Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 51:23

Διότι έχουν γεμίσει από την οργή του Κυρίου, και αυτή έχει γίνει η αιτία της κατάρρευσής τους. Διότι, από τη φύση μας, πάντοτε κάπως έτσι συμβαίνει, όταν χτυπιόμαστε από ακραίες και απαρηγόρητες συμφορές, σχεδόν να χάνουμε τα λογικά μας και να μην βρίσκουμε καμία διέξοδο ικανή να μας σώσει, ιδιαίτερα όταν το κακό που στρέφεται εναντίον μας είναι θεήλατο. <Γι' αυτό, άκουσε, εσύ που είσαι ταπεινωμένη και μεθυσμένη, όχι όμως από κρασί. Έτσι λέει ο Κύριος, ο Θεός που κρίνει τον λαό του: Ιδού, πήρα από το χέρι σου το ποτήρι της πτώσης, το κύπελλο της οργής, και δεν πρόκειται να το πιεις ξανά πλέον, αλλά θα το δώσω και θα το βάλω στα χέρια εκείνων που σε αδίκησαν και που σε ταπείνωσαν, οι οποίοι είπαν στην ψυχή σου: "Σκύψε, για να περάσουμε", και εσύ έκανες τη μέση σου ίσα με το χώμα, δρόμο για τους διαβάτες.> Τα λόγια αυτά ανήκουν σε κάποιον που σπλαχνίζεται και ο οποίος αφενός αναχαιτίζει τον θυμό, αφετέρου τους επαναφέρει μάλλον στην ευθυμία.

Επειδή λοιπόν έχουν κληθεί προς επιστροφή, και έχει δοθεί το ποτήριο της οργής και το κύπελλο της πτώσης στα χέρια εκείνων που την αδίκησαν, τιμωρήθηκαν οι πονηρές και αντίθετες δυνάμεις, καθώς ο Σωτήρας των πάντων Χριστός τις κατέβασε στον άδη και, αφού τις κατακρήμνισε στα τάρταρα με δεσμά σκοταδιού, τις παρέδωσε για να φυλάσσονται προκειμένου να τιμωρηθούν κατά την κρίση της μεγάλης ημέρας. Διότι αυτές ήταν που έλεγαν: Ιερουσαλήμ, σκύψε για να περάσουμε. Και εκείνη εξίσωνε το σώμα της με τη γη για όσους περνούσαν από πάνω της, δηλαδή έστρωνε τον εαυτό της κάτω και τον υπέτασσε σε όσους ήθελαν να την καταπατήσουν. Αυτό ακριβώς πράττουν οι πονηρές δυνάμεις, όταν δουν μια ψυχή παραλυμένη, η οποία εγκαταλείπει τον ίδιο της τον νου, ώστε να θέλει εύκολα να υποτάσσεται στις δικές τους ανόσιες και θεομίσητες βουλές.

Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, έχει ειπωθεί: 〈και θα το παραδώσω στα χέρια εκείνων που σε εξόρισαν, οι οποίοι είπαν στην ψυχή σου: Σκύψε, για να περάσουμε· και έκανες την πλάτη σου σαν χώμα και σαν πέρασμα για τους διαβάτες〉. ⌜Είναι δε πιθανό αυτά να λέγονται και για τις αντικείμενες δυνάμεις, στις οποίες υποτάσσει τον εαυτό της κάθε ψυχή που έχει αποστατήσει από τον Θεό· διότι η μεν ψυχή που πλησιάζει τον Θεό στέκεται όρθια, βλέποντας προς τα άνω και έχοντας υψωθεί προς Αυτόν, ενώ εκείνη που ένωσε τον εαυτό της με τους πονηρούς δαίμονες που ενεργούν την αμαρτία⌝ αναγκάζεται να ‹σκύβει›, όπως «ήταν η» γυναίκα στο Ευαγγέλιο «η οποία ήταν εντελώς συγκύπτουσα και δεν μπορούσε καθόλου να ανασηκωθεί», για την οποία ο Σωτήρας έλεγε: «αυτήν δε, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο σατανάς επί δεκαοκτώ έτη».

Εγέρσου, εγέρσου, εσύ που ήπιες από το χέρι του Κυρίου το ποτήρι του θυμού του· διότι το ποτήρι της πτώσεως, το κύπελλο του θυμού μου, το ήπιες μέχρι τέλους και το άδειασες. Και δεν υπήρχε κανείς να σε παρηγορήσει από όλα τα τέκνα σου που γέννησες, και δεν υπήρχε κανείς να κρατήσει το χέρι σου. Ιδού, πήρα από το χέρι σου το ποτήρι της πτώσεως, το κύπελλο του θυμού μου, και δεν θα το πιεις ποτέ ξανά· και θα το δώσω στα χέρια εκείνων που σε αδίκησαν και σε ταπείνωσαν. Εγέρσου, εγέρσου, ντύσου τη δύναμη, ντύσου τη δόξα σου· τίναξε από πάνω σου το χώμα και σήκω. Κάθισε, λύσε τον δεσμό του τραχήλου σου. Σήκωσε τα μάτια σου ολόγυρα και δες συγκεντρωμένα τα τέκνα σου· ιδού, συγκεντρώθηκαν και ήλθαν προς εσένα· ζω εγώ, λέγει ο Κύριος, ότι θα τους ντυθείς όλους αυτούς σαν στολίδι και θα τους περιβληθείς σαν στολίδι νύφης· διότι οι έρημοι τόποι σου και οι κατεστραμμένοι και οι ερειπωμένοι τώρα θα αποδειχθούν στενοί από το πλήθος των κατοίκων σου, και θα απομακρυνθούν από εσένα αυτοί που σε καταπίνουν. Διότι θα πουν στα αυτιά σου οι γιοι σου, τους οποίους είχες χάσει: Στενός είναι ο τόπος για μένα, κάνε μου τόπο για να κατοικήσω, και θα πεις στην καρδιά σου: Ποιος μου τους γέννησε αυτούς; Εγώ ήμουν άτεκνη και χήρα, αυτούς ποιος μου τους ανέθρεψε; Εγώ εγκαταλείφθηκα μόνη, αυτοί πού βρίσκονταν για μένα;