Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 42:22

Διότι σκοπός δικός μου, του Κυρίου των όλων, ήταν να αναδείξω τον Ισραήλ εργάτη της δικαιοσύνης και εκτελεστή αρίστων έργων, ώστε, έχοντας αποκτήσει συναίσθηση των όσων του δωρήθηκαν από εμένα, να μεγαλύνει την αίνεση, δηλαδή να με δοξολογεί ακατάπαυστα, εμένα φυσικά που υπήρξα ο πρύτανης κάθε ευημερίας τους και ο χορηγός των αγαθών με τα οποία πλούτισαν. Όμως, επειδή δεν απέκτησαν συναίσθηση κανενός από αυτά, ανταπέδωσαν πονηρά αντί αγαθών στον Δεσπότη, και βγάζοντας τον αυχένα τους από τον ζυγό του, υποδουλώθηκαν στον Σατανά, και κυλιόμενοι στους βούρκους της πολυθεϊστικής πλάνης έγιναν βδελυροί και μισητοί στον φιλάρετο Θεό. Αυτό ολοφάνερα είναι εκείνο που είπε και κάπου αλλού γι' αυτούς όπως για την άμπελο: «Περίμενα να κάνει σταφύλια, αλλά έκανε αγκάθια.» <Και είδα, και έγινε λαός λεηλατημένος.>

<«Διότι η παγίδα βρίσκεται παντού στα ιδιαίτερα δωμάτια, και συνάμα στα σπίτια όπου τους έκρυψαν, έγιναν λεία, και δεν υπήρχε αυτός που θα τους γλίτωνε από την αρπαγή, και δεν υπήρχε αυτός που θα έλεγε: Επίστρεψέ τα».> Τους επαναφέρει στη μνήμη όσα συνέβησαν στους πατέρες τους, εξαιτίας του ότι πιάστηκαν στις παγίδες της καταραμένης πολυθεΐας. Και το έπραξε αυτό όχι μάταια, αλλά για να τους καταστήσει πιο σώφρονες, καθώς θα φοβούνται μήπως πάθουν τα ίδια με τους παλαιούς. Διότι, λέει, επειδή έγιναν τυφλοί και κουφοί, απορρίπτοντας τη λατρεία προς τον Θεό και αποδίδοντας το σέβας σε ξύλα και πέτρες. Είδα, λοιπόν, εγώ αυτό, και ο λαός έγινε λεία και διαρπάχθηκε. Διότι όταν ο Θεός επιθεωρεί τα εγκλήματα εκείνων που ασεβούν αφόρητα, τότε επιβάλλει και τις τιμωρίες που αναλογούν στα παραπτώματα. Διαρπάχθηκε, λοιπόν, ο λαός και έγινε λεία στους εχθρούς· και για ποιον λόγο; Διότι η παγίδα ήταν παντού στα ιδιαίτερα δωμάτια, και συνάμα στα σπίτια τους έκρυψαν.

Ποιους δε αυτούς; Προφανώς τους χωνευτούς θεούς. Διότι οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων, ενώ υποκρίνονταν θεοσέβεια και έστω φαινομενικά υπέτασσαν τον αυχένα στα νομικά θεσπίσματα, έκρυβαν στον νου και την καρδιά τους τη νόσο της αποστασίας, προσκυνώντας ανύπαρκτους θεούς· και, κλείνοντάς τους στα εσωτερικά δωμάτια των ίδιων τους των σπιτιών, προσέφεραν κρυφά θυσίες. Έχει γραφτεί εξάλλου στον Ιεζεκιήλ: «Υιέ ανθρώπου, σκάψε. Και έσκαψα λοιπόν στον τοίχο. Και είδα, λέει, και ιδού κάθε ομοίωμα ερπετού και κτήνους, και όλα τα είδωλα του οίκου Ισραήλ να είναι ζωγραφισμένα ολόγυρα πάνω του. Και μου είπε: Είδες, υιέ ανθρώπου; Μήπως είναι μικρά για τον οίκο Ισραήλ αυτά που κάνει ο καθένας στον κρυφό κοιτώνα του;» Πρόσεξε λοιπόν πώς ο καθένας τους, έχοντας στον κρυφό κοιτώνα του την παγίδα που του είχε στηθεί, δηλαδή την ειδωλολατρία, υποκρινόταν τον σεβασμό των νόμων. Γι' αυτόν τον λόγο λέει: Έγιναν λεία, και δεν υπήρχε κανείς να τους γλιτώσει από την αρπαγή, και δεν υπήρχε αυτός που θα έλεγε, Δώσε πίσω. Διότι, εφόσον ο Θεός δεν τους προστάτευε, ποιος θα τους γλίτωνε από μια τόσο βαριά και αγιάτρευτη συμφορά; Και εφόσον Εκείνος δεν επέπληττε αυτούς που τους άρπαζαν, ποιος θα τους έλεγε, Δώσε πίσω; Διότι ο Θεός δεν τους αναζήτησε πλέον ως δικό Του κλήρο, αλλά μάλλον τους εγκατέλειψε, σαν να είχαν γίνει ξένοι προς Αυτόν, επειδή στράφηκαν σε ανύπαρκτους θεούς.

Το πώς όμως έγιναν 〈τυφλοί〉 και 〈κωφοί〉, το αναλύει λέγοντας: 〈είδατε πολλές φορές και δεν φυλαχθήκατε· ήταν ανοιχτά τα αυτιά, και δεν ακούσατε〉. Παρόμοια με αυτά ήταν και τα όσα ειπώθηκαν προηγουμένως στο χωρίο: «Με την ακοή θα ακούσετε και δεν θα κατανοήσετε, και βλέποντας θα κοιτάξετε και δεν θα δείτε· διότι πωρώθηκε η καρδιά αυτού του λαού». Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: 〈είδες〉, λέει, 〈πολλά, και δεν θα τα τηρήσεις· είναι ανοιχτά τα αυτιά του, και δεν θα ακούσεις. Ο Κύριος θέλησε, προκειμένου να τον δικαιώσει, να μεγαλύνει τον νόμο και να τον δοξάσει. Όμως αυτός ο λαός είναι λεηλατημένος και λαφυραγωγημένος〉. Βλέπεις ότι όλα αυτά έχουν ειπωθεί για τον λαό της περιτομής.

Αλλά ο μεν 〈Κύριος ήθελε να τον δικαιώσει και να μεγαλύνει την αίνεση〉· αυτοί όμως παραδόθηκαν σε εκείνους που πολεμούν τις ψυχές τους⌝ και έγιναν 〈λαός λεηλατημένος και λαφυραγωγημένος· διότι η παγίδα〉 βρίσκεται μέσα 〈στα ταμεία〉 των ψυχών τους 〈και ταυτόχρονα στους οίκους τους〉. ⌜Διότι στους ίδιους τους λογισμούς, τους οποίους 〈έκρυβαν〉 όταν σχεδίαζαν εναντίον του Χριστού, σε αυτούς ακριβώς βρισκόταν η εναντίον τους 〈παγίδα, και δεν υπήρχε εκείνος που θα τους ελευθέρωνε〉 ούτε εκείνος που 〈θα τους λύτρωνε〉 ούτε εκείνος που 〈θα έλεγε: Δώσε πίσω〉.⌝ Έπειτα, επειδή ακριβώς μιλούσε σαν σε 〈κωφούς〉, μη βρίσκοντας ακροατές ανάμεσά τους λέει: 〈Ποιος ανάμεσά σας θα τα αφουγκραστεί αυτά, και ποιος θα δώσει προσοχή στα επερχόμενα〉; ⌜Διότι, ακόμη κι αν δεν έχει επέλθει η έκβαση των πραγμάτων, εντούτοις θα πραγματοποιηθεί στα μελλοντικά χρόνια.⌝ Και 〈ποιος〉 άραγε θα είναι αυτός που θα τα κατανοήσει αυτά 〈ανάμεσά σας〉;

Εάν θυμόμαστε τα όσα ειπώθηκαν προηγουμένως για τον λαό της περιτομής, τους οποίους ο λόγος αποκαλούσε «τυφλούς» και «κωφούς» λέγοντας: «και ποιος είναι τυφλός παρά οι παίδες μου και κωφός παρά όσοι τους εξουσιάζουν; Και τυφλώθηκαν οι δούλοι του Θεού», και πάλι: «και έγινε ο λαός λεηλατημένος και διαρπαγμένος» και τα όσα ακολουθούν αυτά, με τα οποία απειλούσε ότι «θα επιφέρει εναντίον τους οργή και θυμό και πόλεμο», ποτέ δεν θα θεωρήσουμε ότι τα παρόντα λέγονται για τους ίδιους. Επομένως, ο λόγος μεταβαίνει στο ανώτερο τάγμα εκείνων από τον λαό που έχουν αποδεχθεί τον σωτήριο λόγο και σε αυτούς απευθύνεται λέγοντας: «Και τώρα έτσι λέει ο Κύριος ο Θεός που σε εποίησε, Ιακώβ, και που σε έπλασε, Ισραήλ». Διότι, ακόμη κι αν σε μέγιστο βαθμό οι άπιστοι ανάμεσά σας έγιναν «τυφλοί» και «κωφοί» και, πράττοντας τέτοια, παραδόθηκαν στην οργή του Θεού, εσείς όμως ακούστε έστω και τώρα. Και εννοώ εσάς, «που δεν αγνοήσατε τον δημιουργό και πλάστη σας», αλλά διατηρήσατε σώο και αλώβητο το δημιούργημα και το πλάσμα μέσα σας. Προς εσένα λοιπόν, τον αληθινό «Ιακώβ» και τον άξιο της ονομασίας του «Ισραήλ», αυτός που σε δημιούργησε αναπτύσσει τα προκείμενα και σε εσένα λέει τα εξής: Πολλοί είναι εκείνοι που φθονούν τη σωτηρία σου και θα προσπαθήσουν να εμποδίσουν τον ευαγγελικό λόγο που κηρύττεις, αλλά σε προτρέπω «κανέναν από αυτούς να μη φοβάσαι».