Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 46:6

Εγώ θα σας αναλάβω και θα σας σώσω. Διότι εγώ που σας παρέδωσα στα χέρια των εχθρών, πάλι θα σας κάνω δικούς μου, και θα σας ελευθερώσω από τα δεσμά της αιχμαλωσίας. Επομένως, σαν με πολυποίκιλο φάρμακο θεραπεύει τις καρδιές εκείνων που έχουν συμπεριφερθεί υβριστικά απέναντί του και, από πάρα πολλή αμάθεια, έχουν γλιστρήσει σε ανεπίτρεπτες πράξεις, άλλοτε με απειλές και άλλοτε με αγαθές υποσχέσεις. Διότι σκοπός του είναι να σώσει το χαμένο και να αρπάξει από τα χέρια του διαβόλου αυτόν που πλανάται. <Με ποιον με παρομοιάσατε; Σοφιστείτε, εσείς που πλανάσθε, εσείς που βγάζετε χρυσάφι από το πουγγί και ασήμι στη ζυγαριά· τα ζυγίζουν στο ζύγι, και αφού μίσθωσαν χρυσοχόο, κατασκεύασαν χειροποίητα είδωλα, και σκύβοντας τα προσκύνησαν. Το σηκώνουν στους ώμους, και πορεύονται. Αν όμως το τοποθετήσουν στη θέση του, θα μείνει εκεί, δεν πρόκειται να κινηθεί· και όποιος φωνάξει προς αυτό, δεν πρόκειται να τον εισακούσει, ούτε να τον σώσει από τα κακά.> Ελέγχει τους προσκυνητές των ειδώλων ως υβριστές και ανόητους, και ως αμαρτάνοντες ενάντια στην ίδια τη θεία και ύψιστη φύση. Διότι υποβιβάζουν, κατά το μέρος που εξαρτάται από αυτούς, το υπέρτατο μεγαλείο της δόξας που της ανήκει, σε πράγματα που δεν αρμόζουν, και την υποβιβάζουν σε άψυχη ύλη αποδίδοντάς την στα δικά τους τεχνουργήματα, καθιστώντας έπειτα δικαίως τα ίδια τους τα κεφάλια ένοχα για τις έσχατες τιμωρίες.

Με ποιον λοιπόν με παρομοιάσατε, λέει, εμένα που ως προς τη φύση μου διαφέρω από τα πάντα, και έχω υψωθεί ψηλά με ασύγκριτες υπεροχές, και βρίσκομαι πέρα από κάθε τι δημιουργημένο, τον δημιουργό των πάντων, τον ομού βασιλιά και Κύριο; Είναι βέβαια πιθανό ο Θεός να θέλει να φανερώσει και κάτι άλλο, λέγοντας στους πλανημένους: Με ποιον με παρομοιάσατε; Δείτε, τεχνουργήστε, πλανημένοι. Διότι, λέει, αφού συνεισφέρουν χρυσάφι και ασήμι, κατόπιν μισθώνουν χρυσοχόο και πλάθουν μορφή είτε άνδρα, είτε γυναίκας, είτε άγριου ζώου, ας πούμε, ή κτήνους, και αμέσως αποδίδεται από αυτούς στο κατασκεύασμα το όνομα Θεός.

Διότι συγκεντρώνουν από το πουγγί τους, λέει, ασήμι και χρυσό, και τα τοποθετούν στη ζυγαριά, σε ισόρροπο σταθμά, καθώς ίσως ο καθένας συνεισφέρει, ώστε, όπως είναι φυσικό, το κατασκεύασμα να ανήκει περισσότερο σε εκείνον που εισφέρει τα περισσότερα. Θα έλεγε κανείς, νομίζω, πως αν είχαν έλλειψη χρημάτων, δεν θα είχαν καθόλου Θεό, και αν η οικουμένη δεν διέθετε τεχνίτες, δεν θα υπήρχε κανένας απολύτως για να προσκυνείται από αυτούς. Έχουν φτάσει δε σε τέτοιο σημείο αμάθειας και ασύνετων σκέψεων, ώστε, ενώ οι ίδιοι προϋπάρχουν των δικών τους θεών, τους τιμούν αν και είναι μεταγενέστεροι, και εκείνους που βεβαίως θα έπρεπε να θεωρούνται δημιουργοί, τους δημιουργούν οι ίδιοι. Και ενώ είναι κύριοι της ύλης και τη λαμβάνουν για αναγκαία χρήση, ζητούν από αυτήν να τους σώσει. Κουβαλούν τους θεούς τους στους ώμους σαν φορτία· τους βλέπουν ότι είναι ακίνητοι και ότι μεταφέρονται όπου επιλέξει κανείς, και όμως σε αυτούς απευθύνουν τις ικεσίες τους. Λοιπόν, όταν δεις να αποδέχονται την ικεσία, τότε να προσδοκάς ότι θα έρθει και η βοήθεια. Αν όμως τους βλέπεις να είναι ταυτόχρονα και αναίσθητοι και ακίνητοι, τότε ποια ωφέλεια περιμένεις από αυτούς; Πάσχοντας από την ίδια νόσο, δεν το αντιλαμβάνεσαι. Διότι έχεις πέσει σε έσχατη αναισθησία. <Θυμηθείτε αυτά και στενάξτε· μετανοήστε, οι πλανημένοι. Επιστρέψτε με την καρδιά σας, και θυμηθείτε τα παλαιά γεγονότα από την αρχή του κόσμου, ότι εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα· εγώ που προαναγγέλλω τα έσχατα πριν αυτά συμβούν, και αμέσως εκπληρώνονται.>

Και τέτοια μεν είναι η δική μου προτροπή, εσείς όμως αναλογιστείτε σε ποιες θεομαχίες και ασέβειες έχετε εκπέσει, τολμώντας να με εξομοιώσετε με τα ανύπαρκτα και να μη λογαριάσετε καθόλου τη θεότητά μου. Και με θεωρήσατε ισότιμο με την άψυχη ύλη που πλάσατε· συγκεντρώνοντας χρυσό και άργυρο από συνεισφορές και μετατρέποντάς τα σε είδωλα με ανθρώπινα χέρια, τα οποία δεν ντρέπεστε να προσκυνάτε, μολονότι δεν δύνανται ούτε να βαδίσουν ούτε να κινηθούν, αλλά μεταφέρονται πάνω σε ώμους και ωθούνται από άλλους και δεν έχουν τη δύναμη ούτε να ακούσουν ούτε να σώσουν τον ίδιο τους τον εαυτό.

Έτσι, λοιπόν, συμπεριφέρονται ανόητα και όσοι ελπίζουν στα είδωλα· διότι τα κατασκεύασαν με τα ίδια τους τα χέρια, και προσκυνούν αυτά που έφτιαξαν τα δάχτυλά τους, λέγοντας: Αυτοί είναι οι πλάστες μας. Πώς, λοιπόν, θεωρούν πλάστες αυτούς που δημιουργήθηκαν και πλάστηκαν από τους ίδιους; Αλλά και ενώ τα φυλάνε με ασφάλεια, για να μην συληθούν από κλέφτες, τα αποκαλούν φύλακες της δικής τους σωτηρίας· και βέβαια πόση αφροσύνη δείχνουν αυτά, και το να μη γνωρίζουν ότι, εφόσον δεν επαρκούν να φυλάξουν και να βοηθήσουν τον ίδιο τους τον εαυτό, πώς θα μπορούσαν να γίνουν φύλακες και σωτήρες για άλλους; Διότι γιατί, λέγει, ζητούν από τους νεκρούς βοήθεια για τους ζωντανούς; Σπαταλούν χρήματα για να αναγείρουν στήλες και αγάλματα στους δαίμονες, και φλυαρούν ανόητα ότι αυτοί είναι πάροχοι αγαθών, ζητώντας να λάβουν από αυτούς πράγματα τα οποία ούτε απέκτησαν ποτέ τους, ούτε πρόκειται βέβαια να αποκτήσουν. Γι' αυτό έχει γραφτεί: Όμοιοι με αυτά ας γίνουν εκείνοι που τα κατασκευάζουν και όλοι όσοι ελπίζουν σε αυτά· οι οποίοι, λέγει, αφού μίσθωσαν χρυσοχόο, έφτιαξαν χειροποίητα είδωλα, και σκύβοντας τα προσκύνησαν. Τα σηκώνουν στους ώμους και πορεύονται· και εάν τα τοποθετήσουν σε έναν τόπο, θα παραμείνουν εκεί, δεν πρόκειται να κινηθούν. Και όποιος φωνάξει προς αυτά, δεν πρόκειται να τον εισακούσουν, ούτε πρόκειται να τον σώσουν από τα δεινά. Γι' αυτό να ντραπείτε με αιώνια ντροπή, εσείς που ελπίζετε στα γλυπτά, εσείς που λέτε στα χυτά είδωλα: Εσείς είστε οι θεοί μας.