Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 49:4

Διότι στον Υιό, ακόμη και όταν φανερώθηκε με σάρκα, θα κάμψει κάθε γόνυ, όπως είναι γραμμένο, των επουρανίων και των επιγείων και των καταχθονίων, και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Κύριος, εις δόξαν του Θεού Πατρός. <Και εγώ είπα: Μάταια κοπίασα, και άδικα, και σε τίποτα δεν ξόδεψα τη δύναμή μου. Γι' αυτό η κρίση μου εναπόκειται στον Κύριο, και ο κόπος μου ενώπιον του Θεού μου.> Φανερώθηκε λοιπόν ο Σωτήρας των όλων, για να απαλλάξει τα πάντα κάτω από τον ουρανό από τη σκαιότητα του διαβόλου, και από τον θάνατο και την αμαρτία, και για να καταστήσει όσους προσέρχονται σε αυτόν μέσω της πίστης λαμπρυσμένους με ιερά χαρίσματα. Προς αυτό έχουν κληθεί, και μάλιστα πριν από τους άλλους, εκείνοι που προέρχονται από το αίμα του Ισραήλ· και είχαν προτιμηθεί τόσο πολύ έναντι των εθνών, ώστε ο Ιησούς να πει: «Δεν απεστάλην ει μη μόνο για τα απολωλότα πρόβατα του οίκου Ισραήλ». Όμως αυτοί που έλαβαν αυτήν την τόσο ένδοξη και εξαιρετική τιμή, έγιναν άπιστοι και θρασείς αποστάτες, και φοβεροί και υπερόπτες αποσχισθέντες από το ποίμνιο. Και ενώ έπρεπε με πολύ μεγάλη προθυμία να προσέλθουν στη χάρη, και να αποκομίσουν την πίστη και τα αγαθά που προέρχονται από αυτήν, αυτό δεν το έπραξαν, πώς άλλωστε; Απεναντίας, αντιτάχθηκαν σε Εκείνον που τους καλούσε στη σωτηρία, βλασφημώντας Τον απροκάλυπτα, χλευάζοντάς Τον ακατάσχετα· διότι τι από τα φοβερά λόγια δεν εκστόμισαν χωρίς αναστολές, και στο τέλος Τον σταύρωσαν.

Επομένως, όσον αφορά τη σκληρότητα των απειθούντων και την παράλογη αντιλογία που μηχανεύτηκαν, μάταια κοπίασε ο Σωτήρας, και άσκοπα και για το τίποτα δαπάνησε τη δύναμή του. Διότι δεν ανέχθηκε, όπως μόλις προείπα, τα ιερά του κηρύγματα ο άφρων Ισραήλ· δεν τίμησε τον κόπο του.

Γι' αυτό λέω: «Εις μάτην κοπίασα, μάταια και για το τίποτα έδωσα τη δύναμή μου». Έπειτα προσθέτει: «Γι' αυτό η κρίση μου είναι παρά Κυρίω, και ο κόπος μου ενώπιον του Θεού μου», ή κατά τον Σύμμαχο: «η κρίση μου είναι παρά τω Κυρίω και το έργο μου παρά τω Θεώ μου». Διότι, ακόμη κι αν οι άνθρωποι δεν κατορθώνουν ούτε ωφελούνται επαξίως των δικών μου κόπων, τους οποίους υπέμεινα γι' αυτούς· εγώ όμως, πράττοντας τα δικά μου «ενώπιον του Θεού μου», εκπλήρωσα το πατρικό θέλημα. Γι' αυτό πρώτα σε αυτούς εκ της περιτομής κήρυξα την πατρική χάρη· διότι αυτός που «με έπλασε από την κοιλία ως δούλο του» και από τον Ισραήλ «μου κατασκεύασε σώμα» θέλησε να κηρύξω πρώτα σε αυτούς τη χάρη του, με σκοπό να «συνάξω τον Ιακώβ προς αυτόν και τον Ισραήλ». Εύλογα, λοιπόν, προτρέπει λέγοντας: «Σε δρόμο εθνικών να μην πάτε και σε πόλη Σαμαρειτών να μην εισέλθετε· αλλά να πορεύεστε μάλλον προς τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ». Ο μεν Πατέρας, λοιπόν, για να «συνάξει τον Ιακώβ και τον Ισραήλ» ευδόκησε να πραγματοποιήσω την έλευσή μου στους ανθρώπους, λέγοντας: «σε σένα θα δοξαστώ»· εγώ δε, βλέποντας την απιστία και τη σκληροκαρδία του Ισραήλ, είπα ήδη πρωτύτερα, ότι «εις μάτην κοπίασα, μάταια και για το τίποτα έδωσα τη δύναμή μου».

Ψ. ΚΔ΄. Ακούσατέ με νησιά, και προσέξτε έθνη. Έπειτα από πολύν καιρό θα σταθεί, λέει ο Κύριος· από την κοιλιά της μητέρας μου κάλεσα το όνομά μου· και έκανε το στόμα μου σαν κοφτερό μαχαίρι· και κάτω από τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε· και μου είπε: Δούλος μου είσαι εσύ, Ισραήλ, και μέσω εσένα θα δοξαστώ. Και εγώ είπα: Μάταια κοπίασα, σε μάταια έργα και στο τίποτα ανάλωσα τη δύναμή μου· γι' αυτό η κρίση μου βρίσκεται στον Κύριο, και ο κόπος μου ενώπιον του Θεού μου. Και τώρα, έτσι λέει ο Κύριος, ο οποίος με έπλασε από την κοιλιά ως δούλο του, για να συγκεντρώσει τον Ιακώβ κοντά του και τον Ισραήλ· θα συναχθώ και θα δοξαστώ ενώπιον του Κυρίου, και ο Θεός μου θα είναι η δύναμή μου. Και είπε: Μεγάλο είναι για σένα το να κληθείς δούλος μου, για να ανορθώσεις τις φυλές του Ιακώβ και να επαναφέρεις τους διασκορπισμένους του Ισραήλ· ιδού, σε έθεσα ως διαθήκη του γένους, ως φως των εθνών, για να είσαι προς σωτηρία έως τα πέρατα της γης. Έτσι λέει ο Κύριος, αυτός που σε λύτρωσε, ο Θεός του Ισραήλ: Αγιάστε αυτόν που περιφρονεί την ψυχή του, αυτόν τον οποίο βδελύσσονται τα έθνη, οι δούλοι των αρχόντων· βασιλιάδες θα τον δουν, και θα εγερθούν άρχοντες, και θα τον προσκυνήσουν, ένεκα του Κυρίου· διότι πιστός είναι ο Άγιος του Ισραήλ, και σε εξέλεξα.

Πρέπει, λοιπόν, να κατανοήσουμε τι διδάσκει ο ίδιος ο Κύριος για τον εαυτό του μέσα από αυτά: «Από την κοιλιά της μητέρας μου», λέει, «κάλεσε το όνομά μου»· το οποίο βεβαίως αναφέρεται σαφώς στον Χριστό, διότι δικά του είναι τα λόγια τα οποία έχουμε διδαχθεί από το κείμενο του Ευαγγελίου. Διότι, όταν ο Ιωσήφ αγνοούσε τα περί της συλλήψεως της Μαρίας, παρουσιάστηκε ο Γαβριήλ, ως διάκονος του πατρικού θελήματος, και του είπε στο όνειρό του, μεταξύ άλλων, και το εξής: «Θα γεννήσει υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού· διότι αυτός θα σώσει τον λαό του». Προσθέτει δε στην προφητεία, λέγοντας: «Και έκανε το στόμα μου σαν κοφτερή μάχαιρα»· και πάλι: «Με έκανε σαν εκλεκτό βέλος»· διότι ο λόγος του Θεού είναι ενεργός και πιο κοφτερός από κάθε δίκοπη μάχαιρα, διεισδύοντας μέχρι τον διαχωρισμό ψυχής και πνεύματος, όπως ακριβώς δίδαξε ο θεσπέσιος απόστολος. Και πολύ εύλογα θα μπορούσε να λεχθεί μόνο για Εκείνον, ο οποίος έγινε υπήκοος στον Πατέρα μέχρι θανάτου, το: «Εσύ είσαι ο δούλος μου, ο Ισραήλ, και μέσω εσού θα δοξαστώ». Ενώ το: «Και εγώ είπα, μάταια κοπίασα», και τα εξής, θα μπορούσε να λεχθεί από τον Σωτήρα εξαιτίας της σπανιότητας εκείνων που ζουν σύμφωνα με το Ευαγγέλιό του.

«Όποιος σπέρνει φαύλα πράγματα θα θερίσει κακά· τη ματαιότητα των έργων του θα φέρει σε πέρας.» «Εκείνοι που επιδιώκουν μάταια πράγματα, στερούνται σύνεσης.» «Μάταιοι είναι όλοι όσοι πράττουν τις επιθυμίες της καρδιάς τους, οι οποίες δεν πρόκειται να τους ωφελήσουν.» «Εγώ είπα: Άδικα κοπίασα εις μάτην, και στο τίποτα ανάλωσα τη δύναμή μου.» «Στηρίζουν την πεποίθησή τους σε μάταια πράγματα, και λαλούν λόγια κενά· διότι κυοφορούν πόνο, και γεννούν μάταια πράγματα, και υφαίνουν ιστό αράχνης.» «Σαν αυτόν που συγκολλά σπασμένα κεραμικά, είναι εκείνος που διδάσκει τον άφρονα.» «Ο ένας οικοδομεί και ο άλλος γκρεμίζει, τι περισσότερο κερδίζουν από κόπους; Ο ένας προσεύχεται και ο άλλος καταριέται, τίνος τη φωνή θα εισακούσει ο Δεσπότης;» Είναι σαν να μεταφέρουν νερό με το κόσκινο και να αντλούν σε τρύπιο πιθάρι.

Πόσα καλά προξενεί ο πόνος της καρδιάς. Εάν λοιπόν, αδελφέ, έχεις αυτόν τον πόνο στην καρδιά σου τόσο δυνατό, καθώς σου προείπαμε, και έτσι παντοτινό, μάθε ότι αυτός ο πόνος θα προξενήσει πολλά καλά στην ψυχή σου, διότι αυτός θα συμμαζέψει τον νου σου μέσα στην καρδιά σου, και δεν θα τον αφήνει να θυμάται τα κακά και τις αμαρτίες. Επειδή με φυσικό τρόπο, σε όποιο μέλος πονάει ο άνθρωπος, εκεί τραβιέται και ο νους του. Αυτός ο πόνος θα κάνει την καρδιά σου να ξεράσει το φαρμάκι και το αγκίστρι της αμαρτίας που κατάπιε· αυτός θα τη μαλακώσει, θα την ταπεινώσει και θα την ξεκολλήσει γρήγορα από τα πάθη και τις κλίσεις που απέκτησε προς την αμαρτία· επειδή η καρδιά του αμαρτωλού είναι σκληρή, πέτρινη και αταπείνωτη, και χωρίς να έχει πόνο, δεν δύναται να ταπεινωθεί και να μαλακώσει, όπως είναι γραμμένο: «Καρδία σκληρά βαρυνθήσεται πόνοις». Αυτός ο πόνος θα αναβεί ενώπιον του Κυρίου Σαβαώθ και σχεδόν θα τον βιάσει να συγχωρήσει τις αμαρτίες σου, καθώς είναι γραμμένο: «Η κρίση μου είναι παρά Κυρίω, και ο πόνος μου ενώπιον του Θεού. Ότι άλλη πρέπει να είναι η ζωή και η δίαιτα των μετανοούντων και υπευθύνων από τη δίαιτα των ανευθύνων μου».