Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 47:4

Διότι, βεβαίως, εκείνες που έχουν πλέον περιπέσει σε αιχμαλωσία και απομακρύνονται από την πατρίδα τους προς τη χώρα των νικητών, και πρέπει να διασχίσουν με τα πόδια τα ποτάμια που παρεμβάλλονται, ανασηκώνοντας τα ρούχα τους φυσικά, και μη διατηρώντας πλέον τη συστολή που αρμόζει στις γυναίκες μπροστά στα μάτια των άλλων· αλλά από ανάγκη αποκαλύπτοντας σε πολλούς ακόμη και τα απόκρυφα μέρη του σώματος. Θα μπορούσε κανείς να πει και με διαφορετικό τρόπο ότι φάνηκε η ντροπή της, και έγιναν φανεροί οι ονειδισμοί της, αφού κυριεύθηκε πλέον και βρέθηκε σε απευκταία κατάσταση, αν και παλαιότερα ζούσε μέσα στη χλιδή και καυχιόταν για την απέραντη ευημερία της. Έπειτα λέει: «Το δίκαιο θα λάβω από εσένα», δηλαδή, αυτό που πρέπει να πάθεις, αυτό θα λάβω από εσένα. Και ποιο είναι αυτό, το έχει προαναγγείλει μέσω άλλου εκ των αγίων προφητών λέγοντας: «Όπως έπραξε, να πράξετε, έτσι θα πράξω σε αυτήν.» Και πάλι: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου.» Έχει λεχθεί δε και κάπου αλλού για καθέναν που συνηθίζει να αμαρτάνει: «Αλίμονο στον άνομο, δεινά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα του.» «Δεν πρόκειται πλέον να σε παραδώσω σε ανθρώπους, είπε ο Κύριος Σαβαώθ που σε λύτρωσε· το όνομά Του είναι ο Άγιος του Ισραήλ.» Παρεμβάλλεται ενδιάμεσα ένας άλλος λόγος, ο οποίος απευθύνεται προς τον Ισραήλ, και ο Θεός υπόσχεται ότι δεν θα πέσουν ποτέ ξανά στα χέρια των εχθρών, διότι θα τους ελεήσει, αφού έχουν εκτίσει ποινές ισάξιες με τα αμαρτήματά τους, ή μάλλον έχοντας τιμωρηθεί και πέραν αυτού.

Όσα βέβαια έχουν φερθεί από αυτόν στην ύπαρξη θα μπορούσαν να ονομαστούν και αυτά όντα, με τη διαφορά ότι έχουν δημιουργηθεί και έλαβαν αρχή στην ύπαρξή τους. Έτσι λοιπόν λέει ο Κύριος που σε λύτρωσε, ο Άγιος του Ισραήλ: Εγώ είμαι ο Θεός σου. Αλλά, ω Δέσποτα, θα έλεγε, νομίζω, κάποιος από εκείνους που κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ, μας λύτρωσες και μας έσωσες, μας απάλλαξες από τη φωτιά και την καταδίκη, από τον ζυγό και τη δουλεία, από χέρια βαρβάρων, επειδή προφανώς είσαι παντοδύναμος και κατορθώνεις ό,τι θελήσεις με ένα απλό νεύμα. Έπειτα πώς εμείς, που βρισκόμαστε υπό τη φροντίδα και την αγάπη σου και πάντοτε καυχόμαστε για σένα τον βοηθό μας, έχουμε περιπέσει σε τέτοια ταλαιπωρία, ώστε να πέσουμε κάτω από τα πόδια των εχθρών και να γίνουμε παράλογα δούλοι εμείς, οι ελεύθεροι από γενιά ελευθέρων;

Από την παράθεση αυτών θα αποσαφηνιστεί και η δική μας ανάγνωση. Διότι αντί του: 〈θα λάβω το δίκαιο από εσένα, δεν πρόκειται πλέον να παραδώσω σε ανθρώπους〉, ο Σύμμαχος λέει: 〈θα λάβω εκδίκηση και κανένας άνθρωπος δεν θα μου αντισταθεί〉. Και αντί του: 〈αυτός που σε ελευθέρωσε, ο Κύριος Σαβαώθ〉, ο Ακύλας λέει: 〈ο Κύριος, ο προστάτης μας〉, ο δε Σύμμαχος: 〈ο λυτρωτής μας, ο Κύριος των δυνάμεων〉, και ο Θεοδοτίων: 〈ο Κύριος των δυνάμεων που μας λυτρώνει, το όνομά του είναι Άγιος του Ισραήλ〉.

Διότι μίλησες και δεν διαψεύστηκες. Επειδή σηκώθηκε η πάρδαλη, ήρθε ο τράγος των αιγών, χτύπησε το κριάρι, συνέτριψε τα κέρατά του, και το καταπάτησε με τα πόδια του, επικράτησε, υψώθηκε. Και όταν αυτό έπεσε, σηκώθηκαν τέσσερα κέρατα από κάτω του· ευφραίνου, μακάριε Δανιήλ, δεν πλανήθηκες, όλα αυτά έχουν πραγματοποιηθεί. Μετά από αυτό, διηγήσου μου ξανά: «ένα τέταρτο θηρίο, φοβερό και εκθαμβωτικό· τα δόντια του σιδερένια, και τα νύχια του χάλκινα, έτρωγε και κομμάτιαζε, και τα υπόλοιπα τα καταπατούσε με τα πόδια του». Δες, τώρα κυριαρχεί «ο σίδηρος», δες, «δαμάζει τα πάντα και τα συντρίβει», δες, υποτάσσει όλους όσοι δεν το θέλουν, δες, τα βλέπουμε αυτά εμείς, δες, δοξάζουμε τον Θεό, διδασκόμενοι από εσένα. Αλλά επειδή είχαμε θέσει ως σκοπό να μιλήσουμε για την πόρνη, έλα εμπρός, ω μακάριε Ησαΐα. Ας δούμε τι λες για τη Βαβυλώνα. «Κατέβα, κάθισε στο χώμα, παρθένα κόρη της Βαβυλώνας, κάθισε, κόρη των Χαλδαίων, δεν θα ονομαστείς πλέον απαλή και τρυφερή. Πάρε τον μύλο, άλεσε αλεύρι, βγάλε το κάλυμμά σου, ανασήκωσε τις πολιές σου, ξεσκέπασε τις κνήμες σου, διάβασε ποτάμια. Θα αποκαλυφθεί η αισχύνη σου, θα φανερωθούν οι ονειδισμοί σου. Το δίκαιο θα λάβω από εσένα, δεν θα σε παραδώσω πια σε ανθρώπους. Αυτός που σε λυτρώνει είναι ο Κύριος Σαβαώθ, το όνομά Του είναι ο Άγιος του Ισραήλ. Κάθισε συντετριμμένη, μπες στο σκοτάδι, κόρη των Χαλδαίων, δεν θα ονομαστείς πια ισχύς της βασιλείας».