γη, μέσω του οποίου ο διάβολος έπεσε και καταργήθηκε, οι ασελγείς έγιναν σκεύη αγιασμένα, οι πόρνοι αγνοί και αμίαντοι, οι άφρονες έγιναν οδηγοί δικαιοσύνης· μέσω του οποίου και το κράτος του θανάτου έχει καταργηθεί, και ο άδης έχασε την ισχύ του, και η κατάρα του Αδάμ έχει λυθεί, και ο ουράνιος νυμφώνας έχει ετοιμαστεί· μέσω του οποίου η φύση των ανθρώπων μεταβάλλεται προς τη δύναμη των ασωμάτων δυνάμεων. Τι να πω, ή τι να επαινέσω; Διότι η δωρεά του βαθμού της ιερωσύνης υπερβαίνει και τον λόγο και τη σκέψη. Και, όπως νομίζω, αυτό είναι που ο Παύλος γεμάτος έκπληξη αινίσσεται λέγοντας: «Ω, βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως Θεού!»

«Αναπέμψτε στον Θεό ύμνο καινούργιο· η αρχή του από την άκρη της γης· όσοι κατεβαίνουν στη θάλασσα και πλέουν διαρκώς, τα νησιά και οι κάτοικοί τους. Ας ευφρανθεί η έρημος και τα χωριά τους και οι αγροικίες, και οι κάτοικοι της Κηδάρ θα ευφρανθούν, και οι κάτοικοι της Πέτρας από τις κορυφές των ορέων θα αλαλάξουν. Θα αποδώσουν δόξα στον Θεό, τα μεγαλεία του θα αναγγείλουν στα νησιά. Ο Κύριος, ο Θεός των δυνάμεων, θα εξέλθει, θα συντρίψει τον πόλεμο, θα διεγείρει ζήλο και θα κραυγάσει εναντίον των εχθρών με ισχύ». Και αφού είπα αυτά, πρόσθεσα προς αυτούς: «Κατανοήσατε, ω φίλοι, ότι ο Θεός λέει πως θα δώσει δόξα σε τούτον, τον οποίο κατέστησε φως των εθνών, και σε κανέναν άλλον, και όχι, όπως ισχυρίστηκε ο Τρύφων, ότι ο Θεός κρατά τη δόξα για τον εαυτό του;»