Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 51:6

15 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἄρατε εἰς τὸν οὐρανὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ ἐμβλέψατέ εἰς τὴν γῆν κάτω, ὅτι ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη, ἡ δὲ γῆ ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσεται, οἱ δὲ κατοικοῦντες τὴν γῆν ὥσπερ ταῦτα ἀποθανοῦνται, τὸ δὲ σωτήριόν μου εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται, ἡ δὲ δικαιοσύνη μου οὐ μὴ ἐκλίπῃ.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–15 από 15

Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Καθάπερ γὰρ ἀνθρώπῳ ῥᾴδιον ἐκτεῖναι δέῤῥιν, οὕτω καὶ τῷ Θεῷ τὸν οὐκ ὄντα ποιῆσαι οὐρανόν. Ἅμα δὲ καί τι ἕτερον ᾐνίξατο νόημα ὑψηλὸν, ὅτι πρὸς ἕτερον βίον ὁδεύομεν, καὶ τὰ παρόντα σκιὰ τῶν μελλόντων, καὶ οὐδέπω πρὸς τὰ ἄδυτα ἀφικνούμεθα, ἀλλ᾽ ἔτι ἐν σκηνῇ ἐσμεν τῷ παρόντι βίῳ. Ἡ γὰρ σκηνὴ τῶν λυομένων. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα· Οὕτω καὶ τοῦ οὐρανοῦ τοῦ ἀλλασσομένου ἕτερος ἔσται τρόπος ζωῆς καὶ λῆξις τῆς παρούσης ἀμείνων. Ἔσται γὰρ ὁ οὐρανὸς καινὸς καὶ ἡ γῆ καινή. Ἀλλ᾽ ἀκουσώμεθα ὅσα περὶ οὐρανοῦ λέγουσιν οἱ προφῆται, ἵνα τὰ στόματα τῶν ἐπὶ τῷ πώγωνι μέγα φρονούντων ἐμφράξωμεν· οἳ τὰ ἐπελθόντα φθεγξάμενοι, καὶ ὑπὸ γῆν οὐρανὸν εἶναι λέγουσι· πρὸς οὓς ἱστάμενος ὁ προφήτης ἔλεγε· Ἐκτείνων τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέῤῥιν. Ἡ δέῤῥις οὐ σφαῖρά τίς ἐστι κατὰ τὴν ἐκείνων ληρωδίαν· ἀλλ᾽ εἰ μὴ κυκλίῳ τινὶ καὶ ἡμισφαιρίῳ προσέοικεν. Ὅπερ οὖν ἕτερος προφήτης δηλῶν ἔλεγεν· Ὁ στήσας ὡς καμάραν τὸν οὐρανὸν, καὶ διατείνας ὡς σκηνὴν κατοικεῖν ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ πάλιν, ὅτι Οὐ περιδονεῖται· ἀλλ᾽ ἕστηκε πεπηγώς. Οὕτω φησὶν ὁ προφήτης, Ὁ πήξας τὸν οὐρανόν. Καὶ τὴν λεπτότητα δὲ αὐτοῦ τὴν εἰς ἄκρον παριστῶν ἔλεγεν, ὅτι Ὁ οὐρανὸς ὡσεὶ καπνὸς ἐστερεώθη.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όπως ακριβώς είναι εύκολο για τον άνθρωπο να απλώσει ένα δέρμα, έτσι και για τον Θεό είναι εύκολο να δημιουργήσει τον ουρανό εκ του μη όντος. Συγχρόνως όμως άφησε να εννοηθεί και ένα άλλο, υψηλό νόημα: ότι οδεύουμε προς μια άλλη ζωή, και τα παρόντα αποτελούν σκιά των μελλοντικών, και δεν έχουμε φτάσει ακόμη στα άδυτα, αλλά βρισκόμαστε ακόμη σε σκηνή κατά τον παρόντα βίο. Διότι η σκηνή ανήκει σε εκείνα που διαλύονται. Και λίγο πιο κάτω προσθέτει: Έτσι, με την αλλαγή του ουρανού, θα υπάρξει ένας άλλος τρόπος ζωής και μια κατάσταση ανώτερη από την παρούσα. Διότι ο ουρανός θα είναι καινός και η γη καινή. Ας ακούσουμε όμως όσα λένε οι προφήτες περί του ουρανού, για να κλείσουμε τα στόματα εκείνων που υπερηφανεύονται για τα γένια τους (των φιλοσόφων)· οι οποίοι, λέγοντας ό,τι τους κατέβει στο μυαλό, ισχυρίζονται ότι υπάρχει ουρανός και κάτω από τη γη. Απέναντι σε αυτούς στεκόμενος ο προφήτης έλεγε: «Εκείνος που απλώνει τον ουρανό σαν δέρμα». Το δέρμα δεν είναι καμία σφαίρα, όπως λένε οι δικές τους φλυαρίες, αλλά μοιάζει μάλλον με κάποιο κυκλικό σχήμα και ημισφαίριο. Αυτό ακριβώς φανερώνοντας και ένας άλλος προφήτης έλεγε: «Αυτός που έστησε τον ουρανό σαν καμάρα, και τον άπλωσε σαν σκηνή για κατοικία πάνω στη γη». Και πάλι, φανερώνει ότι δεν περιστρέφεται, αλλά στέκεται σταθερός. Έτσι λέει ο προφήτης: «Εκείνος που στερέωσε τον ουρανό». Και θέλοντας να παραστήσει την υπερβολική του λεπτότητα έλεγε: «Ο ουρανός στερεώθηκε σαν καπνός».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὴν ἑξαήμερον
Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Ἡ περὶ τῆς οὐσίας ἔρευνα ἑκάστου τῶν ὄντων, ἢ τῶν κατὰ θεωρίαν ὑποπιπτόντων ἡμῖν, ἢ τῶν προκειμένων ἡμῶν τῇ αἰσθήσει, μακρὸν καὶ ἀπηρτημένον λόγον ἐπεισάγει τῇ ἐξηγήσει, ὡς πλείονας ἐν τῇ περὶ τοῦ προβλήματος τούτου σκέψει καταναλίσκεσθαι λόγους τῶν λοιπῶν, ὅσα ἐνδέχεται ῥηθῆναι περὶ ἑκάστου τῶν ζητουμένων· πρὸς τὸ, μηδὲ προύργου τι εἶναι εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας οἰκοδομὴν τὸ περὶ ταῦτα κατασχολεῖσθαι. Ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς οὐσίας τοῦ οὐρανοῦ ἀρκούμεθα τοῖς παρὰ τοῦ Ἡσαΐου εἰρημένοις· ὃς ἐν ἰδιωτικοῖς ῥήμασιν ἱκανὴν ἡμῖν τῆς φύσεως αὐτοῦ τὴν διάνοιαν ἐνεποίησεν, εἰπών· Ὁ στερεώσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καπνόν· τουτέστι, λεπτὴν φύσιν καὶ οὐ στερεὰν οὐδὲ παχεῖαν εἰς τὴν τοῦ οὐρανοῦ σύστασιν οὐσιώσας. Καὶ περὶ τοῦ σχήματος δὲ ἱκανὰ ἡμῖν τὰ παρ᾽ αὐτοῦ, εἰπόντος ἐν δοξολογίᾳ Θεοῦ· Ὁ στήσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καμάραν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανό και τη γη. Η έρευνα σχετικά με την ουσία του κάθε όντος, είτε όσων γίνονται αντιληπτά από εμάς μέσω της νόησης είτε όσων υποπίπτουν στις αισθήσεις μας, εισάγει στην ερμηνεία έναν μακροσκελή και παρεκβατικό λόγο, με αποτέλεσμα να καταναλώνονται περισσότερα λόγια για την εξέταση αυτού του προβλήματος παρά για όλα τα υπόλοιπα που ενδέχεται να λεχθούν για καθένα από τα ζητούμενα· επιπλέον, δεν συντελεί καθόλου στην οικοδομή της Εκκλησίας το να καταγινόμαστε με αυτά. Σχετικά όμως με την ουσία του ουρανού, αρκούμαστε στα όσα έχουν ειπωθεί από τον Ησαΐα, ο οποίος, με απλά λόγια, μας ενέπνευσε επαρκή αντίληψη για τη φύση του, λέγοντας: «Αυτός που στερέωσε τον ουρανό σαν καπνό»· δηλαδή, δίνοντας υπόσταση στη σύσταση του ουρανού με φύση λεπτή, και όχι στερεή ούτε παχιά. Αλλά και ως προς το σχήμα του μας αρκούν τα δικά του λόγια, όταν είπε προς δόξαν του Θεού: «Αυτός που έστησε τον ουρανό σαν καμάρα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Οὐκοῦν τὸ ὑπομένειν Θεὸν νοηθείη ἂν ἕτερον οὐδὲν, πλὴν ὅτι διὰ καρτερίας καὶ ὑπομονῆς εὐαρεστεῖν αὐτῷ, καὶ τῆς παρ᾽ αὐτοῦ φειδοῦς τε καὶ ἐποπτείας ἀξιοῦσθαι διὰ τοῦτο. Γέγραπται γὰρ, ὅτι «Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσέσχε μοι.» <Ἄρατε εἰς τὸν οὐρανὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν, καὶ ἐμβλέψατε εἰς τὴν γῆν κάτω, ὅτι ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη, ἡ δὲ γῆ ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσεται, οἱ δὲ κατοικοῦντες τὴν γῆν ὥσπερ ταῦτα ἀποθανοῦνται. Τὸ δὲ σωτήριόν μου εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται, ἡ δὲ δικαιοσύνη μου οὐ μὴ ἐκλείπῃ.> Εἰς ἐλπίδα τοῖς ἔθνεσιν ἑαυτὸν ἔσεσθαι λέγων, ἀναγκαίαν αὐτοῖς ἐξυφαίνει τὴν μυσταγωγίαν. Οὐ γὰρ ἦν ἑτέρως δύνασθαι κολλᾶσθαι Θεῷ κατ᾽ οἰκειότητα τὴν πνευματικὴν, τοὺς οὐκ εἰδότας αὐτὸν, πλὴν ὅτι διὰ τοῦ τῆς ἀρχαίας ἀπαλλάττεσθαι πλάνης, καὶ βρόχων ἔξω γενέσθαι καὶ σκαιότητος διαβολικῆς, καταπλουτῆσαι δὲ τὴν ἀληθῆ καὶ ἀμώμητον περὶ Θεοῦ γνῶσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, το να περιμένει κανείς τον Θεό δεν θα μπορούσε να νοηθεί ως τίποτε άλλο, παρά ως το να Του ευαρεστεί μέσω της καρτερίας και της υπομονής, και εξαιτίας αυτού να αξιώνεται της ευσπλαχνίας και της πρόνοιάς Του. Διότι είναι γραμμένο: «Με υπομονή περίμενα τον Κύριο, και έστρεψε την προσοχή Του σε εμένα». <Υψώστε προς τον ουρανό τα μάτια σας και κοιτάξτε κάτω στη γη, διότι ο ουρανός στερεώθηκε σαν καπνός, και η γη θα παλιώσει σαν ένδυμα, και εκείνοι που κατοικούν τη γη θα πεθάνουν όπως ακριβώς και αυτά. Η δε σωτηρία μου θα υπάρχει στον αιώνα, και η δικαιοσύνη μου δεν πρόκειται να εκλείψει.> Λέγοντας ότι θα γίνει ελπίδα για τα έθνη, αναπτύσσει για αυτά την αναγκαία μυσταγωγία. Διότι δεν υπήρχε άλλος τρόπος για να μπορέσουν να προσκολληθούν στον Θεό με πνευματική οικειότητα εκείνοι που δεν Τον γνώριζαν, παρά μόνο μέσα από την απαλλαγή τους από την αρχαία πλάνη, την απελευθέρωσή τους από τις παγίδες και τη διαβολική σκληρότητα, και τον εμπλουτισμό τους με την αληθινή και αμώμητη γνώση για τον Θεό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Εἰσβολὴ γὰρ ὥσπερ τῆς εἰς Θεὸν οἰκειότητος τὸ εἰδέναι τε σαφῶς καὶ ὁμολογεῖν, ὅτι Θεὸς ἕτερος παρ᾽ αὐτὸν οὐδείς. Οὐκοῦν ἐπειδήπερ ᾤοντο μὲν Θεὸν εἶναι τὸν οὐρανὸν, καὶ τοῖς τῶν ἄστρων περιφανεστέροις προσκυνεῖν ἀνεπείθοντο, καὶ αὐτὴν δὲ τὴν ὑπὸ πόδας ἁπάντων κειμένην ἐσέβοντο γῆν, ἀποφοιτήσαντες ὁλοτρόπως τῶν τῆς εὐσεβείας δογμάτων, καὶ τίς ὁ φύσει τῶν ὅλων Θεὸς, καὶ παρενεγκὼν εἰς τὸ εἶναι τὰ οὐκ ὄντα ποτέ· ταύτῃτοί φησιν, ἑτεροφυᾶ τὴν κτίσιν ὡς πρὸς ἑαυτὸν ἀποφαίνων· καὶ ἀσύγκριτον οὖσαν τὴν διαφορὰν ποιητοῦ καὶ ποιήματος εὖ μάλα διαδεικνὺς, ἐπαίρειν κελεύει τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν, τοῦτ᾽ ἔστιν, αὐτὸ κατασκέπτεσθαι τὸ στερέωμα καὶ τὰ ἐν αὐτῷ, κατιέναι δὲ πάλιν τὸν νοῦν καὶ εἰς τὴν γῆν, ἤτοι πρὸς θεωρίαν τῶν ἐν αὐτῇ, ζώων τε, φημὶ, καὶ ἁπαξαπλῶς ἀπάντων τῶν ἐν αὐτῇ, κἂν εἰ ἕλοιντο θαυμάζειν αὐτὸν, μὴ μέχρι τούτου στῆσαι τὸν νοῦν, ἀλλ᾽ ἐκ τῆς τῶν ἔργων μεγαλειότητος ἀναμετρεῖν τοῦ τεχνησαμένου τὴν δύναμιν, καὶ τοῦ πάντων γενεσιουργοῦ τὴν ὑπερτάτην καὶ ἄῤῥητον δόξαν. Εἰθίσμεθα δέ πως τὴν περὶ Θεοῦ γνῶσιν συλλέγειν ἀπὸ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, καὶ ἐκ τῆς τῶν κτισμάτων μεγαλουργίας τε ὁμοῦ καὶ τάξεως.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, ως είσοδος για την οικειότητα με τον Θεό θεωρείται το να γνωρίζει κανείς με σαφήνεια και να ομολογεί ότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από Αυτόν. Επειδή, λοιπόν, θεωρούσαν τον ουρανό ως Θεό, και πείθονταν να προσκυνούν τα λαμπρότερα από τα άστρα, και λάτρευαν την ίδια τη γη που κείται κάτω από τα πόδια όλων, έχοντας αποστατήσει ολοκληρωτικά από τα δόγματα της ευσέβειας και από το ποιος είναι εκ φύσεως ο Θεός των όλων, ο οποίος έφερε στην ύπαρξη τα όσα κάποτε δεν υπήρχαν· γι' αυτό ακριβώς τον λόγο, λέγει, αποδεικνύοντας ότι η κτίση είναι ετεροφυής σε σχέση με τον Εαυτό του, και καταδεικνύοντας σαφέστατα την ασύγκριτη διαφορά μεταξύ Ποιητού και ποιήματος, τους προστάζει να υψώσουν τους οφθαλμούς στον ουρανό, δηλαδή να παρατηρήσουν το ίδιο το στερέωμα και όσα βρίσκονται σε αυτό, και να κατέλθει πάλι ο νους και στη γη, δηλαδή στη θεωρία όσων βρίσκονται σε αυτήν, των ζώων, εννοώ, και γενικότερα όλων ανεξαιρέτως όσων υπάρχουν σε αυτήν. Και αν τυχόν επέλεγαν να τον θαυμάσουν, να μη σταματήσουν τον νου τους μέχρις εκεί, αλλά από τη μεγαλειότητα των έργων να αναλογιστούν τη δύναμη Εκείνου που τα εδημιούργησε, και την υπέρτατη και άρρητη δόξα του δημιουργού των πάντων. Έχουμε άλλωστε κατά κάποιον τρόπο συνηθίσει να συλλέγουμε τη γνώση περί του Θεού από τη θεόπνευστη Γραφή, καθώς και από το μεγαλείο και συνάμα την τάξη των κτισμάτων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Γελᾷ γοῦν ὁ Παῦλος τοὺς παρ᾽ Ἕλλησι σοφοὺς, ὅτι σοφίας δόκησιν καίτοι ἑαυτοῖς περιπλάττοντες, ἀβελτηρίας ἁπάσης ἀνάμεστον ἔχουσι τὴν καρδίαν. «Ἐσεβάσθησαν γὰρ, φησὶ, καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα.» Ἐπιτιμᾷ γοῦν καὶ ἑτέροις, ὡς ἐπιστρέφουσι πάλιν ἐπὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ πτωχὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου, καὶ δουλεύειν αὐτοῖς ἐθέλουσι παρὰ τὸ εἰκός. Ὅτι γὰρ τοῖς νουνεχεστέροις οὐ τοῦ πλανᾶσθαι πρόφασιν ἂν ἐντέκοι τῆς δημιουργίας τὸ κάλλος, ἀφορμὰς δὲ γνώσεως ἀληθοῦς τῆς περὶ Θεοῦ, διεσάφησεν εἰπών· «Τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασιν νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης.» Οὐκοῦν ὅταν θαυμάσητε, φησὶ, στερεωθέντα τὸν οὐρανὸν, καὶ οἷον ἐν εἴδει καπνοῦ ὁρώμενον, ἀλλ᾽ ἴστε, φησὶν, ὅτι πρὸς τὸ εἶναι παρενηνεγμένα λυθήσονται πάλιν. Τὰ γὰρ ἀρχὰς γενέσεως ἔχοντα καταλήξει πάλιν εἰς τὸ οὐκ εἶναί ποτε. Παλαιωθήσεται τοίνυν ἡ γῆ, φησὶ, τοῦτ᾽ ἔστιν, ἀφανισθήσεται, καὶ οἱ κατοικοῦντες αὐτὴν ἀποθανοῦνται, καθάπερ ταῦτα. Θάνατον δὲ τῶν στοιχείων εὐφυῶς ὀνομάζει τὴν εἰς τὰ ἀμείνω μεταβολήν. Ὡς γὰρ ὁ Παῦλός φησιν, ὅτι «Καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ.» Ἐλευθερωθήσεται δὲ τίνα τρόπον;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γελά λοιπόν ο Παύλος με τους σοφούς των Ελλήνων, διότι, αν και περιβάλλουν τον εαυτό τους με την ψευδαίσθηση της σοφίας, έχουν την καρδιά τους γεμάτη από κάθε είδους ανοησία. «Διότι σεβάστηκαν», λέει, «και λάτρεψαν την κτίση παρά τον Κτίστη.» Επιπλήττει λοιπόν και κάποιους άλλους, επειδή επιστρέφουν πάλι στα ασθενή και φτωχά στοιχεία του κόσμου, και θέλουν να υποδουλωθούν σε αυτά, παρά το ορθό. Διότι το ότι για τους πιο συνετούς η ομορφιά της δημιουργίας δεν θα προκαλούσε αφορμή για πλάνη, αλλά αφορμές αληθινής γνώσης περί του Θεού, το αποσαφήνισε λέγοντας: «Διότι τα αόρατα αυτού από την κτίση του κόσμου καθορώνται, καθώς νοούνται μέσω των δημιουργημάτων του, δηλαδή η αιώνια δύναμη και η θεότητά του.» Επομένως, όταν θαυμάσετε, λέει, τον ουρανό που έχει στερεωθεί και φαίνεται σαν να έχει μορφή καπνού, μάθετε, λέει, ότι αυτά που ήρθαν στην ύπαρξη θα διαλυθούν πάλι. Διότι όσα έχουν αρχή γένεσης θα καταλήξουν πάλι κάποτε στο να μην υπάρχουν. Θα παλιώσει λοιπόν η γη, λέει, δηλαδή θα αφανιστεί, και αυτοί που την κατοικούν θα πεθάνουν, όπως ακριβώς και αυτά. Ονομάζει δε ευφυώς ως θάνατο των στοιχείων τη μεταβολή τους προς το καλύτερο. Διότι, όπως λέει ο Παύλος, «και η ίδια η κτίση θα ελευθερωθεί από τη δουλεία της φθοράς για να εισέλθει στην ελευθερία της δόξας των τέκνων του Θεού.» Και με ποιον τρόπο θα ελευθερωθεί;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
σαφηνιεῖ λέγων ὁ Χριστοῦ μαθητής· «Ἥξει γὰρ ἡμέρα Κυρίου ὡς κλέπτης, ἐν ᾗ μὲν οὐρανοὶ ῥοιζηδὸν παρελεύσονται, στοιχεῖα δὲ καυσούμενα λυθήσονται, γῆ δὲ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἔργα κατακαυθήσονται πάντα· καινοὺς δὲ οὐρανοὺς καὶ καινὴν γῆν κατὰ τὰ ἐπαγγέλματα αὐτοῦ προσδοκῶμεν.» Οὐκοῦν τὸν τῆς κτίσεως ἀνακαινισμὸν οἷον ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν, καθάπερ ἐπὶ σωμάτων τῶν ἀνθρωπίνων ἔσεσθαί φησι. Λυομένων δὲ τῶν στοιχείων τὸ σωτήριόν μου εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται, φησὶν, ἡ δὲ δικαιοσύνη μου οὐ μὴ ἐκλείπῃ. Σωτήριον μὲν οὖν καὶ δικαιοσύνην, καθάπερ πλειστάκις εἴπομεν, ἀποκαλεῖ τὸν Υἱόν· ἑαυτοῦ δὲ λέγων αὐτὸν, τὴν ἰδιότητα δείκνυσιν, ἣν ἔχει πρὸς αὐτὸν, ἐξ αὐτοῦ τε καὶ ἐν αὐτῷ κατὰ φύσιν ὁ Υἱός. Πλὴν εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται, φησὶ, καὶ οὐ μὴ ἐκλείπῃ. Ὅση δέ τίς ἐστιν ἡ διαφορὰ δημιουργοῦ τε καὶ κτίσεως, ποιητοῦ καὶ ποιήματος, ἐμφανίζει διὰ τούτων· Ἡ μὲν γὰρ κτίσις παλαιωθήσεται, καὶ ὡς ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρενηνεγμένη οὐκ ἀμέτοχος ἔσται καὶ φθορᾶς. Ὁ δέ γε τῶν ὅλων γενεσιουργὸς καὶ τεχνίτης Θεὸς Λόγος, ὁ δι᾽ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἐν ᾧ τὰ πάντα, εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται, καὶ οὐ μὴ ἐκλείπῃ. Τοῦτο διδάσκει λέγων καὶ ὁ θεσπέσιος Μελῳδὸς, «Κατ᾽ ἀρχὰς σὺ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Θα το σαφηνίσει λέγοντας ο μαθητής του Χριστού: «Διότι η ημέρα του Κυρίου θα έρθει σαν κλέφτης, κατά την οποία οι ουρανοί θα παρέλθουν με ορμητικό ήχο, τα στοιχεία της φύσεως φλεγόμενα θα διαλυθούν, η γη και όλα τα έργα που βρίσκονται σε αυτήν θα κατακαούν· καινούργιους δε ουρανούς και καινούργια γη προσδοκούμε, σύμφωνα με τις επαγγελίες του.» Επομένως, λέει ότι η ανακαίνιση της κτίσεως θα είναι σαν ανάσταση εκ νεκρών, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα ανθρώπινα σώματα. Και ενώ διαλύονται τα στοιχεία, το σωτήριό μου θα υπάρχει εις τον αιώνα, λέει, και η δικαιοσύνη μου δεν πρόκειται να εκλείψει. Λοιπόν, σωτήριο και δικαιοσύνη, όπως έχουμε πει πάρα πολλές φορές, αποκαλεί τον Υιό· και αποκαλώντας τον δικό του, φανερώνει την ιδιότητα που έχει προς αυτόν, αφού ο Υιός προέρχεται εκ φύσεως από αυτόν και βρίσκεται μέσα σε αυτόν. Πλην όμως θα υπάρχει εις τον αιώνα, λέει, και δεν πρόκειται να εκλείψει. Το πόσο μεγάλη είναι η διαφορά μεταξύ δημιουργού και κτίσεως, ποιητή και δημιουργήματος, το φανερώνει μέσω αυτών: Διότι η μεν κτίση θα παλιώσει, και επειδή έχει έλθει στην ύπαρξη από τη μη ύπαρξη, δεν θα μείνει αμέτοχη στη φθορά. Ο γενεσιουργός όμως και τεχνίτης των πάντων Θεός Λόγος, μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα και στον οποίο υπάρχουν τα πάντα, θα υπάρχει εις τον αιώνα και δεν πρόκειται να εκλείψει. Αυτό διδάσκει λέγοντας και ο θεσπέσιος Μελωδός: «Εσύ, Κύριε, κατ' αρχάς θεμελίωσες τη γη, και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἱεροσολύμων Κατηχήσεις πρὸς τοὺς φωτιζομένους
Ἐγέννησε τοίνυν αὐτὸν, οὐχ οὕτως ὁ Πατὴρ ὡς ἄν τις νοήσειεν ἀνθρώπων, ἀλλ᾽ ὡς οἶδεν αὐτὸς μόνος. Οὐ γὰρ τό, πῶς ἐγέννησεν, εἰπεῖν ἐπαγγελλόμεθα, ἀλλὰ τό, οὐχ οὕτως, διαβεβαιούμεθα. Καὶ οὐχ ἡμεῖς ἀγνοοῦμεν μόνον τὴν ἐκ Πατρὸς τοῦ Υἱοῦ γέννησιν, ἀλλὰ καὶ πᾶσα γεννητὴ φύσις. Ἐκδιήγησαι γῇ, ἐάν σοι φράσῃ· καὶ ἐὰν ἐξετάσῃς πάντα τὰ ὄντα ἐπὶ τῆς γῆς, οὐ δυνήσεται εἰπεῖν. Ἡ γὰρ γῆ τοῦ οἰκείου κεραμέως καὶ πλάστου τὴν ὑπόστασιν λέγειν οὐ δύναται. Οὐ μόνον δὲ γῆ οὐκ οἶδεν, ἀλλ᾽ οὐδὲ ἥλιος. Τετάρτῃ γὰρ ἡμέρᾳ ὁ ἥλιος ἐκτίσθη, τὰ ἐν ταῖς πρὸ αὐτοῦ τρισὶ μὴ γινώσκων. Ὁ δὲ τὰ ἐν τρισὶν ἡμέραις, ταῖς πρὸ αὐτοῦ, μὴ εἰδὼς, αὐτὸν τὸν ποιητὴν ἐξειπεῖν οὐ δυνήσεται. Οὐρανὸς τοῦτο οὐ διηγήσεται· νεύματι γὰρ Πατρὸς ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ καὶ ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τον γέννησε λοιπόν ο Πατέρας, όχι με τον τρόπο που θα μπορούσε να αντιληφθεί κάποιος από τους ανθρώπους, αλλά όπως γνωρίζει μόνο ο ίδιος. Διότι δεν αναλαμβάνουμε να εξηγήσουμε το πώς τον γέννησε, αλλά διαβεβαιώνουμε το ότι δεν έγινε με ανθρώπινο τρόπο. Και δεν αγνοούμε μόνο εμείς τη γέννηση του Υιού από τον Πατέρα, αλλά και κάθε γεννητή φύση. Ζήτησε από τη γη να σου το εξιστορήσει, αν μπορεί να σου μιλήσει· και αν εξετάσεις όλα τα όντα πάνω στη γη, δεν θα μπορέσουν να μιλήσουν. Διότι η γη δεν μπορεί να εξηγήσει την υπόσταση του δικού της κεραμέα και πλάστη. Και δεν είναι μόνο η γη που δεν γνωρίζει, αλλά ούτε και ο ήλιος. Διότι ο ήλιος κτίστηκε την τέταρτη ημέρα, αγνοώντας τα όσα έγιναν στις τρεις ημέρες πριν από αυτόν. Εκείνος, λοιπόν, που δεν γνωρίζει τα γεγονότα των τριών ημερών πριν από αυτόν, δεν θα μπορέσει να εξηγήσει τον ίδιο τον ποιητή. Ο ουρανός δεν θα το διηγηθεί αυτό· διότι με το νεύμα του Πατέρα, μέσω του Χριστού, και ο ουρανός στερεώθηκε σαν καπνός.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
διὸ ἀνάγκη δὴ καὶ τὴν γῆν αὖθις καὶ τὸν οὐρανὸν μετὰ τὴν ἐκφλόγωσιν ἔσεσθαι πάντων καὶ τὸν βρασμόν. διὰ τί δὲ τοῦτο ἀνάγκη, λόγος ἂν ἔτι πλείων τῶν εἰρημένων γίγνοιτο. οὔτε γὰρ εἰς ὕλην ἀργὴν καὶ τοιαύτην ἔτι κατάστασιν, οἵα καὶ πρὸ τῆς διακοσμήσεως ἦν, διαλυθὲν ἀναστοιχειωθήσεται τὸ πᾶν οὔτ᾽ αὖ εἰς ἀπώλειαν παντελῆ καὶ φθοράν. 40. Ἐὰν δέ· πῶς οὖν, ἐὰν μὴ ἀπόλλυται τὸ πᾶν, οἱ ἐξ ἐναντίας εἴπωσιν, ὁ μὲν κύριος τὸν οὐρανὸν παρελεύσεσθαι ἔφη καὶ τὴν γῆν, ὁ δὲ προφήτης ἀπολεῖσθαι μὲν τὸν οὐρανὸν ὡς καπνόν, τὴν δὲ γῆν ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσεσθαι; ἐπειδήπερ ἔθος ταῖς γραφαῖς, λέξομεν, τὴν εἰς τὸ κρεῖττον καὶ ἐνδοξότερον ἀπὸ ταύτης τῆς καταστάσεως τοῦ κόσμου μεταβολὴν ἀπώλειαν λέγειν, οἷον τοῦ πρόσθεν σχήματος ἀπολλυμένου κατὰ τὴν εἰς τὸ φαιδρότερον ἁπάντων ἐξαλλαγήν· ὅτι μηδεμία ὑπεναντίωσις ἢ ἀτοπία ἐν τοῖς θείοις λόγοις. «παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου» καὶ οὐχ ὁ κόσμος εἴρηται. οὕτως ἔθος ἀπώλειαν καλεῖν τὰς γραφὰς τὴν πρὸς τὸ ἄμεινον ἔσθ᾽ ὅτε καὶ εὐμορφότερον τροπὴν τοῦ πρόσθεν σχήματος, οἷον ὥσπερ ὁπόταν τις ἀπώλειαν λέγοι τοῦ κατὰ τὸ νήπιον σχήματος τὴν εἰς τὸν ἄνδρα τὸν τέλειον μεταλλαγήν, τρεπομένης εἰς μέγεθος καὶ κάλλος τῆς ἡλικίας τοῦ νηπίου. «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό, λοιπόν, είναι ανάγκη να υπάρξει και πάλι η γη και ο ουρανός μετά την εκφλόγωση και τον βρασμό των πάντων. Το γιατί όμως είναι αυτό ανάγκη, θα απαιτούσε συζήτηση ακόμη πιο εκτενή από τα όσα έχουν ήδη ειπωθεί. Διότι το σύμπαν δεν πρόκειται, αφού διαλυθεί, να αναστοιχειωθεί σε αδρανή ύλη και σε κατάσταση όμοια με εκείνη που υπήρχε πριν από τη διακόσμησή του, ούτε πάλι θα καταλήξει σε παντελή απώλεια και φθορά. 40. Εάν, όμως, οι αντίπαλοί μας αντιτείνουν: «Πώς λοιπόν, εάν το σύμπαν δεν καταστρέφεται, ο μεν Κύριος είπε ότι ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, ο δε προφήτης ότι ο ουρανός θα χαθεί σαν καπνός και η γη θα παλιώσει σαν ένδυμα;»· θα τους απαντήσουμε ότι οι Γραφές συνηθίζουν να ονομάζουν «απώλεια» τη μεταβολή από την παρούσα κατάσταση του κόσμου προς το καλύτερο και το ενδοξότερο, σαν να χάνεται το προηγούμενο σχήμα κατά τη μεταλλαγή των πάντων προς το λαμπρότερο· διότι δεν υπάρχει καμία αντίφαση ούτε παραλογισμός στα θεία λόγια. Διότι έχει ειπωθεί ότι «παρέρχεται το σχήμα του κόσμου τούτου» και όχι ο ίδιος ο κόσμος. Έτσι, οι Γραφές έχουν τη συνήθεια να ονομάζουν ορισμένες φορές απώλεια τη μετατροπή του προηγούμενου σχήματος προς το καλύτερο και το ωραιότερο, όπως ακριβώς εάν κάποιος ονόμαζε απώλεια του νηπιακού σχήματος τη μετάβαση στον τέλειο άνδρα, καθώς η ηλικία του νηπίου μεταβάλλεται αποκτώντας μέγεθος και ομορφιά. «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Εἰς τὸν Ἠσαΐαν
Κεφ. ξθʹ. Προσφώνησις τῷ Ἰσραὴλ προσέχειν τοῖς τοῦ τάφου τοῦ δεσποτικοῦ θαύμασι καὶ τοῦ Ἁβραὰμ τὴν εὐλογίαν λογίζεσθαι καὶ τῆς Σιὼν ἐγκαινισμὸν προσδέχεσθαι, ἐθνῶν τε προσέλευσιν καὶ τῶν στοιχείων συντέλειαν· καὶ παραίνεσις τοῖς πιστοῖς μὴ φοβεῖσθαι τῶν ἀπίστων τὰ σκώμματα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο ξθ'. Προσφώνηση προς τον Ισραήλ να προσέξει τα θαύματα του δεσποτικού τάφου, να αναλογιστεί την ευλογία του Αβραάμ και να προσδοκά τον εγκαινιασμό της Σιών, την προσέλευση των εθνών και τη συντέλεια των στοιχείων· και προτροπή προς τους πιστούς να μη φοβούνται τα σκώμματα των απίστων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰνδικτιῶνος
Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰνδίκτου. Θαυμασταὶ τῶν ὀρθοδόξων αἱ πανηγύρεις, φαιδραὶ τῶν μαρτύρων αἱ μνῆμαι, ἀνεπαίσχυντοι τῶν εὐσεβῶν αἱ εὐωχίαι. Οὐχ ἑορτάζομεν χρόνον τῶν ἀστάτως κινουμένων· οὐ σεβόμεθα ἐνιαυτὸν, τὴν τῆς ἀνθρώπων ζωῆς δαπάνην· οὐ προσκυνοῦμεν ἀγῶνα τὸν εἰς φθορὰν ἡμᾶς ἕλκοντα· οὐ λατρεύομεν τῇ κτίσει· σύνδουλα γὰρ τὰ γεγονότα· οὐ θεραπεύομεν τὴν ὕλην· ἐξ οὐκ ὄντων γὰρ ὑπέστη· ὡς γὰρ ἀρχὴν γενέσεως ἔσχε ταῦτα, καὶ φθορᾶς ὑπόκεινται τέλει. Οὐ σεβόμεθα οὐρανόν· ὡς καπνὸς γὰρ ἐστερεώθη· οὐ σεβόμεθα στερέωμα· ἐκρυσταλλώθη· οὐ σεβόμεθα τὸ φῶς· λόγῳ γὰρ ἐδημιουργήθη· οὐ σεβόμεθα τὴν σελήνην· σχήματι γὰρ ἐκοσμήθη· οὐ σεβόμεθα τὴν γῆν· ἐξ ὕδατος γὰρ ἀνειλκύσθη· οὐ σεβόμεθα τὸ πῦρ· ὑλικὸν γὰρ τὸ στοιχεῖον· οὐ προσκυνοῦμεν τὸ ὕδωρ· ῥέουσα γὰρ ἡ φύσις· οὐ λατρεύομεν τῷ χρόνῳ· οὐχ ἕστηκε γὰρ, ἀλλ᾽ ἀφίσταται· οὐ σεβόμεθα τὴν ἡμέραν· διατάξει γὰρ δουλεύει. Πάντα χρόνῳ γηρᾷ, καὶ χρόνος μετὰ πάντα γηρᾷ· Θεὸς δὲ μόνος παλαιότητος ἀνώτερος· καὶ δείκνυσιν ἡ τῆς συντελείας ἡμέρα. Ἕλληνες μὲν οὖν καὶ Ἰουδαῖοι, ἀδελφοὶ ἀνομίας, τοῦ διαβόλου τὰ λάφυρα, τῆς ἁμαρτίας τὰ ἔγγονα, τῆς πλάνης τὰ θρέμματα, τῆς δυσσεβείας ἡ πώρωσις, τῆς γεέννης οἱ ναυτολόγοι, οἱ ὄφεις τῆς ἀσεβείας, οἱ υἱοὶ τῆς κατάρας. Οὗτοι ἑορταζέτωσαν δυσσεβῶς, ἐπειδὴ φρονοῦσιν ἀνοσίως.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για την αρχή της Ινδίκτου. Θαυμαστές είναι οι πανηγύρεις των Ορθοδόξων, λαμπρές οι μνήμες των μαρτύρων, ακαταίσχυντες οι ευωχίες των ευσεβών. Δεν εορτάζουμε τον χρόνο των ασταθώς κινουμένων· δεν αποδίδουμε σέβας στο έτος, την δαπάνη της ανθρώπινης ζωής· δεν προσκυνούμε τον αγώνα που μας ελκύει προς την φθορά· δεν λατρεύουμε την κτίση, διότι τα δημιουργήματα είναι σύνδουλά μας· δεν λατρεύουμε την ύλη, διότι έλαβε την ύπαρξή της από το μη ον· διότι, όπως ακριβώς αυτά είχαν αρχή γενέσεως, έτσι υπόκεινται και στο τέλος της φθοράς. Δεν αποδίδουμε σέβας στον ουρανό, διότι στερεώθηκε σαν καπνός· δεν αποδίδουμε σέβας στο στερέωμα, διότι στερεοποιήθηκε· δεν αποδίδουμε σέβας στο φως, διότι δημιουργήθηκε μέσω του λόγου· δεν αποδίδουμε σέβας στη σελήνη, διότι κοσμήθηκε με σχήμα· δεν αποδίδουμε σέβας στη γη, διότι ανασύρθηκε από το ύδωρ· δεν αποδίδουμε σέβας στο πυρ, διότι το στοιχείο αυτό είναι υλικό· δεν προσκυνούμε το ύδωρ, διότι η φύση του είναι ρέουσα· δεν λατρεύουμε τον χρόνο, διότι δεν παραμένει στάσιμος, αλλά παρέρχεται· δεν αποδίδουμε σέβας στην ημέρα, διότι υπόκειται σε διάταξη. Τα πάντα γηράσκουν με τον χρόνο, και ο χρόνος μαζί με όλα γηράσκει· μόνο δε ο Θεός είναι ανώτερος της παλαιότητας, και τούτο το αποδεικνύει η ημέρα της συντέλειας. Οι Έλληνες λοιπόν και οι Ιουδαίοι, αδελφοί στην ανομία, τα λάφυρα του διαβόλου, τα έκγονα της αμαρτίας, τα θρέμματα της πλάνης, η πώρωση της δυσσέβειας, οι ναυτολόγοι της γέεννας, οι όφεις της ασέβειας, οι υιοί της κατάρας. Αυτοί ας εορτάζουν με δυσσέβεια, επειδή φρονούν με τρόπο ανόσιο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολήν
Ὅτι δὲ καὶ οὐρανὸς μετὰ τῆς γῆς παλαιούμενος πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν ὕστερον μεταστήσεται, ἄκουσον τοῦ Προφήτου λέγοντος· Καταρχὰς σὺ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί. Αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις, καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτοὺς, καὶ ἀλλαγήσονται. Καὶ ὁ Ἡσαΐας δὲ ταῦτα ἐμφαίνων ἔλεγεν· Ἐμβλέψατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἄνω, καὶ εἰς τὴν γῆν κάτω, ὅτι ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη, ἡ δὲ γῆ ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσεται, οἱ δὲ κατοικοῦντες αὐτὴν, ὥσπερ ταῦτα ἀπολοῦνται. Εἶδες πῶς ἐδούλευσε τῇ ματαιότητι ἡ κτίσις, καὶ πῶς ἐλευθεροῦται ἀπὸ τῆς φθορᾶς; Ὁ μὲν γάρ φησιν· Ὡς ἱμάτιον ἑλίξεις αὐτοὺς, καὶ ἀλλαγήσονται· ὁ δὲ Ἡσαΐας, Οἱ δὲ κατοικοῦντες αὐτὴν, ὥσπερ ταῦτα ἀπολοῦνται· οὐ παντελῆ λέγων ἀπώλειαν, φησίν· οὐδὲ γὰρ οἱ κατοικοῦντες αὐτὴν, τουτέστιν, οἱ ἄνθρωποι, τοιαύτην ὑποστήσονται, ἀλλὰ τὴν πρόσκαιρον, καὶ δι᾽ αὐτῆς ἐπὶ τὴν ἀφθαρσίαν μεταστήσονται, ὥσπερ οὖν καὶ ἡ κτίσις. Ἅπερ ἅπαντα διὰ τοῦ εἰπεῖν, Ὡς ταῦτα, παρεδήλωσεν· ὅπερ οὖν καὶ ὁ Παῦλος προϊών φησι· τέως μέντοι περὶ τῆς δουλείας αὐτῆς διαλέγεται, καὶ δείκνυσι τίνος ἕνεκεν τοιαύτη γέγονε, καὶ τὴν αἰτίαν ἡμᾶς τίθησι. Τί οὖν; ἐπηρέασται δι᾽ ἕτερον ταῦτα παθοῦσα; Οὐδαμῶς· καὶ γὰρ δι᾽ ἐμὲ γέγονεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ότι δε και ο ουρανός μαζί με τη γη, αφού παλιώσουν, θα μεταβούν αργότερα σε καλύτερη κατάσταση, άκουσε τον Προφήτη που λέει: Στην αρχή εσύ, Κύριε, θεμελίωσες τη γη, και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί. Αυτοί θα απολεστούν, εσύ όμως παραμένεις, και όλοι θα παλιώσουν σαν ένδυμα, και σαν πανωφόρι θα τους τυλίξεις, και θα αλλαχθούν. Και ο Ησαΐας φανερώνοντας αυτά έλεγε: Κοιτάξτε ψηλά στον ουρανό και κάτω στη γη, διότι ο ουρανός στερεώθηκε σαν καπνός, και η γη θα παλιώσει σαν ένδυμα, και εκείνοι που την κατοικούν θα απολεστούν όπως αυτά. Είδες πώς η κτίση υποδουλώθηκε στη ματαιότητα και πώς ελευθερώνεται από τη φθορά; Διότι ο μεν ένας λέει: Σαν ένδυμα θα τους τυλίξεις, και θα αλλαχθούν· ο δε Ησαΐας: Εκείνοι που την κατοικούν θα απολεστούν όπως αυτά· δεν εννοεί, λέει, παντελή απώλεια· διότι ούτε εκείνοι που την κατοικούν, δηλαδή οι άνθρωποι, θα υποστούν τέτοια απώλεια, αλλά την προσωρινή, και μέσω αυτής θα μεταβούν στην αφθαρσία, όπως ακριβώς και η κτίση. Όλα αυτά τα υπαινίχθηκε λέγοντας τη φράση «όπως αυτά»· πράγμα που βέβαια και ο Παύλος προχωρώντας αναφέρει· προς το παρόν, ωστόσο, κάνει λόγο για την υποδούλωσή της, και δείχνει για ποιο λόγο έγινε έτσι, και θέτει εμάς ως την αιτία. Τι λοιπόν; Αδικήθηκε, εφόσον τα έπαθε αυτά εξαιτίας κάποιου άλλου; Καθόλου· διότι για χάρη μου έχει δημιουργηθεί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἔκθεσις πίστεως
Ἐπεὶ τοίνυν οὐρανόν φησιν ἡ γραφὴ καὶ «οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ» καὶ «οὐρανοὺς οὐρανῶν» καὶ «ἕως τρίτου οὐρανοῦ» ὁ μακάριος Παῦλος ἡρπάχθαι φησί, λέγομεν, ὅτι ἐν τῇ τοῦ παντὸς κοσμογενείᾳ οὐρανοῦ ποίησιν παρελάβομεν, ὃν οἱ τῶν ἔξω σοφοὶ ἄναστρον σφαῖράν φασι τὰ Μωσέως σφετερισάμενοι δόγματα. Ἔτι δὲ καὶ τὸ στερέωμα ἐκάλεσεν ὁ θεὸς οὐρανόν, ὃν ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος γενέσθαι προσέταξεν τάξας αὐτὸν διαχωρίζειν ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος τοῦ ἐπάνω τοῦ στερεώματος καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος τοῦ ὑποκάτω τοῦ στερεώματος. Τούτου τὴν φύσιν ὁ θεῖος Βασίλειος λεπτήν φησιν ὡσεὶ καπνὸν ἐκ τῆς θείας μεμυημένος γραφῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή, λοιπόν, η Γραφή αναφέρει «ουρανό» και «ουρανό του ουρανού» και «ουρανούς ουρανών», και ο μακάριος Παύλος λέει ότι αρπάχθηκε «έως τρίτου ουρανού», λέμε ότι κατά τη δημιουργία του σύμπαντος παραλάβαμε τη διδασκαλία για τη δημιουργία του ουρανού, τον οποίο οι θύραθεν σοφοί ονομάζουν άναστρη σφαίρα, έχοντας σφετεριστεί τα δόγματα του Μωυσή. Επιπλέον, ο Θεός ονόμασε ουρανό και το στερέωμα, το οποίο πρόσταξε να δημιουργηθεί ανάμεσα στα ύδατα, ορίζοντάς το να διαχωρίζει το ύδωρ που βρίσκεται πάνω από το στερέωμα από το ύδωρ που βρίσκεται κάτω από το στερέωμα. Τη φύση αυτού, ο θείος Βασίλειος, έχοντας μυηθεί από τη θεία Γραφή, τη χαρακτηρίζει λεπτή σαν καπνό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωσὴφ Βρυέννιος Ἐπιστολὴ πρὸς τοὺς ἐν Κρήτῃ μοναχούς
Ταὐτὰ δὲ τούτοις οἱ τῆς Ἐκκλησίαις φωστῆρες δοξάζουσι. Τούτων γὰρ ὁ μὲν Χρυσόστομος Ἰωάννης ἐν ὁμιλίᾳ πεντεκαιδεκάτῃ τῆς πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολῆς, ἐξηγούμενος τὸ τοῦ μακαρίου Παύλου ῥητὸν τὸ λέγον «Τῇ γὰρ ματαιότητι ἡ κτίσις ὑπετάγη οὐχ ἑκοῦσα ἀλλὰ διὰ τὸν ὑποτάξαντα ἐπ’ ἐλπίδι· ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ». Τοῦτο γοῦν ἐξηγούμενος, οὕτω φησί· «τῇ ματαιότητι ἡ κτίσις ὑπετάγη ἀντὶ τοῦ φθαρτὴ γέγονε· τίνος ἕνεκεν καὶ διατί; διὰ σὲ τὸν ἄνθρωπον·» ὅτι δὲ καὶ ὁ οὐρανὸς μετὰ τῆς γῆς παλαιούμενος, πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν ὕστερον μεταστήσεται, ἄκουσον τοῦ προφήτου λέγοντος· «κατ’ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτοὺς καὶ ἀλλαγήσονται». καὶ Ἡσαΐας τὰ αὐτὰ ἐμφαίνων ἔλεγεν· «ἐμβλέψατε εἰς τὸν οὐρανὸν ἄνω καὶ εἰς τὴν γῆν κάτω»· «ὅτι ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη ἡ δὲ γῆ ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσεται οἱ δὲ κατοικοῦντες αὐτὴν ὥσπερ ταῦτα ἀπολοῦνται». Εἶδες πῶς ἐδούλευσε τῇ ματαιότητι ἡ κτίσις καὶ πῶς ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς φθορᾶς;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τα ίδια με αυτά πρεσβεύουν και οι φωστήρες της Εκκλησίας. Εξ αυτών, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στη δέκατη πέμπτη ομιλία του στην προς Ρωμαίους επιστολή, ερμηνεύοντας το ρητό του μακαρίου Παύλου που λέει: «Διότι η κτίση υποτάχθηκε στη ματαιότητα, όχι με τη θέλησή της, αλλά εξαιτίας εκείνου που την υπέταξε, με την ελπίδα ότι και η ίδια η κτίση θα ελευθερωθεί από τη δουλεία της φθοράς για να εισέλθει στην ελευθερία της δόξας των τέκνων του Θεού». Ερμηνεύοντας λοιπόν αυτό, λέει τα εξής: «η κτίση υποτάχθηκε στη ματαιότητα που σημαίνει ότι έγινε φθαρτή. Για ποιον λόγο και γιατί; Εξαιτίας σου, άνθρωπε». Και ότι και ο ουρανός, παλιώνοντας μαζί με τη γη, θα μεταβεί αργότερα σε καλύτερη κατάσταση, άκουσε τον προφήτη που λέει: «Εσύ, Κύριε, από την αρχή θεμελίωσες τη γη, και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί. Αυτοί θα χαθούν, εσύ όμως παραμένεις. Και όλοι θα παλιώσουν σαν ένδυμα, και σαν πανωφόρι θα τους τυλίξεις και θα αλλαχθούν». Και ο Ησαΐας, φανερώνοντας τα ίδια, έλεγε: «Στρέψτε το βλέμμα σας στον ουρανό επάνω και στη γη κάτω»· «διότι ο ουρανός στερεώθηκε σαν καπνός, και η γη θα παλιώσει σαν ένδυμα, ενώ όσοι κατοικούν σε αυτήν θα χαθούν όπως ακριβώς αυτά». Είδες πώς η κτίση υποδουλώθηκε στη ματαιότητα και πώς θα ελευθερωθεί από τη φθορά;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωσὴφ Βρυέννιος Ἐπιστολὴ πρὸς τοὺς ἐν Κρήτῃ μοναχούς
Ὁ μὲν γάρ φησιν «ὡς ἱμάτιον ἑλίξεις αὐτοὺς καὶ ἀλλαγήσονται»· ὁ δέ, «οἱ κατοικοῦντες αὐτὴν ὡς ταῦτα ἀπολοῦνται», οὐ παντελῆ λέγων ἀπώλειαν, οὐδὲ γὰρ οἱ κατοικοῦντες αὐτήν, τοὐτέστιν οἱ ἄνθρωποι, τοιαύτην ὑποστήσονται, ἀλλὰ τὴν πρόσκαιρον· καὶ δι’ αὐτῆς ἐπὶ τὴν ἀφθαρσίαν μεταστήσονται. Ὥσπερ οὖν καὶ ἡ κτίσις· ἅπερ ἅπαντα τὰ διὰ τοῦ εἰπεῖν, ὡς ταῦτα παρεδήλωσε· ὅπερ οὖν καὶ ὁ Παῦλος λέγει σαφῶς «τί λέγεις» φησὶν «κακῶς ἔπαθε διὰ σὲ καὶ φθαρτὴ γέγονεν ἡ κτίσις; ἀλλ’ οὐδὲν ἠδίκηται· καὶ γὰρ ἄφθαρτός ἐστι διὰ σὲ πάλιν». Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ ἐπ’ ἐλπίδι. —Εἰπὲ δὴ ποίᾳ ἐλπίδι. —Ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται. —Τί ἐστι «καὶ αὐτή». —Οὐχὶ σὺ μόνος· ἀλλὰ καὶ ὅσα ἐστὶ καταδεέστερα καὶ οὐ μετέχει λογισμοῦ οὐδὲ αἰσθήσεως καὶ ταῦτά σοι κοινωνήσει τῶν ἀγαθῶν· ἐλευθερωθήσεται γάρ φησιν ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς τοὐτέστι οὐκ ἔτι ἔσται φθαρτή. ἀλλ’ ἀκολουθήσει τῇ τοῦ σώματος εὐμορφίᾳ τοῦ σοῦ· ὥσπερ γὰρ γενομένου φθαρτοῦ γέγονε καὶ ἐκείνη τοιαύτη, οὕτως ἀφθάρτου καταστάντος, καὶ αὐτὴ ἕψεται πάλιν· ὅπερ οὖν καὶ δεικνὺς ἐπήγαγεν εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ τοὐτέστι διὰ τὴν ἐλευθερίαν. Καθάπερ γὰρ τιθηνὸς παιδίον τρέφουσα βασιλικὸν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἐκείνου γενομένου τῆς πατρικῆς καὶ αὐτὴ συναπολαύσει τῶν ἀγαθῶν, οὕτω καὶ ἡ κτίσις φησί. «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ο μεν ένας λέει: «σαν ένδυμα θα τους τυλίξεις και θα αλλαχθούν»· ο δε άλλος: «εκείνοι που την κατοικούν σαν αυτά θα καταστραφούν», μη εννοώντας την παντελή καταστροφή, διότι ούτε εκείνοι που την κατοικούν, δηλαδή οι άνθρωποι, θα υποστούν τέτοια, αλλά την προσωρινή· και μέσω αυτής θα μεταβούν στην αφθαρσία. Όπως ακριβώς λοιπόν και η κτίση· όλα αυτά τα υποδήλωσε λέγοντας «σαν αυτά»· πράγμα που άλλωστε και ο Παύλος λέει σαφώς: «Τι λες;» λέει, «έπαθε κακό εξαιτίας σου και έγινε φθαρτή η κτίση; Αλλά δεν έχει αδικηθεί σε τίποτα· διότι θα γίνει πάλι άφθαρτη εξαιτίας σου». Αυτό δηλαδή σημαίνει το «με ελπίδα». —Πες μου λοιπόν με ποια ελπίδα. —Ότι και η ίδια η κτίση θα ελευθερωθεί. —Τι σημαίνει το «και η ίδια»; —Όχι μόνο εσύ, αλλά και όσα είναι κατώτερα και δεν μετέχουν στη λογική ούτε στις αισθήσεις, και αυτά θα συμμετάσχουν μαζί σου στα αγαθά· διότι, λέει, θα ελευθερωθεί από τη δουλεία της φθοράς, δηλαδή δεν θα είναι πλέον φθαρτή. Αλλά θα ακολουθήσει την ωραιότητα του δικού σου σώματος· διότι, όπως ακριβώς όταν αυτό έγινε φθαρτό έγινε και εκείνη τέτοια, έτσι, όταν αυτό καταστεί άφθαρτο, και αυτή θα το ακολουθήσει πάλι. Αυτό λοιπόν δείχνοντας πρόσθεσε: «στην ελευθερία της δόξας των τέκνων του Θεού», δηλαδή χάρη στην ελευθερία. Διότι, όπως ακριβώς μια παραμάνα που ανατρέφει ένα βασιλικό παιδί, όταν εκείνο αναλάβει την πατρική εξουσία θα συναπολαύσει και η ίδια τα αγαθά, έτσι και η κτίση, λέει. «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόλαος Μεθώνης Λόγοι
Ἐν ἀρχῇ, γάρ φησιν, ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· τὸ μὲν ἐμφήνας διὰ τοῦ οὐρανοῦ οὗ τὴν οὐσίαν καπνὸν Ἡσαΐας κατονομάζει λέγων, Ὅτι ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη· καπνὸς δὲ τοῦ πυρός ἐστι τὸ λεπτότατον, ἀμφοῖν δὲ τοῖν ἄκροιν οὐρανῷ καὶ γῇ συμπεριλαβὼν καὶ τὰ μεταξὺ ἀέρα καὶ ὕδωρ, μᾶλλον δὲ καὶ ταῦτα παραδηλώσας ἐν τῷ εἰπεῖν, καὶ σκότος ἐπάνω τῆς ἀβύσσου, διὰ μὲν τῆς ἀβύσσου τὸ ὕδωρ, διὰ τοῦ σκότους δὲ τὸν ἀέρα· δίχα γὰρ φωτὸς σκοτεινὸς ὁ ἀήρ. Καθ’ αὑτὸ μὲν οὖν σκοτεινὸς ὁ ἀήρ, ἀλλ’ ἐπεὶ καὶ τὸ πῦρ αὐτίκα παρῆκτο φωτιστικὴν δύναμιν ἔχον, τὴν δύναμιν ταύτην εἰς ἐνέργειαν εὐθὺς τὸ θεῖον προήνεγκε πρόσταγμα. Εἶπε, γάρ φησιν, ὁ Θεός, γενηθήτω φῶς, καὶ ἐγένετο φῶς·
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στην αρχή, λέει, δημιούργησε ο Θεός τον ουρανό και τη γη· φανερώνοντας το μεν μέσω του ουρανού, του οποίου την ουσία ο Ησαΐας ονομάζει καπνό λέγοντας: «Ότι ο ουρανός στερεώθηκε σαν καπνός»· και ο καπνός είναι το λεπτότατο τμήμα του πυρός, έχοντας δε συμπεριλάβει στα δύο άκρα, τον ουρανό και τη γη, και τα ενδιάμεσα, τον αέρα και το ύδωρ, ή μάλλον έχοντας υποδηλώσει έμμεσα και αυτά με το να πει, «και σκότος πάνω από την άβυσσο», εννοώντας μέσω της αβύσσου το ύδωρ και μέσω του σκότους τον αέρα· διότι χωρίς φως ο αέρας είναι σκοτεινός. Καθ' εαυτόν, λοιπόν, ο αέρας είναι σκοτεινός, αλλά επειδή είχε παραχθεί αμέσως και το πυρ που είχε φωτιστική δύναμη, το θείο πρόσταγμα έφερε ευθύς αυτή τη δύναμη σε ενέργεια. Διότι, λέει: «Είπε ο Θεός, γενηθήτω φως, και εγένετο φως»·
Περισσότερα
Λεπτομέρειες