Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 49:2

Και πότε τα ύδατα τον είδαν και φοβήθηκαν, παρά όταν επιτίμησε τη θάλασσα και αυτή φιμώθηκε; «Έδωσαν φωνή οι νεφέλες. Διότι τα βέλη σου διαπερνούν». Με τη λέξη νεφέλες, σε αυτά τα λόγια, εννοεί τους αγίους αποστόλους, οι οποίοι διακονούν τον ουράνιο και ευαγγελικό λόγο· και με τη λέξη βέλη, τις ενέργειες του Αγίου Πνεύματος. Είναι λοιπόν σαν να λένε: Οι ενέργειες που δόθηκαν στους αγίους σου μαθητές έγιναν ξακουστές σε όλη την οικουμένη. Πρέπει δε να γνωρίζουμε, ότι και ο Ίδιος έχει ονομαστεί εκλεκτό βέλος από τον προφήτη Ησαΐα. «Η φωνή της βροντής σου μέσα στον τροχό». Βροντή ονομάζει τον ευαγγελικό λόγο, ο οποίος αντήχησε δυνατά σε όλη την υφήλιο. Γι' αυτό και τον ευαγγελιστή τον αποκάλεσε υιό της βροντής. Τροχό δε ονομάζει τον βίο των ανθρώπων, όπως ακριβώς μπορεί κανείς να μάθει και από τον Ιεζεκιήλ. Είναι λοιπόν σαν να λέγει: Ο ευαγγελικός σου λόγος έχει διαδοθεί σε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. «Φώτισαν οι αστραπές σου την οικουμένη». Και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι αστραπές παρά εκείνοι που αστράφτουν σε εμάς το νοητό φως, οι άγιοι απόστολοι και ευαγγελιστές; Στους οποίους έλεγε ο Σωτήρας: «Εσείς είστε το φως του κόσμου». «Σαλεύτηκε και έγινε έντρομη η γη». Αντί του να πει: Έγινε ξακουστό σε όλη τη γη το σωτήριο κήρυγμα, διά του οποίου αγνός φόβος κατέλαβε τους πάντες, σύμφωνα με το ρητό: «Δουλεύσατε στον Κύριο με φόβο και αγαλλιάσθε σε αυτόν με τρόμο».

ΛΟΓΟΣ Δ'. <Ακούσατέ με, νησιά, και προσέξτε, έθνη, ύστερα από πολύ χρόνο θα σταθεί, λέει ο Κύριος. Από την κοιλιά της μητέρας μου κάλεσε το όνομά μου, και έκανε το στόμα μου σαν κοφτερό μαχαίρι, και κάτω από τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε. Με έκανε σαν εκλεκτό βέλος, και στη φαρέτρα του με σκέπασε, και μου είπε: Δούλος μου είσαι εσύ, Ισραήλ, και σε σένα θα δοξαστώ.> Αφού με πάρα πολλές προτροπές και συμβουλές ωφέλησε τον Ισραήλ, μεταφέρει τη μυσταγωγία στα πλήθη των εθνών, και πάλι διασαφηνίζει σε αυτά το μυστήριο του Χριστού, μέσω του οποίου επρόκειτο, εγκαταλείποντας τον κτηνώδη και καταραμένο βίο, να επανέλθουν στην πλέον προσφιλή σε αυτόν πολιτεία και να δεχθούν στον νου το αληθινό φως· ώστε να γνωρίσουν σαφώς ποιος είναι ο κατά φύσιν και αληθινός Θεός, και η φύση που κυριαρχεί στα σύμπαντα. Απευθύνεται δε στα νησιά, τα οποία λέμε ότι είναι οι Εκκλησίες του Χριστού, σαν να βρίσκονται μέσα στη θάλασσα, δηλαδή στον κλύδωνα της παρούσας ζωής, και περιβάλλονται από αφόρητες επιθέσεις κυμάτων, δηλαδή από διωγμούς και περιστάσεις, τις οποίες επιφέρουν σε αυτές οι εχθροί της αλήθειας και όσοι μάχονται την κλήση του Θεού. Περί τέτοιων νησιών γίνεται λόγος σε πολλά σημεία της θεόπνευστης Γραφής. Ψάλλει κάπου και ο μακάριος Δαβίδ και λέει: «Ο Κύριος εβασίλευσε, ας αγαλλιάσει η γη, ας ευφρανθούν πολλά νησιά.»

Ονομάστηκε Ιησούς, βέβαια, επειδή έπρεπε να σώσει την υφήλιο, όντας Θεός που έγινε άνθρωπος. Όταν λοιπόν προήλθε από την κοιλία της μητέρας του, διότι γεννήθηκε από αυτήν κατά σάρκα, τότε του δόθηκε και το όνομά του. Είναι επομένως αταίριαστο για τον Θεό Λόγο, εννοώ πριν από την κατά σάρκα γέννησή του, το όνομα Χριστός. Διότι, αφού δεν είχε ακόμη χρισθεί, πώς θα μπορούσε να ονομαστεί Χριστός; Όταν δηλαδή προήλθε ως άνθρωπος από την κοιλία της μητέρας του, τότε, ταυτόχρονα με την κατά σάρκα γέννηση, δέχεται και την ονομασία. Και αναφέρει πως το στόμα του έγινε σαν κοφτερή μάχαιρα. Είναι αληθές και αυτό. Διότι έχει γραφτεί κάπου για αυτόν, ή μάλλον το λέει ο ίδιος ο προφήτης Ησαΐας: «Και θα είναι ζωσμένος στη μέση του με δικαιοσύνη, και τυλιγμένος στα πλευρά του με αλήθεια, και με το πνεύμα των χειλέων του θα εξολοθρεύσει τον ασεβή.» Διότι, βεβαίως, το θείο και ουράνιο κήρυγμα, δηλαδή το ευαγγελικό, αυτό που ειπώθηκε από το στόμα του Χριστού, έχει γίνει κοφτερή και οξύτατη μάχαιρα κατά της τυραννίας του διαβόλου, εξολοθρεύοντας τους κοσμοκράτορες του σκότους τούτου και τα πνευματικά όντα της πονηρίας.

Και προσθέτει ότι: «Και υπό τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε». Και ομιλεί βέβαια ανθρωποπρεπώς, όμως για τους συνετούς δεν είναι καθόλου δύσκολο να διακρίνουν και μέσα από αυτά ότι ο Υιός είναι αχώριστος από τον Θεό και Πατέρα, έστω και αν έγινε άνθρωπος. Διότι λέει ότι βρίσκεται υπό τη σκέπη της δεξιάς του, για να υποδηλώσει ότι το ασύλληπτο και ακαταμάχητο της δικής του φύσεως διατηρείται ακέραιο σε αυτόν, ακόμη και αν έλαβε την ανθρώπινη φύση. Διότι κανείς δεν θα υπερισχύσει της παντοδύναμης δεξιάς, έστω και αν ο Λόγος, όπως είπα, περιορίστηκε στα μέτρα της ανθρωπότητας. Διότι ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα παραμένει παντοδύναμος, και είναι ο ίδιος ο Κύριος των δυνάμεων. Επειδή όμως έγινε άνθρωπος, ο Πατέρας, μη θέλοντας να ατιμάσει τη δύναμη του μυστηρίου, συγκαταβαίνει στη θεία οικονομία και λέει γι' αυτόν μέσω της λύρας του Ψαλμωδού: «Δεν θα κατορθώσει τίποτα ο εχθρός εναντίον του, και ο γιος της ανομίας δεν θα μπορέσει να τον βλάψει, και θα συντρίψω από μπροστά του τους εχθρούς του. Και εκείνους που τον μισούν θα τους κατατροπώσω. Και η αλήθειά μου και το έλεός μου θα είναι μαζί του». Παρατήρησε λοιπόν προσεκτικά και μέσα από τη φωνή του προφήτη, αυτόν που για χάρη μας έγινε όμοιος με εμάς, να λέει ανθρωποπρεπώς: «Υπό τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε. Με έθεσε, λέει, ως βέλος εκλεκτό, και μέσα στη φαρέτρα του με σκέπασε.»

Διότι πάρα πολλά υπήρξαν τα βέλη του Θεού, τα οποία κατά καιρούς κρύβονταν σαν μέσα σε φαρέτρα στην πρόγνωσή Του, και φανερώνονταν στον κατάλληλο για το καθένα καιρό. Εκλεκτό δε βέλος και ανώτερο από όλα υπήρξε ο Χριστός, ο οποίος ήταν κρυμμένος, όπως είπα, σαν μέσα σε φαρέτρα, στην πρόγνωση του Πατρός. Διότι προγνωρίσθηκε μεν προ καταβολής κόσμου, φανερώθηκε δε, όταν έπρεπε να επισκεφθεί ολόκληρη τη γη, η οποία είχε πέσει στον όλεθρο και την απώλεια, επειδή λάτρευε την κτίση αντί για τον Κτίστη, υποτασσόταν στα ακάθαρτα πνεύματα και ήταν δεμένη στα δεσμά της αμαρτίας.

Ένας είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, όνομα θαυμαστό που αναγγέλθηκε εκ των προτέρων έμμεσα από τους προφήτες. Διότι λέει ο προφήτης Ησαΐας: Ιδού, ο Σωτήρας σου έρχεται, έχοντας μαζί του τον μισθό του. Το όνομα Ιησούς, εξάλλου, στους Εβραίους ερμηνεύεται Σωτήρας. Επειδή η προφητική χάρη προέβλεπε τον κυριοκτόνο χαρακτήρα των Ιουδαίων, συγκάλυψε την ονομασία, ώστε να μην τον επιβουλευτούν αμέσως, γνωρίζοντάς το από πριν με σαφήνεια. Και ονομάστηκε Ιησούς όχι από ανθρώπους, αλλά φανερά από άγγελο, ο οποίος δεν ήρθε με δική του εξουσία, αλλά στάλθηκε με τη δύναμη του Θεού και είπε προς τον Ιωσήφ: Μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαρία τη γυναίκα σου, διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα. Θα γεννήσει λοιπόν υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού. Και εξηγώντας την αιτία της ονομασίας λέει αμέσως: Διότι αυτός θα σώσει τον λαό του από τις αμαρτίες τους. Σκέψου λοιπόν πώς γίνεται αυτός που δεν έχει γεννηθεί ακόμη να έχει λαό, εκτός και αν υπήρχε και πριν από τη γέννησή του. Και τούτο το αναφέρει ο προφήτης εκ μέρους του: Από την κοιλιά της μητέρας μου κάλεσε το όνομά μου, επειδή ο άγγελος προείπε ότι θα ονομαστεί Ιησούς. Και πάλι, αναφορικά με την επιβουλή του Ηρώδη λέει: Και κάτω από τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε.

Και διάνοιξε ο Κύριος τους οφθαλμούς του, και είδε· και ιδού, το όρος ήταν πλήρες ίππων, και άρμα πυρός ολόγυρα στον Ελισσαίο. Ο δε Ησαΐας λέει: και έκανε το στόμα μου σαν οξεία μάχαιρα και υπό τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε· με έθεσε ως εκλεκτό βέλος και στη φαρέτρα του με εσκέπασε. Στον δε Ιεζεκιήλ λέει: και εσύ, υιέ ανθρώπου, λάβε για τον εαυτό σου ρομφαία οξεία, πιο κοφτερή από ξυράφι κουρέα· απόκτησέ την για τον εαυτό σου.

Αλλά «έθεσε» ο ίδιος ο Θεός και Πατέρας «το δικό μου», του Κυρίου που λέγει αυτά, «στόμα ως μάχαιρα οξεία», η οποία έχει την ιδιότητα να τέμνει, ώστε να διαχωρίζει και να ξεχωρίζει τους άξιους του Θεού από εκείνους που δεν είναι. Πράγμα που βεβαίως και στα Ευαγγέλια ο ίδιος μαρτυρούσε λέγοντας: «Μη νομίσετε ότι ήλθα να βάλω ειρήνη στη γη· δεν ήλθα να βάλω ειρήνη αλλά μάχαιρα». Έτσι λοιπόν και εδώ λέγει: «και έθεσε το στόμα μου ως μάχαιρα οξεία». Και προσθέτει: «και υπό την σκέπη του χεριού του με έκρυψε», αφήνοντας να εννοηθεί με αυτόν τον τρόπο η κρυφή και άγνωστη στους πολλούς οικονομία της ένσαρκης παρουσίας του. Και όπως ονόμασε τη γλώσσα του «μάχαιρα οξεία», έτσι λέγει ότι έχει τεθεί από τον Πατέρα και ως «βέλος εκλεκτό», ώστε όταν το επιθυμεί να πληγώνει εκείνους που είναι άξιοι των κέντρων (βελών) του· όπως ήταν η ψυχή που έλεγε: «διότι εγώ είμαι πληγωμένη από την αγάπη». Εντούτοις, και αυτό το «βέλος» ο Θεός και Πατέρας το «απέκρυψε» σαν «μέσα σε φαρέτρα» και θήκη βελών, για να μην το βλέπουν όλοι ούτε να το κατανοούν, παρά μόνο οι άξιοι. Και καταλλήλως, ως επακόλουθο της ονομασίας του ως «βέλους», χρησιμοποίησε τη λέξη «φαρέτρα». Και «φαρέτρα» και θήκη βελών δεν θα έκανες λάθος εάν ονόμαζες την ανθρώπινη σάρκα την οποία ανέλαβε ο Λόγος του Θεού όταν ήλθε να κατοικήσει ανάμεσα στους ανθρώπους.

Ποια είναι όμως τα βέλη, τα σωτήρια και εκλεκτά, τα οποία πληγώνουν τις ψυχές αυτών που σώζονται, με τα οποία η νύμφη του Χριστού, η Εκκλησία, ομολογεί ότι έχει πληγωθεί λέγοντας: «Διότι εγώ είμαι πληγωμένη από αγάπη»; Και ο ίδιος δε ο Σωτήρας ονομάστηκε βέλος σύμφωνα με τον προφήτη που είπε: «Με έθεσε ως βέλος εκλεκτό και στη φαρέτρα του με έκρυψε». Αλλά του μεν Πατέρα βέλος ήταν ο μονογενής του Λόγος· του δε Υιού βέλη ήταν οι απόστολοι, καθώς και τα θεία και πύρινα λόγια του. Γι' αυτό έχει λεχθεί στον ψαλμό περί του αγαπητού: «Τα βέλη σου είναι ακονισμένα, λαοί θα πέσουν κάτω από σένα». Έτσι λοιπόν και εδώ αναφέρεται: «Διότι τα βέλη σου διαπορεύονται». Διότι περιτρέχοντας παντού, τα βέλη του Χριστού διαπορεύονταν κηρύττοντας· γι' αυτό «έδωσαν φωνή οι νεφέλες»· αλλά και «Η φωνή της βροντής σου», λέει, «μέσα στον τροχό»· και ως βροντή εδώ υπονοεί το ευαγγελικό κήρυγμα.

Πρέπει, λοιπόν, να κατανοήσουμε τι διδάσκει ο ίδιος ο Κύριος για τον εαυτό του μέσα από αυτά: «Από την κοιλιά της μητέρας μου», λέει, «κάλεσε το όνομά μου»· το οποίο βεβαίως αναφέρεται σαφώς στον Χριστό, διότι δικά του είναι τα λόγια τα οποία έχουμε διδαχθεί από το κείμενο του Ευαγγελίου. Διότι, όταν ο Ιωσήφ αγνοούσε τα περί της συλλήψεως της Μαρίας, παρουσιάστηκε ο Γαβριήλ, ως διάκονος του πατρικού θελήματος, και του είπε στο όνειρό του, μεταξύ άλλων, και το εξής: «Θα γεννήσει υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού· διότι αυτός θα σώσει τον λαό του». Προσθέτει δε στην προφητεία, λέγοντας: «Και έκανε το στόμα μου σαν κοφτερή μάχαιρα»· και πάλι: «Με έκανε σαν εκλεκτό βέλος»· διότι ο λόγος του Θεού είναι ενεργός και πιο κοφτερός από κάθε δίκοπη μάχαιρα, διεισδύοντας μέχρι τον διαχωρισμό ψυχής και πνεύματος, όπως ακριβώς δίδαξε ο θεσπέσιος απόστολος. Και πολύ εύλογα θα μπορούσε να λεχθεί μόνο για Εκείνον, ο οποίος έγινε υπήκοος στον Πατέρα μέχρι θανάτου, το: «Εσύ είσαι ο δούλος μου, ο Ισραήλ, και μέσω εσού θα δοξαστώ». Ενώ το: «Και εγώ είπα, μάταια κοπίασα», και τα εξής, θα μπορούσε να λεχθεί από τον Σωτήρα εξαιτίας της σπανιότητας εκείνων που ζουν σύμφωνα με το Ευαγγέλιό του.

«Ιδού, ο δούλος μου, θα τον στηρίξω· ο εκλεκτός μου, τον οποίο ευαρεστήθηκε η ψυχή μου. Έδωσα το Πνεύμα μου επάνω του και θα εξαγγείλει κρίση στα έθνη. Δεν θα κραυγάσει, ούτε θα υψώσει τη φωνή του, ούτε θα ακουστεί έξω η φωνή του. Καλάμι τσακισμένο δεν θα συντρίψει και λινάρι που καπνίζει δεν θα σβήσει, αλλά σύμφωνα με την αλήθεια θα εξαγγείλει κρίση· θα αναλάμψει και δεν θα θραυστεί, έως ότου εγκαθιδρύσει στη γη κρίση· και στο όνομά του θα ελπίσουν τα έθνη». Και στη συνέχεια προσθέτει: «Εγώ ο Κύριος ο Θεός σε κάλεσα με δικαιοσύνη, και θα κρατήσω το χέρι σου, και θα σε ενισχύσω· και σε έδωσα ως διαθήκη του γένους, ως φως των εθνών, για να ανοίξεις τα μάτια των τυφλών, για να βγάλεις από τα δεσμά τους δεμένους και από τον οίκο της φυλακής αυτούς που κάθονται στο σκοτάδι. Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός, αυτό είναι το όνομά μου, τη δόξα μου δεν θα την δώσω σε άλλον, ούτε τον έπαινό μου στα είδωλα. Τα από την αρχή, ιδού, ήλθαν, καινούργια είναι αυτά που τώρα θα αναγγείλω, και πριν αναγγελθούν σας φανερώθηκαν». 〈21. Από τον ίδιο〉. «Ακούστε με, νησιά, και προσέξτε, έθνη, έπειτα από πολύ χρόνο θα εμφανιστεί, λέγει ο Κύριος. Από την κοιλιά της μητέρας μου κάλεσε το όνομά μου, και έκανε το στόμα μου σαν κοφτερό μαχαίρι, και [με έβαλε] κάτω από τη σκέπη του χεριού του· με έκανε σαν εκλεκτό βέλος και με έκρυψε στη φαρέτρα του». Και προσθέτει στη συνέχεια: «Ιδού, σε έδωσα ως διαθήκη του γένους, ως φως των εθνών, για να φτάσεις έως τις εσχατιές της γης». 〈22. Από τον ίδιο〉. «

Επειδή, λοιπόν, στα πρώτα στάδια δεν έχει ακόμη τονωθεί η δύναμή μας για τους αγώνες, ώστε να συμπλακούμε κατά μέτωπο με τις επιθέσεις του αντιπάλου, ο λόγος μάς υπέδειξε ότι η αποφυγή της εφόδου ενός τέτοιου εχθρού αποτελεί ουκ ολίγη ασφάλεια για όσους δέχονται τον πόλεμο, διά μέσου του παραδείγματος της επιγραφής. Σε διδάσκει, δηλαδή, τούτο: όταν εμφανιστεί σε εσένα ο Αβεσσαλώμ, αυτός που φέρει ως πλούσια κόμη την κακία, ο αδελφοκτόνος που λυσσά ενάντια στον τίμιο γάμο σου και την αμίαντη κλίνη σου, να φεύγεις, όπως λέει ο Κύριος, από πόλη σε πόλη. Διότι εκείνος που δραπετεύει από το πρόσωπο του Αβεσσαλώμ, ενός τέτοιου υιού, αφού ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις του, έχει τη δυνατότητα –με τη συνέργεια του ξύλου, το οποίο παγίδευσε επάνω του την πονηρή κόμη του εχθρού– να τον εξοντώσει με τα τρία βέλη. Σου είναι, βεβαίως, απολύτως ξεκάθαρο το αίνιγμα που υποδηλώνεται μέσω αυτής της ιστορίας: ποιο είναι εκείνο το ξύλο στο οποίο προσηλώθηκε η κόμη της κακίας, το οποίο ο Απόστολος ονομάζει χειρόγραφο των αμαρτιών, όπως λέει, ότι «και αυτό το αφαίρεσε από τη μέση, καρφώνοντάς το στον σταυρό», δηλαδή στο ξύλο. Και ποια είναι η τριάδα των βελών που πλήττει ακριβώς το κέντρο της καρδιάς του εχθρού, διά της οποίας επέρχεται ο θάνατος του έσχατου εχθρού; Προκειμένου, μάλιστα, να γίνει σε εμάς καίριο το νόημα σχετικά με το βέλος, θα στρέψουμε την προσοχή μας στην προφητεία του Ησαΐα, ο οποίος λέει εκ προσώπου του Κυρίου ότι: «Με έθεσε ως βέλος εκλεκτό και μέσα στη φαρέτρα του με ύψωσε».

«Διότι εσύ είσαι Θεός, και δεν το γνωρίζαμε, Θεός του Ισραήλ, Σωτήρας.» Ο Ιεζεκιήλ αναφέρει: «Και με επέστρεψε ο Κύριος στον δρόμο της πύλης που βλέπει προς τα ανατολικά, και αυτή ήταν κλειστή· και μου είπε ο Κύριος: Υιέ ανθρώπου, η πύλη αυτή θα είναι κλειστή, και κανείς δεν πρόκειται να περάσει μέσα από αυτήν, διότι ο Κύριος ο Θεός του Ισραήλ θα εισέλθει και θα εξέλθει μέσα από αυτήν, και θα παραμείνει κλειστή.» Ο Ησαΐας: «Από την κοιλιά της μητέρας κάλεσα το όνομά του Κοφτερή Μάχαιρα.» Ο Δανιήλ: «Ιδού, αποκόπηκε λίθος χωρίς χέρια, και χτύπησε τον ανδριάντα, και έγινε μέγα όρος, και γέμισε την οικουμένη.» Ο λίθος, λοιπόν, που αποκόπηκε χωρίς χέρι, είναι αυτός που γεννήθηκε χωρίς σπορά ανδρός. Ο Ησαΐας πάλι: «Άκουε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε: Γέννησα και ανέθρεψα υιούς, αυτοί όμως με αθέτησαν. Το βόδι γνώρισε αυτόν που το απέκτησε, και το γαϊδούρι τη φάτνη του κυρίου του· ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε, ούτε ο λαός με κατανόησε.» Και πάλι: «Πάρε έναν τόμο μεγάλου νέου χαρτιού, και γράψε σε αυτόν με γραφίδα ανθρώπου, για να γίνει γρήγορα διαρπαγή λαφύρων. Και πλησίασα την προφήτιδα, και συνέλαβε, και γέννησε υιό· και μου είπε ο Κύριος: Κάλεσε το όνομά του, Ταχέως σκύλευσον, Οξέως προνόμευσον.» Ως νέο τόμο λοιπόν εννοούμε την Παρθένο· διότι όπως το νέο χαρτί είναι καθαρό, όντας άγραφο, έτσι και η αγία Παρθένος είναι αμύητη ανδρός.

Ανάγνωσε τον Ησαΐα, και σε αυτόν θα βρεις πώς ομιλεί το βέλος: «Και με έθεσε ως βέλος εκλεκτό», λέγει ο Θεός Λόγος, «και μέσα στη φαρέτρα του με έκρυψε». Πληγωμένος από αυτό το βέλος ο Ιερεμίας έλεγε προς αυτόν: «Εγώ όμως δεν κοπίασα να σε ακολουθώ, και ημέρα ανθρώπου δεν επιθύμησα». Πληγωμένος στη διάνοια από αυτό το βέλος ο Δαβίδ έλεγε προς αυτόν: «Προσκολλήθηκε η ψυχή μου οπίσω σου, και εμένα με στήριξε η δεξιά σου». Πληγωμένος από αυτό το βέλος ο Πέτρος έλεγε στον Χριστό: «Κύριε, εσύ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ». Πληγωμένος από αυτό το βέλος ο Παύλος, και συνδεδεμένος με τον Χριστό, έλεγε: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού;». Πληγωμένη από αυτό το βέλος η πάνσεμνη Εκκλησία έλεγε: «Ωιμέ, είμαι πληγωμένη από αγάπη». Ω στεναγμός, που μέσα από τα βάθη της καρδιάς αναβλύζει φιλόχριστα νάματα· ω στεναγμός, με τον οποίο ελκύει προς τον εαυτό της τον ουράνιο νυμφίο Χριστό.