Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 43:8

Το ότι η κλήση δεν αφορούσε ένα μόνο έθνος, αλλά έγινε κοινή και μία για όλους, το υπέδειξε λέγοντας: Όλους όσοι φέρουν το όνομά μου. Διότι ονομαστήκαμε Χριστιανοί, δηλαδή λαός του Θεού. Έτσι εξάλλου και ο Πέτρος γράφει σε όσους έχουν κληθεί μέσω της πίστης και λέει: «Εσείς όμως είστε γένος εκλεκτό, βασιλικό ιεράτευμα, έθνος άγιο, λαός περιούσιος, για να εξαγγείλετε τις αρετές εκείνου που σας κάλεσε από το σκοτάδι στο θαυμαστό του φως· εσείς που κάποτε δεν ήσασταν λαός, τώρα όμως είστε λαός Κυρίου». <Διότι για τη δόξα μου τον κατασκεύασα, και τον έπλασα, και τον εποίησα. Και εξήγαγα λαό τυφλό, και τα μάτια τους είναι επίσης τυφλά, και έχουν κουφά τα αυτιά. Όλα τα έθνη συγκεντρώθηκαν μαζί, και θα συναχθούν άρχοντες από αυτά.> Τα πάντα έγιναν καινούργια εν Χριστώ, και αυτό το επιβεβαιώνει ο ιερότατος Παύλος γράφοντας: «Ώστε αν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι καινούργια κτίση· τα παλαιά παρήλθαν». Γράφει επίσης προς αυτούς που έχουν κληθεί στην καινότητα, προφανώς την πνευματική: «Και μην ακολουθείτε το σχήμα του αιώνα τούτου, αλλά να μεταμορφώνεστε με την ανακαίνιση του νου σας, ώστε να διακρίνετε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, το αγαθό και τέλειο και ευάρεστο».

Διότι ανακαινιστήκαμε εν Χριστώ, επιστρέφοντας μέσω του αγιασμού στο αρχαίο κάλλος της φύσης μας, δηλαδή στο κατ' εικόνα αποβάλλοντας την παλαιότητα που προέρχεται από την αμαρτία και κάθε φαυλότητα. Και απεκδυθήκαμε τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, και ενδυθήκαμε τον νέο, ο οποίος ανακαινίζεται κατ' εικόνα εκείνου που τον έκτισε. Πάντως, εν Χριστώ έγινε η ανάπλαση και η λεγόμενη καινή κτίση, την οποία δεν λάβαμε από φθαρτή σπορά, αλλά διά του ζωντανού και αιώνιου Λόγου του Θεού. Λοιπόν, τον λαό που έχει συγκεντρωθεί από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα κάτω από τον ουρανό και έχει επικαλεστεί το όνομά μου, δεν τον κατασκεύασε κανείς άλλος, αλλά εγώ μάλλον στη δόξα μου τον κατασκεύασα, και τον έπλασα, και τον εποίησα. Και δόξα του Θεού και Πατρός θα μπορούσε κανείς να πει ότι είναι ο Υιός, διότι δι' αυτού και εν αυτώ δοξάζεται, και σύμφωνα με το «Εγώ σε δόξασα επί της γης», το οποίο ειπώθηκε σαφώς από αυτόν. Διότι βεβαιώνουμε ότι αναπλάστηκαν διά αυτού, όπως είπα, όσοι πίστεψαν σε αυτόν, έχοντας στις ψυχές τους να αστράφτει το κάλλος της θείας φύσης μέσω της συμμόρφωσης προς αυτόν. Κάτι τέτοιο είπε και ο θεσπέσιος Ψαλμωδός: «Θα αναγγελθεί στον Κύριο η επερχόμενη γενεά, και ο λαός που κτίζεται θα αινέσει τον Κύριο». Προσθέτοντας δε σε αυτά ότι «Και εξήγαγα λαό τυφλό», καθιστά προφανή την πέρα από κάθε λόγο και αληθινά αξιοθαύμαστη υπεροχή της δικής του δύναμης.

Διότι, εκείνους που παλαιότερα είχαν στο νου και στην καρδιά τους το σκοτάδι και την απάτη που προέρχεται από τη διαβολική κακία, τους ανέδειξε λαμπρούς και καταυγασμένους, σαν ένας αυγερινός και ήλιος δικαιοσύνης που ανατέλλει σε αυτούς, και τους κατέστησε υιούς, όχι πλέον της νύχτας και του σκότους, αλλά μάλλον του φωτός και βεβαίως της ημέρας, σύμφωνα με τα λόγια του σοφότατου Παύλου. Το ότι, λοιπόν, εξήγαγε έναν τυφλό λαό, δεν είναι άγνωστο σε κανέναν απολύτως. Αλλά σαν να αντιδρά κάποιος σε αυτά τα λόγια και να λέει: Αν και μέχρι τώρα θα μπορούσε κανείς να δει τα μάτια τους εξίσου τυφλά, και μάλιστα ότι έχουν και τα αυτιά τους κουφά, απαντά λέγοντας: Όλα τα έθνη συγκεντρώθηκαν μαζί, και θα συγκεντρωθούν άρχοντες από αυτά. Διότι σχεδόν δέχεστε λόγους προφητείας, ω άνθρωποι· δεν έχει φτάσει ακόμη ο καιρός των γεγονότων· όμως οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο θα συγκεντρωθούν στον κατάλληλο καιρό όλα τα έθνη. Διότι λέει το «συγκεντρώθηκαν» αντί του «θα συγκεντρωθούν», επειδή υπάρχει τέτοια συνήθεια στη θεόπνευστη Γραφή.

Αυτός δε ήταν εκείνος που προφήτευε αυτά μέσω του προφήτη. Αντί δε του: «διότι για τη δόξα μου τον κατασκεύασα», οι υπόλοιποι ερμηνευτές λέγουν: «για τη δόξα μου», λέει, «τον έκτισα». Διότι αυτόν τον νέο λαό «για δόξα τον έκτισα», ώστε να δοξάζομαι μέσω αυτού, αλλά «και τον έπλασα», ενώ ήταν άπλαστος ως προς τους τρόπους. «Και τον εξήγαγα», λέει, ενώ προηγουμένως βρισκόταν στο σκοτάδι και ήταν «λαός τυφλός». Διότι, αν και φαίνονταν να έχουν «οφθαλμούς» ψυχής και κάποια ανθρώπινη φρόνηση, εντούτοις δεν έβλεπαν εξαιτίας της πλάνης της ειδωλολατρίας. Μετά από αυτά αναφέρεται: «όλα τα έθνη συγκεντρώθηκαν μαζί, και θα συγκεντρωθούν άρχοντες από αυτά». Και το αποτέλεσμα αυτού του λόγου το φανερώνει η ίδια η πράξη: διότι, αφού μεταστράφηκαν μέσω των αποστολικών σπόρων και της διδασκαλίας τους, οι άλλοτε «τυφλοί» και «κωφοί συγκεντρώθηκαν» στην εκκλησία του Θεού, και ήδη μάλιστα «άρχοντες από αυτά» τα ίδια τα έθνη εγκαταστάθηκαν επικεφαλής του λαού του Θεού. Αφού είπε αυτά ο προφήτης, γεμάτος από θαυμασμό και έκπληξη για όσα προφήτευσε, αναφωνούσε λέγοντας: «Ποιος θα τα αναγγείλει αυτά; Ή τα εξ αρχής ποιος θα σας τα αναγγείλει; Ας φέρουν τους μάρτυρές τους και ας δικαιωθούν και ας πουν την αλήθεια».