Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 44:28

Διότι έτσι έκρινε την οικουμένη με δικαιοσύνη, δικαιώνοντας με την πίστη αυτούς που κάποτε είχαν πλανηθεί, και καταδικάζοντας σε όλεθρο τον Σατανά και τους αγγέλους του. <Αυτός που λέει στην άβυσσο: Θα ερημωθείς, και θα ξηράνω τους ποταμούς σου. Αυτός που λέει στον Κύρο να φρονεί, και θα εκτελέσει όλα τα θελήματά μου. Αυτός που λέει στην Ιερουσαλήμ: Θα ανοικοδομηθείς, και θα θεμελιώσω τον άγιό μου οίκο.> Ο Ισραήλ οδηγήθηκε αιχμάλωτος, όπως είπα, κατά καιρούς· διότι οι Βαβυλώνιοι κυρίευσαν τη χώρα των Ιουδαίων. Επειδή όμως είχε ήδη συμπληρωθεί το εβδομηκοστό έτος για τους αιχμαλώτους, και είχε πλέον φτάσει ο καιρός της επιείκειας προς αυτούς, προφανώς εκ μέρους του Θεού, ξεσήκωσε εναντίον των Χαλδαίων τον Κύρο, τον γιο του Καμβύση, που ασκούσε την εξουσία των Περσών και των Μήδων, ο οποίος τους κυρίευσε και απελευθέρωσε τους Ιουδαίους, έχοντας μάθει ότι ο Θεός τον οποίο λάτρευαν είχε προφητεύσει γι' αυτόν, ότι ενδυναμούμενος από τη δική Του βοήθεια, θα γίνει ανώτερος από τους εχθρούς, και εντελώς ακαταμάχητος σε όσους θα ήθελαν να αντισταθούν, και ότι αυτός θα ανοικοδομήσει τον θείο ναό. Το ότι λοιπόν επρόκειτο να ερημωθεί εντελώς η χώρα των Βαβυλωνίων, παρόλο που ήταν εξαιρετικά πολυάνθρωπη, το υποδεικνύει λέγοντας: Εγώ είμαι αυτός που λέει στην άβυσσο: Θα ερημωθείς. Διότι, με αυτά τα λόγια, άβυσσο ονόμαζε το αναρίθμητο πλήθος των Βαβυλωνίων· και ποταμούς της τα έθνη που συνέρρεαν σε αυτήν, τα οποία ήταν περίοικα και, έχοντας όμορες χώρες, είχαν προσκληθεί από αυτούς για βοήθεια.

Διότι αντήχησε σχεδόν σε όλη την υπ' ουρανόν το ιερό και σωτήριο κήρυγμα. Είναι γραμμένο δε πάλι: «Ύψωσαν οι ποταμοί τις φωνές τους». Διότι λέμε ότι με τη λέξη ποταμοί εδώ έχουν ονομαστεί οι άγιοι απόστολοι, των οποίων οι φωνές, δηλαδή οι διδασκαλίες, έχουν γίνει γνωστές στους πανταχού ανθρώπους. Έχει ειπωθεί δε κάπου και για την ίδια τη Βαβυλώνα, και για τη Νινευή, ότι τα νερά της είναι σαν κολυμβήθρα ύδατος. Ήταν λοιπόν ο Θεός αυτός που έλεγε στην άβυσσο: «Θα ερημωθείς, και θα ξηράνω τους ποταμούς σου». Και αυτός ήταν ομοίως που έλεγε στον Κύρο να φρονεί σωστά, δηλαδή να πράττει τα πάντα με σύνεση, και να εκπληρώνει όλα όσα είναι αρεστά σε Αυτόν.

Διότι έχει καθοριστεί το «Θα εκπληρώσει όλα τα θελήματά μου», σύμφωνα βεβαίως με εκείνα τα οποία είναι φυσικό να φανερώνει ο Θεός ότι βούλεται, δηλαδή να κυριευθεί η πόλη των Βαβυλωνίων, να απαλλαγεί ο Ισραήλ από τα δεσμά και τη δουλεία, και να ανεγερθεί ο ναός, και να ανοικοδομηθούν οι πόλεις της Ιουδαίας. «Έτσι λέγει Κύριος ο Θεός στον χρισμένο μου Κύρο, του οποίου κράτησα το δεξί χέρι για να υποταχθούν μπροστά του έθνη, και θα συντρίψω τη δύναμη των βασιλέων, θα ανοίξω μπροστά του πύλες, και οι πόλεις δεν θα κλειστούν. Εγώ θα προπορευθώ αυτού, και θα ομαλύνω τα όρη, χάλκινες πύλες θα συντρίψω, και σιδερένιους μοχλούς θα κομματιάσω. Και θα σου δώσω σκοτεινούς θησαυρούς, θα σου φανερώσω κρυφούς και αόρατους, για να γνωρίσεις ότι εγώ είμαι Κύριος ο Θεός που σε καλώ με το όνομά σου, ο Θεός του Ισραήλ. Ένεκα του δούλου μου Ιακώβ, και του Ισραήλ του εκλεκτού μου, εγώ θα σε καλέσω με το όνομά μου [κατά τη Βουλγάτα: σου], και θα σε προσδεχθώ. Εσύ όμως δεν με γνώρισες, ότι εγώ είμαι Κύριος ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από εμένα. Και δεν με ήξερες. Για να γνωρίσουν όσοι κατοικούν στην ανατολή του ήλιου, και όσοι στη δύση, ότι δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα. Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος. Εγώ είμαι αυτός που κατασκεύασε το φως, και δημιούργησε το σκότος, που φέρνει την ειρήνη, και δημιουργεί τα κακά».

Και για τον Κύρο ο Θεός λέει ότι: «Θα εκτελέσει όλα τα θελήματά μου». Ο δε Σωτήρας όλων μας απευθύνθηκε επίσης κάπου στον λαό των Ιουδαίων που τον εξουθένωνε, λέγοντας: «Εσείς κρίνετε κατά σάρκα». Και κάπου αλλού: «Και εάν εγώ κρίνω, η κρίση η δική μου είναι αληθινή· διότι δεν ζητώ το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε». Και στον μεν Κύρο ο Θεός είπε: «Σε κάλεσα με το όνομά μου». Κύριος όμως αληθινά είναι ο Εμμανουήλ, έστω και αν εμφανίστηκε ως άνθρωπος.

Αλλά και το πλήθος της κακίας, που ονομάζεται 〈άβυσσος〉, θα το καταστήσω 〈έρημο〉, και 〈τους ποταμούς〉 του πλήθους των πόλεων 〈θα αποξηράνω〉, ώστε να μην μπορεί πλέον η Βαβυλώνα να συγκροτηθεί ούτε 〈οι ποταμοί〉 της, που είχαν μεγάλη δύναμη εξαιτίας του πλήθους, να υπάρξουν. Όλα αυτά δε θα τα κάνω χρησιμοποιώντας ως διάκονο τον άνδρα που βασίλευσε πρώτος στο γένος των Περσών. Αν όμως πρέπει να προφητεύσω ονομαστικά την προσηγορία του, 〈Κύρος〉 είναι το όνομα αυτού που προφητεύεται, τον οποίο θα καταστήσω υπηρέτη των δικών μου λόγων, δωρίζοντάς του ευσεβή 〈φρόνηση〉, ώστε 〈να πράξει〉 όλα όσα επιθυμώ και να προστάξει 〈να ανοικοδομηθεί η Ιερουσαλήμ〉 και ο ναός που βρίσκεται σε αυτήν 〈να θεμελιωθεί〉, ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο: αυτός που 〈λέει στον Κύρο: Είσαι ο Ποιμένας μου και θα εκπληρώσει όλο το θέλημά μου, και λέει στην Ιερουσαλήμ: Ας ανοικοδομηθεί, και ο ναός θα θεμελιωθεί〉.