Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 46:13

Είμαι λοιπόν εγώ, λέει, αυτός που καλεί από την ανατολή το πετεινό. Για όσα έχω αποφασίσει, μίλησα και τα πραγματοποίησα, δεν διαψεύστηκα, λέει. Διότι προανήγγειλα ότι θα έρθει στον κατάλληλο καιρό, και ό,τι προειπώθηκε οδηγήθηκε εις πέρας. Έκτισα, δηλαδή, κατασκεύασα κακά, προφανώς λοιπόν τις τιμωρίες και τις συμφορές του πολέμου για εκείνους που ατίμασαν τη δόξα μου και προσκολλήθηκαν σε άψυχα είδωλα. Και τα έκανα, τον έφερα, και κατευόδωσα την οδό του. Διότι δεν ήταν έργο της δικής του χειρός το να υπερισχύσει επί του Ισραήλ, εάν ο Θεός ήταν βοηθός του. Αλλά εγώ ο ίδιος, που σώζω και προΐσταμαι, κατευόδωσα την οδό του, ώστε να υποβάλει σε τιμωρίες εκείνους που φρόντισαν ελάχιστα για την ευσέβεια προς αυτόν, ή μάλλον που αποστάτησαν εντελώς, με αποτέλεσμα να αποδώσουν σε ξύλα και σε λίθους την τιμή και τη δόξα που ταιριάζει κατεξοχήν και μόνο σε αυτόν. <Ακούστε με, εσείς που έχετε χάσει τον νου σας, που βρίσκεστε μακριά από τη δικαιοσύνη. Έφερα κοντά τη δικαιοσύνη μου, και η σωτηρία που προέρχεται από εμένα δεν θα καθυστερήσει. Έδωσα στη Σιών σωτηρία για τον Ισραήλ, προς δοξασμό.> Ιδού, λοιπόν, πάλι τους υπόσχεται σωτηρία, και δεν τους αφήνει να απελπίζονται, μήπως τυχόν, κυριευμένοι από υπέρμετρη θλίψη, απομακρυνθούν από την ελπίδα ότι θα σωθούν, εφόσον επιλέξουν να μετανοήσουν.

Ασύνετοι λοιπόν είναι αυτοί που πλανώνται, και ο λόγος γι' αυτούς είναι αληθινός. Διότι με ποιο νου κατασκευάζουν οι ίδιοι αυτούς που προσκυνούν, αποδίδοντας σεβασμό σε ξύλα και πέτρες, και από αυτά ζητούν να σωθούν; Όμως και έτσι τους ανέχεται ο Θεός, και τους σπλαχνίζεται περισσότερο ως εξαπατημένους, και τους ελεεί όταν έχουν πέσει, και με αγαθές υποσχέσεις τους επαναφέρει στη σύνεση, και τους προστάζει να ανανήψουν, και αυτούς που βρίσκονται μακριά και έχουν αποκοπεί από τη δικαιοσύνη, δηλαδή τον Θεό, τους προστάζει να έλθουν προς Αυτόν. Φαίνεται δε ότι με τις υποσχέσεις της μερικής σωτηρίας, συνυφαίνει και τη φανέρωση της καθολικής και γενικότατης σωτηρίας. Διότι έχει σώσει από τη γη των Χαλδαίων εκείνους που είχαν μεταφερθεί σε αυτήν ως αιχμάλωτοι πολέμου, και αυτό θα έλεγε κανείς, νομίζω, ότι αποτελεί μερική βοήθεια, γενικότατη όμως είναι η σωτηρία διά του Χριστού, την οποία υποσχόταν στους παλαιούς ότι θα αποκαλύψει χωρίς καθυστέρηση. Διότι λέγει, έφερα κοντά τη δικαιοσύνη μου, και δεν θα καθυστερήσω τη σωτηρία που προέρχεται από εμένα. Και λέμε ότι αυτό μοιάζει με το: Ακόμη λίγο, αυτός που έρχεται θα φθάσει, και δεν θα χρονοτριβήσει. Έχει δοθεί δε στη Σιών η σωτηρία στον Ισραήλ προς δόξα. Και με το όνομα Σιών εδώ εννοεί τη νοητή Σιών, δηλαδή την Εκκλησία του Χριστού, μέσα στην οποία όλοι όσοι ανήκουμε στον νοητό Ισραήλ δεχόμαστε εν δόξη τη δική Του σωτηρία.

Διότι όπως ακριβώς Ιουδαίος δεν είναι μόνο εκείνος κατά σάρκα, αλλά και όποιος έχει αξιωθεί την εν πνεύματι περιτομή· έτσι και Ισραήλ, δεν είναι μόνο όσοι έχουν γεννηθεί από το αίμα του Ισραήλ, αλλά και όσοι απέκτησαν νου που βλέπει τον Θεό, οι οποίοι και έχουν υιοθετηθεί ως τέκνα σύμφωνα με την υπόσχεση προς τον Αβραάμ, και αυτούς θεωρούμε ως τον αληθέστερο Ισραήλ. <Κατέβα, κάθισε στη γη, παρθένα κόρη της Βαβυλώνας· κάθισε στη γη [δεν υπάρχει θρόνος· είσελθε στο σκοτάδι], κόρη των Χαλδαίων, διότι δεν θα συνεχίσουν πλέον να σε αποκαλούν απαλή και τρυφερή. Πάρε τον μύλο, άλεσε αλεύρι, αφαίρεσε το κάλυμμά σου, αποκάλυψε τις πολιές σου, ανασήκωσε το ένδυμα από τις κνήμες σου, διάβα ποτάμια. Θα αποκαλυφθεί η αισχύνη σου· θα φανούν τα ονείδη σου. Θα αποδώσω δικαιοσύνη εις βάρος σου.> Αφού είπε ότι «Έδωσα στον Ισραήλ σωτηρία για δόξα», και αφού τους υποσχέθηκε τη λύτρωση από την αιχμαλωσία, υπενθυμίζει λοιπόν και αφηγείται σαφώς, με ποιον τρόπο κυριεύθηκε και πορθήθηκε, και σαν σε πίνακα ζωγραφικής καταγράφει την εικόνα όσων αιχμαλωτίστηκαν.

Όπως είναι αυτό που ειπώθηκε μέσω της φωνής του Αββακούμ, ή μάλλον που ειπώθηκε προς αυτόν από τον Θεό: «Ακόμη λίγο, ακόμη λίγο, και ο ερχόμενος θα έλθει, και δεν θα καθυστερήσει». Διότι οι ελπίδες των αγαθών, επειδή τις διψούν εκείνοι που τις προσδοκούν, με την καθυστέρηση τους φθείρουν. Γι' αυτόν τον λόγο λέει ότι πλησιάζει τη δικαιοσύνη Του. Και αν βέβαια θελήσουμε να αποδώσουμε τους λόγους αυτούς στο πρόσωπο του Θεού και Πατέρα, λέμε ότι αποκαλεί τον Υιό δικαιοσύνη Του. Διότι δικαιωθήκαμε εν Αυτώ, και όχι από έργα δικαιοσύνης που κάναμε εμείς, αλλά κατά το πολύ Του έλεος. Επειδή ήλθε σε αυτόν τον κόσμο, όχι για να τον κρίνει, αλλά για να σωθεί ο κόσμος δι' Αυτού. Και σώθηκε όχι με άλλον τρόπο, παρά μόνο με πολλή πραότητα. Διότι είπε: «Εγώ είμαι αυτός που εξαλείφει τις ανομίες σου και δεν θα τις θυμηθώ πια». Και πάλι: «Και εσύ, Ισραήλ, μην με ξεχνάς. Διότι ιδού, εξάλειψα σαν σύννεφο τις ανομίες σου, και σαν σκοτάδι τις αμαρτίες σου». Ψάλλει δε και ο Δαβίδ, και μάλιστα λέει προς Αυτόν: «Ευδόκησες, Κύριε, τη γη Σου, απέστρεψες την αιχμαλωσία του Ιακώβ, συγχώρησες τις ανομίες του λαού Σου, σκέπασες όλες τις αμαρτίες τους». Επομένως, με τη δικαιοσύνη του Θεού και Πατέρα, δηλαδή με τον Χριστό, σωθήκαμε και αγιαστήκαμε, ξεπλένοντας τους ρύπους της φαυλότητας.

Επίσης, και αυτά έχουν ειπωθεί προς τον λαό της περιτομής, τα οποία πρέπει να συνδεθούν με όσα ειπώθηκαν προηγουμένως, μέσω των οποίων ο Λόγος, αφού τους προσφώνησε και είπε: «Ακούστε με, οίκος του Ιακώβ και το υπόλοιπο του οίκου Ισραήλ», πρόσθεσε: «με ποιον με παρομοιάσατε; Δείτε, σκεφτείτε, εσείς που πλανάσθε». Αλλά εκεί μεν τους ονόμαζε «πλανωμένους», εδώ όμως λέει: «ακούστε με, εσείς που έχετε απολέσει την καρδιά σας», το οποίο ο Σύμμαχος μετέφρασε ως «σκληρόκαρδοι». Και προσθέτει: «εσείς που βρίσκεστε μακριά από τη δικαιοσύνη», διότι εσείς μεν, λέει, «απομακρύνατε» τους εαυτούς σας από τη δική μου «δικαιοσύνη», εγώ όμως δεν έπραξα όπως εσείς, αλλά σύμφωνα με τη φιλανθρωπία μου, ως Θεός αγαθός και δίκαιος, «πλησίασα τη δικαιοσύνη μου και δεν θα καθυστερήσω τη σωτηρία που προέρχεται από εμένα». Και αυτά θα τα πράξω χωρίς να αναβάλλω ούτε «καθυστερώντας», αλλά από τώρα κιόλας «θα δώσω στη Σιών σωτηρία και στον Ισραήλ δόξα»· διότι έτσι μετέφρασε ο Σύμμαχος λέγοντας: «θα δώσω στη Σιών σωτηρία και στον Ισραήλ δόξα». Επιδεικνύοντας, λοιπόν, τη δική μου φιλανθρωπία θα τα δώσω αυτά στη «Σιών» και στον «Ισραήλ», ενώ τη «δικαιοσύνη μου» θα την επιδείξω με το να τιμωρήσω εκείνους που τους πολιόρκησαν.