Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 52:14

Επομένως, «δεν θα πορευθείτε με φυγή», λέει· το ότι, μάλιστα, τα πράγματα θα έλθουν σε αυτούς με ευκολία και απολύτως τίποτε το σκληρό, ανηφορικό ή τραχύ δεν θα συναντήσουν, το βεβαίωσε λέγοντας ότι «Θα προπορεύεται από εσάς ο Κύριος, και ο Θεός θα είναι αυτός που σας συγκεντρώνει». Όταν όμως ο Θεός είναι μαζί και προβαδίζει, ποιο θα είναι εκείνο που θα βλάψει τους κομιστές των ιερών κηρυγμάτων; Ή μάλλον, πώς δεν θα αποβούν όλα σε αυτούς κατ' ευχήν, και δεν θα τρέξουν κηρύττοντας σαν να περνούν από ομαλό δρόμο; «Ιδού, θα πράξει συνετά ο παίδας μου, και θα υψωθεί, και θα δοξαστεί σφόδρα. Όπως ακριβώς θα εκπλαγούν πολλοί για σένα, έτσι θα στερηθεί τη δόξα από τους ανθρώπους η όψη σου, και η δόξα σου από τους ανθρώπους».

Εξαιτίας αυτού του λόγου, λέει, θα υψωθεί και θα δοξαστεί πάρα πολύ. Διότι ο Θεός δοξολογείται από εμάς ως Κύριος, και τον αποκαλούμε Σωτήρα και Λυτρωτή. Και έχουμε πιστέψει ότι αυτό είναι αληθινό. Αλλά για να είναι ο λόγος από τον Θεό και Πατέρα απολύτως αληθινός και αδιάβλητος, πρόσθεσε αναγκαστικά ότι: Όπως πολλοί θα εκπλαγούν με εσένα, έτσι θα είναι άδοξη ανάμεσα στους ανθρώπους η μορφή σου, και η δόξα σου ανάμεσα στους ανθρώπους. Διότι εκείνοι που γνώρισαν την επιφάνειά του και μπόρεσαν να δουν με τα μάτια της διανοίας το μέγεθος της θεοπρεπούς εξουσίας που υπάρχει μέσα του, εκπλήσσονται με την οικονομία. Τέτοιος ήταν ο προφήτης Αββακούμ, που έλεγε: «Κύριε, άκουσα το μήνυμά σου και φοβήθηκα· κατανόησα τα έργα σου και εξεπλάγην». Εκείνοι όμως που δεν κατανόησαν τη δόξα του, αλλά παρέμειναν άπιστοι και ασύνετοι, τον καταδίκασαν ανόσια σε αδοξία και ατιμία, αποκαλώντας τον Σαμαρείτη, φαγά και μέθυσο, και γεννημένο από πορνεία, και επιπλέον αμαρτωλό. Επομένως, όπως πολλοί θα εκπλαγούν μαζί σου, έτσι και ανάμεσα στους ανθρώπους θα είναι άδοξη η μορφή σου, και η δόξα σου από τους ανθρώπους.

Έπειτα προσθέτει: «όπως ακριβώς θα εκπλαγούν πολλοί για σένα», ενώ σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα λέει: «όπως ακριβώς πολλοί τον θαύμασαν, έτσι θα στερηθεί δόξας από τους ανθρώπους η μορφή σου και η δόξα σου από τους υιούς των ανθρώπων». Διότι αυτό ακριβώς είναι που «εξέπληξε πολλούς» και τους προκάλεσε απορία, εννοώ δηλαδή το ταπεινό και άδοξο της ελεύσεώς του ανάμεσα στους ανθρώπους· έκπληξη, εξάλλου, και απορία και αμηχανία προκαλεί ακόμη και τώρα στους πολλούς ο λόγος γι' αυτόν, αλλά και «έθνη πολλά τον θαύμασαν», καθώς εκείνοι μεν που πίστεψαν σε αυτόν προσκυνούν τη θεότητά του, ενώ εκείνοι που παρέμειναν στην απιστία θαυμάζουν τη δύναμή του, πώς δηλαδή αναδείχθηκε ανώτερη και ισχυρότερη από εκείνους που αποπειράθηκαν να την πολεμήσουν. Ακόμη και «βασιλείς», αφού ξεστόμισαν εναντίον του πολλά βλάσφημα, άθεα και ασεβή λόγια και αφού καταδίωξαν την εκκλησία του, έπειτα, μη μπορώντας να καταφέρουν τίποτε, στο τέλος, μετά τους μάταιους κόπους τους, «έκλεισαν το στόμα τους» και υποχωρούσαν μπροστά στη διδασκαλία του, νικημένοι άλλοτε με τον έναν και άλλοτε με τον άλλον τρόπο σε διάφορους καιρούς και χρόνους, επειδή καταδιώκονταν από θεόσταλτες μάστιγες. Αυτό ακριβώς έχουμε διαπιστώσει από την ίδια μας την πείρα και εμείς που συντάσσουμε αυτά τα κείμενα, καθώς άλλοι μεν από αυτούς «έκλεισαν το στόμα τους», άλλοι δε ανακάλεσαν τα προηγούμενα, προστάζοντας με νόμους και διατάγματα να ανεγείρονται οι ευκτήριοι οίκοι και να πράττει η εκκλησία του τα συνήθη.

Από αυτό αποδεικνύεται το φιλαλήθες ήθος τους, ότι δηλαδή διηγούνται όσα θεωρούνται επονείδιστα με απόλυτη φιλαλήθεια, χωρίς να αποκρύπτουν τίποτα και χωρίς να ντρέπονται, αλλά απεναντίας θεωρώντας ως μέγιστη δόξα, όπως άλλωστε και ήταν, το ότι ο Δεσπότης της οικουμένης ανέχθηκε να υποστεί τέτοια πάθη για χάρη μας. Αυτό φανέρωνε και τη δική του άφατη πρόνοια, αλλά και τη δική τους ασυγχώρητη πονηρία, διότι τόλμησαν να πράξουν αυτά εναντίον εκείνου που ήταν τόσο ήμερος και πράος, και ο οποίος τους απηύθυνε τέτοια καταπραϋντικά λόγια, τα οποία ήταν ικανά να μετατρέψουν ακόμη και το λιοντάρι σε αρνί. Διότι ούτε ο ίδιος υστέρησε σε τίποτα ως προς την ημερότητα, ούτε εκείνοι ως προς την ύβρη και τη σκληρότητα, με όσα έπρατταν και με όσα έλεγαν. Όλα αυτά μάλιστα τα είχε προείπει και ο προφήτης Ησαΐας, προαναγγέλλοντάς τα ως εξής, και φανερώνοντας με έναν λόγο όλη αυτή την ύβρη: «Όπως ακριβώς, λέει, θα εκπλαγούν πολλοί εξαιτίας σου, έτσι θα χάσει την αίγλη της η μορφή σου ανάμεσα στους ανθρώπους, και η δόξα σου από τους υιούς των ανθρώπων».

Όπως ακριβώς θα εκπλαγούν πολλοί για σένα —έτσι θα χάσει τη δόξα της η όψη σου από τους ανθρώπους, και η δόξα σου από τους ανθρώπους— έτσι θα θαυμάσουν πολλά έθνη, και οι βασιλιάδες θα κλείσουν το στόμα τους, διότι εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε τίποτα για αυτόν και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει, θα κατανοήσουν. Κύριε, ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας; Και ο βραχίονας του Κυρίου σε ποιον αποκαλύφθηκε; Αναγγείλαμε ενώπιόν του σαν μικρό παιδί, σαν ρίζα σε διψασμένη γη. Δεν υπάρχει σε αυτόν ωραία όψη ούτε δόξα. Και τον είδαμε, και δεν είχε ούτε ομορφιά ούτε κάλλος, αλλά η όψη του ήταν άτιμη και υπολειπόταν σε σύγκριση με τους ανθρώπους. Άνθρωπος που βρίσκεται σε πληγή και ξέρει να υπομένει την ασθένεια, επειδή το πρόσωπό του έχει αποστραφεί, ατιμάστηκε και δεν υπολογίστηκε. Αυτός φέρει τις αμαρτίες μας και για εμάς οδυνάται, και εμείς τον θεωρήσαμε ότι βρίσκεται σε πόνο, σε πληγή και σε κακουχία. Αυτός όμως τραυματίστηκε για τις ανομίες μας και ταλαιπωρήθηκε για τις αμαρτίες μας. Η τιμωρία που φέρνει την ειρήνη μας έπεσε πάνω του· με τον μώλωπά του εμείς γιατρευτήκαμε. Όλοι εμείς πλανηθήκαμε σαν πρόβατα· ο κάθε άνθρωπος πλανήθηκε στον δικό του δρόμο. Και παραδόθηκε για τις αμαρτίες μας. Και αυτός, εξαιτίας της κακουχίας του, δεν ανοίγει το στόμα του· σαν πρόβατο οδηγήθηκε στη σφαγή, και όπως ο αμνός είναι άφωνος μπροστά σε εκείνον που τον κουρεύει, έτσι και αυτός δεν ανοίγει το στόμα του. Μέσα στην ταπείνωσή του η κρίση του αναιρέθηκε.»

Έτσι και ο Γελάσιος αγάπησε τον Χριστό και γνώρισε αυτόν τον τρόπο. Και όπως φαίνεται, προσήλθε μεν καθένας τους έχοντας εχθρική και πολεμική διάθεση· όταν όμως Εκείνος που πολεμούνταν του άνοιξε το μάτι της ψυχής και του έδειξε τη δική Του ωραιότητα, έμεινε αμέσως έκθαμβος από την ομορφιά και επέδειξε την εντελώς αντίθετη γνώμη, και έγινε εραστής Του αντί για εχθρός. Διότι εκείνος ο έρωτας ήταν έκσταση, επειδή οδήγησε αυτούς που αιχμαλωτίστηκαν από αυτόν έξω από τα ανθρώπινα όρια· και υποδεικνύοντας αυτό ο προφήτης αναφέρει: «Πολλοί θα εκσταθούν για σένα», στα λόγια όπου, συνομιλώντας με τον Χριστό για τον σταυρό και τον θάνατο, είπε: «Όπως ακριβώς πολλοί θα εκσταθούν για σένα, έτσι θα αδοξήσει από τους ανθρώπους η μορφή σου και το κάλλος σου από τους υιούς των ανθρώπων».