Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 48:20

Επειδή όμως συμπεριφέρθηκες ασεβώς απέναντι στον Θεό και προσέκρουσες σε Αυτόν καθόλου λίγο, έχοντας εκτραπεί σε κάθε είδους ατοπήματα, περιορίστηκες σε μικρό αριθμό και δεν έχεις την αύξηση του γένους σου ώστε να διευρύνεται σε μεγάλο πλήθος· όμως ούτε και τώρα πρόκειται να εξολοθρευτείς. Διότι έχει διατηρηθεί παντού το υπόλειμμα του Ισραήλ. Και ο Θεός είπε ότι αυτός πουθενά δεν θα καταστραφεί ολόρριζα, εξαιτίας της επαγγελίας που δόθηκε στους πατέρες. Έπειτα λέει: Έξελθε από τη Βαβυλώνα, φεύγοντας από τους Χαλδαίους.

Αυτό είναι ένα βασιλικό νεύμα που απαλλάσσει τον Ισραήλ από την αιχμαλωσία. Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι που κρατούν την εξουσία των επίγειων πραγμάτων και κυβερνούν τους θρόνους της βασιλείας, παραχωρούν κάποτε με νεύμα την άφεση σε αυτούς που βρίσκονται σε υπόγεια δεσμωτήρια, φανερώνοντας το γεγονός με φιλάνθρωπο νεύμα και φωνή· έτσι και ο Θεός των όλων χάρισε φιλάνθρωπο νεύμα σε αυτούς που είχαν ταλαιπωρηθεί, και λέει ξεκάθαρα το «Έξελθε», ώστε να γνωρίσουν τον Λυτρωτή και τον χορηγό κάθε χαράς για αυτούς. <«Αναγγείλατε φωνή ευφροσύνης, και ας γίνει αυτό ακουστό. Αναγγείλατε έως τα πέρατα της γης. Πείτε: Ελευθέρωσε ο Κύριος τον δούλο του Ιακώβ, και εάν διψάσουν, θα τους οδηγήσει μέσα από την έρημο, θα σχιστούν οι πέτρες και θα αναβλύσουν νερά, και θα πιει ο λαός μου. Δεν υπάρχει χαρά για τους ασεβείς, λέει ο Κύριος».> Ομολογουμένως, είναι αξιοθαύμαστα όλα όσα πράττει ο Θεός. Εκείνα όμως που υπερέχουν των άλλων και έχουν λάβει την ανώτατη δόξα ανάμεσα στα έργα του, όταν μεν μένουν κρυφά, αδικούν όσους τυχόν έχουν στερηθεί τη γνώση τους, όταν δε γίνουν γνωστά, ωφελούν τα μέγιστα. Διότι από αυτά είναι δυνατόν να διακρίνει κανείς και την ανέκφραστη δόξα του, και την υπεροχή του επί πάντων, και την πανίσχυρη χείρα του, και την παντοδύναμη δόξα του. Διότι ελύτρωνε μεν τον Ισραήλ από την Αίγυπτο.

Έπρεπε λοιπόν, έπρεπε η λύτρωση των Ισραηλιτών από τη Βαβυλώνα να μην αποσιωπηθεί, αλλά μάλλον να διακηρυχθεί παντού. Γι' αυτόν τον λόγο και λέει: «Φωνή ευφροσύνης αναγγείλατε». Και φωνή ευφροσύνης λέμε ότι είναι η δοξολογία, την οποία θα ανέπεμπε κανείς υμνώντας Τον για τα τόσο μεγάλα και λαμπρά κατορθώματα. Αυτή είναι κυρίως και αληθινά η ευφροσύνη, φωνή που ταιριάζει στους δικαίους, στους οποίους αρμόζει και η υποχρέωση να δοξολογούν. Ψάλλει εξάλλου και ο θεσπέσιος Δαβίδ και λέει: «Φωνή αγαλλιάσεως και σωτηρίας στις σκηνές των δικαίων». Θέλει δε αυτή η φωνή να περιέχει την αφήγηση της λυτρώσεως των Ισραηλιτών, όπως ακριβώς ήταν αυτή στο βιβλίο των Ψαλμών. Η οποία έχει ως εξής: «Ευδόκησες, Κύριε, για τη γη σου, απέστρεψας την αιχμαλωσία του Ιακώβ, συγχώρησες τις ανομίες του λαού σου, σκέπασες όλες τις αμαρτίες τους». Διότι αυτά, αν και εμπεριέχουν τη φανέρωση πνευματικών πραγμάτων, είναι ωστόσο χρήσιμα και ως προς την ιστορία. Υπόσχεται επίσης ότι, εάν διψάσουν βαδίζοντας μέσα από την έρημο, θα βγάλει για αυτούς νερό από την πέτρα. Θα σχιστεί η πέτρα, και θα αναβλύσει νερό, και θα πιει ο λαός μου. Και λέμε ότι δείχνει με αυτά, ότι δεν ήταν κάποιος άλλος Θεός εκείνος που ελευθέρωσε τον Ισραήλ από τη σκληρότητα των Αιγυπτίων, και τον οδήγησε μέσα από τη θάλασσα, και του έδωσε τροφή στην έρημο, και έβγαλε νερό από την πέτρα, αλλά ο Ίδιος πάντοτε, παραμένοντας αναλλοίωτος, και έχοντας τη δύναμη να θαυματουργεί με τον ίδιο τρόπο όπως παλαιά.

Αφού λοιπόν λάβεις την εξουσία για την επιστροφή στα οικεία, να μην κάνεις την πορεία σου νωθρά ούτε ράθυμα, αλλά με κάθε προθυμία· διότι θα σε προϋπαντήσει «φωνή ευφροσύνης» που ακούγεται ήδη από εδώ, αλλά και όλοι όσοι ακούν αυτούς τους δικούς μου λόγους θα χαρούν μαζί σου για τη σωτηρία σου. Και θα φωνάξουν τόσο δυνατά, ώστε η ακοή να γίνει γνωστή σε όλους όσοι κατοικούν «στα πέρατα της γης», λέγοντας: «Ο Κύριος λύτρωσε τον δούλο του τον Ιακώβ. Και εάν διψάσουν, μέσα από την έρημο θα τους οδηγήσει, νερό από πέτρα θα βγάλει για αυτούς· θα σχιστεί η πέτρα, και θα τρέξει νερό, και θα πιει ο λαός μου. Δεν υπάρχει χαρά για τους ασεβείς, λέγει ο Κύριος». Και αυτά βέβαια, ως προς την ιστορική τους πλευρά, δεν εκπληρώθηκαν κατά τον χρόνο της επιστροφής από τη Βαβυλώνα όσων ελευθερώθηκαν από τον Κύρο και τον Δαρείο, που βασίλευσαν στους Πέρσες· ως προς το πνευματικό τους νόημα όμως, επειδή δεν είναι δυνατόν να βρεθεί κατά λέξη στην ιστορία «πέτρα υδάτων» που να ανέβλυσε κατά την επιστροφή του λαού, θα πούμε ότι η υπόσχεση αυτή επαληθεύεται σε εκείνους που ελευθερώθηκαν από τη νοητή αιχμαλωσία, για τους οποίους ο Χριστός του Θεού έλεγε: «με απέστειλε να ευαγγελιστώ στους πτωχούς, να κηρύξω άφεση στους αιχμαλώτους».