Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 43:13

Διότι, αν δεν είχαμε αμαρτήσει, δεν θα γινόταν όμοιος με εμάς. Και αν δεν είχε γίνει όμοιος με εμάς, ούτε τον σταυρό θα είχε υπομείνει. Και αν δεν είχε πεθάνει, δεν θα αποκτούσε το να πρέπει να προσκυνείται τόσο από εμάς τους ίδιους όσο και από τους αγίους αγγέλους. Β. Τολμηρός βέβαια ο λόγος, όμως έχει το πιθανό. Α. Εάν λοιπόν ήταν σε ισότητα και στη μορφή του Πατρός, όντας αμέτοχος των μέτρων της κένωσης, ποια αύξηση δόξας θα μπορούσε να έχει, λαμβάνοντας το όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα, κατά τον χρόνο της κένωσης; Άραγε δεν καταλαβαίνεις πού θα μπορούσε να τους οδηγήσει σε κίνδυνο ο συλλογισμός, αν εξεταζόταν λεπτομερέστερα; Β. Καταλαβαίνω. Α. Θέλεις λοιπόν, αφήνοντας για την ώρα την υπερβολική λεπτολογία, να προχωρήσουμε στο ότι ο Μονογενής ήταν Θεός εξαρχής, και βρισκόταν στη μορφή και στην ισότητα με τον Πατέρα, καίτοι αναλώσαμε μακρύ λόγο για αυτό στα προηγούμενα; Β. Και βέβαια. Α. Λοιπόν, διά της φωνής του Ησαΐα λέει ο Θεός και Πατέρας: «Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός ακόμη από την αρχή». Και αν ακούσει κανείς τους ίδιους τους αγίους να αναφωνούν προς αυτόν, λένε: «Δεν είσαι εσύ από την αρχή Κύριος ο Θεός μας, και δεν θα πεθάνουμε;» Ιδού, από την αρχή ονομάζεται Θεός και είναι αληθινά Θεός και Πατέρας. Ο δε θεσπέσιος Ιωάννης, όταν απηύθυνε προς εμάς τους λόγους σχετικά με τον Υιό, λέει: «Εκείνο που ήταν, λέει, από την αρχή, εκείνο που έχουμε ακούσει, εκείνο που έχουμε δει με τα μάτια μας, εκείνο που θεασάμεθα και τα χέρια μας ψηλάφησαν περί του Λόγου της ζωής.»

Ανήγγειλα, και έσωσα. Ονείδισα, και δεν υπήρχε ανάμεσά σας ξένος. Εσείς είστε μάρτυρές μου, και εγώ μάρτυρας, λέγει ο Κύριος ο Θεός, ότι υπάρχω από την αρχή, και δεν υπάρχει κανείς που να ξεφεύγει από τα χέρια μου. Θα πράξω, και ποιος άραγε θα το αποτρέψει; Μαρτυρήστε, λέγει, ότι εγώ μόνος είμαι ο Θεός των όλων, και κανένας δεν υπήρξε πριν από εμένα, ούτε πρόκειται να υπάρξει μετά από εμένα. Διότι μόνος εγώ είμαι αυτός που σώζει, και αυτό σας το έχω αναγγείλει από παλιά, και αυτό που ειπώθηκε το έφερα σε πέρας. Διότι διέσωσα δια του Χριστού· ονείδισα, και δεν υπήρχε ανάμεσά σας ξένος. Επειδή οι Ισραηλίτες ξεχνούσαν κατά καιρούς τα ιερά θεσπίσματα, εννοώ αυτά του πάνσοφου Μωυσή, και γίνονταν περισσότερο φιλήδονοι παρά φιλόθεοι. Έπειτα, πληρώνοντας το τίμημα της αμέλειάς τους, κινδύνευαν μερικές φορές όταν εχθροί εξαπολύονταν εναντίον τους. Αλλά στον καιρό της θλίψης επιχειρούσαν να καλέσουν για βοήθεια αυτόν που πάντοτε σώζει.

Και αυτό τους το ονείδισα, λέγοντας διά της φωνής του Ιερεμία: «Και τον καιρό των συμφορών τους θα πουν: Σήκω και σώσε μας. Και πού είναι οι θεοί σου, τους οποίους κατασκεύασες για τον εαυτό σου; Θα σηκωθούν άραγε, και θα σε σώσουν τον καιρό της συμφοράς σου;» Σας επέπληξα λοιπόν πάρα πολλές φορές, εσάς που είστε από το αίμα του Ισραήλ, και μάθατε από πείρα ότι δεν υπήρχε ανάμεσά σας Θεός, κάποιος ξένος θεός δηλαδή. Διότι κανείς από εκείνους δεν σας έσωσε. Επομένως, εγώ είμαι ο μόνος που σώζω. Γι' αυτό δώστε τη μαρτυρία σας, και εγώ θα γίνω μάρτυρας του εαυτού μου, λέει ο Κύριος ο Θεός. Δηλαδή, σύμφωνα με το εξής: «Καθένας λοιπόν που θα με ομολογήσει έμπροσθεν των ανθρώπων, θα τον ομολογήσω κι εγώ». Μαρτυρήστε λοιπόν ότι εγώ υπάρχω από την αρχή, δηλαδή ότι εγώ είμαι αυτός που από την αρχή μέχρι τώρα προαναγγέλλω τα μελλοντικά, και που δύναμαι να σώζω αβίαστα αυτούς που διψούν για την οικείωση μαζί μου.

Και σώζω με τέτοιον τρόπο, ώστε κανείς απολύτως να μην μπορεί να αρπάξει από τα χέρια μου αυτόν που άπαξ έχω παραλάβει. Διότι δεν υπάρχει κανείς, λέει, που να μπορεί να αποσπάσει κάποιον από τα χέρια μου. Εγώ θα ενεργήσω, και ποιος θα το αποτρέψει; Διότι πραγματοποίησα την κλήση των εθνών, λέει, δηλαδή, έσωσα τους πλανεμένους. Και ποιος θα το μεταβάλει αυτό, δηλαδή θα το αλλάξει ώστε να μην ισχύει πλέον; Το ότι, λοιπόν, κανείς δεν πρόκειται να αρπάξει από το χέρι του Θεού αυτούς που έχουν σωθεί από αυτόν, το επιβεβαιώνει ο ίδιος ο Σωτήρας λέγοντας: «Τα πρόβατα τα δικά μου ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν· και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν πρόκειται να χαθούν ποτέ, και κανείς δεν πρόκειται να τα αρπάξει από το χέρι μου. Ο Πατέρας μου, ο οποίος μου τα έχει δώσει, είναι ανώτερος από όλους, και κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου.»

Αυτό είναι ξεκάθαρα το γεγραμμένο: «Δεν υπάρχει κανείς που να εξαιρείται από τα χέρια μου.» <Έτσι λέει ο Κύριος ο Θεός, ο λυτρωτής σας, ο Άγιος του Ισραήλ: Εξαιτίας σας θα αποστείλω δυνάμεις στη Βαβυλώνα, και θα ξεσηκώσω όλους τους φυγάδες, και οι Χαλδαίοι θα δεθούν μέσα σε πλοία.> Μέσα από όσα μόλις αναφέραμε, αφού συνέθεσε μια αξιόλογη προτροπή προς όσους από τα έθνη κλήθηκαν στην επίγνωσή Του, και αφού απέδειξε ότι μόνο Αυτός κατέχει τη γνώση όσων βρίσκονται στην αρχή, στο μέσο και στο τέλος, και βεβαίως ότι εκτός από Αυτόν δεν υπάρχει απολύτως κανένας άλλος ικανός να διασώσει, εδραιώνοντας μέσα τους σταθερή την πίστη μέσω αυτών των λόγων, μεταφέρει πλέον τον λόγο στους εξ αίματος απογόνους του Ισραήλ. Και προσπαθεί να τους διαβεβαιώσει πως είναι παντοδύναμος και θαυματουργός, και ότι στα δικά Του προστάγματα υποτάσσονται οι φύσεις των πραγμάτων· και ότι Τον υπηρετούν ακόμη και τα ίδια τα στοιχεία του κόσμου, και ό,τι Αυτός θελήσει, αυτό οπωσδήποτε φέρνεται εις πέρας, χωρίς να μπαίνει κανένα απολύτως εμπόδιο στον δρόμο Του.

Ρητώς, λοιπόν, στα χωρία αυτά ο λόγος παριστάνει ότι ο Χριστός προϋπήρχε της ενανθρωπήσεως και συνυπήρχε με τον Πατέρα, αλλά λέει: έχοντας ορίσει αυτά από την αρχή, καθιστώ σταθερή τη βουλή μου, και δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να την παρακάμψει ή να την αποτρέψει. Διότι, εφόσον δεν υπάρχει ούτε υφίσταται άλλος Θεός, είναι φανερό ότι δεν θα υπάρξει κανείς που να μπορεί να διαφύγει από τα χέρια μου ούτε να ανατρέψει τα όσα έχουν οριστεί από εμένα. Αυτά μεν έχουν λεχθεί προς το πρόσωπο του Ιακώβ και του Ισραήλ, αναφέρονται όμως στον αποστολικό χορό. Επεκτείνεται δε ο λόγος και σε όλους όσους από το γένος των Ιουδαίων έχουν αποδεχθεί τον Χριστό του Θεού. Το νόημα των προκειμένων είναι το εξής: Παλαιότερα μεν, παρέχοντας τις ευεργεσίες μου στο ιουδαϊκό έθνος, προκειμένου να τους παιδεύσω και να τους σωφρονίσω, τους παρέδωσα στους Βαβυλώνιους, όμως σύντομα τους άφησα ελεύθερους από την αιχμαλωσία στη Βαβυλώνα, ως Θεός και Κύριος των πάντων. Και τους ίδιους τους Βαβυλώνιους που επιτέθηκαν στην Ιερουσαλήμ τους κατέστρεψα, ώστε να τραπούν σε φυγή οι Χαλδαίοι που βρίσκονταν ανάμεσά τους, και να οδηγηθούν αιχμάλωτοι κάποιοι από αυτούς, αφού επιβιβάστηκαν σε πλοία στη δική τους θάλασσα, από κάποιες άλλες εχθρικές δυνάμεις, ισχυρότερες από αυτούς. Αυτά τα έπραξα εγώ ο Θεός αποδεικνύοντας τη βασιλεία μου στους ανθρώπους. Αντί δε της φράσης: «αυτός που κατέδειξε τον Ισραήλ βασιλιά σας», ο Σύμμαχος λέει: «εγώ είμαι ο Κύριος, ο Άγιός σας, ο κτίστης του Ισραήλ, ο βασιλιάς σας».