Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 46:5

Εγώ θα σας αναλάβω και θα σας σώσω. Διότι εγώ που σας παρέδωσα στα χέρια των εχθρών, πάλι θα σας κάνω δικούς μου, και θα σας ελευθερώσω από τα δεσμά της αιχμαλωσίας. Επομένως, σαν με πολυποίκιλο φάρμακο θεραπεύει τις καρδιές εκείνων που έχουν συμπεριφερθεί υβριστικά απέναντί του και, από πάρα πολλή αμάθεια, έχουν γλιστρήσει σε ανεπίτρεπτες πράξεις, άλλοτε με απειλές και άλλοτε με αγαθές υποσχέσεις. Διότι σκοπός του είναι να σώσει το χαμένο και να αρπάξει από τα χέρια του διαβόλου αυτόν που πλανάται. <Με ποιον με παρομοιάσατε; Σοφιστείτε, εσείς που πλανάσθε, εσείς που βγάζετε χρυσάφι από το πουγγί και ασήμι στη ζυγαριά· τα ζυγίζουν στο ζύγι, και αφού μίσθωσαν χρυσοχόο, κατασκεύασαν χειροποίητα είδωλα, και σκύβοντας τα προσκύνησαν. Το σηκώνουν στους ώμους, και πορεύονται. Αν όμως το τοποθετήσουν στη θέση του, θα μείνει εκεί, δεν πρόκειται να κινηθεί· και όποιος φωνάξει προς αυτό, δεν πρόκειται να τον εισακούσει, ούτε να τον σώσει από τα κακά.> Ελέγχει τους προσκυνητές των ειδώλων ως υβριστές και ανόητους, και ως αμαρτάνοντες ενάντια στην ίδια τη θεία και ύψιστη φύση. Διότι υποβιβάζουν, κατά το μέρος που εξαρτάται από αυτούς, το υπέρτατο μεγαλείο της δόξας που της ανήκει, σε πράγματα που δεν αρμόζουν, και την υποβιβάζουν σε άψυχη ύλη αποδίδοντάς την στα δικά τους τεχνουργήματα, καθιστώντας έπειτα δικαίως τα ίδια τους τα κεφάλια ένοχα για τις έσχατες τιμωρίες.

Με ποιον λοιπόν με παρομοιάσατε, λέει, εμένα που ως προς τη φύση μου διαφέρω από τα πάντα, και έχω υψωθεί ψηλά με ασύγκριτες υπεροχές, και βρίσκομαι πέρα από κάθε τι δημιουργημένο, τον δημιουργό των πάντων, τον ομού βασιλιά και Κύριο; Είναι βέβαια πιθανό ο Θεός να θέλει να φανερώσει και κάτι άλλο, λέγοντας στους πλανημένους: Με ποιον με παρομοιάσατε; Δείτε, τεχνουργήστε, πλανημένοι. Διότι, λέει, αφού συνεισφέρουν χρυσάφι και ασήμι, κατόπιν μισθώνουν χρυσοχόο και πλάθουν μορφή είτε άνδρα, είτε γυναίκας, είτε άγριου ζώου, ας πούμε, ή κτήνους, και αμέσως αποδίδεται από αυτούς στο κατασκεύασμα το όνομα Θεός.

Κατανοήστε λοιπόν, λέει, με ποιον με παρομοιάσατε; Είτε με άνδρα είτε με γυναίκα, είτε ακόμη και με θηρία ή άλογα ζώα. Έπειτα, πώς δεν βρίσκεται αυτό το πράγμα πέρα από κάθε ασέβεια; Επινοήστε κάτι για να απολογηθείτε· απαλλαγείτε από τις αμαρτίες σας. Αλλά δεν πρόκειται να βρείτε λόγο που να σας βοηθά σε αυτό. Διότι, υποβιβάζοντας τη φύση που βρίσκεται πάνω από τα πάντα σε θηρία και κτήνη, ποια επιχειρήματα άραγε θα χρησιμοποιήσετε, τα οποία να είναι ικανά να επαρκέσουν ώστε να μπορέσετε να αποφύγετε τις κατηγορίες; Ότι δε η κατασκευή ειδώλων δεν είναι τίποτα άλλο παρά χυδαιότητα των εννοιών, προσπαθεί να διδάξει· γι' αυτό τον λόγο και εκφράζεται με πολύ λιτό και ισχνό λόγο.

Και τέτοια μεν είναι η δική μου προτροπή, εσείς όμως αναλογιστείτε σε ποιες θεομαχίες και ασέβειες έχετε εκπέσει, τολμώντας να με εξομοιώσετε με τα ανύπαρκτα και να μη λογαριάσετε καθόλου τη θεότητά μου. Και με θεωρήσατε ισότιμο με την άψυχη ύλη που πλάσατε· συγκεντρώνοντας χρυσό και άργυρο από συνεισφορές και μετατρέποντάς τα σε είδωλα με ανθρώπινα χέρια, τα οποία δεν ντρέπεστε να προσκυνάτε, μολονότι δεν δύνανται ούτε να βαδίσουν ούτε να κινηθούν, αλλά μεταφέρονται πάνω σε ώμους και ωθούνται από άλλους και δεν έχουν τη δύναμη ούτε να ακούσουν ούτε να σώσουν τον ίδιο τους τον εαυτό.

Επίσης, και αυτά έχουν ειπωθεί προς τον λαό της περιτομής, τα οποία πρέπει να συνδεθούν με όσα ειπώθηκαν προηγουμένως, μέσω των οποίων ο Λόγος, αφού τους προσφώνησε και είπε: «Ακούστε με, οίκος του Ιακώβ και το υπόλοιπο του οίκου Ισραήλ», πρόσθεσε: «με ποιον με παρομοιάσατε; Δείτε, σκεφτείτε, εσείς που πλανάσθε». Αλλά εκεί μεν τους ονόμαζε «πλανωμένους», εδώ όμως λέει: «ακούστε με, εσείς που έχετε απολέσει την καρδιά σας», το οποίο ο Σύμμαχος μετέφρασε ως «σκληρόκαρδοι». Και προσθέτει: «εσείς που βρίσκεστε μακριά από τη δικαιοσύνη», διότι εσείς μεν, λέει, «απομακρύνατε» τους εαυτούς σας από τη δική μου «δικαιοσύνη», εγώ όμως δεν έπραξα όπως εσείς, αλλά σύμφωνα με τη φιλανθρωπία μου, ως Θεός αγαθός και δίκαιος, «πλησίασα τη δικαιοσύνη μου και δεν θα καθυστερήσω τη σωτηρία που προέρχεται από εμένα». Και αυτά θα τα πράξω χωρίς να αναβάλλω ούτε «καθυστερώντας», αλλά από τώρα κιόλας «θα δώσω στη Σιών σωτηρία και στον Ισραήλ δόξα»· διότι έτσι μετέφρασε ο Σύμμαχος λέγοντας: «θα δώσω στη Σιών σωτηρία και στον Ισραήλ δόξα». Επιδεικνύοντας, λοιπόν, τη δική μου φιλανθρωπία θα τα δώσω αυτά στη «Σιών» και στον «Ισραήλ», ενώ τη «δικαιοσύνη μου» θα την επιδείξω με το να τιμωρήσω εκείνους που τους πολιόρκησαν.