Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 45:21

Και όπως ακριβώς αν κάποιος, ενώ είναι ημέρα και λάμπει ο ήλιος, ζωγράφιζε απλώς ένα ξύλο, το οποίο δεν έχει ούτε καν την ψευδαίσθηση φωτός, και έλεγε ότι αυτή η εικόνα είναι η αιτία του φωτός· και ο ήλιος, βλέποντας αυτό, αν έλεγε: «Εγώ μόνος είμαι το φως της ημέρας, και δεν υπάρχει άλλο φως της ημέρας εκτός από εμένα»· δεν τα λέει αυτά στρεφόμενος προς το δικό του απαύγασμα, αλλά προς την πλάνη εξαιτίας της εικόνας του ξύλου και την ανομοιότητα της μάταιης φαντασίωσης· έτσι συμβαίνει και με το «Εγώ είμαι», και το «Εγώ είμαι ο μόνος Θεός», και το «Δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα»· με σκοπό να απομακρύνει τους ανθρώπους από τους ψευδώνυμους θεούς και να γνωρίσουν πλέον Αυτόν, τον αληθινό Θεό. Εξάλλου, ο Θεός λέγοντας αυτά, τα έλεγε μέσω του δικού Του Λόγου· εκτός και αν προσθέσουν και αυτό οι σημερινοί Ιουδαίοι, ότι δηλαδή δεν τα μίλησε αυτά μέσω του Λόγου· αλλά έτσι έχουν ειπωθεί, έστω και αν μαίνονται οι διαβολικοί. Διότι έγινε Λόγος Κυρίου προς τον προφήτη, και αυτά ακούγονταν. Αν λοιπόν δικός Του ήταν ο Λόγος, και μέσω αυτού λέγονταν αυτά· και δεν υπάρχει κάτι που να λέγει και να πράττει ο Θεός, το οποίο να μην το λέγει και να μην το πράττει εν τω Λόγω· άρα, δεν έχουν ειπωθεί για τον ίδιο τον Λόγο, ω θεομάχοι, αλλά για τα αλλότρια και όσα δεν προέρχονται από Αυτόν.

Διότι, επειδή είναι γεμάτοι από αφροσύνη, τους προστάζει να στραφούν προς τον σώφρονα νου, προς την αξιοθαύμαστη και άμεμπτη σύνεση, μέσω της οποίας θα μπορούσαν να διακρίνουν τη δύναμη και τη δόξα του Θεού που κυβερνά τα πάντα. Αλλά δεν το γνώρισαν αυτό, λέει, δηλαδή, πρέπει να θεωρηθούν εντελώς ανόητοι και γεμάτοι από έσχατη ασυνεσία. «Αυτοί που σηκώνουν το ξύλο το γλυπτό τους». Το «σηκώνουν» εδώ θα το κατανοήσεις αντί του «υψώνουν», ώστε να αποδίδουν σε αυτό τη δόξα που αρμόζει στον Θεό, και μάλιστα σε ένα ξύλο που έχει σκαλιστεί από αυτούς τους ίδιους. Και έπειτα προσεύχονται σε αυτά σαν σε θεούς, οι οποίοι όμως δεν μπορούν να σώσουν. Άρα, λοιπόν, είναι αμαθείς και δεν απέχουν πολύ από τα αντικείμενα που προσκυνούν ως προς την αναισθησία τους, αφού προσκυνούν τα έργα της δικής τους τέχνης, αναζητούν βοήθεια από αναίσθητη ύλη και αποδίδουν την ονομασία του Θεού σε αυτά που οι ίδιοι έχουν κατασκευάσει και τεχνουργήσει. Ας ακούσουν τη λύρα του Ψαλμωδού που τους χλευάζει και βοά: «Όμοιοι με αυτά ας γίνουν αυτοί που τα κατασκευάζουν, και όλοι όσοι εναποθέτουν την ελπίδα τους σε αυτά.» <Αν πρόκειται να τα αναγγείλουν, ας πλησιάσουν, για να μάθουν συγχρόνως ποιος τα έκανε αυτά ακουστά από την αρχή.>

Υποκρινόμενοι δε ότι γνωρίζουν τα μέλλοντα, και ότι μπορούν να τα αναγγέλλουν σε αυτούς που επιθυμούν να τα μάθουν, συνέχισαν βέβαια για ορισμένο διάστημα να ληστεύουν και να εξαπατούν. Υπήρχαν λοιπόν μαντεία σε χώρες και πόλεις, ψευδομαντείες παντού, και οιωνοσκοπίες, και πλήθος απατεώνων που μιλούσαν από την καρδιά τους, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, χρησμοδότες και νεκρομάντεις, και εκείνοι που μιλούσαν μέσα από τη γη, εγγαστρίμυθοι και αλφιτομάντεις, και γενικώς η υφήλιος είχε γεμίσει από ψεύτες και απατεώνες. Δεν υπήρχε λοιπόν σε αυτούς καμία αληθινή γνώση των μελλόντων, παρά μόνο ψευδολογίες, βωμολοχίες, απάτη, δόλος, και τίποτε άλλο. Γι' αυτό λέει ο Θεός των όλων: «Αν πρόκειται να τα αναγγείλουν, ας πλησιάσουν, για να τα μάθουν όλοι μαζί». Διότι αν μπορούν, λέει, να αναγγέλλουν, ας έρθουν για να τα μάθουν όλοι μαζί, ώστε ενώπιος ενωπίω, συγκεντρωμένοι όλοι σε ένα μέρος (διότι υπήρχαν, όπως είπα, μαντεία διάσπαρτα σε πάρα πολλά μέρη. Και άλλοι σύχναζαν αλλού και τιμούσαν τους ακάθαρτους δαίμονες που έλεγαν ψέματα)· αν όμως μπορούν αληθινά να αναγγείλουν, λέει, συγκεντρωμένοι όλοι συγχρόνως στο ίδιο μέρος, ας μάθουν κάτι από τα μέλλοντα, και ας πουν ποιος τα έκανε γνωστά αυτά εξαρχής.

Διότι ποιος από τους δεισιδαίμονες, ή από τους προφήτες τους, ή από αυτούς που παρακάθονται στα μαντεία, γνώρισε ποτέ και ανήγγειλε ότι στους κατάλληλους καιρούς θα επιλάμψει στον κόσμο ο Χριστός, και ότι το νέφος της απάτης θα εξαφανιστεί, και θα διασκορπιστεί το σκοτάδι της ψευδώνυμης γνώσης, ενώ θα αναλάμψει σε αυτούς που βρίσκονται πάνω στη γη, ως νοητός εωσφόρος, ως αυγή και ημέρα, ως ήλιος της δικαιοσύνης ο Χριστός; Αλλά ούτε, λέει, οι δαίμονες που προσποιούνται ότι έχουν τη γνώση των μελλοντικών πραγμάτων ανήγγειλαν αυτά από την αρχή, ούτε βέβαια και οι υπηρέτες της ψευδολογίας τους. Διότι κανείς από τους ποιητές ή τους πεζογράφους των Ελλήνων δεν μνημόνευσε τόσο λαμπρά πράγματα. Ποιος λοιπόν τα έκανε αυτά ακουστά από την αρχή; Τότε και σας αναγγέλθηκαν, δηλαδή από την αρχή. Και δεν αναγγέλθηκαν από κάποιον άλλον, αλλά μάλλον από εμένα που γνωρίζω τα πάντα και που τα προανήγγειλα πριν καν γίνουν. Διότι σας τα είπα αυτά μέσω του Μωυσή και των αγίων προφητών, οι οποίοι σας μετέφεραν τα δικά μου λόγια. Επομένως εγώ είμαι, λέει, ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα. Είμαι δε δίκαιος και σωτήρας. Διότι άδικοι είναι οι αλιτήριοι δαίμονες, καθώς και φθορείς, και φιλαίματοι, και ωθούν στον όλεθρο όσους βρίσκονται πάνω στη γη.

Εκείνος δε που επιτιμά αυτούς οι οποίοι έπεσαν σε τέτοια ανοησία, είναι προφανές βεβαίως ότι δεν ανέχεται να συμπροσκυνείται με άλλους, αλλά επιβεβαιώνει τη βασιλεία των πάντων για τον εαυτό του και μόνο. Γι' αυτό άλλωστε και έλεγε διά φωνής των αγίων: «Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος δίκαιος και σωτήρας, δεν υπάρχει εκτός από εμένα». Ομολογώντας, λοιπόν, ότι είναι ένας ο Θεός πάνω σε όλα και μέσα σε όλα, ας μην συγκαταλέξουμε κανέναν άλλον πλάι Του· ούτε βέβαια να συλληφθούμε να αποδίδουμε το στέμμα της βασιλείας είτε στα ορατά κτίσματα, είτε σε οποιουσδήποτε άλλους· διότι δεν πρόκειται να καταλύσουμε τη δόξα του Θεού, ακόμη κι αν επιχειρούσαμε να πράξουμε κάτι τέτοιο, αλλά μάλλον θα ρίξουμε τους εαυτούς μας στους λάκκους της απώλειας. Αλλά ίσως κάποιος είναι ακόμη κρυφά και σκοτεινά προσκυνητής του διαβόλου και των δαιμόνων, καλλωπίζεται όμως με τα εξωτερικά σχήματα της ευσέβειας, και όσον αφορά τα λόγια, υποκρίνεται τη γνησιότητα.

ΑΛΛΟ. «Διότι δεν απέστειλε ο Θεός τον Υιό του στον κόσμο για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος.» Παρουσιάζοντάς μας το μέγα πρόσωπο του Δεσπότη των πάντων, ο προφήτης Ησαΐας λέει: «Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει εκτός από εμένα δίκαιος που να σώζει και Σωτήρας.» Εάν λοιπόν όλα αυτά είναι ο Υιός και διασώζει τον κόσμο, και για τον λόγο αυτόν λέγεται ότι έχει αποσταλεί από τον Πατέρα, αυτός επομένως είναι εκείνος που λέει μέσω του προφήτη: «Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα.» Τότε πώς θα μπορούσε αυτός που έχει αυτή τη φύση να νοηθεί και ως γενητός;

Από εδώ και στο εξής, λοιπόν, κηρύττω σε όλους λέγοντας: 〈συγκεντρωθείτε και ελάτε, σκεφτείτε μαζί, όσοι σώζεστε από τα έθνη〉. Αντί δε του: 〈σκεφτείτε μαζί〉, ο Σύμμαχος λέει: 〈πλησιάστε με όσοι έχετε διαφύγει από τα έθνη〉. Βλέπεις πώς προσκαλεί αυτούς 〈από τα έθνη〉 που επιθυμούν 〈να σωθούν〉. Επειδή όμως δεν επρόκειτο να υπακούσουν στο κήρυγμα ούτε να αποδεχτούν τη χάρη της κλήσης, αλλά θα παρέμεναν στη δική τους άθεη πλάνη, ακολούθως επισυνάπτει και την αναφορά σε αυτούς λέγοντας: 〈δεν γνώρισαν [την αλήθεια] όσοι σηκώνουν το ξύλο του ειδώλου τους και προσεύχονται σε θεούς οι οποίοι δεν τους σώζουν〉. Αν όμως έχουν να πουν κάτι υπέρ των δικών τους θεών, ας με πλησιάσουν και ας 〈έρθουν κοντά〉 μου· διότι 〈θα γνωρίσουν〉 όταν έρθουν κοντά «τον αληθινό Θεό», του οποίου μέγα δείγμα της θεότητας είναι το ότι τα προφήτευσε αυτά μέσω των προφητών μου και το ότι 〈τα ανήγγειλε εξ αρχής〉 στα αυτιά σας. Γι' αυτό λέει: 〈ποιος τα έκανε αυτά ακουστά από την αρχή; Τότε σας αναγγέλθηκαν〉. Αντί αυτού ο Σύμμαχος λέει: 〈από την αρχή τότε τα είπα〉. Διότι, αν νομίζετε ότι κάποιος είναι θεός, πείτε, ποιος άλλος θεός, γνωρίζοντάς τα αυτά, τα προείπε; Και ποιος προανήγγειλε όσα επρόκειτο να συμβούν; Αλλά κανένας άλλος δεν τα γνώρισε, κανένας δεν τα προείπε, επειδή ούτε υπήρχε 〈άλλος θεός〉, παρά μόνο εγώ τα θέσπισα αυτά.

Γι' αυτό λέω: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα». Θέσπισα, λοιπόν, και προείπα, επειδή είμαι «δίκαιος» «και σωτήρας», γι' αυτό και σύμφωνα με τον λόγο της δικαιοσύνης καλώ όλα τα έθνη στη σωτηρία που παρέχω. Ακολούθως σε αυτά προσθέτει: «Επιστρέψτε σε εμένα και θα σωθείτε, εσείς από την άκρη της γης», ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Στραφείτε προς εμένα και σωθείτε όλα τα πέρατα της γης». Βλέπεις πώς εξαγγέλλει ένα καθολικό κήρυγμα σε όλα τα έθνη. Και προσθέτει: «Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος. Ορκίζομαι στον εαυτό μου, αληθινά θα εξέλθει από το στόμα μου δικαιοσύνη». Και πάλι προβάλλει τη «δικαιοσύνη» με τη χρήση «όρκου» «προς βεβαίωση» «της επαγγελίας», «ώστε μέσω δύο», λέει ο θείος Απόστολος, «πραγμάτων αμετάθετων, για τα οποία είναι αδύνατον να πει ψέματα ο Θεός, να έχουμε ισχυρή παρηγοριά». Μέσω δε της «δικαιοσύνης» που προέρχεται από Αυτόν, υπόσχεται σωτηρία σε όλους τους ανθρώπους. «Και οι λόγοι μου», επιπλέον λέει, αυτοί «δεν θα αθετηθούν»· ποιοι είναι δε αυτοί οι «λόγοι», αν όχι εκείνοι με τους οποίους έλεγε: «Επιστρέψτε σε εμένα και θα σωθείτε, εσείς από την άκρη της γης»; Και προσθέτει: «ότι σε εμένα θα καμφθεί κάθε γόνυ και θα εξομολογηθεί κάθε γλώσσα στον Θεό», ή: «και θα ορκιστεί», σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές, «κάθε γλώσσα στον Θεό». Θεσπίζει λοιπόν και μέσω αυτών, ότι ενώπιόν Του «θα καμφθεί κάθε γόνυ», όχι μόνο των Ιουδαίων, αλλά και των υπόλοιπων εθνών, πράγμα από το οποίο τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο μακάριο.

Και πάλι προσθέτει: εάν θέλεις να ακούσεις και άλλη προφητεία του ιδίου που μας επιβεβαιώνει ότι ένας είναι ο Θεός, «Εγώ είμαι ο Θεός», λέει, «ο πρώτος, και σε όσα πρόκειται να έλθουν εγώ είμαι»· διότι το «εγώ» είναι δηλωτικό ενός προσώπου, αφού οι δύο εκφράσεις μάς φανερώνουν ένα πρόσωπο. Διότι λέγοντας «εγώ» προσθέτει και το «είμαι», ώστε μέσω των δύο μερών του λόγου, της αντωνυμίας και του ρήματος, να μαρτυρείται η μονάδα της θεότητος. Εάν δε χρειάζεται και άλλη μαρτυρία, και πάλι θα του παραθέσω τον ίδιο προφήτη να λέει: «Εγώ είμαι ο πρώτος και εγώ μετά από αυτά, και εκτός από εμένα δεν υπάρχει Θεός». Εάν ο Αστέριος θεωρεί 〈ότι ο Υιός είναι χωρισμένος καθ' υπόστασιν από τον Πατέρα ως υιός ανθρώπου〉, σκανδαλιζόμενος από την ανθρώπινη σάρκα την οποία ανέλαβε για εμάς, ας μας υποδείξει αυτόν που τα λέει αυτά· διότι και εδώ η λεγόμενη ρήση ανήκει σε ένα πρόσωπο. Ποιος είναι λοιπόν αυτός που λέει «δεν υπάρχει Θεός εκτός από εμένα»; Ας ακούσει δε και άλλη προφητεία που λέει «δεν υπάρχει δίκαιος και σωτήρας εκτός από εμένα». Εάν νομίζει ότι υπάρχουν δύο θεοί, είναι ανάγκη να ομολογήσει ότι ο έτερος δεν είναι δίκαιος ούτε σωτήρας. Εάν όμως δεν είναι δίκαιος ούτε σωτήρας, πώς μπορεί ακόμη να είναι Θεός; Διότι αποφαίνεται ότι υπάρχει ένας δίκαιος και σωτήρας. Και πάλι λέει, «Πριν από εμένα δεν υπήρξε άλλος, και μετά από εμένα δεν θα υπάρξει, εγώ είμαι ο Θεός, και δεν θα υπάρξει σωτήρας εκτός από εμένα».

Διότι, εάν, όταν βέβαια ο προφήτης Ησαΐας λέει «υιούς εγέννησα και ύψωσα» και πάλι «αλλά ο Ισραήλ δεν με εγνώρισε, και ο λαός δεν με κατενόησε» και εξάλλου «εγώ έδωσα εντολή σε όλα τα άστρα, και με το χέρι μου στερέωσα τον ουρανό» και όσα άλλα παρόμοια, δεν ισχυριζόμαστε ότι ο Ησαΐας τα λέει αυτά, αλλά ο Θεός που μιλά μέσα του μέσω αυτού, δεν θα ήταν λοιπόν ταιριαστό και στην περίπτωση του μονογενούς Υιού του Θεού να δεχθούμε ότι ο Πατέρας έπρεπε μέσω αυτού να διακηρύξει αυτά προς εκείνους που είχαν ανάγκη τέτοιου είδους παραγγελμάτων; Και αυτοί ήταν ειδωλολάτρες, όπως διδάσκει η ίδια η Γραφή λέγοντας: «Και είπε ο Κύριος: πού είναι οι θεοί τους, στους οποίους είχαν εναποθέσει την εμπιστοσύνη τους; Των οποίων το στέαρ των θυσιών τρώγατε και πίνατε το κρασί των σπονδών τους; Ας εγερθούν και ας σας βοηθήσουν, και ας γίνουν προστάτες σας». Διότι με αυτά συνδέεται το «δείτε, δείτε ότι εγώ είμαι, και δεν υπάρχει Θεός εκτός από εμένα». Έστω λοιπόν και αν μυριάδες φορές, αναφωνώντας μέσω του προφήτη, λέει «εκτός από εμένα δεν υπάρχει Θεός» και «εκτός από εμένα δεν υπάρχει δίκαιος και σωτήρας» και «Θεό εκτός από εμένα δεν θα γνωρίσεις, και δεν υπάρχει σωτήρας παρά μόνο εγώ» και όσα άλλα παρόμοια με αυτά αναφέρονται στους υπόλοιπους προφήτες, ο Θεός ήταν και από τότε εκείνος που «εν Χριστώ συμφιλίωνε τον κόσμο με τον εαυτό Του», και ο ίδιος ο Πατέρας ήταν αυτός που εξήγγελλε αυτά προς τους ανθρώπους μέσω του μονογενούς Του Υιού, σαν μέσω κάποιου ερμηνευτή.

«Διότι ποιος είναι Θεός;» Διότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από Αυτόν. Λέει, πράγματι, στον Ησαΐα: «Εγώ είμαι και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα». «Ο Θεός που περιζώνει» Ο Πατέρας τον Υιό. Λέει δηλαδή: και τα έδωσε όλα στον Υιό ως γνήσιο. «Και έθεσε» Αναφέρεται στον Κυριακό άνθρωπο, ο οποίος δεν έπραξε αμαρτία και δεν βρέθηκε δόλος στο στόμα του. «Αυτός που καταρτίζει» Διότι τα ελάφια χαίρονται στα βουνά και στους βράχους· έτσι και ο Χριστός στο όρος του Γολγοθά· ανεβαίνοντας πάνω στον βράχο, στάθηκε πάνω στον σταυρό στα ύψη. «Διδάσκοντας» Για τον πόλεμο εναντίον του διαβόλου, εξού και τα χέρια Του άπλωσε πάνω στον σταυρό ο Χριστός. «Και έθεσες τόξο» Ονομάζει χάλκινο τόξο τον σταυρό, εξαιτίας της ισχύος του· διότι αφού τον σήκωσε στους ώμους Του, με αυτόν κατατρύπησε τον διάβολο. «Και μου έδωσες» Διότι ο διάβολος δεν μπορεί πλέον να κυριεύσει τον άνθρωπο, αφότου διασφαλίστηκε με το Ευαγγέλιο. «Και το δεξί σου χέρι» Κρατώντας δηλαδή τον Αδάμ από το χέρι και ανασταίνοντάς τον, ενώ κειτόταν κάτω. «Και η διαπαιδαγώγηση» Αφού δίδαξε στον άνθρωπο τον νόμο της χάριτος. «Και η διαπαιδαγώγηση» Διότι, αφού διαπαιδαγωγήθηκε ο άνθρωπος από τη χάρη του Χριστού, έμαθε και τα μυστήρια της χάριτος. «Πλάτυνες» Αφού έδωσε εξουσία στον άνθρωπο να πατά πάνω σε φίδια και σκορπιούς και σε όλη τη δύναμη του εχθρού. «Και δεν ασθένησαν» Διότι δεν είναι πλέον δυνατόν να εξαπατηθεί (ή να βλαφθεί) από τον εχθρό.

ΨΑΛΜΟΣ Π'. «Ισραήλ, εάν με ακούσεις, δεν θα υπάρξει σε σένα πρόσφατος Θεός.» Το «εάν» της ακοής το προσέθεσε για αυτόν τον λόγο, ώστε να δείξει ότι, αν και προγνώριζε την παρακοή τους, αυτό ωστόσο δεν τους αφαιρούσε τη δυνατότητα να μεταστραφούν· διότι μπορούσαν, εάν το ήθελαν. Και η πρόγνωση του Θεού δεν εμποδίζει τη μετάνοια· επειδή προγνωρίζει και αυτό, ότι είναι δυνατόν στους αμαρτωλούς να μεταστραφούν, εάν το θελήσουν. Ο Χριστός δεν ήταν πρόσφατος Θεός, ούτε ξένος· διότι αυτός ήταν που τους εξήγαγε από τη γη της Αιγύπτου· αυτός ήταν από την αρχή, αυτός και μετά από αυτά· όπως το φανέρωσε μέσω της προφητείας του Ησαΐα, διότι λέει: Εγώ είμαι Θεός πρώτος, και στα επερχόμενα εγώ είμαι. Και πάλι: Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος δίκαιος εκτός από εμένα, και Σωτήρας δεν υπάρχει παρά μόνο εγώ. Και Σωτήρας, χωρίς καμία αντίρρηση, ονομάζεται αυτός που σαρκώθηκε για να σώσει το δικό μας γένος. «Και δεν άκουσε ο λαός μου.» Διότι ούτε όταν δίδασκε ούτε όταν κήρυττε το Ευαγγέλιο υπέμειναν να τον ακούσουν, ούτε όταν θαυματουργούσε θέλησαν να δώσουν προσοχή· αλλά βάρυναν τα αυτιά τους, για να μην ακούσουν τις εντολές του Κυρίου, και έκλεισαν τα μάτια τους, όπως έλεγε ο Ησαΐας, για να μη δουν τα θαύματα.

Ανανεωθείτε ενώπιόν μου, νησιά. Ο Ισραήλ σώζεται από τον Κύριο με σωτηρία αιώνια· δεν θα καταντροπιαστούν ούτε θα ντροπιαστούν ποτέ πια έως τον αιώνα. Έτσι λέει ο Κύριος που έφτιαξε τον ουρανό, αυτός ο Θεός που κατέδειξε τη γη και την έφτιαξε, αυτός την οργάνωσε, δεν την έφτιαξε για να είναι άδεια, αλλά για να κατοικείται· εγώ είμαι, και δεν υπάρχει άλλος πια. Δεν μίλησα κρυφά, ούτε σε σκοτεινό τόπο της γης· δεν είπα στο σπέρμα του Ιακώβ: Μάταια με ζητήσατε· εγώ είμαι, εγώ είμαι που λαλώ δικαιοσύνη και αναγγέλλω την αλήθεια. Συγκεντρωθείτε και ελάτε, σκεφτείτε μαζί όσοι διασώζεστε από τα έθνη. Δεν κατάλαβαν εκείνοι που σηκώνουν το ξύλο ως γλυπτό τους είδωλο, και προσεύχονται σε θεούς που δεν σώζουν. Αν μπορούν να αναγγείλουν, ας πλησιάσουν, για να μάθουν μαζί, ποιος έκανε αυτά ακουστά από την αρχή· τότε σας αναγγέλθηκε: Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα, δίκαιος και σωτήρας, δεν υπάρχει άλλος πέρα από εμένα ... ορκίζομαι στον εαυτό μου, ότι θα εξέλθει από το στόμα μου δικαιοσύνη, τα λόγια μου δεν θα επιστρέψουν άπρακτα, διότι σε εμένα θα λυγίσει κάθε γόνατο, και θα ομολογήσει κάθε γλώσσα στον Θεό, λέγοντας: Δικαιοσύνη και δόξα θα έρθουν προς αυτόν, και θα ντροπιαστούν όλοι όσοι τους αποχωρίζουν· από τον Κύριο θα δικαιωθούν, και στον Θεό θα δοξαστούν και όλο το σπέρμα των υιών του Ισραήλ.

Και εάν είναι σαν το κατακόκκινο, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί. Και εάν θελήσετε και με εισακούσετε, θα φάτε τα αγαθά της γης. Εάν όμως δεν θελήσετε, ούτε με εισακούσετε, μάχαιρα θα σας καταφάει. Διότι το στόμα του Κυρίου τα μίλησε αυτά». «Θα επιστρέψουν προς τον Κύριο, και θα τους εισακούσει, και θα τους θεραπεύσει». «Όταν επιστρέψεις και στενάξεις, τότε θα σωθείς». «Εγώ είμαι αυτός που εξαλείφει τις αμαρτίες σου, και δεν θα μνημονευθούν πλέον. Εσύ όμως να τις θυμάσαι. Πες εσύ πρώτος τις αμαρτίες σου, για να δικαιωθείς». «Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα.