Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 51:21

Διότι έχουν γεμίσει από την οργή του Κυρίου, και αυτή έχει γίνει η αιτία της κατάρρευσής τους. Διότι, από τη φύση μας, πάντοτε κάπως έτσι συμβαίνει, όταν χτυπιόμαστε από ακραίες και απαρηγόρητες συμφορές, σχεδόν να χάνουμε τα λογικά μας και να μην βρίσκουμε καμία διέξοδο ικανή να μας σώσει, ιδιαίτερα όταν το κακό που στρέφεται εναντίον μας είναι θεήλατο. <Γι' αυτό, άκουσε, εσύ που είσαι ταπεινωμένη και μεθυσμένη, όχι όμως από κρασί. Έτσι λέει ο Κύριος, ο Θεός που κρίνει τον λαό του: Ιδού, πήρα από το χέρι σου το ποτήρι της πτώσης, το κύπελλο της οργής, και δεν πρόκειται να το πιεις ξανά πλέον, αλλά θα το δώσω και θα το βάλω στα χέρια εκείνων που σε αδίκησαν και που σε ταπείνωσαν, οι οποίοι είπαν στην ψυχή σου: "Σκύψε, για να περάσουμε", και εσύ έκανες τη μέση σου ίσα με το χώμα, δρόμο για τους διαβάτες.> Τα λόγια αυτά ανήκουν σε κάποιον που σπλαχνίζεται και ο οποίος αφενός αναχαιτίζει τον θυμό, αφετέρου τους επαναφέρει μάλλον στην ευθυμία.

Διότι την ονομάζει ταπεινωμένη και μεθυσμένη. Επειδή, όπως ανέφερα, οι υπέρμετρες συμφορές είναι ικανές και στο έσχατο σημείο του κακού να κατακρημνίσουν όσους κυριεύονται από αυτές, και να μεθύσουν αυτούς που τις υφίστανται, αλλά όχι από κρασί, όπως λέει. Διότι το ποτήριο του Κυρίου δεν νοείται με κανέναν τρόπο ως κάτι υλικό, ούτε το μείγμα που περιέχει είναι τέτοιο, ώστε να θεωρείται συνηθισμένο. Αντιθέτως, αποτελεί συνήθεια της θεόπνευστης Γραφής να ονομάζει ποτήριο το μερίδιο που κατανέμεται στον καθένα, είτε πρόκειται για άδικο είτε για αγαθό. Τι ακριβώς εννοώ;

Επομένως, ο Θεός, ο οποίος κρίνει δίκαια, λέει ότι η Ιερουσαλήμ δεν έχει μεθύσει από κρασί, αλλά από ανήκεστη συμφορά και από ανυπόφορη δυστυχία. Και κρίνει δίκαια, απονέμοντας στους αγαθούς τον αρμόζοντα κλήρο, και επιτιμώντας όσους δεν είναι τέτοιοι, ώστε, αφού αναδειχθούν καλύτεροι από πριν, να απομακρυνθούν από τους τρόπους της φαυλότητας και να μεταστρέψουν το φρόνημά τους προς το να επιθυμούν να σκέφτονται και να πράττουν εκείνα που είναι σύμφωνα με τους θείους νόμους Του. Όμως ιδού, λέει, πήρα το ποτήρι της πτώσης από το χέρι σου, και δεν πρόκειται πια να το πιεις. Διότι θα κληθεί, όπως είπα, στην επίγνωση του Χριστού, και θα απολαύσει μαζί μας τα άνωθεν αγαθά. Θα γίνει και αυτή μέτοχος των ιερών χαρισμάτων, και θα αποκτήσει πνευματικό πλούτο. Μάρτυρας αυτού είναι ο προφήτης όταν λέει: «Διότι πολλές ημέρες θα παραμείνουν οι γιοι του Ισραήλ χωρίς βασιλιά, χωρίς άρχοντα, χωρίς θυσία, χωρίς θυσιαστήριο, χωρίς ιερατεία και χωρίς δήλους· και μετά από αυτά οι γιοι του Ισραήλ θα επιστρέψουν και θα αναζητήσουν τον Κύριο τον Θεό τους και τον Δαβίδ τον βασιλιά τους, και θα εκσταθούν για τον Κύριο και για τα αγαθά Του, στις έσχατες ημέρες.» Διότι σε αυτά τα λόγια ο προφητικός λόγος ονομάζει Δαβίδ τον Χριστό, ο οποίος προέρχεται κατά σάρκα από το σπέρμα του Δαβίδ.

Και προσθέτει: «Γι' αυτό, άκουσε λοιπόν, εσύ που είσαι ταλαιπωρημένη και μεθυσμένη, αλλά όχι από κρασί». Και προσθέτει σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Αυτά λέγει ο Δεσπότης σου· και ο Θεός σου θα υπερασπιστεί τον λαό Του. Ιδού, αφαίρεσα από το χέρι σου το ποτήρι του σπαραγμού, τον κρατήρα, το ποτήρι του θυμού, δεν θα το πιεις ποτέ ξανά». Υπόσχεται δε ο Λόγος στην Ιερουσαλήμ ότι «θα πάρει» από αυτήν «το ποτήρι του θυμού», εάν μετανοήσει· διότι το «ιδού, αφαίρεσα» έχει λεχθεί αντί του «θα αφαιρέσω». Εάν πράξεις αυτά που σε προστάζουν και εάν υπακούσεις στον Λόγο που σου λέγει: «Εξεγέρσου, εξεγέρσου, ανάστηθι, Ιερουσαλήμ»· διότι σε αυτήν, εφόσον «εξεγερθεί» και σηκωθεί, υπόσχεται τα όσα έχουν ειπωθεί, ενώ αν δεν υπακούσει ούτε εξεγερθεί ούτε αναστηθεί από την πτώση της, αλλά παραμείνει απειθής και ανυπάκουη, η ίδια θα είναι η αιτία για τον εαυτό της που δεν θα επιτύχει τα υπεσχημένα. Αυτά δε λέγονταν προς όλο το έθνος των Ιουδαίων· διότι δεν απευθύνονταν αυτές οι προσφωνήσεις στους λίθους και στα οικοδομήματα, ούτε στο χώμα της γης και στην ερημιά του τόπου. Θα κατανοήσεις δε το νόημα του λόγου από το ότι και σε άλλα σημεία λέγεται στους ίδιους: «Μήπως αυτός που πέφτει δεν σηκώνεται; Ή αυτός που απομακρύνεται δεν επιστρέφει; Γιατί απομακρύνεστε με απομάκρυνση αναιδή; λέγει ο Κύριος». Υπόσχεται λοιπόν ότι θα την αναστήσει, ώστε «να μην πιει πλέον το ποτήρι του θυμού»· διότι αυτό πρόκειται να δοθεί στους εχθρούς της.