Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 42:9

«Τη δόξα μου δεν θα τη δώσω σε άλλον, ούτε τις αρετές μου στα γλυπτά. Ιδού, όσα αναγγέλθηκαν εξ αρχής έχουν εκπληρωθεί, και εγώ θα αναγγείλω καινούργια. Και πριν τα αναγγείλω, σας έγιναν γνωστά.» Διότι κυρίως και αληθινά μόνος Θεός είναι, και έτσι ονομάζεται από εμάς, ο Δημιουργός των συμπάντων. Και όπως λέει ο πάνσοφος Παύλος: «Ακόμη κι αν υπάρχουν πολλοί λεγόμενοι θεοί και κύριοι, είτε στον ουρανό είτε στη γη· για εμάς όμως υπάρχει ένας Θεός και Πατέρας, από τον οποίο προέρχονται τα πάντα, και εμείς υπάρχουμε εξ αυτού· και ένας Κύριος Ιησούς Χριστός, μέσω του οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα, και εμείς μέσω αυτού.» Επειδή, λοιπόν, παρουσίασε τον εαυτό του σε εμάς ως αυτουργό μεγάλων και θαυμαστών πραγμάτων, δηλώνει ότι δεν πρόκειται να χαρίσει τη δόξα του, δηλαδή τις θεοπρεπείς του ιδιότητες, στα άψυχα είδωλα ούτε σε κανένα άλλο από τα κτίσματα, αλλά θα τις διατηρήσει αποκλειστικά για τον εαυτό του. Διότι ήταν φυσικό η δόξα της θεότητας να μην αρμόζει σε κανέναν άλλον που είναι ουσιωδώς διαφορετικός από αυτήν, παρά μόνο στην ίδια την άρρητη και υπέρτατη φύση.

Αν και λέει ότι σε κανέναν δεν θα παραχωρήσει τη δόξα του, την έδωσε στον Υιό· διότι έχει δοξαστεί, όπως ακριβώς και ο Πατέρας, και προσκυνείται και στον ουρανό και στη γη. Πώς λοιπόν την έδωσε σε αυτόν, σαν να μην ήταν άλλος διαφορετικός από αυτόν, τουλάχιστον σύμφωνα με τον λόγο της ομοουσιότητας, έστω και αν ο καθένας διακρίνεται σε δική του, ξεχωριστή υπόσταση; Διότι μία είναι η φύση της ανώτατης θεότητας σε τρεις ξεχωριστές υποστάσεις, η οποία νοείται και προσκυνείται από εκείνους που έχουν συνηθίσει να φρονούν ορθά. Λέγοντας: «Και όσα είπα εξαρχής, ιδού, έχουν εκπληρωθεί. Και καινούργια, τα οποία εγώ θα αναγγείλω, μας φανερώθηκαν πριν καν τα αναγγείλω»· δεν μας επιτρέπει να απιστούμε καθόλου, σε τίποτα απολύτως, στον λόγο του Σωτήρα. Διότι, λέει, όπως ακριβώς εκπληρώθηκαν όσα είχαν ειπωθεί εξαρχής για την έλευσή του, έτσι θα αποδειχθούν αληθινά και όσα καινούργια θα πει, και θα φανερωθούν πριν καν γίνουν εμφανή. Ποια είναι όμως αυτά; Διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός μάς υποσχέθηκε τη ζωή στον μέλλοντα αιώνα, δηλαδή τη ζωή σε αφθαρσία, αγιασμό και δικαιοσύνη, τη βασιλεία των ουρανών· την ένδοξη μετοχή των πνευματικών αγαθών, τους καρπούς της επιείκειας, τα βραβεία της ευσέβειας, τον στέφανο της αγάπης προς αυτόν· τα οποία είθε να αξιωθούμε και εμείς να επιτύχουμε δια της δικής του χάριτος και φιλανθρωπίας· δι' αυτού και μαζί με αυτόν, προς τον Θεό και Πατέρα, ανήκει η δόξα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες. Αμήν.

Στη συνέχεια αυτών αναφέρεται: «ιδού, τα αρχικά έχουν έλθει, και καινούργια εγώ αναγγέλλω, πριν αναγγελθούν σας φανερώθηκαν», σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «ιδού», λέγει, «τα πρώτα ήλθαν, και καινούργια αναγγέλλω, πριν τα αναγγείλω θα σας τα κάνω ακουστά»· διότι, όπως ακριβώς «τα πρώτα», λέγει, εκπληρώθηκαν με έργα, καθώς δηλαδή υποσχέθηκα στον Αβραάμ για το σπέρμα του, έτσι και έπραξα. Εκπληρώθηκαν δε και όσα είχαν προαναγγελθεί μέσω του Μωυσή και των υπολοίπων προφητών, έτσι και τώρα κι εγώ ευαγγελίζομαι προς όλους, λέγει, και «πριν αναγγελθούν» και γίνουν φανερά, μέσω αυτής της προφητείας «σας τα έκανα ακουστά». Το ποια είναι δε αυτά, τα αναπτύσσει στη συνέχεια λέγοντας.

Απευθυνόμενος πάλι μέσω επιστολής στον Ερμάμμωνα και στους αδελφούς στην Αίγυπτο, αφού εξέθεσε πολλά άλλα για την κακοήθεια του Δεκίου και εκείνων που τον διαδέχθηκαν, υπενθυμίζει την ειρήνη στα χρόνια του Γαλλιηνού. Και τίποτα δεν είναι προτιμότερο από το να ακούσουμε τα ίδια του τα λόγια για το πώς έχουν αυτά: «Εκείνος λοιπόν, αφού πρόδωσε τον έναν από τους αυτοκράτορές του και επιτέθηκε στον άλλον, εξαφανίστηκε γρήγορα από τη ρίζα μαζί με όλη του τη γενιά, ενώ αναδείχθηκε και αναγνωρίστηκε από όλους ο Γαλλιηνός, ο οποίος είναι ταυτόχρονα παλαιός και νέος αυτοκράτορας, όντας πρώτος και παρών μετά από εκείνους. Διότι, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στον προφήτη Ησαΐα: "Ιδού, τα αρχικά έχουν πραγματοποιηθεί, και νέα είναι αυτά που τώρα ανατέλλουν". Διότι, όπως ακριβώς ένα σύννεφο που περνά κάτω από τις ηλιακές ακτίνες και για λίγο τις επισκιάζει και ρίχνει τη σκιά του στον ήλιο και φαίνεται αυτό αντί για εκείνον, έπειτα, όταν το σύννεφο περάσει ή διαλυθεί, φαίνεται ξανά να ανατέλλει ο ήλιος που είχε ανατείλει προηγουμένως, έτσι και ο Μακριανός, αφού παρενεβλήθη και προσπάθησε να επιβληθεί στην εγκαθιδρυμένη βασιλεία του Γαλλιηνού, αυτός μεν δεν υπάρχει πλέον, επειδή ούτε και πριν υπήρχε πραγματικά, ενώ ο άλλος υπάρχει ακριβώς όπως και πριν. Και σαν να απέβαλε το γήρας η αυτοκρατορία και να καθαρίστηκε από την προηγούμενη κακότητα, τώρα ανθίζει πιο ακμαία και ακούγεται και φαίνεται από πιο μακριά και απλώνεται παντού». Στη συνέχεια, με τα ακόλουθα λόγια επισημαίνει και τον χρόνο κατά τον οποίο έγραφε αυτά: «Και πάλι μου έρχεται στον νου να παρατηρήσω τις ημέρες των αυτοκρατορικών ετών.