Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 43:17

Το ότι βέβαια το μυστήριο του Χριστού είναι αξιοθαύμαστο εξαιτίας του υπερβολικού μεγέθους της θείας οικονομίας και της απέραντης καλοσύνης του προς εμάς, κανείς από όσους το έχουν γνωρίσει έστω και μία φορά δεν θα μπορούσε να το αμφισβητήσει. Διότι, ενώ ήταν φύσει Θεός και ανέλαμψε από τον Θεό Πατέρα, ο Μονογενής έφτασε μέχρι την κένωση και έλαβε μορφή δούλου, ώστε, αφού απαλλάξει από την τυραννία του διαβόλου όσους βρίσκονταν υπό την εξουσία του, να τους υπαγάγει στα δικά του σκήπτρα. Γι' αυτό ο λόγος της Γραφής αναφέρει εδώ, ότι θα υπάρξει κατά καιρούς αφενός μια μερική λύτρωση, η οποία δόθηκε μόνο σε όσους κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ, και αφετέρου μια καθολική και γενικότατη λύτρωση, δηλαδή μέσω του Χριστού, διά της οποίας ο Θεός και Πατέρας έσωσε τους ανθρώπους σε ολόκληρη την οικουμένη. <Έτσι λέγει ο Κύριος: Αυτός που ανοίγει δρόμο μέσα στη θάλασσα και μονοπάτι μέσα σε ισχυρά ύδατα, αυτός που εξήγαγε άρματα, και άλογα, και ισχυρό στράτευμα. Όμως αυτοί κοιμήθηκαν και δεν θα αναστηθούν, έσβησαν όπως το σβησμένο λινάρι.> Τα ωφέλιμα και σωτήρια, έστω κι αν λέγονται πολλές φορές από τον Θεό και τους ανθρώπους, σε καμία περίπτωση δεν θα ήταν ενοχλητικά για τους συνετούς, αλλά μάλλον αναγκαία για τη σωτηρία. Γι' αυτόν τον λόγο και ο πάνσοφος Παύλος γράφει σε κάποιους: «Το να σας γράφω τα ίδια, για μένα δεν είναι κουραστικό, για σας όμως είναι ασφαλές.»

Επειδή, λοιπόν, εξαιτίας της πάρα πολύ μεγάλης ραθυμίας ο ανθρώπινος νους καταφθείρεται μερικές φορές προς τη λήθη των δωρεών που έχουν δοθεί στον καθένα από τον Θεό, για τον λόγο αυτόν ο θείος λόγος μάς ανάγει συχνότατα στην ανάμνησή τους, μην επιτρέποντάς μας να ψυχρανθούμε εντελώς προς τη ραθυμία, αλλά μάλλον αναζωπυρώνοντάς μας προς τη φιλοθεΐα και προς την επιθυμία κάθε αγαθού. Επομένως, επειδή ο Ισραήλ λυτρώθηκε, αφού επιτελέστηκαν πάρα πολλά και παράδοξα θαύματα υπέρ αυτού, έπειτα όμως ξεχνώντας τα, στράφηκε προς την αποστασία και υποτάχθηκε σε ανύπαρκτους θεούς, αναγκαστικά ο Θεός τους επαναφέρει προς την ανάμνηση της δικής Του δύναμης, λέγοντας ότι άνοιξε δρόμο μέσα στη θάλασσα και μονοπάτι μέσα σε ισχυρά ύδατα. Διότι διήλθαν μέσα από τη μέση της θάλασσας αναχωρώντας από τη χώρα των Αιγυπτίων, και διέβησαν πεζοί τον Ιορδάνη. Και αυτό λέμε ότι είναι το μονοπάτι μέσα σε ισχυρά ύδατα. Αυτά ακριβώς θαυμάζοντας και ο θεσπέσιος Δαβίδ ψάλλει: «Τι έπαθες, θάλασσα, και έφυγες; Και εσύ, Ιορδάνη, που στράφηκες προς τα πίσω;» Και πάλι, μιλώντας για τον Θεό, λέει: «Εκείνος που μετατρέπει τη θάλασσα σε ξηρά, στον ποταμό θα διαβούν πεζοί». Επομένως, έδωσε δρόμο στη θάλασσα και μονοπάτι σε ισχυρά ύδατα. Έβγαλε δε, και άρματα, και άλογα, και ισχυρό στράτευμα. Διότι ο Φαραώ καταδίωξε εκείνους από το γένος του Ισραήλ με άρματα και με άλογα, χρησιμοποιώντας τη δυσμάχητη δύναμη των στρατιωτών του, πλην όμως με κανέναν τρόπο δεν νίκησε, ούτε έβλαψε τους λυτρωμένους.

Διότι κοιμήθηκαν και δεν θα αναστηθούν, λέει, αλλά έσβησαν όπως το σβησμένο λινάρι. Επειδή πνίγηκαν στα νερά, χάθηκαν μαζί με τα άλογά τους, και σαν εύφλεκτο λινάρι καταναλώθηκαν από τη θεία οργή, και έσβησαν αβίαστα, δηλαδή, κατέληξαν στο μηδέν, και τρόπον τινά έγιναν στάχτη. Διότι το λινάρι είναι μεν εύκολο να αφανιστεί από τη φωτιά, αλλά σβήνει και με το άγγιγμα του χεριού, και βγάζει μια πολύ αδύναμη φλόγα. Εάν όμως κάποιος έλεγε: Αφού καταδίωξαν τον Ισραήλ με δική τους θέληση υπό την ηγεσία του άρχοντα της γης των Αιγυπτίων, πώς λέγεται ότι ο ίδιος ο Θεός των όλων έβγαλε τα άλογα, τα άρματα και τον στρατό τους; Απαντούμε ότι έχει λεχθεί προς τον Φαραώ από τον Θεό που κυβερνά τα σύμπαντα: «Ακριβώς γι' αυτό τον σκοπό σε εξήγειρα, για να δείξω σε σένα τη δύναμή μου, και για να διακηρυχθεί το όνομά μου σε όλη τη γη». Και αυτά βέβαια ας έχουν ειπωθεί πάλι με ιστορική έννοια.

Αλλά αυτά τα έπραξα στην περίπτωση των Βαβυλωνίων και των Χαλδαίων, και προφητικά ο Θεός ανέφερε αυτά που δεν είχαν γίνει ακόμη αλλά επρόκειτο να συμβούν, σαν να είχαν ήδη πραγματοποιηθεί ενώπιόν του. Αλλά και ακόμη παλαιότερα, λέει, στους αρχαιότατους χρόνους, επιδεικνύοντας τη θεότητά μου σε αυτούς που βρίσκονταν στην Αίγυπτο, οδήγησα τον λαό μου μέσα από την Ερυθρά Θάλασσα, ανοίγοντας δίοδο μέσα σε ισχυρά ύδατα και ξηρό μονοπάτι μέσα από την ίδια τη θάλασσα, όταν «τα άρματα του Φαραώ και τη δύναμή του τα έριξα στη θάλασσα», ώστε να κοιμηθούν βυθιζόμενοι στον βυθό και να μην αναστηθούν πλέον, αυτοί που ενώ παλαιότερα έμοιαζαν με φλεγόμενη φωτιά, έγιναν σαν σβησμένο λινάρι. Αυτά, λοιπόν, τα εργάστηκα στα πολύ παλαιά χρόνια που μνημονεύονται, και αυτά ήταν τα θαυμαστά γεγονότα που μνημόνευαν από στόμα σε στόμα οι παλαιοί. Τώρα όμως, επί του παρόντος, σας προτρέπω να μη θαυμάζετε πλέον εκείνα, ούτε τα όσα έγιναν στη Βαβυλώνα ούτε τα όσα έγιναν στην Αίγυπτο. Γι' αυτό λέω: «Μη μνημονεύετε τα πρώτα και τα αρχαία μη συλλογίζεστε», ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «μην τα σκέφτεστε».