Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 45:11

Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι και ο προφήτης Ιερεμίας στάλθηκε στο σπίτι του κεραμέα, για να τον δει να δημιουργεί με την τέχνη του. Και όταν ο πηλός χάλασε και αναπλάστηκε σε άλλο αγγείο, του είπε ο Θεός: «Μήπως, όπως αυτός ο κεραμέας, δεν μπορώ να κάνω και εγώ σε εσάς, οίκε του Ισραήλ; Ιδού, όπως είναι ο πηλός του κεραμέα, έτσι είστε και εσείς στα χέρια μου.» Το ότι δε και εμείς μεταπλαθόμαστε πνευματικά σε άγια και πανέμορφη ζωή, το αποσαφηνίζει ο Παύλος λέγοντας: «Εμείς δε όλοι, αντικατοπτρίζοντας με ακάλυπτο πρόσωπο τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα, ακριβώς όπως ενεργεί το Πνεύμα του Κυρίου». Μέσω αυτού και αναγεννιόμαστε, έχοντας σπορά που δεν είναι πλέον φθαρτή, αλλά εκείνη που δίνεται δια του ζωντανού και αιώνιου λόγου του Θεού. <Διότι έτσι λέγει ο Κύριος ο Θεός, ο Άγιος του Ισραήλ, εκείνος που ετοίμασε τα μελλοντικά: Ρωτήστε με για τις θυγατέρες και για τους υιούς μου, και για τα έργα των χεριών μου δώστε μου εντολή. Εγώ δημιούργησα τη γη και τον άνθρωπο πάνω σε αυτήν. Εγώ με το χέρι μου στερέωσα τον ουρανό. Εγώ έδωσα εντολή σε όλα τα άστρα.> Η ερμηνεία του νοήματος των παραπάνω φαίνεται να ολοκληρώνεται σε αυτά τα λόγια.

Το νόημα των στίχων έχει ως εξής: Διότι, λέει, εάν ποτέ ο πηλός επιτίμησε τον κεραμέα και κατηγόρησε το χέρι του πλάστη του ως άτεχνο ή αργοκίνητο· εάν κάποιος από αυτούς που δεν υπάρχουν ακόμη ή δεν έχουν γεννηθεί, αλλά αναμένεται να γεννηθούν, περιεργάστηκε ποτέ τι είδους τέκνα θα σπείρει ο πατέρας του· ρωτήστε με και εσείς, που στο μέλλον θα γίνετε γιοι και θυγατέρες μου, πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό και με ποιον τρόπο εσείς θα γίνετε για εμένα γιοι και θυγατέρες. Δώστε μου εντολές και για τα έργα των χεριών μου. Και λέγοντας «δώστε εντολές», εννοεί το να διατάξετε, και ωσάν να μην γνωρίζει τον δρόμο των πρακτέων, να μην διστάσετε να δώσετε γνώμη στον Θεό. Αξιοθαύμαστος, λοιπόν, και πολύ δικαιολογημένα είναι ο πάνσοφος Παύλος που γράφει τα εξής: «Ω βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως Θεού! Πόσο ανεξερεύνητα είναι τα κρίματά του και ανεξιχνίαστοι οι δρόμοι του! Διότι ποιος γνώρισε τον νουν του Κυρίου; Ή ποιος έγινε σύμβουλός του;» Διότι δεν έχει ανάγκη κανέναν απολύτως, ως προς τα δικά της, η τεχνίτις των πάντων σοφία. Αλλά ούτε θα μπορούσε να υπάρχει κάτι από τα ανθρώπινα που να είναι άπορο και ακατόρθωτο σε αυτήν. Διότι τα πάντα δύναται, έχοντας την παντοδυναμία· μάλλον δε, η ίδια είναι η κάθε δύναμη. Διότι ο Θεός των όλων είναι Κύριος των δυνάμεων, και γνωρίζει απολύτως μόνος του την οδό των δικών του έργων. Επομένως, τα έργα του δεν επιδέχονται περιέργεια, και εκείνα που είναι υπεράνω νου και λόγου είναι μεν ανέφικτα στις ανθρώπινες διάνοιες, σε αυτόν όμως είναι γνωστά.

Έπρεπε δε να γίνουν έτσι τα πράγματα, αλλά σε αυτούς επιφυλάσσεται το «ουαί». Προσθέτει δε στη συνέχεια ο ίδιος «ο Κύριος, ο άγιος του Ισραήλ: Ρωτήστε με για τους υιούς μου και για τα έργα των χειρών μου δώστε μου εντολή», σαν να με συμβουλεύατε είτε «για τους υιούς μου είτε για τα έργα των χειρών μου», επειδή αφενός η νοερή και λογική ουσία δηλώνεται με τη λέξη «υιών», αφετέρου δε τα μέρη του κόσμου παρουσιάζονται με τη φράση «των έργων των χειρών» του. Σχετικά με αυτά, εάν κάποιος έχει να πει κάτι για διόρθωση, λέγει, ας το θέσει ενώπιόν μας και ας το πει· εάν όμως δεν έχει τίποτα να διδάξει, ας ρωτήσει εάν το επιθυμεί, και ερευνώντας ας ζητήσει εξηγήσεις από εμένα «για τους υιούς μου και για τα έργα των χειρών μου», και ας μάθει με ποιον τρόπο κυβερνώ και διοικώ, προνοώντας και φροντίζοντας για τα πάντα πάνω στη γη, και εξαιρέτως για εκείνους που, λόγω της λογικής ουσίας που ενυπάρχει σε αυτούς, αξιώθηκαν να ονομαστούν «υιοί μου», καθώς και για «τα έργα των χειρών μου», για τα οποία δεν παύω να προνοώ. Για όλα αυτά, εάν αγνοείτε κάποια πράγματα, μάθετέ τα από εμένα, ρωτώντας μέσω των προφητών μου.

Ας ακούσουμε όμως πάλι και τον Ησαΐα τι φθέγγεται ως από το πρόσωπο του Θεού και Πατέρα: «Ρωτήστε με», λέει, «για τους γιους μου και τις θυγατέρες μου»· γιους και θυγατέρες ονομάζει τον ιουδαϊκό λαό, για τους οποίους είπε και αλλού ότι «γιους γέννησα και ύψωσα, αλλά αυτοί με αθέτησαν», «και για τα έργα των χεριών μου δώστε μου εντολές»· επειδή όμως κανείς δεν ήταν ικανός να ρωτά για τέτοια πράγματα, ο ίδιος από μόνος του με φιλανθρωπία δίνει τις απαντήσεις. «Εγώ», λέει, «δημιούργησα τη γη και τον άνθρωπο πάνω σε αυτήν», δηλαδή τον Αδάμ, τον οποίο έπλασε από τη γη. «Εγώ με το χέρι μου στερέωσα τον ουρανό»· διότι, ενώ ήταν εκτεταμένος «σαν δέρμα» και δεν στηριζόταν «σε τίποτα», τον στερέωσε Εκείνος που τον δημιούργησε και τον άπλωσε, για να μην πέσει ή συγκλονιστεί. «Εγώ έδωσα εντολή σε όλα τα άστρα», δηλαδή να δημιουργηθούν και να επιτελούν τη δική τους λειτουργία και την πορεία και τη φωτεινότητά τους, «εγώ τον ανέδειξα», δηλαδή τον βασιλιά «των γιων μου και των θυγατέρων μου», «βασιλιά με δικαιοσύνη, και όλοι οι δρόμοι του είναι ευθείς», δηλαδή τον «βασιλιά της δόξης», τον Χριστό τον Θεό. «Αυτός θα οικοδομήσει την πόλη μου και θα επιστρέψει την αιχμαλωσία του λαού μου όχι με λύτρα ούτε με δώρα, είπε ο Κύριος».

Ρωτήστε με για τους γιους μου και τις κόρες μου. Αν, λοιπόν, έχει τους ανθρώπους ως γιους και κόρες, πώς μπορεί να τους δώσει θανάσιμα πράγματα, ακόμη και αν τα ζητούν με πολλούς στεναγμούς και δάκρυα και για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα;