Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
7 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
καλῶν ἀπὸ ἀνατολῶν πετεινὸν καὶ ἀπὸ γῆς πόρρωθεν περὶ ὧν βεβούλευμαι, ἐλάλησα καὶ ἤγαγον, ἔκτισα καὶ ἐποίησα, ἤγαγον αὐτὸν καὶ εὐώδωσα τὴν ὁδὸν αὐτοῦ.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–7 από 7
Καὶ εἶπα· Πᾶσά μου ἡ βουλὴ στήσεται, καὶ πάντα ὅσα βεβούλευμαι ποιήσω, καλῶν ἀπὸ ἀνατολῶν πετεινὸν, καὶ ἀπὸ γῆς πόῤῥωθεν.
Και είπα: Όλη η βουλή μου θα σταθεί, και θα πράξω όλα όσα έχω αποφασίσει, καλώντας από την ανατολή πετεινό, και από μακρινή γη.
Λεπτομέρειες
Περὶ ὧν βεβούλευμαι, ἐλάλησα, καὶ ἤγαγον, ἔκτισα, καὶ ἐποίησα. Ἤγαγον αὐτὸν, καὶ εὐώδωσα τὴν ὁδὸν αὐτοῦ.> Ἀπάτῃ καὶ σκότῳ καὶ ἀμαθίᾳ δεινῇ κεκρατημένους ὁρῶν κατοικτείρει πάλιν αὐτοὺς ὁ Θεὸς, καὶ ἀνόπιν ὥσπερ ἰέναι κελεύει, τῆς διανοίας τὸν ὀφθαλμὸν ἀκριβῆ τοῖς πράγμασιν ἐπιφέροντας, ἵνα καὶ ἵνα κακοῦ εἰσι μαθόντες μεθορμίσωνται πρὸς τὰ ἀμείνω, καὶ τῶν πρὸς αὐτοὺς γεγονότων λόγων ἀτελευτήτους ἔχοντες μνήμας, μετανοεῖν ἕλοιντο, καὶ οὐκ ἀπὸ γλώττης μόνον τοῦτο δρῶντας ἁπλῶς, ἀλλ᾽ ἐξ αὐτῆς καρδίας. Ἀξιεπαινετώτατος γὰρ καὶ ἀληθὴς εἴη ἂν ὁ τῆς τοιᾶσδε μεταγνώσεως τρόπος. Ὅτι μὲν οὖν ἡ εἰδώλων ποίησις χρῆμά ἐστι καταγέλαστον, ἐξ ὧν ἤδη προεῖπε διειδέναι κελεύει. Ὅτι δὲ Θεὸς πάντων ἐστὶν αὐτὸς, ἐκ τῶν ἐνόντων αὐτῷ κατὰ φύσιν θεοπρεπεστάτων ἀξιωμάτων ἐννοεῖν ἀναπείθει. Εἰμὶ γὰρ ἐγὼ, φησὶν, ὁ πάντων ἔχων τὴν γνῶσιν, καὶ πρὶν γενέσθαι τι καταμηνύων αὐτὸ, καὶ εἰς πέρας ἄγων τὸ ἐπηγγελμένον. Διαβεβαιοῦμαι δὲ πρὸς τοῦτο, ὅτι πᾶν εἴ τι βεβούλευμαι συντετέλεσται, καὶ ἀπρακτήσειεν ἂν παντελῶς οὐδὲν τῶν δοκούντων ἐμοί. Πάμμεγα δὲ καὶ τοῦτο πρὸς ἀπόδειξιν ἰσχύος ἀμάχου καὶ θεοπρεποῦς. Ἄνθρωποι μὲν γὰρ, καίτοι τὰς ἀνωτάτω τιμὰς λαχόντες καὶ τὰς εἰς λῆξιν ἔχοντες δυναστείας, προτίθενταί τινα σκοπὸν, καὶ κατορθῶσαί τι βουλεύονται, ἀλλ᾽ οὐ πάντη τε καὶ πάντως αὐτοῖς ἔρχεται κατὰ ῥοῦν τὰ διεσκεμμένα.
«Για όσα έχω αποφασίσει, μίλησα, και τα έφερα εις πέρας, τα έχτισα και τα έκανα. Τον οδήγησα, και κατεύθυνα ευνοϊκά την οδό του.» Βλέποντάς τους κυριευμένους από την απάτη, το σκοτάδι και τη φοβερή αμάθεια, ο Θεός τους σπλαχνίζεται και πάλι, και τους παραγγέλλει να επιστρέψουν προς τα πίσω, στρέφοντας το μάτι της διάνοιας με ακρίβεια στα πράγματα, έτσι ώστε, αφού μάθουν σε ποιο σημείο κακού βρίσκονται, να στραφούν προς τα καλύτερα και, διατηρώντας ατελείωτη τη μνήμη των λόγων που τους απευθύνθηκαν, να επιλέξουν τη μετάνοια, κάνοντάς το αυτό όχι απλώς και μόνο με τα λόγια, αλλά από τα βάθη της καρδιάς τους. Διότι ο πιο αξιέπαινος και αληθινός τρόπος μιας τέτοιας μετάνοιας είναι αυτός. Το ότι, λοιπόν, η κατασκευή των ειδώλων είναι πράγμα καταγέλαστο, προστάζει να το κατανοήσουν από όσα ήδη προείπε. Και το ότι αυτός είναι ο Θεός των πάντων, τους πείθει να το σκεφτούν από τα θεοπρεπέστατα αξιώματα που ενυπάρχουν σε αυτόν εκ φύσεως. Διότι, λέει, εγώ είμαι αυτός που έχει τη γνώση των πάντων, και που προαναγγέλλει κάτι πριν αυτό γίνει, και που φέρνει σε πέρας αυτό που έχει υποσχεθεί. Και διαβεβαιώνω ως προς αυτό, ότι καθετί που έχω αποφασίσει έχει συντελεστεί, και τίποτα απολύτως από όσα έχω κρίνει δεν θα μπορούσε να μείνει απραγματοποίητο. Πάρα πολύ μεγάλο είναι και αυτό για την απόδειξη της ακαταμάχητης και θεοπρεπούς ισχύος. Διότι οι άνθρωποι, αν και μπορεί να έχουν λάβει τις ανώτατες τιμές και να κατέχουν την ύψιστη εξουσία, θέτουν κάποιον σκοπό και σχεδιάζουν να κατορθώσουν κάτι, αλλά τα σχέδιά τους δεν βαίνουν πάντοτε και εξ ολοκλήρου όπως τα υπολόγισαν.
Λεπτομέρειες
Εἶτα πρὸς τοῦτό φησι, Καλῶν ἀπὸ ἀνατολῶν πετεινὸν, καὶ ἀπὸ γῆς πόῤῥωθεν περὶ ὧν βεβούλευμαι· καὶ ἀκολουθήσει καὶ τούτῳ τὸ, Ἐγώ εἰμι. Πετεινόν γε μὴν τὸ καλούμενον ἐξ ἀνατολῶν, καὶ ἐκ γῆς πόῤῥωθεν τὸν Βαβυλώνιον εἶναί φαμεν, ὃς τὴν Ἰουδαίων ἅπασαν κατεμπρήσας χώραν, εἷλε τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ τὸν ἐν αὐτοῖς κατέσεισε νεών· εἶτα πλείστους τῶν τε ἀγελαίων, καὶ ἐπιφανῶν ἐξαναστήσας ἀπεκόμισε μὲν τῆς ἐνεγκούσης αὐτοὺς, ἐναπέθετο δὲ τῇ Περσῶν χώρᾳ τε καὶ γῇ, τὸν τῆς αἰχμαλωσίας σκληρῶς τε καὶ ἀφορήτως αὐτοῖς ἐπιῤῥίψας ζυγόν. Ἔσται δέ σοι καὶ τοῦτο σαφὲς, ἐξ ὧν ἔφη Θεὸς πρὸς τὸν μακάριον προφήτην Ἰεζεχιήλ. Ἔχει δὲ οὕτως· «Καὶ ἐγένετο λόγος Κυρίου πρός με, λέγων· Υἱὲ ἀνθρώπου, διήγησαι διήγημα, καὶ εἶπον παραβολὴν πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ἰσραὴλ, καὶ ἐρεῖς· Τάδε λέγει Ἀδωναῒ Κύριος· Ὁ ἀετὸς ὁ μέγας ὁ μακρὸς τῇ ἐκτάσει, πλήρης ὀνύχων, ὃς ἔχει τὸ διήγημα εἰσελθεῖν εἰς τὸν Λίβανον, καὶ ἔλαβε τὰ ἐπίλεκτα τῆς κέδρου, τὰ ἄκρα τῆς ἁπαλότητος ἀπέκνισε, καὶ ἤνεγκεν αὐτὰ εἰς γῆν Χανὰν, εἰς πόλιν τετειχισμένην ἔθετο αὐτὰ, καὶ ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ σπέρματος τῆς γῆς, καὶ ἔδωκεν αὐτὸ εἰς τὸ πεδίον φυτὸν, ἐν ὕδατι πολλῷ, ἐπιβλεπόμενον ἔταξεν αὐτὸ, καὶ ἐγένετο εἰς ἄμπελον ἀσθενοῦσαν, καὶ μικρὰν τῷ μεγέθει τῷ ἐπιφαίνεσθαι αὐτῇ τὰ κλήματα αὐτῆς ἐπ᾽ αὐτὸ, καὶ αἱ ῥίζαι αὐτῆς ὑποκάτω τῆς γῆς αὐτῆς ἦσαν.
Έπειτα, σχετικά με αυτό λέει: «Καλώ από την ανατολή αρπακτικό πτηνό, και από μακρινή γη για όσα έχω αποφασίσει»· και σε αυτό θα ακολουθήσει το «Εγώ είμαι». Ως πτηνό πάντως που καλείται από την ανατολή και από μακρινή γη, λέμε ότι εννοεί τον Βαβυλώνιο, ο οποίος, αφού πυρπόλησε ολόκληρη τη χώρα των Ιουδαίων, κατέλαβε τα Ιεροσόλυμα και γκρέμισε τον ναό που βρισκόταν σε αυτά. Έπειτα, αφού ξερίζωσε τους περισσότερους, τόσο από τους απλούς ανθρώπους όσο και από τους επιφανείς, τους απομάκρυνε από την πατρίδα τους και τους εγκατέστησε στη χώρα και τη γη των Περσών, επιβάλλοντάς τους με τρόπο σκληρό και αβάσταχτο τον ζυγό της αιχμαλωσίας. Και θα σου γίνει αυτό σαφές από όσα είπε ο Θεός στον μακάριο προφήτη Ιεζεκιήλ. Έχει δε ως εξής: «Και έγινε λόγος Κυρίου προς εμένα, λέγοντας: Υιέ ανθρώπου, διηγήσου μια ιστορία και πες μια παραβολή προς τον οίκο του Ισραήλ, και θα πεις: Αυτά λέει ο Αδωναΐ Κύριος: Ο αετός ο μεγάλος, με το μεγάλο άνοιγμα φτερών, γεμάτος νύχια, που έχει σκοπό να εισέλθει στον Λίβανο, και πήρε τα εκλεκτά του κέδρου, έκοψε τις τρυφερές κορυφές, και τα έφερε στη γη Χαναάν, σε μια οχυρωμένη πόλη τα τοποθέτησε, και πήρε από τον σπόρο της γης, και τον έδωσε σε πεδίο για να φυτευτεί, σε πολλά ύδατα, τον έθεσε υπό επιτήρηση, και έγινε μια αδύναμη άμπελος, μικρή σε μέγεθος, ώστε να στρέφονται τα κλήματά της προς αυτόν, και οι ρίζες της βρίσκονταν κάτω από τη γη της».
Λεπτομέρειες
Εἰμὶ τοίνυν ἐγὼ, φησὶν, ὁ καλῶν ἀπὸ ἀνατολῶν πετεινόν. Περὶ ὧν βεβούλευμαι, ἐλάλησα καὶ ἤγαγον, οὐ διέψευσμαι, φησί. Προαπήγγελκα μὲν γὰρ ὡς ἥξει κατὰ καιροὺς, ἀλλ᾽ εἰς πέρας ἤχθη τὸ προειρημένον. Ἔκτισα, τοῦτ᾽ ἔστι, κατεσκεύασα κακὰ, δηλονότι γοῦν τὰ κακωτικὰ, καὶ τὰς τοῦ πολέμου συμφορὰς τοῖς τὴν ἐμὴν ἀτιμάσασι δόξαν, καὶ εἰδώλοις ἀψύχοις προσνενευκόσι. Καὶ ἐποίησα, ἤγαγον αὐτὸν, καὶ εὐώδωσα τὴν ὁδὸν αὐτοῦ. Οὐ γὰρ τῆς ἐκείνου χειρὸς ἦν ἔργον τὸ κατισχύσαι τοῦ Ἰσραὴλ, εἴπερ ἦν ἐπίκουρος αὐτῷ Θεός. Ἀλλ᾽ αὐτὸς σώζων καὶ προεστηκὼς, εὐώδωσα αὐτοῦ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, ἵνα ὑπαγάγῃ ταῖς δίκαις τοὺς τῆς εἰς αὐτὸν εὐσεβείας ὀλίγα πεφροντικότας, μᾶλλον δὲ καὶ εἰσάπαν ἀποσκιρτήσαντας, ὥστε, καὶ ξύλοις, καὶ λίθοις τὴν αὐτῷ τε καὶ μόνῳ πρεπωδεστάτην ἀναθεῖναι τιμήν τε καὶ δόξαν. <Ἀκούσατέ μου, οἱ ἀπολωλεκότες τὴν καρδίαν, ὡς μακρὰν ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης. Ἤγγισα τὴν δικαιοσύνην μου, καὶ τὴν σωτηρίαν τὴν παρ᾽ ἐμοῦ οὐ μὴ βραδύνω. Δέδωκα ἐν Σιὼν σωτηρίαν τῷ Ἰσραὴλ εἰς δόξασμα.> Ἰδοὺ δὴ πάλιν σωτηρίαν αὐτοῖς ἐπαγγέλλεται, καὶ ἀπογινώσκειν οὐκ ἐᾷ, μὴ ἄρα πως ταῖς ἐπέκεινα μέτρου δυσθυμίαις κεκρατημένοι, μακρὰν γένοιντο τῆς ἐλπίδος τοῦ ὅτι σωθήσονται, μετανοεῖν ᾑρημένοι.
Είμαι λοιπόν εγώ, λέει, αυτός που καλεί από την ανατολή το πετεινό. Για όσα έχω αποφασίσει, μίλησα και τα πραγματοποίησα, δεν διαψεύστηκα, λέει. Διότι προανήγγειλα ότι θα έρθει στον κατάλληλο καιρό, και ό,τι προειπώθηκε οδηγήθηκε εις πέρας. Έκτισα, δηλαδή, κατασκεύασα κακά, προφανώς λοιπόν τις τιμωρίες και τις συμφορές του πολέμου για εκείνους που ατίμασαν τη δόξα μου και προσκολλήθηκαν σε άψυχα είδωλα. Και τα έκανα, τον έφερα, και κατευόδωσα την οδό του. Διότι δεν ήταν έργο της δικής του χειρός το να υπερισχύσει επί του Ισραήλ, εάν ο Θεός ήταν βοηθός του. Αλλά εγώ ο ίδιος, που σώζω και προΐσταμαι, κατευόδωσα την οδό του, ώστε να υποβάλει σε τιμωρίες εκείνους που φρόντισαν ελάχιστα για την ευσέβεια προς αυτόν, ή μάλλον που αποστάτησαν εντελώς, με αποτέλεσμα να αποδώσουν σε ξύλα και σε λίθους την τιμή και τη δόξα που ταιριάζει κατεξοχήν και μόνο σε αυτόν. <Ακούστε με, εσείς που έχετε χάσει τον νου σας, που βρίσκεστε μακριά από τη δικαιοσύνη. Έφερα κοντά τη δικαιοσύνη μου, και η σωτηρία που προέρχεται από εμένα δεν θα καθυστερήσει. Έδωσα στη Σιών σωτηρία για τον Ισραήλ, προς δοξασμό.> Ιδού, λοιπόν, πάλι τους υπόσχεται σωτηρία, και δεν τους αφήνει να απελπίζονται, μήπως τυχόν, κυριευμένοι από υπέρμετρη θλίψη, απομακρυνθούν από την ελπίδα ότι θα σωθούν, εφόσον επιλέξουν να μετανοήσουν.
Λεπτομέρειες
τούτοις ὅμοιον κἀμὲ εἶναι ἐλογίσασθε, ὦ τὰς ψυχὰς πεπηρωμένοι.⌝ Ἀλλὰ γὰρ βραχύ τι διαβλέψαντες ἐννοήσατε εἰς οἷον ἀσεβείας βυθὸν ἐξωκείλατε· τούτων δὲ αὐτῶν 〈μνησθέντες μετανοήσατε καὶ ἐπιστρέψατε〉 ὀρθοῖς λογισμοῖς εἰς ἔννοιαν τῆς ἐμῆς θεότητος, ἐννοήθητέ τε παρ᾽ ἑαυτοῖς ὡς ἐξ αἰώνων ἀπείρων καὶ πρὸ παντὸς ἐπινοουμένου χρόνου 〈ἐγώ εἰμι, καὶ οὐκ ἔστιν πλὴν ἐμοῦ θεός〉. ⌜Τούτου δὲ μέγιστον ἀνθρώποις μαρτύριον διὰ τῶν ἐμαυτοῦ προφητῶν παρεστησάμην τὰ μέλλοντα θεσπίσας καὶ τὰ μακροῖς ὕστερον χρόνοις γενησόμενα προειπών, ἃ καὶ δι᾽ ἔργων ἐξετέλεσα καὶ αὖθις ἐπιτελέσω ἐν τοῖς ἐπιοῦσι χρόνοις. 〈καὶ πάντα〉 δὲ 〈ὅσα βεβούλευμαι〉 καὶ ὥρισα ἀραρότως γενήσεται ἐμοῦ τέλος ἐπιθήσαντος τοῖς ἐμαυτοῦ λόγοις· ὅτε καὶ 〈βούλομαι〉 διὰ τοῦ καλεῖν τοὺς ἐμαυτοῦ ὑπηρέτας δι᾽ ἀέρος φερομένους ὀρνέων καὶ πετηνῶν δίκην, λέγω δὲ τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις καὶ «τὰ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν».⌝ οὕτως γοῦν 〈καλῶν ἀπὸ ἀνατολῶν πετηνόν, ἢ ὄρνεον〉 κατὰ τὸν Σύμμαχον, 〈καὶ ἀπὸ γῆς πόρρωθεν〉 τὰς ἐμοὶ διακονουμένας θείας δυνάμεις. ἅπερ πρότερον 〈ἐλάλησα〉 διὰ τῶν ἐμαυτοῦ προφητῶν, ταῦτα δι᾽ αὐτῶν ἔργοις ἐπιτελέσω.
Θεωρήσατε ότι κι εγώ είμαι όμοιος με αυτά, ω εσείς που έχετε τυφλωμένες τις ψυχές. Αλλά, αφού αναβλέψετε έστω και λίγο, αναλογιστείτε σε τι βάθος ασέβειας έχετε εξοκείλει· και αφού θυμηθείτε αυτά ακριβώς, μετανοήστε και επιστρέψτε με ορθούς λογισμούς στην κατανόηση της δικής μου θεότητας, και συλλογιστείτε μέσα σας ότι από τους άπειρους αιώνες και πριν από κάθε νοητό χρόνο εγώ υπάρχω, και δεν υπάρχει Θεός εκτός από εμένα. Τη μεγαλύτερη δε μαρτυρία γι' αυτό την παρείχα στους ανθρώπους μέσω των προφητών μου, προαγγέλλοντας τα μέλλοντα και προλέγοντας εκείνα που επρόκειτο να συμβούν έπειτα από πολλούς χρόνους, τα οποία και εξετέλεσα με έργα και θα τα επιτελέσω ξανά στα επερχόμενα χρόνια. Και όλα όσα έχω βουληθεί και έχω ορίσει αμετάκλητα θα γίνουν, όταν εγώ επιφέρω την εκπλήρωση των λόγων μου· τότε δηλαδή που θα το θελήσω, καλώντας τους υπηρέτες μου που φέρονται μέσω του αέρα δίκην όρνεων και πτηνών, εννοώ τις αγγελικές δυνάμεις και «τα λειτουργικά πνεύματα που αποστέλλονται σε διακονία χάριν εκείνων που πρόκειται να κληρονομήσουν τη σωτηρία». Έτσι λοιπόν, καλώντας από την ανατολή πτηνό, ή όρνεο σύμφωνα με τον Σύμμαχο, και από μακρινή γη τις θείες δυνάμεις που με διακονούν· όσα πρωτύτερα ελάλησα μέσω των προφητών μου, αυτά μέσω των ίδιων των δυνάμεων θα τα επιτελέσω με έργα.
Λεπτομέρειες
κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον καὶ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς· 〈πᾶν〉 φησι 〈τὸ θέλημά μου ποιήσω, καλῶν ἀπὸ ἀνατολῶν ὄρνιν ἀπὸ γῆς πόρρωθεν, ἄνδρα βουλῆς μου· καίγε ἐλάλησα, καίγε ἄξω αὐτό, 〈ἔπλασα〉 καὶ ποιήσω αὐτό. ἄνδρα δὲ βουλῆς〉 αὐτοῦ τίνα ἂν εἴποις ἢ τὸν Χριστὸν αὐτοῦ, ὃν ἀνακαλεσάμενός φησιν 〈ἐκ γῆς πόρρωθεν〉, δηλαδὴ ἐκ τῶν τοῦ ᾅδου μυχῶν. πάντα ὅσα πρὸ τούτου ἐπηγγειλάμην, εἰς ἔργα δι᾽ αὐτοῦ χωρῆσαι 〈ποιήσω〉.
Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο και τους υπόλοιπους ερμηνευτές: 〈όλο〉, λέει, 〈το θέλημά μου θα πράξω, καλώντας από την ανατολή πτηνό, από μακρινή γη τον άνδρα της βουλής μου· και βέβαια μίλησα, και βέβαια θα το φέρω εις πέρας, 〈το έπλασα〉 και θα το κάνω. Άνδρα δε της βουλής〉 του, ποιον άλλον θα μπορούσες να πεις παρά τον Χριστό του, για τον οποίο, ανακαλώντας τον, λέει 〈από μακρινή γη〉, δηλαδή από τα έγκατα του Άδη. Όλα όσα υποσχέθηκα προηγουμένως, 〈θα κάνω〉 να πραγματοποιηθούν μέσω αυτού.
Λεπτομέρειες
ΤΙΤΛ. Βʹ. —Περὶ βουλῆς Θεοῦ· καὶ ὅτι ἄτρεπτος, καὶ ἀνέφικτος ἀνθρώποις ὑπάρχει. «Κύριος διασκεδάζει βουλὰς ἐθνῶν, ἀθετεῖ δὲ λογισμοὺς λαῶν.» «Ὡς φοβερὸς ἐν βουλαῖς ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς ἀνθρώπων.» «Πολλοὶ λογισμοὶ ἐν καρδίᾳ ἀνθρώπου· ἡ δὲ βουλὴ τοῦ Θεοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα.» «Ἃ ὁ Θεὸς ἅγιος βεβούλευται, τίς διασκεδάσει; καὶ τὴν χεῖρα τὴν ὑψηλὴν τίς ἀποστρέψει;» «Τάδε λέγει Κύριος Σαβαὼθ, λέγων· Ὃν τρόπον εἴρηκα, οὕτως ἔσται, καὶ ὃν τρόπον βεβούλευμαι, οὕτως μενεῖ.» —«Ποῦ εἰσιν οἱ σοφοί σου; καὶ ἀναγγειλάτωσάν σοι ὅ τι βεβούλευται Κύριος Σαβαώθ.» «Τίς ἔγνω νοῦν Κυρίου, ἢ τίς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο, ὃς συμβιβάσει αὐτόν; ἢ πρὸς τίνα συνεβουλεύσατο, καὶ συνεβίβασεν αὐτόν; Θεὸς αἰώνιος ὁ κατασκευάσας τὰ ἄκρα τῆς γῆς. Οὐ πεινάσει, οὐδὲ κοπιάσει, οὐδὲ ἔστιν ἐξεύρεσις τῆς φρονήσεως αὐτοῦ.» «Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς, καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος πλὴν ἐμοῦ. Πᾶσα ἡ βουλή μου στήσεται, καὶ πάντα ὅσα βεβούλευμαι, ποιήσω· ἐλάλησα, καὶ ἤγαγον· ἔκτισα καὶ ἐποίησα αὐτό.» «Τὸ ῥῆμά μου ὃ ἐὰν ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ στόματός μου, οὐ μὴ ἀποστραφῇ πρός με κενὸν, ἕως ἂν συντελέσῃ πάντα ὅσα ἠθέλησα.» «Τίς ἀνδρῶν γνώσεται βουλὴν Θεοῦ; ἢ τίς ἐνθυμηθήσεται τί θέλει ὁ Κύριος; λογισμοὶ γὰρ θνητῶν δειλοὶ, καὶ ἐπισφαλεῖς αἱ ἐπίνοιαι αὐτῶν.
ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. — Περί της βουλής του Θεού· και ότι είναι αμετάβλητη και ακατάληπτη στους ανθρώπους. «Ο Κύριος ματαιώνει τις βουλές των εθνών, και ακυρώνει τους λογισμούς των λαών.» «Πόσο φοβερός είναι στις βουλές του πάνω από τους υιούς των ανθρώπων.» «Πολλοί λογισμοί υπάρχουν στην καρδιά του ανθρώπου· η βουλή όμως του Θεού παραμένει στον αιώνα.» «Αυτά που έχει βουληθεί ο άγιος Θεός, ποιος θα τα ματαιώσει; Και το υψωμένο του χέρι ποιος θα το αποστρέψει;» «Αυτά λέγει ο Κύριος Σαβαώθ: Όπως έχω πει, έτσι θα γίνει, και όπως έχω βουληθεί, έτσι θα παραμείνει.» —«Πού είναι οι σοφοί σου; Ας σου αναγγείλουν τι έχει βουληθεί ο Κύριος Σαβαώθ.» «Ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου, ή ποιος έγινε σύμβουλός του, για να τον καθοδηγήσει; Ή με ποιον συνεβουλεύθη, και τον δίδαξε; Ο αιώνιος Θεός, που κατασκεύασε τα άκρα της γης. Δεν θα πεινάσει, ούτε θα κοπιάσει, ούτε είναι δυνατόν να εξιχνιαστεί η φρόνησή του.» «Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα. Όλη η βουλή μου θα σταθεί, και όλα όσα έχω βουληθεί, θα τα πράξω· μίλησα, και τα έφερα εις πέρας· έκτισα και το έπραξα.» «Ο λόγος μου, ο οποίος θα εξέλθει από το στόμα μου, δεν θα επιστρέψει σε εμένα κενός, μέχρις ότου συντελέσει όλα όσα θέλησα.» «Ποιος από τους ανθρώπους θα γνωρίσει τη βουλή του Θεού; Ή ποιος θα αναλογιστεί τι θέλει ο Κύριος; Διότι οι λογισμοί των θνητών είναι δειλοί, και επισφαλείς οι επινοήσεις τους.»
Λεπτομέρειες