Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 46:2

Με πολλή χάρη, λοιπόν, αναφορικά με όσα συνέβαιναν κατά καιρούς, αναφέρει το «Συνετρίβη». Υποστηρίζουμε δε ότι ο προφητικός λόγος μάς υποδηλώνει την εξάλειψη της ειδωλολατρίας, κατονομάζοντας δειγματοληπτικά τον Βηλ και τον Δαγών. Διότι δεν ήταν δυνατόν να γίνει μνεία όλων των ειδώλων που υπήρχαν πάνω στη γη, αλλά από το μέρος προεκτείνει την αναφορά και πάλι στο σύνολο. «Σηκώστε τα δεμένα μαζί, σαν φορτίο σε άνθρωπο καταπονημένο, πεινασμένο και εξαντλημένο, που δεν έχει καθόλου δύναμη· αυτοί δεν θα μπορέσουν να σωθούν από τον πόλεμο· αλλά και οι ίδιοι, ως αιχμάλωτοι, καταντροπιάστηκαν». Το ανωφελές και μάταιο των χειροποίητων ειδώλων μάς καταδεικνύει και πάλι εδώ ο λόγος, και με αφορμή τους εμπαιγμούς που τελούνται γύρω από αυτά, φανερώνει ότι η λατρεία των πλανεμένων είναι γεμάτη από αίσχος.

Διότι τελούσαν προς τιμήν των δαιμόνων ψυχρές και ενίοτε γελοίες πανηγύρεις. Έπειτα, βγάζοντας από τους ναούς τα αγάλματα, μερικοί από τους ιερείς τα σήκωναν πάνω τους και περιφέρονταν στις πλατείες, τρεκλίζοντας και σαν να ήταν μεθυσμένοι, επειδή δήθεν σήκωναν βαρύ φορτίο. Και όπου τους βάραινε αυτό που ήθελαν να μεταφέρουν, εκεί κάπως συνωστίζονταν και υποκρίνονταν ότι δεν μπορούσαν να σηκώσουν το βάρος. Ο δε ασύνετος και αγελαίος όχλος, και γυναίκες στερημένες από λογική, χειροκροτούσαν με επευφημίες, βλέποντας την άψυχη ύλη να έχει πάρει μορφή άνδρα ίσως ή γυναίκας, και νόμιζαν πως στα αλήθεια αυτός που μεταφερόταν προκαλούσε αφόρητο βάρος σε εκείνους που τον είχαν φορτωθεί στους ώμους τους. Γι' αυτόν τον λόγο, ο θείος λόγος περιγελά εδώ το μέγεθος της ειδωλολατρικής ανοησίας, και λέει για τα αγάλματα στους ναούς, τα οποία ήθελαν να προσκυνούν χωρίς σύνεση: «Τα σηκώνετε δεμένα σαν φορτίο σε άνθρωπο κουρασμένο, και πεινασμένο και εξαντλημένο, που δεν έχει καθόλου δύναμη». Διότι αυτά, όπως είπα, τα υποκρίνονταν μερικοί από τους ιερείς, καθώς περιέφεραν τα χειροποίητα είδωλα. Πώς, λοιπόν, θα γίνει γνωστή η αδυναμία αυτών που προσκυνούνται; Κανείς θα μπορούσε να το διαπιστώσει και από πολλά άλλα. Διότι ξύλο ή λίθος ή κάποια άλλη ύλη είναι η προέλευση τέτοιων πραγμάτων.

Επειδή όμως είναι αναγκαίο να αποδειχθεί αυτό μέσα από τα πλέον χρήσιμα παραδείγματα, τους υπενθυμίζει την επερχόμενη αιχμαλωσία τους, εννοώ δηλαδή αυτήν από τους Βαβυλωνίους, την οποία βεβαίως και υπέστησαν, επειδή, αφού εγκατέλειψαν το καθήκον να τηρούν τον νόμο και να λατρεύουν τον έναν και κατά φύσιν Θεό, παρασύρθηκαν στο κάθε τι το απεχθέστατο και προσκύνησαν τα έργα των ίδιων τους των χεριών· επιπλέον δε, προσέφεραν θυσίες και στη στρατιά του ουρανού, όπως έχει γραφτεί. Από πού λοιπόν θα φανεί η αδυναμία των νομιζόμενων θεών; Δεν θα μπορέσουν, λέει, να διασωθούν από τον πόλεμο, αλλά και οι ίδιοι οδηγήθηκαν αιχμάλωτοι.

καταβαρύνθηκαν, κατέρρευσαν μαζί, δεν μπόρεσαν να διασώσουν το φορτίο〉. ⌜Αυτά βέβαια εκπληρώθηκαν στην εποχή μας κατά λέξη με τα ίδια τα γεγονότα, ενώ από την άλλη, σύμφωνα με το πνεύμα του κειμένου, ένα βαρύ, δυσβάστακτο και διαβολικό 〈φορτίο〉 από την ειδωλολατρική πλάνη επικαθόταν παλαιότερα στις ψυχές των ανθρώπων.⌝ Γι' αυτό έχει ειπωθεί: όπως ακριβώς αν κάποιος φόρτωνε ένα 〈φορτίο〉 σε έναν 〈πεινασμένο〉, ο οποίος δεν έχει πλέον 〈δύναμη〉, αλλά είναι 〈εξαντλημένος〉 από την ασιτία, έτσι ακριβώς είναι βαρύτατα τα δαιμονικά βάρη για όσους είναι υποδουλωμένοι στην πλάνη τους, οι οποίοι ζουν παραδομένοι στην ασωτία και είναι ανίκανοι 〈να σωθούν από〉 τον 〈πόλεμο〉 που κυρίευσε τις ψυχές τους, στον οποίο πόλεμο, σαν 〈αιχμάλωτοι〉, αφού τους φόρεσαν διαβολικά δεσμά και αλυσίδες, 〈απήχθησαν〉. Γι' αυτό λέει: 〈οι οποίοι δεν θα μπορέσουν να σωθούν από τον πόλεμο, αλλά οι ίδιοι οδηγήθηκαν αιχμάλωτοι〉.