Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 47:10

Έπειτα, μολονότι σου συνέβαιναν αυτά, λέει, ούτε που καταδεχόσουν να τα βάλεις στον νου σου, ούτε θυμήθηκες τα έσχατα. Ποια ήταν όμως αυτά; Τα της αιχμαλωσίας προφανώς, και της ταλαιπωρίας που της επιβλήθηκε από τον Θεό. <Τώρα όμως άκουσε αυτά, εσύ η τρυφηλή, που κάθεσαι αμέριμνη, που έχεις υπερβολική πεποίθηση στον εαυτό σου, που λες μέσα στην καρδιά σου: Εγώ είμαι και δεν υπάρχει καμία άλλη· δεν θα μείνω χήρα, ούτε θα γνωρίσω την ορφάνια. Τώρα όμως θα έρθουν ξαφνικά αυτά τα δύο πάνω σου σε μία ημέρα: η χηρεία και η ατεκνία θα έρθουν ξαφνικά πάνω σου, μέσα στις μαγείες σου, μέσα στη μεγάλη ισχύ των επωδών σου, στην ελπίδα της πονηρίας σου. Διότι εσύ είπες: Εγώ είμαι, και δεν υπάρχει άλλη. Μάθε ότι η σύνεση και η πορνεία αυτών θα σου γίνουν αισχύνη και ντροπή.> Συνομιλεί βέβαια σαν με κάποιο βέβηλο και ακόλαστο γύναιο, που ζει μέσα στη χλιδή και φροντίζει επιμελώς τον καλλωπισμό της. Εμείς όμως λέμε το εξής: Υπήρχαν πάρα πολλοί μάγοι στους Χαλδαίους, τους οποίους μάλιστα ονόμαζαν και σοφούς, και με τις συμβουλές και τις ψευδείς μαντείες των οποίων οι Βαβυλώνιοι έπρατταν τα πάντα. Επειδή δηλαδή προσποιούνταν ότι είχαν ακριβή γνώση των μελλοντικών γεγονότων, μάντευαν στους άρχοντες της γης όχι δυσάρεστα πράγματα, αλλά μάλλον εκείνα για τα οποία ήταν επόμενο να χαίρονται αυτοί που τους άκουγαν.

Διότι ήταν τρυφηλοί, αλείφονταν με τα πιο ευωδιαστά μύρα, φορούσαν ποικιλόχρωμες στολές και τιμούσαν τη λαμπρότητα που προερχόταν από τον στολισμό, ώστε σε αυτούς να θεωρείται σπουδαία η επιστήμη του καλλωπισμού και να υπάρχει άμιλλα ομορφιάς. Ονομάστηκε λοιπόν τρυφερή για αυτόν τον λόγο. Την αποκαλεί δε και «καθήμενη», αντί του ότι βασίλευε, των γειτονικών λαών δηλαδή, ή μάλλον και των εθνών που βρίσκονταν ακόμη πιο μακριά. Είχε επίσης μεγάλη αυτοπεποίθηση, δηλαδή είχε πάρει θάρρος από το αμέτρητο πλήθος των πολεμιστών της, ώστε να λέει: «Εγώ είμαι, και δεν υπάρχει άλλη». Διότι νόμισε ότι απολύτως καμία άλλη δεν θα υπάρξει σαν κι αυτήν. Αλλά διαψεύστηκε στην ελπίδα της και απέτυχε να βρει την αλήθεια. Διότι ξεσηκώθηκε εναντίον της ο Κύρος, οδηγώντας εναντίον τους Πέρσες και Μήδους. Και μόλις κατάλαβε, έχοντας υποστεί την άλωση, ότι υπήρχε άλλη χώρα και μάλιστα ανώτερή της, η χώρα δηλαδή και η γη των Περσών και των Μήδων, από την οποία έγινε χήρα και άτεκνη, αν και ποτέ δεν περίμενε ότι θα το πάθει αυτό. Διότι χήρεψε, επειδή ο βασιλιάς της οδηγήθηκε στον θάνατο, και έμεινε άτεκνη επειδή το πλήθος των πολεμιστών της εξολοθρεύτηκε από τα ξίφη εκείνων που την κυρίευσαν. Ήρθε λοιπόν σε αυτήν χηρεία και ατεκνία. Και αυτά θα σου συμβούν, λέει, μέσα στη μαγεία σου και στη δύναμη των επωδών σου, εξαιτίας της μεγάλης ελπίδας στην πονηρία σου.

Διότι επειδή, λέγει, είχες πονηρή ελπίδα στις μαγείες σου και στις επωδούς σου, για αυτόν τον λόγο έγινες άτεκνη και χήρα. Διότι επειδή σήκωσες ψηλά το φρύδι υπεροπτικά και είχες τον νου σου γεμάτο αλαζονεία, νόμισες ότι εσύ είσαι ανώτερη και ισχυρότερη από όλες τις άλλες χώρες. Διότι είπες ότι δεν υπάρχει άλλη. Μάθε λοιπόν ότι η σύνεση αυτών, και η πορνεία σου θα σου γίνουν αιτία ντροπής. Όπως ανέφερα προηγουμένως, αποκαλούσαν τους μάγους σοφούς, δηλαδή συνετούς. Μάθε λοιπόν, ω Βαβυλώνα, λέγει, ότι η σοφία των μάγων, δηλαδή των ψευδομάντεων και των επωδών, και επιπλέον η πορνεία σου θα σου γίνουν αιτία ντροπής. Διότι έπεσες στα χέρια των εχθρών, επειδή είχες το θάρρος σου σε αυτούς από τους οποίους τίποτα δεν είναι δυνατόν να ωφεληθείς, παρά μόνο να ντροπιαστείς, αφού στήριξες μάταιη ελπίδα σε αυτούς. Πορνεία δε εδώ των Βαβυλωνίων εννοεί, όχι φυσικά τη σωματική, αλλά την ακράτητη και αχαλίνωτη αποστασία από τον Θεό. Διότι ήταν χώρα των γλυπτών ειδώλων, και παρασυρόταν από τις απάτες των δαιμόνων έχοντας ανοίξει, τρόπον τινά, όλα της τα ιστία. <Και είπες στην καρδιά σου: Εγώ είμαι, και δεν υπάρχει άλλη· και θα έρθει επάνω σου απώλεια, και δεν θα το καταλάβεις· λάκκος, και θα πέσεις μέσα σε αυτόν.>

«Και θα έρθει επάνω σου ταλαιπωρία, και δεν θα μπορέσεις να γίνεις καθαρή· και θα έρθει επάνω σου ξαφνικά απώλεια, και δεν θα το καταλάβεις.» Την κατηγορεί και πάλι για αλαζονεία, και ότι έχει απομακρύνει εντελώς την καρδιά της από το να αγαπά να γνωρίζει ότι τίποτε στους ανθρώπους δεν είναι σταθερό, αλλά η ύπαρξη ή μη των ανθρώπων επί της γης εξαρτάται από τα θεία νεύματα. Αλλά εκείνοι που δεν ανέχονται να το γνωρίζουν αυτό, αποδίδουν στα δικά τους κεφάλια το να μπορούν να κατορθώνουν τα πάντα, και τέτοιοι άνθρωποι θαυμάζουν όσα μπορούν να τους φέρουν ευημερία, και αφού στηρίξουν τον εαυτό τους σαν σε καλαμένιο ραβδί, συντρίβονται, διότι πέφτουν απροσδόκητα και θρηνούν για τον ανέλπιστο όλεθρο. Επομένως, επειδή ακριβώς είπες μέσα στην καρδιά σου: «Εγώ είμαι, και δεν υπάρχει άλλη», θα σε καταλάβει το πικρό τέλος αυτής της τόσο φοβερής αλαζονείας. Διότι θα έρθει σε σένα απώλεια, και δεν θα το καταλάβεις, δηλαδή, και η μαντεία θα σου είναι ανώφελη σε αυτό. Διότι θα πάθεις αυτά που δεν γνώρισες, και θα σου συμβεί πικρή και απροσδόκητη συμφορά. Θα έρθει λάκκος, και θα πέσεις μέσα σε αυτόν· παρόμοιο σαν να έλεγε, φοβερό και αναπόφευκτο κακό. Διότι για όσους πέσουν έστω και μία φορά σε λάκκο, αν είναι βαθύς, το να μπορέσουν να ξεφύγουν είναι ενίοτε αδύνατον. Θα έρθει δε και ταλαιπωρία, και δεν θα μπορέσεις να γίνεις καθαρή· θα έρθει και απώλεια, και δεν θα το καταλάβεις.

Και τα υπόλοιπα, όντας πιο σαφή, περιγράφουν την υπερηφάνεια του βασιλείου των Χαλδαίων και την αλαζονεία των ανδρών που βασίλευσαν σε αυτούς, και το πώς εγγυώνταν στους εαυτούς τους αθάνατο κράτος και ότι θα κατείχαν ακατάλυτη εξουσία. Αλλά την ίδια ακριβώς στιγμή, λέει, «θα έλθει σε εσένα» και η στέρηση του ανδρός και η απώλεια των τέκνων, του μεν ανδρός εκείνου που βασιλεύει σε εσένα, των δε τέκνων εκείνων που επρόκειτο να κυβερνηθούν από εσένα. Και αθρόα αυτά «θα έλθουν σε εσένα», ώστε να αποδειχθείς «χήρα και άτεκνη». Αυτά δε θα σου συμβούν, όχι μόνο για όσα προαναφέρθηκαν, αλλά και «εξαιτίας του πλήθους των μαγειών σου και των επωδών σου», στα οποία στηρίζοντας τις ελπίδες σου καυχιέσαι, σχεδόν λέγοντας: «Εγώ είμαι, και δεν υπάρχει άλλη». Αντί δε του χωρίου: «μάθε ότι η σύνεση αυτών θα υπάρξει», ο Σύμμαχος αναφέρει: «και αυτή η γνώση σου σε εξαπάτησε, γι' αυτό είπες στην καρδιά σου: Εγώ είμαι, και δεν υπάρχει άλλη μετά από εμένα».