Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 43:21

Ζωντανό νερό αποκαλεί τη ζωοποιό δωρεά του Πνεύματος, μέσω της οποίας και μόνο η ανθρωπότητα, μολονότι ξεραινόταν παρόμοια με τους κορμούς των δέντρων στα βουνά, όντας ήδη ξηρή και άγονη από κάθε αρετή εξαιτίας των κακουργιών του διαβόλου, επιστρέφει στο αρχαίο κάλλος της φύσης της, και πίνοντας τη ζωοποιό χάρη, ανθίζει ολόγυρα με ποικίλες μορφές αγαθών, και βλαστάνοντας πάλι σε φιλάρετη κατάσταση, βγάζει θαλερούς κλάδους της αγάπης προς τον Θεό. Κάτι τέτοιο μας λέει ο Θεός και μέσω του προφήτη Ησαΐα: «Θα με ευλογήσουν τα θηρία του αγρού, οι σειρήνες και οι κόρες των στρουθοκαμήλων, διότι έδωσα νερό στην έρημο και ποταμούς στην άνυδρη γη, για να ποτίσω το εκλεκτό μου γένος, τον λαό μου που απέκτησα για να διηγείται τις αρετές μου». Και κάποιος άλλος από τους αγίους λέει ότι η ψυχή του δικαίου θα είναι «σαν καρποφόρο δέντρο», και θα αναβλαστήσει σαν το χορτάρι ανάμεσα σε νερό, και θα φανεί σαν την ιτιά δίπλα σε τρεχούμενο νερό.

Γι' αυτό λοιπόν χαίροντας ο ψαλμωδός εν Πνεύματι αναφωνούσε γι' αυτούς: «Ύψωσαν οι ποταμοί, Κύριε, ύψωσαν οι ποταμοί τις φωνές τους». Κάτι το μεγάλο και εξαίσιο διακήρυξε ο λόγος των αγίων, και «σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους», καθώς είναι γραμμένο, «και στα πέρατα της οικουμένης τα λόγια τους». Τέτοιους ποταμούς μάς υποσχέθηκε ότι θα αναδείξει ο Θεός μέσω του προφήτη Ησαΐα, ο Θεός και Δεσπότης των πάντων, λέγοντας: «Θα με δοξάσουν τα θηρία του αγρού, οι σειρήνες και οι κόρες των στρουθοκαμήλων, διότι έδωσα στην έρημο νερό και ποταμούς σε γη άνυδρη, για να ποτίσω το εκλεκτό μου γένος, τον λαό μου που απέκτησα για να διηγείται τις αρετές μου». Είναι ολοφάνερο λοιπόν ότι ο Σωτήρας, λέγοντας πως ποταμοί θα ρεύσουν από την κοιλιά του πιστού, εννοεί τη διδακτική και σοφή χάρη που χορηγείται μέσω του Πνεύματος, την οποία μνημονεύει και ο Παύλος λέγοντας: «Στον έναν δίνεται μέσω του Πνεύματος λόγος σοφίας». Είναι επιπλέον καλό να γνωρίζουμε, ότι ο Σωτήρας δεν ενέταξε στους λόγους του το ρητό ακριβώς όπως διατυπώνεται στη Θεία Γραφή, αλλά μάλλον ερμήνευσε το βαθύτερο νόημά του. Διότι βρίσκουμε κάπου να λέγεται για τον καθένα που τιμά και αγαπά τον Θεό, ότι «Θα είναι σαν κήπος πλούσια ποτισμένος και σαν πηγή από την οποία δεν έλειψε το νερό». Αυτό δε που είπε αργότερα προς τη γυναίκα από τη Σαμάρεια, αυτό και τώρα διακηρύσσει σαφώς.

Ή ίσως ο προφητικός λόγος μάς υποδηλώνει και κάτι άλλο. Διότι φαίνεται να αποκαλεί την Ιουδαία γη ποταμών, επειδή ακριβώς αναδείχθηκαν σε αυτήν πάρα πολλοί προφήτες, οι οποίοι δίκην ποταμών άρδευαν το έθνος, και σαν να το κατέκλυζαν με θεία νάματα. Για αυτούς νομίζω λέει κάπου και ο μακάριος Δαβίδ: «Οι ποταμοί θα χειροκροτήσουν ταυτόχρονα»· και μάλιστα και διά φωνής του Ησαΐα λέει ο Θεός: «Θα με δοξάσουν τα θηρία του αγρού, οι σειρήνες και οι θυγατέρες των στρουθοκαμήλων, διότι έδωσα ύδωρ στην έρημο, και ποταμούς σε γη άνυδρη για να ποτίσω το γένος μου το εκλεκτό, τον λαό μου που απέκτησα για να διηγείται τις αρετές μου». Διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός κάπου έχει ονομαστεί χείμαρρος τρυφής, και είναι αληθινά, καθώς βέβαια και ποταμός· επειδή κάπου ειπώθηκε για αυτόν διά φωνής αγίων: «Ιδού εγώ στρέφω προς αυτούς σαν ποταμός ειρήνης, και σαν χείμαρρος που κατακλύζει δόξα εθνών». Έχει ειπωθεί επίσης διά φωνής του Δαβίδ: «Τα ορμήματα του ποταμού ευφραίνουν την πόλη του Θεού». Δεν βλάπτει λοιπόν καθόλου το να ονομάζονται και οι ίδιοι οι άγιοι ποταμοί, καθ' ομοιότητα προς αυτόν, εφόσον βέβαια έχουν γίνει σύμμορφοί του νοητώς. Διότι, όπως ακριβώς ο ίδιος είναι το αληθινό φως, αλλά είπε κάπου στους αγίους αποστόλους: «Εσείς είστε το φως του κόσμου», έτσι, παρότι ο ίδιος είναι ποταμός καθώς και ύδωρ ζωντανό, χαρίζει και στους αγίους το προνόμιο να σεμνύνονται με τα ίδια χαρακτηριστικά.

Διότι οι τέτοιοι είναι πάρα πολύ υπομονετικοί στις θλίψεις, και θεωρούν ως ζωή το να πάσχουν· διακηρύττουν άλλωστε: «Για μένα το να ζω είναι ο Χριστός και το να πεθάνω κέρδος». Επομένως, ακόμα κι αν παρομοιάζονταν με αρπακτικούς λύκους, σύμφωνα τουλάχιστον με τους τρόπους που μόλις υποδείξαμε, προφανώς δεν θα αδικούνταν καθόλου ως προς την ορθότητα, επειδή και ο ίδιος ο Σωτήρας ονομάζει τον εαυτό του λιοντάρι και πάρδαλη, δηλαδή πάνθηρα, λέγοντας: «Διότι εγώ είμαι σαν πάνθηρας για τον Εφραίμ, και σαν λιοντάρι για τον οίκο του Ιούδα. Και εγώ έρχομαι, και θα πορευτώ, και θα αρπάξω, και δεν θα υπάρξει αυτός που θα γλιτώσει».—«Θηρία του αγρού» αποκαλεί εξάλλου και αυτούς που πιστεύουν σε αυτόν, λέγοντας έτσι μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Θα με δοξάσουν τα θηρία του αγρού, οι σειρήνες και οι κόρες των στρουθοκαμήλων. Διότι έδωσα νερό στην έρημο, και ποτάμια σε γη άνυδρη, για να ποτίσω το εκλεκτό μου γένος, τον λαό μου που απέκτησα για να διηγείται τις αρετές μου». Κατανοείς λοιπόν, πώς ονόμασε το εκλεκτό γένος θηρία του αγρού και σειρήνες, δηλαδή τα πιο καλλίφωνα από τα πτηνά. Και θηρία μεν, επειδή δεν ανέχονται να τους τιθασεύει ο Σατανάς, ο οποίος σπεύδει να τους υποτάξει στο χέρι του, αλλά μάλλον ορμούν εναντίον του, και σχεδόν καταστρέφουν αυτούς που έχουν επιλέξει να τους παρασύρουν σε όσα δεν είναι θεμιτά· σειρήνες δε, επειδή μιλούν με εξαιρετική ομορφιά για τα κατορθώματα του Χριστού και υμνούν τις τιμές προς αυτόν.

Αιτία δε αυτών θα είναι το 〈ύδωρ〉 που δόθηκε από εμένα στην 〈έρημο〉 και η δύναμη των 〈ποταμών〉 που έρρευσαν στην 〈έρημο〉.⌝ Όταν δε τα άγρια θηρία και οι 〈σειρήνες〉 και οι 〈στρουθοί〉, αφού πιουν από το δικό μου ύδωρ, μεταβάλουν τη φύση τους σε ήμερη και λογική, θα μάθουν, εφόσον έγιναν πλέον 〈λαός μου〉 και 〈εκλεκτό μου γένος〉, 〈να διηγούνται τις αρετές μου, ή τον ύμνο μου〉 σύμφωνα με τον Σύμμαχο.

«Εξαιτίας τριών πραγμάτων σείεται η γη, και το τέταρτο δεν μπορεί να το υποφέρει: Αν ένας δούλος γίνει βασιλιάς, και αν ένας άφρονας χορτάσει με φαγητό, και αν μια δούλη διώξει την κυρία της, και αν μια μισητή γυναίκα πάρει καλό άνδρα.» ΤΙΤΛΟΣ Δʹ. — Περί του Χριστιανισμού και της Εκκλησίας που προέρχεται από τα έθνη. «Θα ονομάσω λαό μου αυτόν που δεν ήταν λαός μου, και αγαπημένη αυτήν που δεν ήταν αγαπημένη.» «Ευφράνσου, έρημος διψασμένη· ας αγαλλιάσει η έρημος και ας ανθίσει σαν κρίνος, και θα βγάλει άνθη· και θα χαρεί πλούσια.» «Έδωσα νερό στην έρημο, και ποταμούς, για να ποτίσω το εκλεκτό μου γένος, τον λαό μου, τον οποίο απέκτησα για δικό μου, για να διηγείται τις αρετές μου.» «Έγινα φανερός σε αυτούς που δεν με ρωτούσαν· βρέθηκα από αυτούς που δεν με ζητούσαν. Είπα, Ιδού είμαι εδώ, στο έθνος που δεν είχε επικαλεστεί το όνομά μου.» «Ευφράνσου, στείρα, εσύ που δεν γεννάς· ξέσπασε και φώναξε δυνατά, εσύ που δεν νιώθεις ωδίνες τοκετού, διότι πολλά είναι τα τέκνα της έρημης, περισσότερα από εκείνης που έχει τον άνδρα.» «Στους δούλους μου θα δοθεί ένα νέο όνομα, το οποίο θα ευλογηθεί πάνω στη γη. Θα ευλογήσουν τον αληθινό Θεό.» «Θα με ευλογήσει ο λαός μου, τον οποίο απέκτησα για να διηγείται τις αρετές μου.» «Εσείς είστε γένος εκλεκτό, βασίλειο ιεράτευμα, έθνος άγιο, λαός που αποκτήθηκε ως ιδιοκτησία, για να εξαγγείλετε τις αρετές Εκείνου που σας κάλεσε στο θαυμαστό του φως. Εσείς που κάποτε δεν ήσασταν λαός, τώρα όμως είστε λαός του Θεού· εσείς που δεν είχατε ελεηθεί, τώρα όμως ελεηθήκατε.» «

61. Αν λοιπόν η παιδεία του Κυρίου ανοίγει τα αυτιά κάθε ανθρώπου που τον φοβάται, και του προσθέτει ακοή για να ακούει, και δίνει γλώσσα παιδείας ώστε να γνωρίζει πότε πρέπει να πει λόγο, ποιος άλλος είναι αυτός που στρέφει προς τα πίσω τους συνετούς και τους σοφούς του κόσμου, και αποδεικνύει μωρία τη σοφία τους, ενώ στερεώνει μόνο τα λόγια των δούλων του, παρά μόνο αυτός που κάνει νέα και παράδοξα προς δόξαν του, αυτός που χαράσσει μέσα στην έρημη και ξερή καρδιά οδό ταπεινώσεως και πραότητας, και μέσα στην άνικμη και άνυδρη διάνοια δημιουργεί ποταμούς άρρητης σοφίας, για να ποτίσει το εκλεκτό γένος του, τον λαό που έκανε δικό του, ώστε να διηγούνται τις αρετές του; Διότι προπορεύεται εκείνων που τον αγαπούν και τον φοβούνται, και εξομαλύνει τα όρη των παθών, και συντρίβει τις χάλκινες πύλες της αγνωσίας, και ανοίγει τις θύρες της δικής του γνώσεως, και τους αποκαλύπτει τους σκοτεινούς, απόκρυφους και αόρατους θησαυρούς της, για να γνωρίσουν ότι αυτός είναι Κύριος ο Θεός, ο οποίος τους αποκαλεί με το όνομα Ισραήλ.